19 noyabr 2017, Bazar
Ana Səhifə - Yazılar - İsrafçılığı mədəniyyət normasına çevirməyək
İsrafçılığı mədəniyyət normasına çevirməyək
24.10.2016, 10:05

Mansur Piriyev

 

 

Şəxsi avtomobilləri ictimai nəqliyyatla əvəzləməyin vaxtı çoxdan çatıb

 

Öncə ona görə ki, bu ümumi mənafeyə uyğundur. Daha sonar isə kütləvi şəkildə ictimai nəqliyyatdan istifadə:  şəhərdə maşın sıxlığının azalması, yollarda daha az  tıxac,daha az yol hərəkəti qəzası, daha az ölüm, daha az səs-küy,əsəb pozuntusu, daha yaxşı ekoloji vəziyyət  və daha təmiz hava deməkdir.

 

Səhv etmirəmsə, hansısa filosofun belə bir sözü var “ İnkişaf etmiş cəmiyyət,  kasıbların avtomobillə gəzdiyi yox, varlıların avtobusla gəzdiyi cəmiyyətdir”

 

Bu gün şəhərdə hərəkət edən avtomobillərin salonuna diqqət yetirəndə  əksər maşınlarda sadəcə sürücüləri görürük. Hətta maddi vəziyyəti nisbətən əlverişli olan ailələrin eyni vaxtda  bir neçə avtomobildən istifadə etdiyini, səhər hərəsinin bir maşınla işə üz tutduğunu müşahidə edirik.  Əlbəttə bu kimi hallar təkcə fərdi avtomobilə olan təlabatla bağlı deyil. Diqqətlə fikir vesək görərik ki, bu şəxsi avtomobilərə nəqliyyat vasitəsi kimi yox həm də status-simvol kimi yanaşmaqdan irəli gəlir. Çox təəssüf ki, bu hal getdikcə cəmiyyətdə olçü vahidinə çevrilir və gündəlik, adi  norma kimi qəbul edilməkdədir. Təbi ki, məsələnin sosioloji tərəfləri də var.  Unuduruq ki, israfçılıq heç vaxt  mədəniyyət normasına çevrilə və ətrafdakılar üçün nümunə yarada bilməz.

Məsələnin sosioloji tərəfi ilə yanaşı, bu həm də şəhərdaxili yollarda  tıxacların, hava kirliliyinin, səs-küyün, yollarda baş verən qəzaların, insan ölümlərinin  artımına səbəb olur. Buna görə də məcbur olmadığı vaxtlarda insanlar şəxsi avtomobillər əvəzinə ictimai nəqliyyatdan istifadəyə üstünlük verməlidirlər. Şəxsi avtomobillərdən istifadə edən insanlar isə mümkün olduğu qədər şəhərin mərkəzi küçələrindən, tıxacların daha çox yarandığı yollardan yox, ictimai nəqliyyatın gur olmadığı digər alternativ yollardan istifadə etməlidir. Bu ümumi mənafeyə xidmət etməklə yanaşı həmin  insanlara  vaxt, yanacaq və təbii ki, əsəb gərginliyi ilə bağlı qənaət imkanı yaradacaq.

 

Əlbəttə, öz növbəsində sərnişindaşıma fəaliyyəti ilə məşğul olan şirkətlərin də üzərinə xeyli vəzifə düşür. Çünki  bütün təbəqələrdən olan insanların  rahatlıqla ictimai nəqliyyatı, avtobusu seçməsi birbaşa göstərilən xidmətlərin kefiyyəti ilə sıx şəkildə  bağlıdır.  Son illərdə ictimai nəqliyyatın təşkil olunması sahəsində ciddi adımlar atılmaqdadır. Sərnişindaşıma xidməti insanların tələblərinə uyğunlaşdırılmaqla yanaşı, bu sahədə beynəlxalq satandartların tətbiq olunması və daha mütərəqqi, qabaqcıl şəhərlərin, meqapolislərin təcrübəsindən istifadə edilir.  Əlbətdə xeyli yol da qət olunub ancaq problemlər də mövcuddur. Hesab edirəm ki, problemlərdən biri də, bəlkə də birincisi bu sahəyə insanların baxışı, münasibəti ilə bağlıdır.Avtobusa daxil olan kimi sürücüyə suallar verən, giriş qapısının  ağzında dayanan, tutacaqlardan tutmayan, avtobusun salonda uca səslə danışan, avtobusu ona lazım olan yerdə saxlatmağa çalışan, sürücü saxlamayanda qapıları yumruqlayan sərnişin, müvəqqəti  yaranmış tıxac səbəbindən dayanacağa üç və ya beş dəqiqə gecikən sürücünü təhqir, yaxud şikayət edir. Bu bir reallıqdır ki, bu gün ictimai nəqliyyata fərdi nəqliyyat vasitəsi kimi baxan sərnişinlər var.

