25 iyun 2018, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - Yazılar - “15 gün”ün davası - əcnəbi palazına bürünmək...
“15 gün”ün davası - əcnəbi palazına bürünmək...
26.05.2017, 12:03

Vəfa Allahverdiyeva

 

Nə vaxtsa, bizim ölkənin uğurlu bir ənənəsinin, heç olmasa, sintez edilmiş milli modelinin başqa ağ irq, hətta qara irq üçün də  praktika halına gələcəyi günü intizarla gözləyirik.

Çünki elə hey, beynəlxalq təcrübə ilə uğurlu-uğursuz eksprimentlərə çəkilir, psixikamıza, ruhumuza, mental şüurumuza uyğun, qeyri- uyğun olanlarla bəzən sevinir, bəzən əzablar içərisində qıvranırıq. 
 

Bir misal olaraq təhsilimizin mahiyyətinə soxulan yad dəyişikliklər kimi.

Öz standartımız yaranmayınca, sırada üzərimizdə tətbiq ediləcək hələ qədər uyumsuz beynəlxalq praktika var... 

Belə görünür ki, dərs ilinin başlanma və bitmə müddətində ədalətli redaktə istəyən millət vəkili Fazil Mustafanın məsələnin ətəyini buraxmaması Təhsil Nazirliyində anlayış yerinə, buna tamamən zidd, başqa absurd, psixoloji nöqteyi-nəzərdən radikal bir təklifə ictimai müzakirə təkanı verir.    

Nə məsələdirsə, cəmiyyətin sanballı kəsimi, təhsildəki qüsurların daimi tənqidçiləri, sanki səs-səsə verib, iyun ayını sonuncu gününə kimi tədris müddətinə qatmağı tərcih edirlər.

Elə bil təhsilin bütün dərd-sərini- mürəkkəb mövzuların yaxşı qavranmamasını, oxumaq həvəssizliyini və.s  problemləri  bu 15 günün vacibliyi çözəcək. 

Bu yerdə beynəlxalq praktika hamının cəsur dilinə kilid vurur, deyəsən.

Təhsil idarəçilərinə də bax, elə bu lazımdır.

Çünki xarici təcrübəni yamsılayan təklifin müəllifliyi onlara məxsusdur; İmza qoyub, möhür vurmaq üçün ictimai rəydəki konsensusdan yaxşı istinad ola bilməz.

Niyəsə xarici təşrübənin insana rahatlıq, yüngüllük gətirən məqamları bizdən hər daim əsirgənir-məsələn, o məntiqlə beynəlxalq praktikada dərsləri öyrənmə məktəb auditoriyasına aiddir, ev isə dincəlmək, hələ ailəni də istirahətə şərik etmək üçündür-fəqət harda qəliz, ağır tələblər var, “xaricdə belədir”- deyibən, həyatımıza tətbiq edilir.      

Olsun.   Amma səbəblərsiz, təhlillərsiz yox.

Proqram ağır və mürəkkəbdir-doğrudur.

Lakin iki ildir, dərs müddətinə əlavə edilmiş 15 günün səmərəsi, yaxud mənasızlığı haqda əldə bir rəsmi araşdırma mövcuddurmu?

Çünki müşahidələr təhsil kontingentinin- müəllim-şagird birlikdə- bu, dəyişikliyə adaptasiya olmadığını göstərir. 

Uyğunlaşmamanın bir misalı ondan ibarətdir ki, proqram nə qədər ağır olur-olsun, onun yekun bölümləri iyuna saxlanmır; ənənəvi final, istər-istəməz yenə  may ayına düşür.

Kitabların, iş dəftərlərinin son səhifələri mayın axırıncı günləri ilə birlikdə qapanır. Bəzi məktəb, bəzi siniflərdə kitablar, hətta təhvil verilməyə başlayır.

Hər ev buna bir sübutdur. 

Ötən illə fərq yalnız summativlərin yazılma vaxtındadır. İmtahana bənzər bu dönəmi bir qədər iyunun əvvəli  öz öhdəsinə götürür.
 

Üst-üstə boşuna keçən günləri isbatlayan daha gözəgirən faktlar evdə əməlli azalan stresdir; quş kimi yüngülləşən  çantalardır.  

Uşaqların üzü əməlli-başlı gülür-tapşırıq yox, təkrarlar başlayıb. 

Müəllimləri dəhlizlərdə tapmaq, vatsap mesajlarına çevik cavab almaq imkanı da var.

