22 mart 2019, Cümə
Ana Səhifə - GÜNDƏM - Krım həm də Qırım deməkdir
Krım həm də Qırım deməkdir
10.03.2014, 12:42

Mübariz Azərbaycanlı,
müstəqil jurnalist


Putin Rusiyanın imperiya dövləti olduğunu artıq gizlədə bilmir

Tarixi mənbələrə nəzər salanda görürük ki, Krım sözü türkcədən - Qırım, yəni qırmaq, öldürmək, məhv etmək deməkdir. Qırım sözünü həm də əhval, görkəm, duruş kimi də başa düşmək olar. Məsələn, filankəsin “qırımından” görünür ki vəziyyəti yaxşıdır.

Tarixən Krım uğrunda çoxlu sayda müharibələr olub. Əgər bu müharibələrin sayını nəzərə alsaq, Qara və Azov dənizlərinin suyunun tərkibində nə qədər insan qanının olduğunu təsəvvür etmək heç də çətin olmaz. 1853-1856-cı illərdə Rusiya və Osmanlı Türkiyəsi arasında baş vermiş Krım müharibəsini nəzərdən keçirəndə isə görürük ki, Böyük Britaniya, Fransa və Sardiniya krallığı Türkiyəyə dəstək olaraq Rusiyanı məğlub etmişlər.   

Rusiyanın hazırkı durumu o müharibəyə qismən oxşar olsa da, zənnimcə müharibə başlasa bu dəfə onun üçün daha çətin olacaq. Çünki indi öz ambisiyası üzündən Rusiya, Krım tatarlarının tərəfini saxlayan təkcə Türkiyə və ya öz ərazi bütövlüyünün pozulmasını istəməyən Ukrayna ilə deyil, həm bütün Avropa, həm də Qərb ilə üz-üzə gəlməkdədir.

Bütün bu baş verənlər heç də Rusiyanın qeyd etdiyi kimi Ukraynada yaşayan soydaşlarının maraqlarını müdafiə etmək üçün atılan addımlar deyil,  sadəcə olaraq Putin Rusiyanın imperiya dövləti olduğunu artıq gizlədə bilmir, əksinə o bunu açıq-aşkar nümayiş etdirir.

SSRİ-nin sələfi sayılan Rusiya ondan “ayrılmaq” istəyən respublikaların heç birini xeyir-dua ilə yola salmayıb, əksinə onları ciddi problemlərlə üz-üzə və seçim qarşısında qoyub. Azərbaycanı Dağlıq Qarabağla, Gürcüstanı Abxaziya və Osetiya ilə, Moldovanı Dnestryanı problemlə, Orta Asiya Respublikalarını bir-birinə qarşı kiçik ərazi iddiaları və ölkədaxili siyasi çəkişmələri ilə, Belarusiyanı iqtisadi təpki ilə sanki məngənəyə salıb sıxışdırır. Ona qarşı kim özünü yaxşı aparırsa məngənəni bir az boşaldır, kim “sözdən” çıxırsa onda daha da sıxışdırılır. Bu mənada Ermənistan haqda ümumiyyətlə heç danışmağa dəyməz. Çünki Rusiya başını qaşımaq üçün əlini onun əlindən buraxmış olsa, Ermənistan 1988-ci ildə Spitak və Leninakan batan kimi həmin dəqiqə batacaq.


Ukraynanı isə daim mavi qazla boğan Rusiyanın təbii qazının bol olmasına baxmayaraq, deyəsən artıq bu dəfə o işə yaramır. Görünür müasir dünyada təbii qazla başqalarının üstünə “qazlanmaqla” onları daha “qazlamaq” olmur. Odur ki Ukraynaya qarşı da Rusiya, öz siyasətinə xas olan “məngənə” prinsipini işə salır. Yəni Krım Muxtar Respublikasını Ukraynanın ərazisindən qoparıb öz ərazisinə qatmaqla onu sıxışdırıb cəzalandırmaq istəyir.    

İndi Rusiyanın Ukraynaya, daha dəqiq desək Krıma qoşun yeritməsinin səbəbinə gəldikdə isə, bunun nə qədər ucuz bir bəhanə olduğunu açıq-aydın görürük.

