16 yanvar 2019, Çərşənbə
Ana Səhifə - GÜNDƏM - Krım həm də Qırım deməkdir
Krım həm də Qırım deməkdir
10.03.2014, 12:42

Mübariz Azərbaycanlı,
müstəqil jurnalist


Putin Rusiyanın imperiya dövləti olduğunu artıq gizlədə bilmir

Tarixi mənbələrə nəzər salanda görürük ki, Krım sözü türkcədən - Qırım, yəni qırmaq, öldürmək, məhv etmək deməkdir. Qırım sözünü həm də əhval, görkəm, duruş kimi də başa düşmək olar. Məsələn, filankəsin “qırımından” görünür ki vəziyyəti yaxşıdır.

Tarixən Krım uğrunda çoxlu sayda müharibələr olub. Əgər bu müharibələrin sayını nəzərə alsaq, Qara və Azov dənizlərinin suyunun tərkibində nə qədər insan qanının olduğunu təsəvvür etmək heç də çətin olmaz. 1853-1856-cı illərdə Rusiya və Osmanlı Türkiyəsi arasında baş vermiş Krım müharibəsini nəzərdən keçirəndə isə görürük ki, Böyük Britaniya, Fransa və Sardiniya krallığı Türkiyəyə dəstək olaraq Rusiyanı məğlub etmişlər.   

Rusiyanın hazırkı durumu o müharibəyə qismən oxşar olsa da, zənnimcə müharibə başlasa bu dəfə onun üçün daha çətin olacaq. Çünki indi öz ambisiyası üzündən Rusiya, Krım tatarlarının tərəfini saxlayan təkcə Türkiyə və ya öz ərazi bütövlüyünün pozulmasını istəməyən Ukrayna ilə deyil, həm bütün Avropa, həm də Qərb ilə üz-üzə gəlməkdədir.

Bütün bu baş verənlər heç də Rusiyanın qeyd etdiyi kimi Ukraynada yaşayan soydaşlarının maraqlarını müdafiə etmək üçün atılan addımlar deyil,  sadəcə olaraq Putin Rusiyanın imperiya dövləti olduğunu artıq gizlədə bilmir, əksinə o bunu açıq-aşkar nümayiş etdirir.

SSRİ-nin sələfi sayılan Rusiya ondan “ayrılmaq” istəyən respublikaların heç birini xeyir-dua ilə yola salmayıb, əksinə onları ciddi problemlərlə üz-üzə və seçim qarşısında qoyub. Azərbaycanı Dağlıq Qarabağla, Gürcüstanı Abxaziya və Osetiya ilə, Moldovanı Dnestryanı problemlə, Orta Asiya Respublikalarını bir-birinə qarşı kiçik ərazi iddiaları və ölkədaxili siyasi çəkişmələri ilə, Belarusiyanı iqtisadi təpki ilə sanki məngənəyə salıb sıxışdırır. Ona qarşı kim özünü yaxşı aparırsa məngənəni bir az boşaldır, kim “sözdən” çıxırsa onda daha da sıxışdırılır. Bu mənada Ermənistan haqda ümumiyyətlə heç danışmağa dəyməz. Çünki Rusiya başını qaşımaq üçün əlini onun əlindən buraxmış olsa, Ermənistan 1988-ci ildə Spitak və Leninakan batan kimi həmin dəqiqə batacaq.


Ukraynanı isə daim mavi qazla boğan Rusiyanın təbii qazının bol olmasına baxmayaraq, deyəsən artıq bu dəfə o işə yaramır. Görünür müasir dünyada təbii qazla başqalarının üstünə “qazlanmaqla” onları daha “qazlamaq” olmur. Odur ki Ukraynaya qarşı da Rusiya, öz siyasətinə xas olan “məngənə” prinsipini işə salır. Yəni Krım Muxtar Respublikasını Ukraynanın ərazisindən qoparıb öz ərazisinə qatmaqla onu sıxışdırıb cəzalandırmaq istəyir.    

İndi Rusiyanın Ukraynaya, daha dəqiq desək Krıma qoşun yeritməsinin səbəbinə gəldikdə isə, bunun nə qədər ucuz bir bəhanə olduğunu açıq-aydın görürük.

