20 avqust 2017, Bazar
Ana Səhifə - Yazılar - Vicdan mühakiməsi
Vicdan mühakiməsi
09.12.2016, 15:57

Hidayət Elvüsal



Bütün müharibələr çirkindir. Və bu müharibələr igidləri, qəhrəmanları, şərəfli əsgərləri ilə yanaşı… xainləri, satqınları, yalançıları, dələduzları… yaradır.

Jurnalistikanın da bəlkə çoxlarının bəyənmədiyi bir qaydası (“qanun” da deyərdim) var. Baş verən hər hansı hadisə barədə bir neçə mənbədən məlumat alırıq. Əgər onların arasında öz əməkdaşımız varsa, xəbəri, informasiyanı məhz onun adı ilə təqdim edirik.

Bu gün də ürəyimizdə sağalmaz yaraları olan Xocalı faciəsi kimi. Həmin axşam bir neçə adam “Səhər” qəzeti ilə əlaqə saxlayıb, o dəhşəti xəbər vermişdi. Xocalının o zamankı prokuroru Atakişi Atakişiyevin hönkürtü ilə ağlaması, üsyan etməsi hələ də yaddaşımdan silinməyib: “O Bakıda oturanlar bizi güdaza verdilər. Camaatı qırdılar. Sizə inanıram. Bu xəbəri dərc eləyin! Qoy bütün xalq faciəni bilsin!”

Sarsılmışdıq. Artıq bütün bu zənglər faciənin dəhşətindən, miqyasından təxminlər etməyə zəmin yaradırdı.

Həmin axşam “Səhər”in müxbiri Şamil Sabiroğlu da Ağdamda idi. O da bizi aramışdı. Xocalıdan qaçıb, canını qurtaranların dediklərini telefonla bildirmişdi.

Şamili tanıyırdım. Bir neçə dəfə görüşüb söhbət etmiş, yazılarını vermişdik. Açığı çox tərbiyəli, dürüst bir insan təsiri bağışlamışdı. Salyandan idi. Bir müddət Xocalıda müəllimlik eləmişdi. Vəziyyət ağırlaşandan sonra oradan uzaqlaşmışdı.

Və günlərin birində Şamil Sabiroğlunu tanıdığımı, inandığımı deyib, “Səhər”in baş redaktoru, yaradıcısı Məzahir Süleymanzadədən xahiş etdim ki, onu işə götürsün. Əməkdaşlarımız hər zaman Qarabağ bölgəsində olmur. Məzahir müəllim həmişəki kimi bu dəfə də sözümü yerə salmadı.

Şamil fəal idi. Mütəmadi əlaqə saxlayıb, xəbərlər göndərirdi. Bəzən isə topladığımz yardımları Qarabağa aparırdı. Bəlkə unudub, amma mənim yadımdadır – bir dəfə Şuşa üçün nəzərdə tutduğumuz yardımı o aparmışdı. Ağdamdan mənə zəng etdi. Dedi ki, bu yardımı Şuşaya göndərmək mümkün deyil, yollar bağlıdır, vəziyyət ağırdır. İcazə verin Xocalıya göndərim. Əlbəttə, icazə verdim.

Bu kiçik misalları ona görə xatırlatdım ki, Şamil Sabiroğlu yaddaşını təzələsin. Biz insanıq, balıq hafizəli canlı deyilik!

Və… Xocalı faciəsi… Sağalmayan yaramız.

Həmin axşam növbəti sayımızı hazırlayıb əməkdaşlarımıza tapşırdım. Məzahir müəllimin vacib işi vardı, həmişə olduğu kimi qəzeti mənə, yəni müavininə etibar etmişdi.

Evə gedəndən xeyli sonra telefon zəng çaldı. Nəsimi Həbiboğlunun qəhərli bir səslə söylədikləri bütün varlığımı titrətdi. Ayaqüstə dayana bilmədim. Stula oturdum və telefonun dəstəyini bərk-bərk əlimdə sıxdım. Evdəkilər də susmuşdular. Nəyin isə baş verdiyini hiss eləmişdilər. Birtəhər özümə gəldim. Nəsiminin son sözlərini xatırladım:

- Məzahir müəllim dedi ki, Hidayəti çağırın.

Mətbəəyə çatanda hamı “Səhər” qəzetinin hazırlandığı dəzgahın ətrafında idi. Məni görüb susdular. O birilər öz qəzetlərinin yerinə getsələr də, “Aydınlıq” qəzetinin əməkdaşları bizimlə qaldı. Nəsiminin hazırladığı xəbərə baxdım. Artıq səhifəyə qoyulmuşdu. Sonuncu qərarı mənim verməli olduğumu hiss edirdim. Məzahir müəllim xəbərin çapına qərar vermişdi. Həmişəki kimi mənim də fikrimi öyrənmək istəyirdi. Nəsimi dedi:

- Yazını aparıb oxudum, Məzahir müəllim.

