15 noyabr 2018, Cümə axşamı
Ana Səhifə - GÜNDƏM - Krım həm də Qırım deməkdir
Krım həm də Qırım deməkdir
10.03.2014, 12:42

Mübariz Azərbaycanlı,
müstəqil jurnalist


Putin Rusiyanın imperiya dövləti olduğunu artıq gizlədə bilmir

Tarixi mənbələrə nəzər salanda görürük ki, Krım sözü türkcədən - Qırım, yəni qırmaq, öldürmək, məhv etmək deməkdir. Qırım sözünü həm də əhval, görkəm, duruş kimi də başa düşmək olar. Məsələn, filankəsin “qırımından” görünür ki vəziyyəti yaxşıdır.

Tarixən Krım uğrunda çoxlu sayda müharibələr olub. Əgər bu müharibələrin sayını nəzərə alsaq, Qara və Azov dənizlərinin suyunun tərkibində nə qədər insan qanının olduğunu təsəvvür etmək heç də çətin olmaz. 1853-1856-cı illərdə Rusiya və Osmanlı Türkiyəsi arasında baş vermiş Krım müharibəsini nəzərdən keçirəndə isə görürük ki, Böyük Britaniya, Fransa və Sardiniya krallığı Türkiyəyə dəstək olaraq Rusiyanı məğlub etmişlər.   

Rusiyanın hazırkı durumu o müharibəyə qismən oxşar olsa da, zənnimcə müharibə başlasa bu dəfə onun üçün daha çətin olacaq. Çünki indi öz ambisiyası üzündən Rusiya, Krım tatarlarının tərəfini saxlayan təkcə Türkiyə və ya öz ərazi bütövlüyünün pozulmasını istəməyən Ukrayna ilə deyil, həm bütün Avropa, həm də Qərb ilə üz-üzə gəlməkdədir.

Bütün bu baş verənlər heç də Rusiyanın qeyd etdiyi kimi Ukraynada yaşayan soydaşlarının maraqlarını müdafiə etmək üçün atılan addımlar deyil,  sadəcə olaraq Putin Rusiyanın imperiya dövləti olduğunu artıq gizlədə bilmir, əksinə o bunu açıq-aşkar nümayiş etdirir.

SSRİ-nin sələfi sayılan Rusiya ondan “ayrılmaq” istəyən respublikaların heç birini xeyir-dua ilə yola salmayıb, əksinə onları ciddi problemlərlə üz-üzə və seçim qarşısında qoyub. Azərbaycanı Dağlıq Qarabağla, Gürcüstanı Abxaziya və Osetiya ilə, Moldovanı Dnestryanı problemlə, Orta Asiya Respublikalarını bir-birinə qarşı kiçik ərazi iddiaları və ölkədaxili siyasi çəkişmələri ilə, Belarusiyanı iqtisadi təpki ilə sanki məngənəyə salıb sıxışdırır. Ona qarşı kim özünü yaxşı aparırsa məngənəni bir az boşaldır, kim “sözdən” çıxırsa onda daha da sıxışdırılır. Bu mənada Ermənistan haqda ümumiyyətlə heç danışmağa dəyməz. Çünki Rusiya başını qaşımaq üçün əlini onun əlindən buraxmış olsa, Ermənistan 1988-ci ildə Spitak və Leninakan batan kimi həmin dəqiqə batacaq.


Ukraynanı isə daim mavi qazla boğan Rusiyanın təbii qazının bol olmasına baxmayaraq, deyəsən artıq bu dəfə o işə yaramır. Görünür müasir dünyada təbii qazla başqalarının üstünə “qazlanmaqla” onları daha “qazlamaq” olmur. Odur ki Ukraynaya qarşı da Rusiya, öz siyasətinə xas olan “məngənə” prinsipini işə salır. Yəni Krım Muxtar Respublikasını Ukraynanın ərazisindən qoparıb öz ərazisinə qatmaqla onu sıxışdırıb cəzalandırmaq istəyir.    

İndi Rusiyanın Ukraynaya, daha dəqiq desək Krıma qoşun yeritməsinin səbəbinə gəldikdə isə, bunun nə qədər ucuz bir bəhanə olduğunu açıq-aydın görürük.