Baxın, güya Rusiya Ukraynada yaşayan rusları müdafiə etməkdən ötrü bu addımı atır. Maraqlıdır Rusiya Ukraynada yaşayan rusları kimdən qorumaq və ya müdafiə etmək istəyir ki, məgər onların yaşadığı müstəqil Ukraynanın Avropa yönümlü siyasət aparması və ya onun vətəndaşlarının Avropa dəyərləri ilə yaşamaq istəyi bu qədərmi təhlükəlidir? Bir zamanlar Ukrayna Rusiyadan aldığı təbii qazın pulunu gecikdirən kimi Rusiya hay-həşir salıb heç bir güzəştə getmədən ona verulən qazı kəsmirdimi? Məgər o zaman soyuqdan donan həmin Şərqi Ukraynada və ya elə bu Krımda yaşayan ruslar deyildimi? Yoxsa Rusiya anlamında Avropalılar kimi azad və demokratik yaşamaq istəyi soyuqdan donmaqdan daha təhlükəli hesab olunur? Maraqlıdır, bəs indi Rusiya o donmuşların müdafiəsinə hansı üzlə və ya hansı mənəvi haqla çıxır? Yoxsa güman edir ki artıq yaz gəldiyindən qar-buz əriyir, soyuqlar bitir?

Hər şey gün kimi aydındır, görünür Rusiya üçün istər Şərqi Ukraynada, istərsə də Krımda yaşayan və “özününkü” hesab etdiyi rusların soyuqdan donması olarmış, amma onların avropalılar kimi nəinki yaşaması heç düşünməsi belə yox. Bütün bunlar onu göstərir ki, Rusiya heç vaxt demokratik ölkə olmayıb, o sadəcə bir imperiyadır. Amma yaxşı olardı ki, Ukraynaya gələn bu “azadlıq baharının” gəlişindən Rusiyanın imperiya siyasəti tam olmasa da, heç olmasa bir az ərisin.

Çünki, rusların gözünün odunu almış Çingiz xan artıq yoxdur, ondan qorxmağa da dəyməz. Onun məzarından və ya cəsədindən xəbər olmasa da, “ruhu” bu günkü Rusiyada çoxdan əriyib.

Hazırda İranın uranı zənginləşdirmək iddiasının qarşısını almağa nail olan Qərb özünün tətbiq etdiyi kəsgin sanqsiyalarından məharətlə istifadə edərək istəyinə nail ola bilib. Bu kimi sanqsiyaların inadından dönmək istəməyən Rusiyaya qarşı da tətbiq ediləcəyini nəzərə alsaq, Ukraynanı “kraynı” vəziyyətə gətirən Rusiya güman edirəm ki, sonda məğlub duruma düşəcək.

Bu arada Krım tatarlarının qırımından görünür ki, onlar Kazanlı soydaşlarından fərqli olaraq Rusiyanın təbəsində yaşamaq istəmirlər. Bəs elə isə onlar Krım uğrunda bu dəfəki “Qırıma” mənən hazırdırlarmı? Rəsmi Kazan və ya Tatarstan Muxtar respublikası buna necə reaksiya verəcək? Yoxsa onlar çoxdan assimilyasiya olunaraq “ruhlarını” ruslara təslim ediblər? Bu və ya digər sualların cavabını Rusiyanın Tatar “sevgisi” fonunda yəqin ki ən yaxın zamanlarda biləcəyik.

P.S. Məlumunuz olsun ki Krım parlamenti Rusiyanın tərkibinə birləşmək üçün qərar qəbul edib və martın 16-da referendum keçiriləcək. Heç şübhəsiz ki qanun pozuntusu ilə baş tutacaq referendumun nəticəsi Rusiyanın xeyrinə olacaq. Biz isə Rusiya tərəfindən yaradılmış növbəti bir siyasi qarışıqlığın müşahidəçiləri olacağıq... 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku
alovset
10.03.2014, 23:40

KRIM qirim demek deyil . K herifi ile Q herifini secmek cetin deyil ................. KRIM - KRIM DEMEKDIR , YENI ISTIRAHET YERI ......... KRIM ADI CARIN DOVRUNDE EYAQQABI KREMLEMEK YENI EYAQQABINI BOYABAM LAZIM IMISH , O , DOVRDE KREME BIR Almaniyali vezife sahibi KRIM SOZUNU DILE GETIRIB VE ONUN ADI KRIM OLUB..............BU QADAR..................

