19 avqust 2018, Bazar
Ana Səhifə - Yazılar - Vicdan mühakiməsi
Vicdan mühakiməsi
09.12.2016, 15:57

Hidayət Elvüsal



Bütün müharibələr çirkindir. Və bu müharibələr igidləri, qəhrəmanları, şərəfli əsgərləri ilə yanaşı… xainləri, satqınları, yalançıları, dələduzları… yaradır.

Jurnalistikanın da bəlkə çoxlarının bəyənmədiyi bir qaydası (“qanun” da deyərdim) var. Baş verən hər hansı hadisə barədə bir neçə mənbədən məlumat alırıq. Əgər onların arasında öz əməkdaşımız varsa, xəbəri, informasiyanı məhz onun adı ilə təqdim edirik.

Bu gün də ürəyimizdə sağalmaz yaraları olan Xocalı faciəsi kimi. Həmin axşam bir neçə adam “Səhər” qəzeti ilə əlaqə saxlayıb, o dəhşəti xəbər vermişdi. Xocalının o zamankı prokuroru Atakişi Atakişiyevin hönkürtü ilə ağlaması, üsyan etməsi hələ də yaddaşımdan silinməyib: “O Bakıda oturanlar bizi güdaza verdilər. Camaatı qırdılar. Sizə inanıram. Bu xəbəri dərc eləyin! Qoy bütün xalq faciəni bilsin!”

Sarsılmışdıq. Artıq bütün bu zənglər faciənin dəhşətindən, miqyasından təxminlər etməyə zəmin yaradırdı.

Həmin axşam “Səhər”in müxbiri Şamil Sabiroğlu da Ağdamda idi. O da bizi aramışdı. Xocalıdan qaçıb, canını qurtaranların dediklərini telefonla bildirmişdi.

Şamili tanıyırdım. Bir neçə dəfə görüşüb söhbət etmiş, yazılarını vermişdik. Açığı çox tərbiyəli, dürüst bir insan təsiri bağışlamışdı. Salyandan idi. Bir müddət Xocalıda müəllimlik eləmişdi. Vəziyyət ağırlaşandan sonra oradan uzaqlaşmışdı.

Və günlərin birində Şamil Sabiroğlunu tanıdığımı, inandığımı deyib, “Səhər”in baş redaktoru, yaradıcısı Məzahir Süleymanzadədən xahiş etdim ki, onu işə götürsün. Əməkdaşlarımız hər zaman Qarabağ bölgəsində olmur. Məzahir müəllim həmişəki kimi bu dəfə də sözümü yerə salmadı.

Şamil fəal idi. Mütəmadi əlaqə saxlayıb, xəbərlər göndərirdi. Bəzən isə topladığımz yardımları Qarabağa aparırdı. Bəlkə unudub, amma mənim yadımdadır – bir dəfə Şuşa üçün nəzərdə tutduğumuz yardımı o aparmışdı. Ağdamdan mənə zəng etdi. Dedi ki, bu yardımı Şuşaya göndərmək mümkün deyil, yollar bağlıdır, vəziyyət ağırdır. İcazə verin Xocalıya göndərim. Əlbəttə, icazə verdim.

Bu kiçik misalları ona görə xatırlatdım ki, Şamil Sabiroğlu yaddaşını təzələsin. Biz insanıq, balıq hafizəli canlı deyilik!

Və… Xocalı faciəsi… Sağalmayan yaramız.

Həmin axşam növbəti sayımızı hazırlayıb əməkdaşlarımıza tapşırdım. Məzahir müəllimin vacib işi vardı, həmişə olduğu kimi qəzeti mənə, yəni müavininə etibar etmişdi.

Evə gedəndən xeyli sonra telefon zəng çaldı. Nəsimi Həbiboğlunun qəhərli bir səslə söylədikləri bütün varlığımı titrətdi. Ayaqüstə dayana bilmədim. Stula oturdum və telefonun dəstəyini bərk-bərk əlimdə sıxdım. Evdəkilər də susmuşdular. Nəyin isə baş verdiyini hiss eləmişdilər. Birtəhər özümə gəldim. Nəsiminin son sözlərini xatırladım:

- Məzahir müəllim dedi ki, Hidayəti çağırın.