Baxın, güya Rusiya Ukraynada yaşayan rusları müdafiə etməkdən ötrü bu addımı atır. Maraqlıdır Rusiya Ukraynada yaşayan rusları kimdən qorumaq və ya müdafiə etmək istəyir ki, məgər onların yaşadığı müstəqil Ukraynanın Avropa yönümlü siyasət aparması və ya onun vətəndaşlarının Avropa dəyərləri ilə yaşamaq istəyi bu qədərmi təhlükəlidir? Bir zamanlar Ukrayna Rusiyadan aldığı təbii qazın pulunu gecikdirən kimi Rusiya hay-həşir salıb heç bir güzəştə getmədən ona verulən qazı kəsmirdimi? Məgər o zaman soyuqdan donan həmin Şərqi Ukraynada və ya elə bu Krımda yaşayan ruslar deyildimi? Yoxsa Rusiya anlamında Avropalılar kimi azad və demokratik yaşamaq istəyi soyuqdan donmaqdan daha təhlükəli hesab olunur? Maraqlıdır, bəs indi Rusiya o donmuşların müdafiəsinə hansı üzlə və ya hansı mənəvi haqla çıxır? Yoxsa güman edir ki artıq yaz gəldiyindən qar-buz əriyir, soyuqlar bitir?

Hər şey gün kimi aydındır, görünür Rusiya üçün istər Şərqi Ukraynada, istərsə də Krımda yaşayan və “özününkü” hesab etdiyi rusların soyuqdan donması olarmış, amma onların avropalılar kimi nəinki yaşaması heç düşünməsi belə yox. Bütün bunlar onu göstərir ki, Rusiya heç vaxt demokratik ölkə olmayıb, o sadəcə bir imperiyadır. Amma yaxşı olardı ki, Ukraynaya gələn bu “azadlıq baharının” gəlişindən Rusiyanın imperiya siyasəti tam olmasa da, heç olmasa bir az ərisin.

Çünki, rusların gözünün odunu almış Çingiz xan artıq yoxdur, ondan qorxmağa da dəyməz. Onun məzarından və ya cəsədindən xəbər olmasa da, “ruhu” bu günkü Rusiyada çoxdan əriyib.

Hazırda İranın uranı zənginləşdirmək iddiasının qarşısını almağa nail olan Qərb özünün tətbiq etdiyi kəsgin sanqsiyalarından məharətlə istifadə edərək istəyinə nail ola bilib. Bu kimi sanqsiyaların inadından dönmək istəməyən Rusiyaya qarşı da tətbiq ediləcəyini nəzərə alsaq, Ukraynanı “kraynı” vəziyyətə gətirən Rusiya güman edirəm ki, sonda məğlub duruma düşəcək.

Bu arada Krım tatarlarının qırımından görünür ki, onlar Kazanlı soydaşlarından fərqli olaraq Rusiyanın təbəsində yaşamaq istəmirlər. Bəs elə isə onlar Krım uğrunda bu dəfəki “Qırıma” mənən hazırdırlarmı? Rəsmi Kazan və ya Tatarstan Muxtar respublikası buna necə reaksiya verəcək? Yoxsa onlar çoxdan assimilyasiya olunaraq “ruhlarını” ruslara təslim ediblər? Bu və ya digər sualların cavabını Rusiyanın Tatar “sevgisi” fonunda yəqin ki ən yaxın zamanlarda biləcəyik.

P.S. Məlumunuz olsun ki Krım parlamenti Rusiyanın tərkibinə birləşmək üçün qərar qəbul edib və martın 16-da referendum keçiriləcək. Heç şübhəsiz ki qanun pozuntusu ilə baş tutacaq referendumun nəticəsi Rusiyanın xeyrinə olacaq. Biz isə Rusiya tərəfindən yaradılmış növbəti bir siyasi qarışıqlığın müşahidəçiləri olacağıq... 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku
alovset
10.03.2014, 23:40

KRIM qirim demek deyil . K herifi ile Q herifini secmek cetin deyil ................. KRIM - KRIM DEMEKDIR , YENI ISTIRAHET YERI ......... KRIM ADI CARIN DOVRUNDE EYAQQABI KREMLEMEK YENI EYAQQABINI BOYABAM LAZIM IMISH , O , DOVRDE KREME BIR Almaniyali vezife sahibi KRIM SOZUNU DILE GETIRIB VE ONUN ADI KRIM OLUB..............BU QADAR..................