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
ADU-da Şərq dilləri müəllimləri üçün seminar keçirilib
16.01.2019, 10:12

ADU-da Şərq dilləri müəllimləri üçün seminar keçirilib

Aqrar Xidmətlər Agentliyinə sədr təyinatı oldu   
16.01.2019, 10:11

Aqrar Xidmətlər Agentliyinə sədr təyinatı oldu  

Ötən gün narkotiklərlə əlaqədar 11 nəfər tutuldu
16.01.2019, 10:02

Ötən gün narkotiklərlə əlaqədar 11 nəfər tutuldu

Ermənistan atəşkəsi 26 dəfə pozdu    
16.01.2019, 09:58

Ermənistan atəşkəsi 26 dəfə pozdu  

Bu gün Parisdə Məmmədyarov-Mnatsakanyan görüşü keçiriləcək
16.01.2019, 09:35

Bu gün Parisdə Məmmədyarov-Mnatsakanyan görüşü keçiriləcək

Amerikanın azərbaycanlı çempionu... - FOTOLAR   
16.01.2019, 09:25

Amerikanın azərbaycanlı çempionu... - FOTOLAR  

Ali məktəblərin əldə etdiyi gəlirlərin 40 faizi müəllimlərə sərf ediləcək
16.01.2019, 09:20

Ali məktəblərin əldə etdiyi gəlirlərin 40 faizi müəllimlərə sərf ediləcək

Azərbaycanda 5111 nəfər adını, ata adını, soyadını dəyişmək istəyib - RƏSMİ   
16.01.2019, 08:16

Azərbaycanda 5111 nəfər adını, ata adını, soyadını dəyişmək istəyib - RƏSMİ  

Manat və dollar bu gün hansı məzənnədə olacaq?
16.01.2019, 08:09

Manat və dollar bu gün hansı məzənnədə olacaq?

Prezidentliyə namizədlərin sayı 8-ə çatdı
16.01.2019, 00:59

Prezidentliyə namizədlərin sayı 8-ə çatdı

Yanvarın 17-də uşaqların bağçaya aparılmaması tövsiyə edildi
16.01.2019, 00:20

Yanvarın 17-də uşaqların bağçaya aparılmaması tövsiyə edildi

Parlamentarilər Avropa İttifaqından çıxmağın əleyhinə səs verdi
16.01.2019, 00:11

Parlamentarilər Avropa İttifaqından çıxmağın əleyhinə səs verdi

Azərbaycan nefti bir qədər də ucuzlaşdı
15.01.2019, 23:51

Azərbaycan nefti bir qədər də ucuzlaşdı

Rüfət Aslanlının Gədəbəydəki villası - FOTOLAR
15.01.2019, 23:41

Rüfət Aslanlının Gədəbəydəki villası - FOTOLAR

“Boko Haram”  daha bir şəhəri ələ keçirdi
15.01.2019, 23:18

“Boko Haram” daha bir şəhəri ələ keçirdi

Bu avtomobildə qüsur tapan hakerə 1 milyon dollar ödəniləcək
15.01.2019, 23:06

Bu avtomobildə qüsur tapan hakerə 1 milyon dollar ödəniləcək

Elmar Məmmədyarov  həmsədrlərlə görüşdü - FOTO
15.01.2019, 22:50

Elmar Məmmədyarov  həmsədrlərlə görüşdü - FOTO

Güclü qar səbəbindən Ankara-İstanbul  yolu bağlandı
15.01.2019, 22:32

Güclü qar səbəbindən Ankara-İstanbul  yolu bağlandı

İranda 49 min uşaq dövlət tərəfindən tanınmır
15.01.2019, 22:14

İranda 49 min uşaq dövlət tərəfindən tanınmır

ABŞ Gürcüstan və Ukraynada hərbi laboratoriya yaradıb
15.01.2019, 22:00

ABŞ Gürcüstan və Ukraynada hərbi laboratoriya yaradıb

Paşinyan gözlənilmədən Gürcüstana gəldi
15.01.2019, 21:39

Paşinyan gözlənilmədən Gürcüstana gəldi

Gələn aydan sayğaclara baxış keçiriləcək
15.01.2019, 21:22

Gələn aydan sayğaclara baxış keçiriləcək

İlham Əliyev Fransanın sabiq prezidentini qəbul  etdi
15.01.2019, 21:06

İlham Əliyev Fransanın sabiq prezidentini qəbul  etdi

Bakı Nəqliyyat Agentliyi də hava ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ etdi   
15.01.2019, 20:52

Bakı Nəqliyyat Agentliyi də hava ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ etdi  

“Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə Macarıstanın Debrecen Universitetində təhsil alıram” – azərbaycanlı tələbə
15.01.2019, 20:46

“Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə Macarıstanın Debrecen Universitetində təhsil alıram” – azərbaycanlı tələbə

Bakıda külək ağacı maşının üzərinə aşırdı
15.01.2019, 20:30

Bakıda külək ağacı maşının üzərinə aşırdı

Rəsulzadənin barelyefinin oğurlandığı təsdiqləndi: Çox qiymətli materialdan hazırlanmışdı
15.01.2019, 20:19

Rəsulzadənin barelyefinin oğurlandığı təsdiqləndi: Çox qiymətli materialdan hazırlanmışdı

Gözlənilən təhlükəli hava şəraiti ilə bağlı QƏRARGAH yaradıldı
15.01.2019, 20:01

Gözlənilən təhlükəli hava şəraiti ilə bağlı QƏRARGAH yaradıldı

37,1 milyard manatlıq məhsul satılıb...
15.01.2019, 19:37

37,1 milyard manatlıq məhsul satılıb...