- Göndərin çapa! – dedim.

Və həmin an Məzahir müəllimi niyə məni geri çağırdığını anladım. Baş redaktorun məqsədi yalnız fikrimi öyrənmək deyildi. Həm də bu xəbərə görə qəzetin çapının dayandırılmasından ehtiyat edirdi. Bilirdi ki, sona qədər vuruşacam. Qəzetin məhz bu xəbərlə çap olunmasına çalışacam.

Bu vaxt zəng gəldi, kimsə:

- Hidayət müəllim, səni istəyirlər! – dedi.

Hamımız telefonun ətrafına yığışdıq. Dəstəyi götürdüm. Hönkürtü səsi, hər kəsin eşidəcəyi qədər aydın eşidilirdi. Xocalının o zamankı prokuroru Atakişi Atakişiyev idi. Üsyan edirdi:

- Sizə inanıram! “Səhər”ə inanıram! – dedi. Heç olmasa siz bu milləti tək qoymayın!

Mən bu acı xəbərin artıq çapa getdiyini dedim. Ona təsəlli vermək istəsəm də, özümə bir təsəlli verənə ehtiyacım vardı. Bir az da baş verənlərdən danışırdı. Atakişi kimi bir insanın ağlaması, sınması faciənin amansızlığından, miqyasından xəbər verirdi.

Qəzet plyonkaya çıxarılarkən yenə zəng gəldi. Bu dəfə Şamil Sabiroğlu idi. İkinci dəfə zəng edirdi. O da həyəcanla, üsyanla baş verənləri anlatdı. Dedim ki, xəbər artıq səhifədədir və çapa gedir. Həyəcanlı idi:

- Hidayət müəllim, ən azı min adam ölüb. Qalanları dəhşətli vəziyyətdə gəlib çıxır. Şəkillər çəkmişəm, göndərəcəm.

“Plyonka” sexində olan qəzeti saxlayıb 1000 nəfərə qədər insanın öldürüldüyünü xəbərə əlavə etdik.

Sonrakı günlərdə Şamil o dəhşətli şəkilləri göndərdi və çap üçün mümkün olanları (elə şəkillər var ki, onları təqdim etmək mümkün deyil) həm “Səhər”də çap etdik, həm də digər qəzetlərə payladıq.

Və… sonralar, yəni 20 ildən çoxdur ki, Şamil Sabiroğlu baş verənləri radio və televiziyalarda, qəzetlərdə, saytlarda danışır. Amma… hər dəfəsində fərqli bir variantda. Yəqin ki, arxivlərdə saxlanılır. O məsum, o dürüst, tərbiyəli, gözütox (?!!!) insanı yavaş-yavaş dəyişirdi və dəyişib. Bunları da keçib gedərdim. Amma…

Xocalı faciəsi libasına bürünüb indi qapı-qapı gəzən bu adam bizim mənfi obrazımızı yaratmaq çabasındadır. Niyəsini bir azdan deyəcəm. Hələlik isə son “qırılma” nöqtəsini xatırladıram.

Şamil Sabiroğlu yubileyini keçirirdi. Məzahir Süleymanzadə də, mən də iştirak edirdik. Məzahir müəllim onun haqqında layiq olduğu xoş sözləri söylədi. Dəfələrlə elan etsələr də, hətta israr etsələr də mən çıxış eləmədim. Bəyin xətrinə dəyib. Niyə? Əvvəla xasiyyətim deyil. İkincisi…

Artıq qulağıma bəzi söz-söhbətlər çatmışdı. O gün Facebook-da Şamilə cavab olaraq yazdığım iki-üç cümlədən sonra bələdiyyələrdən, bəzi təşkilatlardan, hətta qeyri-hökumət təşkilatlarından mənə zəng edənlər oldu. Xocalı faciəsinin hər ildönümü ərəfəsində Şamil Sabiroğlunun daha “fəal” olduğunu, müxtəlif bəhanələrlə çox qapılarını döydüyünü dedilər. Əlbəttə, bu deyilənlərlə məşğul olmaq bizim deyil, hüquq-mühafizə orqanlarının işidir. Biz belələrini yalnız öz vicdanlarının  mühakiməsinə veririk. Yalnız onu deyə bilərik ki, millətin faciəsindən qazanc mənbəyi kimi istifadə etmək şərəfsizlikdir.