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
İran XİN başçısı Türkiyəyə getdi
22.03.2019, 17:29

İran XİN başçısı Türkiyəyə getdi

Nazirlik sudan istifadə ilə bağlı əhaliyə xəbərdarlıq etdi
22.03.2019, 16:59

Nazirlik sudan istifadə ilə bağlı əhaliyə xəbərdarlıq etdi

Axtarışda olan şəxs saxlanıldı
22.03.2019, 16:01

Axtarışda olan şəxs saxlanıldı

Balakən sakininin evindən silah və narkotik tapıldı
22.03.2019, 15:26

Balakən sakininin evindən silah və narkotik tapıldı

Azercell əmək sərgisində
22.03.2019, 14:48

Azercell əmək sərgisində

Ərdoğan Trampın Colan təpələrinə dair bəyanatını sərt tənqid etdi
22.03.2019, 14:12

Ərdoğan Trampın Colan təpələrinə dair bəyanatını sərt tənqid etdi

Sabahın hava PROQNOZU
22.03.2019, 13:23

Sabahın hava PROQNOZU

Birinci qrup əlilliyə görə əmək pensiyası alanlara gələn aydan Prezidentin təqaüdü veriləcək
22.03.2019, 13:19

Birinci qrup əlilliyə görə əmək pensiyası alanlara gələn aydan Prezidentin təqaüdü veriləcək

Mart ayı üzrə ünvanlı sosial yardımların ödənişi başa çatdırıldı
22.03.2019, 13:16

Mart ayı üzrə ünvanlı sosial yardımların ödənişi başa çatdırıldı

Pakistan Prezidenti Qarabağla bağlı Ermənistana mesaj verdi
22.03.2019, 12:59

Pakistan Prezidenti Qarabağla bağlı Ermənistana mesaj verdi

Rəsmi Bakı Argentina ilə əlaqələri genişləndirmək istəyir
22.03.2019, 12:54

Rəsmi Bakı Argentina ilə əlaqələri genişləndirmək istəyir

Rusiyanın Yunanıstandakı səfirliyi qarşısında PARTLAYIŞ
22.03.2019, 12:16

Rusiyanın Yunanıstandakı səfirliyi qarşısında PARTLAYIŞ

Taleh Bağırovun həyat yoldaşı həbsxanaya telefon keçirməyə cəhd edib
22.03.2019, 12:13

Taleh Bağırovun həyat yoldaşı həbsxanaya telefon keçirməyə cəhd edib

Ötən il Azərbaycanda açılan iş yerlərinin sayı...
22.03.2019, 12:03

Ötən il Azərbaycanda açılan iş yerlərinin sayı...

İlham Əliyev: “Azərbaycan ilə Pakistanı möhkəm dostluq münasibətləri birləşdirir”
22.03.2019, 11:34

İlham Əliyev: “Azərbaycan ilə Pakistanı möhkəm dostluq münasibətləri birləşdirir”

Azərbaycan və Ekvador arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasından 15 il ötür
22.03.2019, 11:11

Azərbaycan və Ekvador arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasından 15 il ötür

General Samvelin qalmaqallı Qarabağ “konsepsiyası”
22.03.2019, 10:54

General Samvelin qalmaqallı Qarabağ “konsepsiyası”

Çində kimyəvi zavodda partlayış - 47 ölü, 640 yaralı
22.03.2019, 10:16

Çində kimyəvi zavodda partlayış - 47 ölü, 640 yaralı

Deputat Novruz Aslanov doğum gününü qeyd edir   
22.03.2019, 10:16

Deputat Novruz Aslanov doğum gününü qeyd edir  

Goranboyda dəhşətli qəza – 2 nəfər yanaraq öldü
22.03.2019, 10:07

Goranboyda dəhşətli qəza – 2 nəfər yanaraq öldü

Zakir Həsənov pakistanlı həmkarı ilə hərbi əməkdaşlığı müzakirə etdi
22.03.2019, 10:03

Zakir Həsənov pakistanlı həmkarı ilə hərbi əməkdaşlığı müzakirə etdi

Şamaxıda partlamamış hərbi sursat tapıldı - FOTOLAR
22.03.2019, 09:44

Şamaxıda partlamamış hərbi sursat tapıldı - FOTOLAR

Qarabağ cəbhəsində şiddətli atışma oldu
22.03.2019, 09:41

Qarabağ cəbhəsində şiddətli atışma oldu

Azərbaycan Xorvatiya ilə oyunda uduzdu - YENİLƏNİB
22.03.2019, 01:53

Azərbaycan Xorvatiya ilə oyunda uduzdu - YENİLƏNİB

İraqda bərə qəzası: ölü sayı 85-ə çatdı - YENİLƏNİB
21.03.2019, 23:41

İraqda bərə qəzası: ölü sayı 85-ə çatdı - YENİLƏNİB

NATO-nun baş katibi Gürcüstana gəlir
21.03.2019, 23:24

NATO-nun baş katibi Gürcüstana gəlir

Güclü duman Biləsuvarda hərəkəti çətinləşdirdi
21.03.2019, 23:01

Güclü duman Biləsuvarda hərəkəti çətinləşdirdi

Azərbaycan və Xorvatiya  milli komandalarının start heyətləri açıqlanıb
21.03.2019, 22:43