Sabah Xətai qazsız qalacaq
15.01.2019, 19:31

Sabah Xətai qazsız qalacaq

Şamaxıda yol qəzası - ölən var
15.01.2019, 19:12

Şamaxıda yol qəzası - ölən var

Mədəniyyət Nazirliyinin tabeliyindəki kitabxanalar ləğv edildi - Komissiya yaradıldı
15.01.2019, 18:55

Mədəniyyət Nazirliyinin tabeliyindəki kitabxanalar ləğv edildi - Komissiya yaradıldı

Novruz Məmmədov tapşırıqlar verdi
15.01.2019, 18:42

Novruz Məmmədov tapşırıqlar verdi

“ASAN”da konsulluq xidmətləri göstəriləcək
15.01.2019, 18:25

“ASAN”da konsulluq xidmətləri göstəriləcək

Prezident səfiri geri çağırdı
15.01.2019, 18:15

Prezident səfiri geri çağırdı

Mətbuat Şurası “Təzadlar”ı yenidən “qara siyahı”ya sala bilər
15.01.2019, 18:10

Mətbuat Şurası “Təzadlar”ı yenidən “qara siyahı”ya sala bilər

Dubayda “Azərbaycan Ticarət Evi” açıldı
15.01.2019, 18:00

Dubayda “Azərbaycan Ticarət Evi” açıldı

Qulu Məhərrəmli Arif Alışanovun işdən çıxarılmasından DANIŞDI
15.01.2019, 18:00

Qulu Məhərrəmli Arif Alışanovun işdən çıxarılmasından DANIŞDI

“Bu məsələ belə qalmamalıdır” - Rəsulzadənin barelyefinin oğurlanmasına sərt ETİRAZ   
15.01.2019, 17:46

“Bu məsələ belə qalmamalıdır” - Rəsulzadənin barelyefinin oğurlanmasına sərt ETİRAZ  

Bakcell sosial şəbəkələrdə abunəçi sorğularını 100% cavablandırıb
15.01.2019, 17:01

Bakcell sosial şəbəkələrdə abunəçi sorğularını 100% cavablandırıb

SOCAR 1700-dən çox neftçini təxliyə edir
15.01.2019, 16:56

SOCAR 1700-dən çox neftçini təxliyə edir

AzTV-yə sədrlik Rövşən Məmmədova tapşırıldı   
15.01.2019, 16:45

AzTV-yə sədrlik Rövşən Məmmədova tapşırıldı  

Arif Alışanov AzTV sədrliyindən çıxarıldı - SƏRƏNCAM
15.01.2019, 16:30

Arif Alışanov AzTV sədrliyindən çıxarıldı - SƏRƏNCAM

Azərbaycanda uşağın cinsiyyətini qabaqcadan öyrənmək qadağan edilir    
15.01.2019, 16:14

Azərbaycanda uşağın cinsiyyətini qabaqcadan öyrənmək qadağan edilir  

Komitə sədri Parlamentdə vətəndaşları qəbul etdi
15.01.2019, 16:12

Komitə sədri Parlamentdə vətəndaşları qəbul etdi

Çevik Polis Alayında əməliyyat müşavirəsi   
15.01.2019, 15:55

Çevik Polis Alayında əməliyyat müşavirəsi  

Fədayə Laçın məhkəmə qərarından şikayət etdi
15.01.2019, 15:46

Fədayə Laçın məhkəmə qərarından şikayət etdi

Bakı meriyası Milli Şuranın mitinqinə icazə verdi
15.01.2019, 15:31

Bakı meriyası Milli Şuranın mitinqinə icazə verdi

Hindistanlı turist Qarabağdan VİDEO çəkib
15.01.2019, 15:27

Hindistanlı turist Qarabağdan VİDEO çəkib

Bağlanan bankın əmanətçilərinə 824.3 milyon manat ödənilib
15.01.2019, 15:25

Bağlanan bankın əmanətçilərinə 824.3 milyon manat ödənilib

ARXİV