Bu adam özünü meydanda tək görür. Bu adamın gözü o qədər tutulub ki, həmin gecə onunla olan telefon söhbətlərimin ən azı on-on beş nəfərin şahidliyi ilə etdiyimi ağlına gətirə bilmir. Atakişi müəllim də, o da mənimlə danışanda hər şeyi hamı eşidirdi.

İndi dəyişmiş simasına uyğun yalanlar uydurur. Saytların birinə verdiyi müsahibədə deyib ki, o gecə Hidayət müəllimə zəng edəndə dedim ki, 1000 nəfərə qədər adm öldürülüb. Hidayət müəllim də dedi ki, sən nə danışırsan, orada cəmi 2 nəfər ölüb.

Bu yerdə tərbiyəmi pozub “Yalançının…” demirəm.

Daha sonra deyib: Bundan sonra Məzahir müəllimi aradım. Vəziyyəti danışdım. Və mənim dediklərimi qəzetdə  yazdı.

Bir daha “Yalançının…” demirəm.

Amma Məzahir Süleymanzadə onun bu sərsəm iddialarını oxuyub, həmin saytdakı jurnalistlə əlaqə saxlayıb. Şamil Sabiroğlunun dediklərini yalan olduğunu bildirib. O gecə Şamilin səsini eşitmədiyini söyləyib. Xəbəri Nəsimidən, Mehdidən, Rizvandan öyrəndiyini deyib.

Və Məzahir müəllim demiş – o saytda çalışan jurnalist neynəsin? Özünü o günlərin qəhrəmanı elan edən bu adam bilmir ki, FACİƏNİN QƏHRƏMANI olmur. İkincisi, o gecə o xəbəri başqalarından da almışıq!

 

P.S. “Səhər”in kollektivi və digər şahidlər Şamil Sabiroğlunu söhbətdə dəvət edir. Saytların, qəzetlərin nümayəndələri də iştirak edə bilərlər. Xocalının keçmiş prokuroru Atakişi Atakişiyev, o faciədə anasını itirmiş həmkarlarımızdan Səriyyə Müslümqızı, atasını itirmiş Ələmdar Quluzadə də dəvət olunacaq. Buyursun Şamil Sabiroğlu! Bu dediklərini o şahidlərin də qarşısında təkrar eləsin.

 


Müəllifin digər yazıları
SON XƏBƏR
Turizm sərgisinə hücum: 4 ölü
20.08.2017, 17:22

Turizm sərgisinə hücum: 4 ölü

Xəzərdə batma təhlükəsi ilə üzləşən 3 nəfər xilas edilib
20.08.2017, 17:13

Xəzərdə batma təhlükəsi ilə üzləşən 3 nəfər xilas edilib

Prezident “Şəmkir Aqroparkı”nın Logistika Mərkəzinin açılışında olub
20.08.2017, 16:55

Prezident “Şəmkir Aqroparkı”nın Logistika Mərkəzinin açılışında olub

Barselona terrorunun icraçısı İspaniyadan qaçıb
20.08.2017, 16:08

Barselona terrorunun icraçısı İspaniyadan qaçıb

Şahdağ milli parkındakı yanğın söndürülüb 
20.08.2017, 16:00

Şahdağ milli parkındakı yanğın söndürülüb 

İraqın ərazi sularında iki gəmi toqquşub, ölənlər var
20.08.2017, 15:29

İraqın ərazi sularında iki gəmi toqquşub, ölənlər var

Azərbaycanın dövlət qurumu Latviya tərəfindən “Ağdam”ın zəbti barədə
20.08.2017, 14:54

Azərbaycanın dövlət qurumu Latviya tərəfindən “Ağdam”ın zəbti barədə

Türkiyə İŞİD-lə əlaqəsi olan 5 nəfəri zərərsizləşdirdi
20.08.2017, 14:39

Türkiyə İŞİD-lə əlaqəsi olan 5 nəfəri zərərsizləşdirdi

Prezident “Azərxalça” ASC-nin Şəmkir filialının açılışında iştirak edib
20.08.2017, 14:12

Prezident “Azərxalça” ASC-nin Şəmkir filialının açılışında iştirak edib

Ali Baş Komandan Mobil Səhra Cərrahiyyə Hospitalının imkanları ilə tanış oldu
20.08.2017, 13:35

Ali Baş Komandan Mobil Səhra Cərrahiyyə Hospitalının imkanları ilə tanış oldu

Heydər Əliyev Mərkəzinin parkında "Dihaj" qrupunun konserti olub 
20.08.2017, 13:18