Sinifdənxaric oxuya müraciət başlayıb.

Niyə?

Çünki tədris artıq mayın sonlarından, əsasən bitib. Boşluğu nə iləsə doldurmaq lazımdır.

Bu mübahisəli “15 gün” sinif otaqlarında  ora-bura qaçmaq, söhbətləşmək, zarafatlaşmaq, müəllimlər üçünsə dərdləşmək, qeybətləşmək günü təəssüratını, tərəddüdsüz yaradır. 

Belə mənasız bir müddət üçün verilən haqlı təklifləri ciddiliyə almamaq, üstəlik, ikinci lüzumsuz 15 günü də psixologiyamıza ötürmək, məktəblini düşünmə  qayğısı deyil.

Sadəcə, beynəlxalq praktikanı palaz sayıb, onunla birlikdə sürünmək təqlidçiliyidir. 

Sərt qış məktəbin nizam-intizamını necə alt-üst edirsə, isti iyun da davamiyyəti bir o qədər pozur. Təhsil Nazirliyinin yeni təklifi elə bu mənada da boş bir çabadan ibarətdir.

Yeməklə doymayan yalamaqla doymazsa, 9 ayda öyrənməyənə, yaxud əzab çəkə-çəkə irəliləyənə  15 günün nəsə  verə bilməsi gülünc arqumentdir.         

15 gün tər-təmiz təhsil tüfeyliliyidir.

Hamı üçün qiymətli olan zaman məsələsi məktəbli üçün ikiqat dəyər daşıyır.

Bayram günlərinin sayını onların tətil müddətindən çıxmaq, o zaman ədalət tərəzisində çəkilmiş qərar olar ki, dövlət qulluqçularına verilən məzuniyyət günündə də qısalma olsun.

Hər halda ilboyu bayram istirahətlərində paritetlik var, üstəgəl, məktəblinin yükü kabinetlərdə, bir çox hallarda boşluqdan telefonla oynayan, kompyuter əyləncəsinə sarılan bəzi dövlət qulluqçularının yükündən daha ağırdır.

Uzunmüddətli istirahət bir haqq məsələsidir. Uşaqların həyatını çərçivəyə alıb, bu həyatı elə bitib-tükənməyən testlərdən, oxudan, imladan, inşadan ibarət hala gətirmək təhsildən usanma, iyrənmə durumu doğurar, başqa heç nə.

Milli və dünya ədəbiyyatına düşkün, mütaliə sevgisi görmək istədiyimiz nəsil bu müsbət tendensiyaya ancaq və ancaq tətil günlərində qaça bilir.

Hələ insaflı olub, onların uşaqlıq xəyallarını-doyunca velosiped sürmək, kənddə-kəsəkdə at minmək, çayda bol-bol çimmək, yaxşı ölkələr gəzmək, dünyagörüş qazandıran onlarca qapıları döymək məsələlərini də gözardı etməsək, yetərli zaman istəyən bir ardıcıllıq tələb olunur.  

İyun ayını istirahət hüququndan bütöv çıxarmaq, yeniyetmə xəyallarını oğurlamaq, istirahəti haram etmək, məktəbliyə dərslə cəza kəsmək kimi bir şeydir...

 


Müəllifin digər yazıları
SON XƏBƏR
BMqT-nin nümayəndəsi qaçqın problemi haqda məlumatlandırıldı   
25.06.2018, 13:41

BMqT-nin nümayəndəsi qaçqın problemi haqda məlumatlandırıldı  

“Hərbi paradla çox ciddi siyasi mesajlar veriləcək” - Politoloq gözlənilən hadisəni ŞƏRH ETDİ
25.06.2018, 13:36

“Hərbi paradla çox ciddi siyasi mesajlar veriləcək” - Politoloq gözlənilən hadisəni ŞƏRH ETDİ

Türkiyə parlamentinin Şuşadan olan azərbaycanlı millət vəkili Modern.az-a DANIŞDI
25.06.2018, 13:18

Türkiyə parlamentinin Şuşadan olan azərbaycanlı millət vəkili Modern.az-a DANIŞDI

Xızıda maşın aşdı - sürücü öldü
25.06.2018, 13:12

Xızıda maşın aşdı - sürücü öldü

Sabahkı istilərlə bağlı rəsmi XƏBƏRDARLIQ
25.06.2018, 13:10

Sabahkı istilərlə bağlı rəsmi XƏBƏRDARLIQ

“Türkiyə mühüm bir mərhələyə qədəm qoydu” - Depuat seçkiləri QİYMƏTLƏNDİRDİ
25.06.2018, 12:44

