21 yanvar 2018, Bazar
Ana Səhifə - Yazılar - İsrafçılığı mədəniyyət normasına çevirməyək
İsrafçılığı mədəniyyət normasına çevirməyək
24.10.2016, 10:05

Mansur Piriyev

 

 

Şəxsi avtomobilləri ictimai nəqliyyatla əvəzləməyin vaxtı çoxdan çatıb

 

Öncə ona görə ki, bu ümumi mənafeyə uyğundur. Daha sonar isə kütləvi şəkildə ictimai nəqliyyatdan istifadə:  şəhərdə maşın sıxlığının azalması, yollarda daha az  tıxac,daha az yol hərəkəti qəzası, daha az ölüm, daha az səs-küy,əsəb pozuntusu, daha yaxşı ekoloji vəziyyət  və daha təmiz hava deməkdir.

 

Səhv etmirəmsə, hansısa filosofun belə bir sözü var “ İnkişaf etmiş cəmiyyət,  kasıbların avtomobillə gəzdiyi yox, varlıların avtobusla gəzdiyi cəmiyyətdir”

 

Bu gün şəhərdə hərəkət edən avtomobillərin salonuna diqqət yetirəndə  əksər maşınlarda sadəcə sürücüləri görürük. Hətta maddi vəziyyəti nisbətən əlverişli olan ailələrin eyni vaxtda  bir neçə avtomobildən istifadə etdiyini, səhər hərəsinin bir maşınla işə üz tutduğunu müşahidə edirik.  Əlbəttə bu kimi hallar təkcə fərdi avtomobilə olan təlabatla bağlı deyil. Diqqətlə fikir vesək görərik ki, bu şəxsi avtomobilərə nəqliyyat vasitəsi kimi yox həm də status-simvol kimi yanaşmaqdan irəli gəlir. Çox təəssüf ki, bu hal getdikcə cəmiyyətdə olçü vahidinə çevrilir və gündəlik, adi  norma kimi qəbul edilməkdədir. Təbi ki, məsələnin sosioloji tərəfləri də var.  Unuduruq ki, israfçılıq heç vaxt  mədəniyyət normasına çevrilə və ətrafdakılar üçün nümunə yarada bilməz.

Məsələnin sosioloji tərəfi ilə yanaşı, bu həm də şəhərdaxili yollarda  tıxacların, hava kirliliyinin, səs-küyün, yollarda baş verən qəzaların, insan ölümlərinin  artımına səbəb olur. Buna görə də məcbur olmadığı vaxtlarda insanlar şəxsi avtomobillər əvəzinə ictimai nəqliyyatdan istifadəyə üstünlük verməlidirlər. Şəxsi avtomobillərdən istifadə edən insanlar isə mümkün olduğu qədər şəhərin mərkəzi küçələrindən, tıxacların daha çox yarandığı yollardan yox, ictimai nəqliyyatın gur olmadığı digər alternativ yollardan istifadə etməlidir. Bu ümumi mənafeyə xidmət etməklə yanaşı həmin  insanlara  vaxt, yanacaq və təbii ki, əsəb gərginliyi ilə bağlı qənaət imkanı yaradacaq.

 

Əlbəttə, öz növbəsində sərnişindaşıma fəaliyyəti ilə məşğul olan şirkətlərin də üzərinə xeyli vəzifə düşür. Çünki  bütün təbəqələrdən olan insanların  rahatlıqla ictimai nəqliyyatı, avtobusu seçməsi birbaşa göstərilən xidmətlərin kefiyyəti ilə sıx şəkildə  bağlıdır.  Son illərdə ictimai nəqliyyatın təşkil olunması sahəsində ciddi adımlar atılmaqdadır. Sərnişindaşıma xidməti insanların tələblərinə uyğunlaşdırılmaqla yanaşı, bu sahədə beynəlxalq satandartların tətbiq olunması və daha mütərəqqi, qabaqcıl şəhərlərin, meqapolislərin təcrübəsindən istifadə edilir.  Əlbətdə xeyli yol da qət olunub ancaq problemlər də mövcuddur. Hesab edirəm ki, problemlərdən biri də, bəlkə də birincisi bu sahəyə insanların baxışı, münasibəti ilə bağlıdır.Avtobusa daxil olan kimi sürücüyə suallar verən, giriş qapısının  ağzında dayanan, tutacaqlardan tutmayan, avtobusun salonda uca səslə danışan, avtobusu ona lazım olan yerdə saxlatmağa çalışan, sürücü saxlamayanda qapıları yumruqlayan sərnişin, müvəqqəti  yaranmış tıxac səbəbindən dayanacağa üç və ya beş dəqiqə gecikən sürücünü təhqir, yaxud şikayət edir. Bu bir reallıqdır ki, bu gün ictimai nəqliyyata fərdi nəqliyyat vasitəsi kimi baxan sərnişinlər var.