Bəzən də bu kimi xoşa gəlməz hallar günlərlə mətbuat səhifələrindən düşmür, sürücülərə, daşıyıcı şirkətlərə qarşı mənfi münasibət formaladırılır. Təssüf ki, bu kimi hallarda bəzən real vəziyyət nəzərə alınmır. Avtobusun yollarda  avtomobil sıxlığı, təmir, tıxac yaxud baş vermiş yol hərəkəti qəzası ilə bağlı müvəqqəti gecikməsi  unudulur. Bütün bunlar nəzərə alınmadan, hadisənin məğzi araşdırılmadan qaraguruh, ajotaş yaradılır və bir xidmət növünün inkişafı üçün maneə yaradan ictimai rəy formalaşdırılır.

 

Unutmaq olmaz ki, sərnişindaşıma fəaliyyəti  çoxtərəfli münasibətlər  sistemi üzərində qurulan bir xidmət növüdür. 

 

Burada, sərnişinlər, daşıyıcı şirkətlər, eyni zamanda bu sahəyə yardımçı təşkilatlar,  dövlət nəzarətini həyata keçirən qurumlar  var. Ona görə də şikayət edən  və ya hər hansı məlumatı ötürən şəxs,  mediya orqanı daşıdığı məsuliyyəti dərk etməli,   bütün tərəflərin vəzifəsini, məsuliyyətini  nəzərə almalı, istənilən  hadisəni araşdırmamış günahkar təyin etməməlidir.

Ona görə də bir sahə ilə bağlı  ciddi dəyikiliklər gözləyirik, tələbkarlıq ediriksə o zaman bu istiqamətdə baxışlarımızı, münasibətlərimizi bir daha gözdən keçirməliyik. Xüsusən də bu münasibətlərin, sosial mühitin formalaşdığı  ictimai nəqliyyat və sərnişindaşıma xidmətləri ilə bağlı bir sahədirsə, Çünki burada hər birimiz yeniliklər gözləyən iştirakçıyıq.  Bu sahədə uzun illərdən bəri yaranmış neqativ vərdişləri birlikdə tərgitməli, streotipləri birlikdə qırmalıyıq.


SON XƏBƏR
Abxaziya dəmir yolunun açılmasına dair danışıqlar: “Azərbaycanın şərti var ki, silah daşınmasın...”   
19.11.2017, 15:37

Abxaziya dəmir yolunun açılmasına dair danışıqlar: “Azərbaycanın şərti var ki, silah daşınmasın...”  

Bu il ölkəyə 532 mindən mobil telefon və digər mobil qurğular idxal olunub
19.11.2017, 15:19

Bu il ölkəyə 532 mindən mobil telefon və digər mobil qurğular idxal olunub

6 şəxsin meyiti Azərbaycana qaytarılıb - Qızıl Xaç Komitəsinin HESABATI
19.11.2017, 14:48

6 şəxsin meyiti Azərbaycana qaytarılıb - Qızıl Xaç Komitəsinin HESABATI

Lavrov İrəvanda Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsi perspektivini müzakirə edəcək
19.11.2017, 14:37

Lavrov İrəvanda Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsi perspektivini müzakirə edəcək

Ucarda pambıq tayası yanıb
19.11.2017, 14:24

Ucarda pambıq tayası yanıb

“Azəristilik” SÖZ VERDİ: “Sabahdan bütün mənzillərdə istilik olacaq”
19.11.2017, 14:14

“Azəristilik” SÖZ VERDİ: “Sabahdan bütün mənzillərdə istilik olacaq”

“Made in Azerbaijan” brendi ilə Rusiyaya məhsullar ixrac olunacaq
19.11.2017, 13:30

“Made in Azerbaijan” brendi ilə Rusiyaya məhsullar ixrac olunacaq

Fransada polis 3 nəfəri qətlə yetirib
19.11.2017, 12:40

Fransada polis 3 nəfəri qətlə yetirib

Sabaha olan hava PROQNOZU
19.11.2017, 12:28

Sabaha olan hava PROQNOZU

İmişlidə avtoqəza: ölən və yaralananlar var
19.11.2017, 11:43

İmişlidə avtoqəza: ölən və yaralananlar var

Komanda-qərargah oyunları çərçivəsində Naxçıvan Qarnizonu fəaliyyətlərini davam etdirir - FOTO - VİDEO
19.11.2017, 11:25