Mətbəəyə çatanda hamı “Səhər” qəzetinin hazırlandığı dəzgahın ətrafında idi. Məni görüb susdular. O birilər öz qəzetlərinin yerinə getsələr də, “Aydınlıq” qəzetinin əməkdaşları bizimlə qaldı. Nəsiminin hazırladığı xəbərə baxdım. Artıq səhifəyə qoyulmuşdu. Sonuncu qərarı mənim verməli olduğumu hiss edirdim. Məzahir müəllim xəbərin çapına qərar vermişdi. Həmişəki kimi mənim də fikrimi öyrənmək istəyirdi. Nəsimi dedi:

- Yazını aparıb oxudum, Məzahir müəllim.

- Göndərin çapa! – dedim.

Və həmin an Məzahir müəllimi niyə məni geri çağırdığını anladım. Baş redaktorun məqsədi yalnız fikrimi öyrənmək deyildi. Həm də bu xəbərə görə qəzetin çapının dayandırılmasından ehtiyat edirdi. Bilirdi ki, sona qədər vuruşacam. Qəzetin məhz bu xəbərlə çap olunmasına çalışacam.

Bu vaxt zəng gəldi, kimsə:

- Hidayət müəllim, səni istəyirlər! – dedi.

Hamımız telefonun ətrafına yığışdıq. Dəstəyi götürdüm. Hönkürtü səsi, hər kəsin eşidəcəyi qədər aydın eşidilirdi. Xocalının o zamankı prokuroru Atakişi Atakişiyev idi. Üsyan edirdi:

- Sizə inanıram! “Səhər”ə inanıram! – dedi. Heç olmasa siz bu milləti tək qoymayın!

Mən bu acı xəbərin artıq çapa getdiyini dedim. Ona təsəlli vermək istəsəm də, özümə bir təsəlli verənə ehtiyacım vardı. Bir az da baş verənlərdən danışırdı. Atakişi kimi bir insanın ağlaması, sınması faciənin amansızlığından, miqyasından xəbər verirdi.

Qəzet plyonkaya çıxarılarkən yenə zəng gəldi. Bu dəfə Şamil Sabiroğlu idi. İkinci dəfə zəng edirdi. O da həyəcanla, üsyanla baş verənləri anlatdı. Dedim ki, xəbər artıq səhifədədir və çapa gedir. Həyəcanlı idi:

- Hidayət müəllim, ən azı min adam ölüb. Qalanları dəhşətli vəziyyətdə gəlib çıxır. Şəkillər çəkmişəm, göndərəcəm.

“Plyonka” sexində olan qəzeti saxlayıb 1000 nəfərə qədər insanın öldürüldüyünü xəbərə əlavə etdik.

Sonrakı günlərdə Şamil o dəhşətli şəkilləri göndərdi və çap üçün mümkün olanları (elə şəkillər var ki, onları təqdim etmək mümkün deyil) həm “Səhər”də çap etdik, həm də digər qəzetlərə payladıq.

Və… sonralar, yəni 20 ildən çoxdur ki, Şamil Sabiroğlu baş verənləri radio və televiziyalarda, qəzetlərdə, saytlarda danışır. Amma… hər dəfəsində fərqli bir variantda. Yəqin ki, arxivlərdə saxlanılır. O məsum, o dürüst, tərbiyəli, gözütox (?!!!) insanı yavaş-yavaş dəyişirdi və dəyişib. Bunları da keçib gedərdim. Amma…

Xocalı faciəsi libasına bürünüb indi qapı-qapı gəzən bu adam bizim mənfi obrazımızı yaratmaq çabasındadır. Niyəsini bir azdan deyəcəm. Hələlik isə son “qırılma” nöqtəsini xatırladıram.

Şamil Sabiroğlu yubileyini keçirirdi. Məzahir Süleymanzadə də, mən də iştirak edirdik. Məzahir müəllim onun haqqında layiq olduğu xoş sözləri söylədi. Dəfələrlə elan etsələr də, hətta israr etsələr də mən çıxış eləmədim. Bəyin xətrinə dəyib. Niyə? Əvvəla xasiyyətim deyil. İkincisi…

Artıq qulağıma bəzi söz-söhbətlər çatmışdı. O gün Facebook-da Şamilə cavab olaraq yazdığım iki-üç cümlədən sonra bələdiyyələrdən, bəzi təşkilatlardan, hətta qeyri-hökumət təşkilatlarından mənə zəng edənlər oldu. Xocalı faciəsinin hər ildönümü ərəfəsində Şamil Sabiroğlunun daha “fəal” olduğunu, müxtəlif bəhanələrlə çox qapılarını döydüyünü dedilər. Əlbəttə, bu deyilənlərlə məşğul olmaq bizim deyil, hüquq-mühafizə orqanlarının işidir. Biz belələrini yalnız öz vicdanlarının  mühakiməsinə veririk. Yalnız onu deyə bilərik ki, millətin faciəsindən qazanc mənbəyi kimi istifadə etmək şərəfsizlikdir.