Baxın, güya Rusiya Ukraynada yaşayan rusları müdafiə etməkdən ötrü bu addımı atır. Maraqlıdır Rusiya Ukraynada yaşayan rusları kimdən qorumaq və ya müdafiə etmək istəyir ki, məgər onların yaşadığı müstəqil Ukraynanın Avropa yönümlü siyasət aparması və ya onun vətəndaşlarının Avropa dəyərləri ilə yaşamaq istəyi bu qədərmi təhlükəlidir? Bir zamanlar Ukrayna Rusiyadan aldığı təbii qazın pulunu gecikdirən kimi Rusiya hay-həşir salıb heç bir güzəştə getmədən ona verulən qazı kəsmirdimi? Məgər o zaman soyuqdan donan həmin Şərqi Ukraynada və ya elə bu Krımda yaşayan ruslar deyildimi? Yoxsa Rusiya anlamında Avropalılar kimi azad və demokratik yaşamaq istəyi soyuqdan donmaqdan daha təhlükəli hesab olunur? Maraqlıdır, bəs indi Rusiya o donmuşların müdafiəsinə hansı üzlə və ya hansı mənəvi haqla çıxır? Yoxsa güman edir ki artıq yaz gəldiyindən qar-buz əriyir, soyuqlar bitir?

Hər şey gün kimi aydındır, görünür Rusiya üçün istər Şərqi Ukraynada, istərsə də Krımda yaşayan və “özününkü” hesab etdiyi rusların soyuqdan donması olarmış, amma onların avropalılar kimi nəinki yaşaması heç düşünməsi belə yox. Bütün bunlar onu göstərir ki, Rusiya heç vaxt demokratik ölkə olmayıb, o sadəcə bir imperiyadır. Amma yaxşı olardı ki, Ukraynaya gələn bu “azadlıq baharının” gəlişindən Rusiyanın imperiya siyasəti tam olmasa da, heç olmasa bir az ərisin.

Çünki, rusların gözünün odunu almış Çingiz xan artıq yoxdur, ondan qorxmağa da dəyməz. Onun məzarından və ya cəsədindən xəbər olmasa da, “ruhu” bu günkü Rusiyada çoxdan əriyib.

Hazırda İranın uranı zənginləşdirmək iddiasının qarşısını almağa nail olan Qərb özünün tətbiq etdiyi kəsgin sanqsiyalarından məharətlə istifadə edərək istəyinə nail ola bilib. Bu kimi sanqsiyaların inadından dönmək istəməyən Rusiyaya qarşı da tətbiq ediləcəyini nəzərə alsaq, Ukraynanı “kraynı” vəziyyətə gətirən Rusiya güman edirəm ki, sonda məğlub duruma düşəcək.

Bu arada Krım tatarlarının qırımından görünür ki, onlar Kazanlı soydaşlarından fərqli olaraq Rusiyanın təbəsində yaşamaq istəmirlər. Bəs elə isə onlar Krım uğrunda bu dəfəki “Qırıma” mənən hazırdırlarmı? Rəsmi Kazan və ya Tatarstan Muxtar respublikası buna necə reaksiya verəcək? Yoxsa onlar çoxdan assimilyasiya olunaraq “ruhlarını” ruslara təslim ediblər? Bu və ya digər sualların cavabını Rusiyanın Tatar “sevgisi” fonunda yəqin ki ən yaxın zamanlarda biləcəyik.

P.S. Məlumunuz olsun ki Krım parlamenti Rusiyanın tərkibinə birləşmək üçün qərar qəbul edib və martın 16-da referendum keçiriləcək. Heç şübhəsiz ki qanun pozuntusu ilə baş tutacaq referendumun nəticəsi Rusiyanın xeyrinə olacaq. Biz isə Rusiya tərəfindən yaradılmış növbəti bir siyasi qarışıqlığın müşahidəçiləri olacağıq... 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku
alovset
10.03.2014, 23:40

KRIM qirim demek deyil . K herifi ile Q herifini secmek cetin deyil ................. KRIM - KRIM DEMEKDIR , YENI ISTIRAHET YERI ......... KRIM ADI CARIN DOVRUNDE EYAQQABI KREMLEMEK YENI EYAQQABINI BOYABAM LAZIM IMISH , O , DOVRDE KREME BIR Almaniyali vezife sahibi KRIM SOZUNU DILE GETIRIB VE ONUN ADI KRIM OLUB..............BU QADAR..................