Komanda-qərargah oyunları çərçivəsində Naxçıvan Qarnizonu fəaliyyətlərini davam etdirir - FOTO - VİDEO

“Evrascon” ASC-nin avtomobili beton dirəyə çırpılıb, ölən və yaralanan var - SALYANDA
19.11.2017, 11:07

“Evrascon” ASC-nin avtomobili beton dirəyə çırpılıb, ölən və yaralanan var - SALYANDA

Plagiat faktlarla  bağlı hansı müraciətlər daxil olub?- RƏSMİ
19.11.2017, 11:04

Plagiat faktlarla  bağlı hansı müraciətlər daxil olub?- RƏSMİ

Türkiyə, Rusiya və İran xarici işlər nazirləri bu gün görüşəcək
19.11.2017, 10:31

Türkiyə, Rusiya və İran xarici işlər nazirləri bu gün görüşəcək

Ekologiya Nazirliyi: Qaxda yanan ərazi meşə deyil, otlaq sahəsidir - YENİLƏNİB
19.11.2017, 10:21

Ekologiya Nazirliyi: Qaxda yanan ərazi meşə deyil, otlaq sahəsidir - YENİLƏNİB

Çaylarda sululuq səviyyəsi açıqlandı
19.11.2017, 10:12

Çaylarda sululuq səviyyəsi açıqlandı

Düşmən atəşkəsi 135 dəfə pozdu
19.11.2017, 09:49

Düşmən atəşkəsi 135 dəfə pozdu

Teymur Rəcəbov FİDE Qran-pri mərhələsinin liderlər qrupunda yer alıb
19.11.2017, 00:56

Teymur Rəcəbov FİDE Qran-pri mərhələsinin liderlər qrupunda yer alıb

İngiltərəli azarkeşlər arasında kütləvi dava
19.11.2017, 00:32

İngiltərəli azarkeşlər arasında kütləvi dava

NATO baş katibi Ərdoğandan təkrar üzr istədi
19.11.2017, 00:13

NATO baş katibi Ərdoğandan təkrar üzr istədi

İtkin düşən Kürdəmir sakini tapıldı
18.11.2017, 23:49

İtkin düşən Kürdəmir sakini tapıldı

Ukrayna 8 Gürcüstan vətəndaşını deportasiya etdi
18.11.2017, 23:32

Ukrayna 8 Gürcüstan vətəndaşını deportasiya etdi

İranda dahi şair Şəhriyarın büstü təhqir edildi
18.11.2017, 23:13

İranda dahi şair Şəhriyarın büstü təhqir edildi

Astarada torpaq sürüşməsi yolları qismən bağladı
18.11.2017, 22:56

Astarada torpaq sürüşməsi yolları qismən bağladı

“İskəndər-M” yeni ballistik raketi sınaqdan keçirildi - Video
18.11.2017, 22:42

“İskəndər-M” yeni ballistik raketi sınaqdan keçirildi - Video

“Dünya gözəli-2017”in qalibi Hindistan təmsilçisi oldu
18.11.2017, 22:23

“Dünya gözəli-2017”in qalibi Hindistan təmsilçisi oldu

Prezident  Robert Muqabe Zimbabvedən qaçdı
18.11.2017, 22:09

Prezident  Robert Muqabe Zimbabvedən qaçdı

Rusiya İŞİD mövqelərini bombaladı
18.11.2017, 21:51

Rusiya İŞİD mövqelərini bombaladı

Deputat Ərəb Liqası rəsmilərinə köçkünlərdən danışıb
18.11.2017, 21:35

Deputat Ərəb Liqası rəsmilərinə köçkünlərdən danışıb

Sabirabaddakı qəzada polis əməkdaşı öldü
18.11.2017, 21:22

Sabirabaddakı qəzada polis əməkdaşı öldü

Prezident məşhur Aslan Aslanovu təltif etdi
18.11.2017, 21:08

Prezident məşhur Aslan Aslanovu təltif etdi

Dünyanın ən iri hava gəmisi qəzaya uğradı
18.11.2017, 21:04

Dünyanın ən iri hava gəmisi qəzaya uğradı

İndi söz sizindir, ƏZİZ XANIMLAR...
18.11.2017, 20:50

İndi söz sizindir, ƏZİZ XANIMLAR...

Azərbaycan Gimnastika Federasiyası könüllülər qəbul edir
18.11.2017, 20:32

Azərbaycan Gimnastika Federasiyası könüllülər qəbul edir

Paytaxtda yaşayış binasında yanğın: 23 sakin təxliyyə edildi
18.11.2017, 20:16

Paytaxtda yaşayış binasında yanğın: 23 sakin təxliyyə edildi

ARXİV