Bu adam özünü meydanda tək görür. Bu adamın gözü o qədər tutulub ki, həmin gecə onunla olan telefon söhbətlərimin ən azı on-on beş nəfərin şahidliyi ilə etdiyimi ağlına gətirə bilmir. Atakişi müəllim də, o da mənimlə danışanda hər şeyi hamı eşidirdi.

İndi dəyişmiş simasına uyğun yalanlar uydurur. Saytların birinə verdiyi müsahibədə deyib ki, o gecə Hidayət müəllimə zəng edəndə dedim ki, 1000 nəfərə qədər adm öldürülüb. Hidayət müəllim də dedi ki, sən nə danışırsan, orada cəmi 2 nəfər ölüb.

Bu yerdə tərbiyəmi pozub “Yalançının…” demirəm.

Daha sonra deyib: Bundan sonra Məzahir müəllimi aradım. Vəziyyəti danışdım. Və mənim dediklərimi qəzetdə  yazdı.

Bir daha “Yalançının…” demirəm.

Amma Məzahir Süleymanzadə onun bu sərsəm iddialarını oxuyub, həmin saytdakı jurnalistlə əlaqə saxlayıb. Şamil Sabiroğlunun dediklərini yalan olduğunu bildirib. O gecə Şamilin səsini eşitmədiyini söyləyib. Xəbəri Nəsimidən, Mehdidən, Rizvandan öyrəndiyini deyib.

Və Məzahir müəllim demiş – o saytda çalışan jurnalist neynəsin? Özünü o günlərin qəhrəmanı elan edən bu adam bilmir ki, FACİƏNİN QƏHRƏMANI olmur. İkincisi, o gecə o xəbəri başqalarından da almışıq!

 

P.S. “Səhər”in kollektivi və digər şahidlər Şamil Sabiroğlunu söhbətdə dəvət edir. Saytların, qəzetlərin nümayəndələri də iştirak edə bilərlər. Xocalının keçmiş prokuroru Atakişi Atakişiyev, o faciədə anasını itirmiş həmkarlarımızdan Səriyyə Müslümqızı, atasını itirmiş Ələmdar Quluzadə də dəvət olunacaq. Buyursun Şamil Sabiroğlu! Bu dediklərini o şahidlərin də qarşısında təkrar eləsin.

 


Müəllifin digər yazıları
SON XƏBƏR
105 yaşlı keçmiş hərbçi diplomunu 83 il sonra aldı
19.08.2018, 23:27

105 yaşlı keçmiş hərbçi diplomunu 83 il sonra aldı

Müharibənin ayırdığı qardaşlar 7 il sonra Həcc ziyarətində qarşılaşdılar - VİDEO
19.08.2018, 23:09