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Deputat himnlə bağlı çıxışından sonra təhdid edilib
15.11.2018, 12:43

Deputat himnlə bağlı çıxışından sonra təhdid edilib

“Dövlətqaçqınkom”un sədr müavini işdən ÇIXARILDI - ÖZƏL   
15.11.2018, 12:40

“Dövlətqaçqınkom”un sədr müavini işdən ÇIXARILDI - ÖZƏL  

Həsənquliyev bu dəfə deputatlara mənzil verilməsini İSTƏDİ 
15.11.2018, 12:38

Həsənquliyev bu dəfə deputatlara mənzil verilməsini İSTƏDİ 

Tahir Kərimli parlament işçilərinə mənzil verilməsini təklif etdi
15.11.2018, 12:31

Tahir Kərimli parlament işçilərinə mənzil verilməsini təklif etdi

Deputat spikerdən xahiş etdi: “Nazirə deyin, bu adamları qəbul etsin”
15.11.2018, 12:28

Deputat spikerdən xahiş etdi: “Nazirə deyin, bu adamları qəbul etsin”

Milli Məclisə ayrılan pulun məbləği ARTIRILIR
15.11.2018, 12:22

Milli Məclisə ayrılan pulun məbləği ARTIRILIR

Sarkisyan: “Qarabağ məsələsində güzəştə gedən deyilik”
15.11.2018, 12:22

Sarkisyan: “Qarabağ məsələsində güzəştə gedən deyilik”

İlham Əliyev Federasiya prezidentini qəbul edib
15.11.2018, 12:19

İlham Əliyev Federasiya prezidentini qəbul edib

Azərbaycanla BƏƏ arasında iqtisadi əlaqələr güclənir - Səfir faktlarla AÇIQLADI
15.11.2018, 12:10

Azərbaycanla BƏƏ arasında iqtisadi əlaqələr güclənir - Səfir faktlarla AÇIQLADI

Nazirlik qəzada ölən məşqçi ilə bağlı xəbər yaydı
15.11.2018, 12:06

Nazirlik qəzada ölən məşqçi ilə bağlı xəbər yaydı

Bakıda ekologiya ilə bağlı konfrans keçirilir
15.11.2018, 12:01

Bakıda ekologiya ilə bağlı konfrans keçirilir

Azercell-in dəstəyi ilə IV Uşaq Paralimpiya oyunları keçirilib
15.11.2018, 11:58

Azercell-in dəstəyi ilə IV Uşaq Paralimpiya oyunları keçirilib

“İdmançılarla bağlı böyük mübahisələr olur” - Nazir
15.11.2018, 11:45

“İdmançılarla bağlı böyük mübahisələr olur” - Nazir

Əli Əhmədov: “Təhsildə, səhiyyədə qadınlar kişilərdən üstündürlər”
15.11.2018, 11:37

Əli Əhmədov: “Təhsildə, səhiyyədə qadınlar kişilərdən üstündürlər”

Baş nazir qida məhsulları ilə bağlı qərar verdi
15.11.2018, 11:26

Baş nazir qida məhsulları ilə bağlı qərar verdi

“Bakutel-2018” sərgisinin ziyarətçiləri lotereya qalibi olacaq
15.11.2018, 11:25

“Bakutel-2018” sərgisinin ziyarətçiləri lotereya qalibi olacaq

Azərbaycan, Pakistan və Türkiyə dostluğu Los Ancelesdə qeyd olundu
15.11.2018, 11:20

Azərbaycan, Pakistan və Türkiyə dostluğu Los Ancelesdə qeyd olundu

Avtomobildən oğurluq etmək istəyən iş başında yaxalandı
15.11.2018, 11:17

Avtomobildən oğurluq etmək istəyən iş başında yaxalandı

Dövlət Komitəsinin nümayəndə heyətinin Kaliforniyada görüşləri davam edir
15.11.2018, 11:16

Dövlət Komitəsinin nümayəndə heyətinin Kaliforniyada görüşləri davam edir

XİN-in keçmiş əməkdaşları məhkəmə qarşısında - VİDEO
15.11.2018, 11:15

XİN-in keçmiş əməkdaşları məhkəmə qarşısında - VİDEO

İlham Əliyev Təzəpir məscidinin ətrafında görülən işlərlə tanış olub - FOTOLAR
15.11.2018, 11:03

İlham Əliyev Təzəpir məscidinin ətrafında görülən işlərlə tanış olub - FOTOLAR

Bizimkilər - Xanım jurnalist: “Təzyiqlərə də məruz qaldım, amma bu peşədən bezmədim” - FOTOLAR   
15.11.2018, 11:00

Bizimkilər - Xanım jurnalist: “Təzyiqlərə də məruz qaldım, amma bu peşədən bezmədim” - FOTOLAR  

Prezident yatmağı sammitdə iştirakdan üstün tutdu
15.11.2018, 10:51

Prezident yatmağı sammitdə iştirakdan üstün tutdu

Madrid konfransı səmərəli müzakirə platforması kimi - Deputatın səfər QEYDLƏRİ+FOTOLAR
15.11.2018, 10:48

Madrid konfransı səmərəli müzakirə platforması kimi - Deputatın səfər QEYDLƏRİ+FOTOLAR