Azərbaycan və Xorvatiya  milli komandalarının start heyətləri açıqlanıb

Avropa İttifaqı “Brexit”lə bağlı təcili toplana bilər
21.03.2019, 22:30

Avropa İttifaqı “Brexit”lə bağlı təcili toplana bilər

Ziya Məmmədov villasını satışa çıxardı
21.03.2019, 22:14

Ziya Məmmədov villasını satışa çıxardı

Xəzərdə 4.5 ballıq zəlzələ oldu
21.03.2019, 21:45

Xəzərdə 4.5 ballıq zəlzələ oldu

Rusiyadan NATO açıqlaması
21.03.2019, 21:24

Rusiyadan NATO açıqlaması

Bakıda mebel sexi yanıb
21.03.2019, 21:10

Bakıda mebel sexi yanıb

Kamil Zeynallı azadlığa buraxılıb - VİDEO
21.03.2019, 20:52

Kamil Zeynallı azadlığa buraxılıb - VİDEO

XİN bəyanat yaydı: “İşğalçı Ermənistan qüvvələri Azərbaycan ərazilərindən dərhal çıxarılmalıdır”
21.03.2019, 20:34

XİN bəyanat yaydı: “İşğalçı Ermənistan qüvvələri Azərbaycan ərazilərindən dərhal çıxarılmalıdır”

FHN-dən Bakı Nəqliyyat Agentliyinin açıqlamasına münasibət
21.03.2019, 20:18

FHN-dən Bakı Nəqliyyat Agentliyinin açıqlamasına münasibət

Kamçatkada Azərbaycan diasporu Novruz bayramı keçirdi
21.03.2019, 18:05

Kamçatkada Azərbaycan diasporu Novruz bayramı keçirdi

Əsgərlərin Novruz bayramı - FOTOLAR
21.03.2019, 17:21

Əsgərlərin Novruz bayramı - FOTOLAR

Elmar Məmmədyarov argentinalı həmkarı ilə görüşdü
21.03.2019, 16:34

Elmar Məmmədyarov argentinalı həmkarı ilə görüşdü

Karlova Universitetinin əməkdaşları BDU-da tədqiqat aparırlar
21.03.2019, 16:32

Karlova Universitetinin əməkdaşları BDU-da tədqiqat aparırlar

Əli Həsənov: “Nursultan Nazarbayevin qərarı qazax xalqının firavan gələcəyini təmin edəcək”
21.03.2019, 16:10

Əli Həsənov: “Nursultan Nazarbayevin qərarı qazax xalqının firavan gələcəyini təmin edəcək”

Tokayev Qazaxıstan prezidenti kimi ilk səfərini Rusiyaya edəcək
21.03.2019, 15:50

Tokayev Qazaxıstan prezidenti kimi ilk səfərini Rusiyaya edəcək

Azərbaycan səyahət etmək üçün ən yaxşı ölkələr siyahısına daxil edilib
21.03.2019, 15:28

Azərbaycan səyahət etmək üçün ən yaxşı ölkələr siyahısına daxil edilib

Bakı-Sumqayıt magistralında yol qəzası
21.03.2019, 15:15

Bakı-Sumqayıt magistralında yol qəzası

Gələn aydan ailələrə uşaqpulu veriləcək? - RƏSMİ AÇIQLAMA
21.03.2019, 14:53

Gələn aydan ailələrə uşaqpulu veriləcək? - RƏSMİ AÇIQLAMA

Qəzetləri məğlub edən saytlar sosial şəbəkələrlə mübarizə apara biləcəkmi?
21.03.2019, 14:22

Qəzetləri məğlub edən saytlar sosial şəbəkələrlə mübarizə apara biləcəkmi?

Azərbaycan “Dostluq naminə futbol”da təmsil olunacaq
21.03.2019, 13:37

Azərbaycan “Dostluq naminə futbol”da təmsil olunacaq

Avtovağzallarda gücləndirilmiş iş rejiminin müddəti uzadıldı
21.03.2019, 13:28

Avtovağzallarda gücləndirilmiş iş rejiminin müddəti uzadıldı

Sabahın HAVASI: Çiskinli yağış ehtimalı var
21.03.2019, 13:26

Sabahın HAVASI: Çiskinli yağış ehtimalı var

Əfqanıstanda PARTLAYIŞ: 6 ölü, 23 yaralı
21.03.2019, 13:00

Əfqanıstanda PARTLAYIŞ: 6 ölü, 23 yaralı

ARXİV