Müharibənin ayırdığı qardaşlar 7 il sonra Həcc ziyarətində qarşılaşdılar - VİDEO

Qəzada ana və azyaşlı oğlu xəsarət aldı
19.08.2018, 22:58

Qəzada ana və azyaşlı oğlu xəsarət aldı

Güclü zəlzələ Türkiyəni silkələdi
19.08.2018, 22:41

Güclü zəlzələ Türkiyəni silkələdi

Sərhəddə 18 kilometrlik növbə yarandı
19.08.2018, 22:15

Sərhəddə 18 kilometrlik növbə yarandı

Paşayeva Makedoniya və Koreya türkləri ilə bir arada
19.08.2018, 22:01

Paşayeva Makedoniya və Koreya türkləri ilə bir arada

Trampın müşaviri İsraildədir
19.08.2018, 21:46

Trampın müşaviri İsraildədir

“Neftçi” çempionatın lideri oldu
19.08.2018, 21:29

“Neftçi” çempionatın lideri oldu

Bakıda növbəti avtobus davası - VİDEO
19.08.2018, 21:12

Bakıda növbəti avtobus davası - VİDEO

Lənkəran sakini ot biçərkən öldü
19.08.2018, 20:47

Lənkəran sakini ot biçərkən öldü

Çində güclü qasırğa
19.08.2018, 20:32

Çində güclü qasırğa

İndoneziyanı güclü zəlzələ silkələdi
19.08.2018, 20:18

İndoneziyanı güclü zəlzələ silkələdi

Azərbaycanda benzin bahalaşdı
19.08.2018, 20:01

Azərbaycanda benzin bahalaşdı

Bərdədə inzibati binada yanğın baş verib
19.08.2018, 18:00

Bərdədə inzibati binada yanğın baş verib

"Barselona" 105 milyonluq futbolçudan imtina etdi
19.08.2018, 17:47

"Barselona" 105 milyonluq futbolçudan imtina etdi

Saatlı sakini özünü odlu silahla vuraraq intihar edib
19.08.2018, 17:30

Saatlı sakini özünü odlu silahla vuraraq intihar edib

Barda atışma - 1 nəfər ölüb, 3-ü yaralanıb
19.08.2018, 17:17

Barda atışma - 1 nəfər ölüb, 3-ü yaralanıb

Dünyanın ən bahalı avtomobili: 17,5 milyon dollar
19.08.2018, 17:00

Dünyanın ən bahalı avtomobili: 17,5 milyon dollar

Möhtəşəm ixtira: artıq sizi aldada bilməyəcəklər
19.08.2018, 16:40

Möhtəşəm ixtira: artıq sizi aldada bilməyəcəklər

Azərbaycan səmasında UNO görünüb?   
19.08.2018, 16:20

Azərbaycan səmasında UNO görünüb?  

Daha bir ölkədən Türkiyəyə dəstək      
19.08.2018, 16:04

Daha bir ölkədən Türkiyəyə dəstək    

Məşhur türkiyəli futbolçu soyuldu
19.08.2018, 15:48

Məşhur türkiyəli futbolçu soyuldu

Sabah ölkə ərazisində küləkli hava şəraiti davam edəcək
19.08.2018, 15:27

Sabah ölkə ərazisində küləkli hava şəraiti davam edəcək

23-qat olimpiya çempionu: "Güclü depressiyaya düşdüm"
19.08.2018, 15:07

23-qat olimpiya çempionu: "Güclü depressiyaya düşdüm"

Hindistanda daşqınlar nəticəsində ölənlərin sayı 357 nəfərə çatıb
19.08.2018, 14:50

Hindistanda daşqınlar nəticəsində ölənlərin sayı 357 nəfərə çatıb

İran turistlərin pasportlarına möhür vurmağı ləğv edir
19.08.2018, 14:39

İran turistlərin pasportlarına möhür vurmağı ləğv edir

Dəmirçi-Lahıc yolunda hərəkət tam olaraq məhdudlaşdırılıb
19.08.2018, 14:22

Dəmirçi-Lahıc yolunda hərəkət tam olaraq məhdudlaşdırılıb

Şimali Koreya icazə verdi: Yoxlayın
19.08.2018, 14:10

Şimali Koreya icazə verdi: Yoxlayın

“Taliban” Əfqanıstanın Faryab əyalətinin bir hissəsini ələ keçirdi
19.08.2018, 13:52

“Taliban” Əfqanıstanın Faryab əyalətinin bir hissəsini ələ keçirdi

ABŞ-da konsertdə konstruksiya aşdı  - 14 yaralı var
19.08.2018, 13:40

ABŞ-da konsertdə konstruksiya aşdı - 14 yaralı var

Azərbaycanın ilk Xalq şairi Mirvarid Dilbazir - Qadınlar arasında
19.08.2018, 13:17

Azərbaycanın ilk Xalq şairi Mirvarid Dilbazir - Qadınlar arasında

Türkiyə sahillərində güclü zəlzələ
19.08.2018, 13:03

Türkiyə sahillərində güclü zəlzələ

Lütfi Zadənin qəbirüstü abidəsi bu tarixdə tam hazır olacaq – “Son işlər gedir”
19.08.2018, 12:42

Lütfi Zadənin qəbirüstü abidəsi bu tarixdə tam hazır olacaq – “Son işlər gedir”

Qazaxa gedərkən itkin düşən qadın tapılıb
19.08.2018, 12:19

Qazaxa gedərkən itkin düşən qadın tapılıb

Siqaret çəkən valideynlər övladlarını bu cür məhv edirlər
19.08.2018, 12:08

Siqaret çəkən valideynlər övladlarını bu cür məhv edirlər

ARXİV