Çili Azərbaycanda səfirlik açır
15.11.2018, 10:45

Çili Azərbaycanda səfirlik açır

Britaniya Şurasının rəhbəri Bakı Ali Neft Məktəbində
15.11.2018, 10:40

Britaniya Şurasının rəhbəri Bakı Ali Neft Məktəbində

Hövsan bu gün susuz qalacaq
15.11.2018, 10:38

Hövsan bu gün susuz qalacaq

Polis 83 nəfəri saxladı 
15.11.2018, 10:25

Polis 83 nəfəri saxladı 

Nazir: “Pensiya yaşını azaltmağa ehtiyac yoxdur” - EKSKLÜZİV
15.11.2018, 10:24

Nazir: “Pensiya yaşını azaltmağa ehtiyac yoxdur” - EKSKLÜZİV

Birinci ledi ilə mübahisə edən məmur qovuldu
15.11.2018, 10:22

Birinci ledi ilə mübahisə edən məmur qovuldu

Ərzaq məhsullarının içindən mobil telefonlar çıxdı
15.11.2018, 10:13

Ərzaq məhsullarının içindən mobil telefonlar çıxdı

AZƏRTAC-ın işçilərinin sayı artırıldı
15.11.2018, 10:06

AZƏRTAC-ın işçilərinin sayı artırıldı

Sabahdan Azərbaycanda məktəblər bağlanır   
15.11.2018, 10:06

Sabahdan Azərbaycanda məktəblər bağlanır  

Kapital Bank yeni Neftçilər Kart Mərkəzi filialını istifadəyə verdi
15.11.2018, 09:56

Kapital Bank yeni Neftçilər Kart Mərkəzi filialını istifadəyə verdi

Bakıda beynəlxalq forum keçirilir
15.11.2018, 09:56

Bakıda beynəlxalq forum keçirilir

Kalifoniyada dəhşətli yanğınlarda ölənlərin sayı 59-a çatdı - FOTOLAR
15.11.2018, 09:54

Kalifoniyada dəhşətli yanğınlarda ölənlərin sayı 59-a çatdı - FOTOLAR

“Bakı Metropoliteni” deputatın iradına CAVAB VERDİ   
15.11.2018, 09:48

“Bakı Metropoliteni” deputatın iradına CAVAB VERDİ  

“Qəbələ”nin məşqçisi qəzada həlak oldu
15.11.2018, 09:44

“Qəbələ”nin məşqçisi qəzada həlak oldu

Ermənistan cəbhədə təxribat törətdi
15.11.2018, 09:26

Ermənistan cəbhədə təxribat törətdi

Bu gün Millətlər Liqasında 9 oyun keçiriləcək - TƏQVİM
15.11.2018, 09:21

Bu gün Millətlər Liqasında 9 oyun keçiriləcək - TƏQVİM

Azərbaycan dilinin izdivac, ixrac və idxal imkanları - VI YAZI
15.11.2018, 09:09

Azərbaycan dilinin izdivac, ixrac və idxal imkanları - VI YAZI

Milli Qəhrəmanın anım günüdür   
15.11.2018, 09:02

Milli Qəhrəmanın anım günüdür  

Onlar Facebook-da kimləri izləyirlər...
15.11.2018, 08:34

Onlar Facebook-da kimləri izləyirlər...

Son 5 ildə 7 min tələbə təhsil haqqına görə ali məktəbi atıb - Təhsil kreditləri PROBLEMİ   
15.11.2018, 08:07

Son 5 ildə 7 min tələbə təhsil haqqına görə ali məktəbi atıb - Təhsil kreditləri PROBLEMİ  

Manat bu günə hansı məzənnədə olacaq?
15.11.2018, 08:02

Manat bu günə hansı məzənnədə olacaq?

Britaniya hökuməti “Brexit” üzrə saziş layihəsini təsdiq edib
15.11.2018, 00:58

Britaniya hökuməti “Brexit” üzrə saziş layihəsini təsdiq edib

Elçin Quliyev  MDB iclasında
15.11.2018, 00:46

Elçin Quliyev  MDB iclasında

Mingəçevirdə 9 yaşlı uşaq yelləncəkdə boğuldu
15.11.2018, 00:30

Mingəçevirdə 9 yaşlı uşaq yelləncəkdə boğuldu

ABŞ-dan Kubaya qarşı yeni sanksiyalar
15.11.2018, 00:13

ABŞ-dan Kubaya qarşı yeni sanksiyalar

Yanğın qurbanlarının sayı 50-yə çatdı
14.11.2018, 23:55

Yanğın qurbanlarının sayı 50-yə çatdı

ARXİV