Bəzən də bu kimi xoşa gəlməz hallar günlərlə mətbuat səhifələrindən düşmür, sürücülərə, daşıyıcı şirkətlərə qarşı mənfi münasibət formaladırılır. Təssüf ki, bu kimi hallarda bəzən real vəziyyət nəzərə alınmır. Avtobusun yollarda  avtomobil sıxlığı, təmir, tıxac yaxud baş vermiş yol hərəkəti qəzası ilə bağlı müvəqqəti gecikməsi  unudulur. Bütün bunlar nəzərə alınmadan, hadisənin məğzi araşdırılmadan qaraguruh, ajotaş yaradılır və bir xidmət növünün inkişafı üçün maneə yaradan ictimai rəy formalaşdırılır.

 

Unutmaq olmaz ki, sərnişindaşıma fəaliyyəti  çoxtərəfli münasibətlər  sistemi üzərində qurulan bir xidmət növüdür. 

 

Burada, sərnişinlər, daşıyıcı şirkətlər, eyni zamanda bu sahəyə yardımçı təşkilatlar,  dövlət nəzarətini həyata keçirən qurumlar  var. Ona görə də şikayət edən  və ya hər hansı məlumatı ötürən şəxs,  mediya orqanı daşıdığı məsuliyyəti dərk etməli,   bütün tərəflərin vəzifəsini, məsuliyyətini  nəzərə almalı, istənilən  hadisəni araşdırmamış günahkar təyin etməməlidir.

Ona görə də bir sahə ilə bağlı  ciddi dəyikiliklər gözləyirik, tələbkarlıq ediriksə o zaman bu istiqamətdə baxışlarımızı, münasibətlərimizi bir daha gözdən keçirməliyik. Xüsusən də bu münasibətlərin, sosial mühitin formalaşdığı  ictimai nəqliyyat və sərnişindaşıma xidmətləri ilə bağlı bir sahədirsə, Çünki burada hər birimiz yeniliklər gözləyən iştirakçıyıq.  Bu sahədə uzun illərdən bəri yaranmış neqativ vərdişləri birlikdə tərgitməli, streotipləri birlikdə qırmalıyıq.


SON XƏBƏR
Sərnişinlər əlavə gediş haqqı ödəməyə məcbur edilir - Video
21.01.2018, 22:24

Sərnişinlər əlavə gediş haqqı ödəməyə məcbur edilir - Video

Şəkidəki yanğında azyaşlı xəsarət aldı
21.01.2018, 22:11

Şəkidəki yanğında azyaşlı xəsarət aldı

Yevlax sakini həmkəndlisinə 17 bıçaq vurdu
21.01.2018, 21:59

Yevlax sakini həmkəndlisinə 17 bıçaq vurdu

Rəşad Sadıqovun komandası məğlub oldu
21.01.2018, 21:43

Rəşad Sadıqovun komandası məğlub oldu

Aviaşirkətlər ötən il rekord sayda sərnişin daşıyıb
21.01.2018, 21:27

Aviaşirkətlər ötən il rekord sayda sərnişin daşıyıb

Azərbaycanlı deputat komadan ayıldı
21.01.2018, 21:08

Azərbaycanlı deputat komadan ayıldı

Ağdamda zəhərlənənlərdən ikisinin vəziyyəti ağırdır - Yenilənib
21.01.2018, 20:37

Ağdamda zəhərlənənlərdən ikisinin vəziyyəti ağırdır - Yenilənib

Türkiyə 5 şəhid verdi
21.01.2018, 20:17

Türkiyə 5 şəhid verdi

Saatlıda polis əməkdaşı bıçaqlanıb
21.01.2018, 20:02

Saatlıda polis əməkdaşı bıçaqlanıb

“Sinemanın kral və kraliçası” seçildi - Fotolar
21.01.2018, 19:45

“Sinemanın kral və kraliçası” seçildi - Fotolar

Kabildə otelə silahlı hücum nəticəsində ölənlərin sayı 43-ə çatıb - YENİLƏNİB
21.01.2018, 17:44