Heydər Əliyev Mərkəzinin parkında "Dihaj" qrupunun konserti olub 

Dövlət başçısı Şəmkirdə - YENİLƏNİB
20.08.2017, 12:57

Dövlət başçısı Şəmkirdə - YENİLƏNİB

Putin Soçidə Netanyahu ilə GÖRÜŞƏCƏK
20.08.2017, 12:34

Putin Soçidə Netanyahu ilə GÖRÜŞƏCƏK

Sabahın hava PROQNOZU
20.08.2017, 12:19

Sabahın hava PROQNOZU

İlham Əliyev Gədəbəydə açılışlarda
20.08.2017, 12:16

İlham Əliyev Gədəbəydə açılışlarda

Nazir müavini barda ona “gey” deyən qadını döydü, işdən çıxarıldı
20.08.2017, 11:18

Nazir müavini barda ona “gey” deyən qadını döydü, işdən çıxarıldı

Şahdağ Milli Parkında YANĞIN
20.08.2017, 10:51

Şahdağ Milli Parkında YANĞIN

Bəzi xəstəliklər günvurmanın əlamətlərini daha da dərinləşdirir
20.08.2017, 10:40

Bəzi xəstəliklər günvurmanın əlamətlərini daha da dərinləşdirir

Yanğının acı və xoş xatirəsi...
20.08.2017, 10:28

Yanğının acı və xoş xatirəsi...

Prezident Gədəbəyə getdi, limonad zavodunun açılışında iştirak etdi 
20.08.2017, 10:21

Prezident Gədəbəyə getdi, limonad zavodunun açılışında iştirak etdi 

Rusiya bu ölkəyə nüvə zərbəsi endirib? – Qərb TƏLAŞDA
20.08.2017, 10:07

Rusiya bu ölkəyə nüvə zərbəsi endirib? – Qərb TƏLAŞDA

Cəbhədə silahlar susmadı - güclü atışma oldu 
20.08.2017, 10:00

Cəbhədə silahlar susmadı - güclü atışma oldu 

Dənizdə batan daha 2 nəfər xilas edildi
20.08.2017, 09:23

Dənizdə batan daha 2 nəfər xilas edildi

ABŞ Gömrük xidməti soyuducuda 60 miqrant aşkarladı
20.08.2017, 09:20

ABŞ Gömrük xidməti soyuducuda 60 miqrant aşkarladı

Bakıda avtobus sürücüsünə tapança çəkənin adı məlum oldu - VİDEO
20.08.2017, 00:56

Bakıda avtobus sürücüsünə tapança çəkənin adı məlum oldu - VİDEO

Dahilər qadınlar haqqında:  “Onlara bunu söyləyin ki, qapılar üzünüzə açılsın”
20.08.2017, 00:44

Dahilər qadınlar haqqında:  “Onlara bunu söyləyin ki, qapılar üzünüzə açılsın”

Mingəçevirdə sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğrayıb
20.08.2017, 00:28

Mingəçevirdə sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğrayıb

Barselonada terrorçuluğa qarşı aksiya başlayıb
20.08.2017, 00:15

Barselonada terrorçuluğa qarşı aksiya başlayıb

Türkiyədə 2 İŞİD üzvü saxlanılıb
19.08.2017, 23:58

Türkiyədə 2 İŞİD üzvü saxlanılıb

Sabahdan metronun “Sahil” stansiyası işləməyəcək
19.08.2017, 23:42

Sabahdan metronun “Sahil” stansiyası işləməyəcək

Bəzi ərzaqlar ucuzlaşıb
19.08.2017, 23:17

Bəzi ərzaqlar ucuzlaşıb

19.08.2017, 22:59

"Mülki insanların hədəfə çevrilməsindən ən çox əziyyət çəkən dövlətlərdən biriyik" - Hikmət Hacıyev

IV Qara dəniz-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Forumu Batumidə keçiriləcək
19.08.2017, 22:44

IV Qara dəniz-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Forumu Batumidə keçiriləcək

Rusiya paytaxtının dəyişdirilməsi təklif olunur
19.08.2017, 22:28

Rusiya paytaxtının dəyişdirilməsi təklif olunur

"Qarabağ" yaşıl meydanı qələbə ilə tərk edib
19.08.2017, 22:10

"Qarabağ" yaşıl meydanı qələbə ilə tərk edib

ARXİV
SORĞU
Benzini hansı yanacaqdoldurma məntəqəsindən alırsınız?
Azpetrol-dan(49.4%)
SOCAR-dan(6.06%)
Lukoil-dan(17.1%)
Bunların heç birindən - başqasından(27.2%)