Kabildə otelə silahlı hücum nəticəsində ölənlərin sayı 43-ə çatıb - YENİLƏNİB

Ərdoğan yenidən Ermənistana arxivləri açmağı təklif edib
21.01.2018, 17:00

Ərdoğan yenidən Ermənistana arxivləri açmağı təklif edib

Fransa BMT Təhlükəsizlik Şurasının təcili iclasını çağırıb   
21.01.2018, 16:34

Fransa BMT Təhlükəsizlik Şurasının təcili iclasını çağırıb  

Azərbaycanda “çürük banklar”ın sayı  ARTIR
21.01.2018, 15:30

Azərbaycanda “çürük banklar”ın sayı  ARTIR

Azərbaycan XİN-dən “Zeytun Budağı” əməliyyatı ilə bağlı AÇIQLAMA - RƏSMİ
21.01.2018, 14:46

Azərbaycan XİN-dən “Zeytun Budağı” əməliyyatı ilə bağlı AÇIQLAMA - RƏSMİ

Azərbaycanla Türkiyə arasında viza rejimi ləğv edilməlidir
21.01.2018, 14:25

Azərbaycanla Türkiyə arasında viza rejimi ləğv edilməlidir

Paytaxtın bu ərazilərində su yoxdur
21.01.2018, 14:00

Paytaxtın bu ərazilərində su yoxdur

Sabaha olan hava PROQNOZU
21.01.2018, 13:05

Sabaha olan hava PROQNOZU

Deputatların “bazar günü”: “Bazar günü mənim üçün sıradan bir gündür və xüsusi əhəmiyyət daşımır”
21.01.2018, 12:50

Deputatların “bazar günü”: “Bazar günü mənim üçün sıradan bir gündür və xüsusi əhəmiyyət daşımır”

Elxan Şahinoğlu: “Heç bir dövlət bunu bizə qadağan edə bilməz”
21.01.2018, 11:56

Elxan Şahinoğlu: “Heç bir dövlət bunu bizə qadağan edə bilməz”

Türkiyə tankları Afrinə daxil olub
21.01.2018, 11:50

Türkiyə tankları Afrinə daxil olub

Vəzifəsindən azad olunan təhsil nazirinin müavininə Vergilər Nazirliyində yüksək vəzifə verildi
21.01.2018, 10:46

Vəzifəsindən azad olunan təhsil nazirinin müavininə Vergilər Nazirliyində yüksək vəzifə verildi

Azərbaycan ermənilərə zərbə endirməyib - RƏSMİ
21.01.2018, 10:21

Azərbaycan ermənilərə zərbə endirməyib - RƏSMİ

Düşmən iriçaplı pulemyotlardan istifadə etməklə atəşkəsi pozub
21.01.2018, 09:41

Düşmən iriçaplı pulemyotlardan istifadə etməklə atəşkəsi pozub

Nyu-Yorkda
21.01.2018, 09:34

Nyu-Yorkda "Azadlıq" heykəli bağlandı

Azərbaycanlı çoban “O səs Türkiyə”də növbəti turda - Video
21.01.2018, 00:56

Azərbaycanlı çoban “O səs Türkiyə”də növbəti turda - Video

Məmmədyarov
21.01.2018, 00:39

Məmmədyarov "Tata Steel Chess"də 3-cü qələbəsini qazandı

Çexiyada otel yanğınında 2 nəfər öldü
21.01.2018, 00:17

Çexiyada otel yanğınında 2 nəfər öldü

Otelə hücumda ölənlərin sayı artıb
20.01.2018, 23:53

Otelə hücumda ölənlərin sayı artıb

Hindistanda fabrik yandı: 17 ölü
20.01.2018, 23:35

Hindistanda fabrik yandı: 17 ölü

“Qalatasaray”a yeni president seçildi
20.01.2018, 23:23

“Qalatasaray”a yeni president seçildi

İsveçdə məscidin qapısına faşist svastikasının təsviri çəkildi
20.01.2018, 23:09

İsveçdə məscidin qapısına faşist svastikasının təsviri çəkildi

Üç ölkənin səfiri Türkiyə XİN-ə çağırıldı
20.01.2018, 22:54

Üç ölkənin səfiri Türkiyə XİN-ə çağırıldı

Şizofren pasientin etirafları: “Şeytanı eşidirəm və görürəm”   
20.01.2018, 22:31

Şizofren pasientin etirafları: “Şeytanı eşidirəm və görürəm”  

Azərbaycanda manyak: Polis hər yerdə onu axtarır - Foto
20.01.2018, 22:14

Azərbaycanda manyak: Polis hər yerdə onu axtarır - Foto

ARXİV
SORĞU
Hansı şirkətlər sosial layihələrə dəstək verir, xeyriyyəçilik edir?
BP Azərbaycan(36.6%)
SOCAR(16.6%)
Azersun Holding(10%)
Azercell(3.33%)
Bakcell(13.3%)
Nar mobile(3.33%)
Gilan Holdinq(3.33%)
Nurgun Group(0%)
Paşa Holding(3.33%)
Akkord(10%)