“Türkiyə mühüm bir mərhələyə qədəm qoydu” - Depuat seçkiləri QİYMƏTLƏNDİRDİ

İran prezidenti də Ərdoğanı təbrik etdi
25.06.2018, 12:44

İran prezidenti də Ərdoğanı təbrik etdi

Sabah paradda bu silahlar ilk dəfə göstəriləcək - SİYAHI   
25.06.2018, 12:38

Sabah paradda bu silahlar ilk dəfə göstəriləcək - SİYAHI  

Tərcümə Mərkəzinin nəşrləri xarici mətbuatda
25.06.2018, 12:30

Tərcümə Mərkəzinin nəşrləri xarici mətbuatda

Saxta manatı dollara satmaq istəyən Gəncə sakini saxlanıldı
25.06.2018, 12:28

Saxta manatı dollara satmaq istəyən Gəncə sakini saxlanıldı

Xanım jurnalistə ağır itki üz verdi   
25.06.2018, 12:28

Xanım jurnalistə ağır itki üz verdi  

Nərimanovda piyadanı vurub öldürən sürücü tutuldu
25.06.2018, 12:27

Nərimanovda piyadanı vurub öldürən sürücü tutuldu

Yerevan meriyası önündə aksiyalar BAŞLAYIB
25.06.2018, 12:23

Yerevan meriyası önündə aksiyalar BAŞLAYIB

Fuad Muradov Türkiyədə millət vəkili seçilən azərbaycanlıya zəng etdi   
25.06.2018, 12:18

Fuad Muradov Türkiyədə millət vəkili seçilən azərbaycanlıya zəng etdi  

Putin Ərdoğana: “Qələbə sizin böyük avtoritetinizdən xəbər verir”
25.06.2018, 12:15

Putin Ərdoğana: “Qələbə sizin böyük avtoritetinizdən xəbər verir”

Neft gəlirlərini indi elə xərcləmək lazımdır ki… - Deputat istiqamətləri sadaladı   
25.06.2018, 12:12

Neft gəlirlərini indi elə xərcləmək lazımdır ki… - Deputat istiqamətləri sadaladı  

1 ton 400 kq narkotik dövriyyədən çıxarılıb - Əli Həsənov
25.06.2018, 12:05

1 ton 400 kq narkotik dövriyyədən çıxarılıb - Əli Həsənov

Dəmirəlin doktoru, Bülent Arınçın oğlu, “Fənərbaxça”nın keçmiş futbolçusu deputat seçildi
25.06.2018, 11:58

Dəmirəlin doktoru, Bülent Arınçın oğlu, “Fənərbaxça”nın keçmiş futbolçusu deputat seçildi

Azərbaycanın ÜDM-i artıb: Nazir tapşırıq verdi
25.06.2018, 11:54

Azərbaycanın ÜDM-i artıb: Nazir tapşırıq verdi

Baytarlıq Xidmətinin rəhbərliyi yoxlama apardı
25.06.2018, 11:51

Baytarlıq Xidmətinin rəhbərliyi yoxlama apardı

Leysan yağışları Daşkəsəndə problem yaratdı
25.06.2018, 11:25

Leysan yağışları Daşkəsəndə problem yaratdı

Bakıda məşhur falçı məhkəmə zalından azadlığa buraxıldı
25.06.2018, 11:21

Bakıda məşhur falçı məhkəmə zalından azadlığa buraxıldı

Cənubi və Şimali Koreyada yaşayan qohumlar görüşdürüləcək   
25.06.2018, 11:01

Cənubi və Şimali Koreyada yaşayan qohumlar görüşdürüləcək  

Gəncədə YAP fəalları “atışdılar” - FOTOLAR
25.06.2018, 10:51

Gəncədə YAP fəalları “atışdılar” - FOTOLAR

“Bütün taksitlər Milana aparır” lotereyasının birinci tirajı keçirildi
25.06.2018, 10:46

“Bütün taksitlər Milana aparır” lotereyasının birinci tirajı keçirildi

BANM-ın tələbələri yay istehsalat təcrübəsində
25.06.2018, 10:44

BANM-ın tələbələri yay istehsalat təcrübəsində

Sabahkı paradın aparıcısı məlum oldu   
25.06.2018, 10:33

Sabahkı paradın aparıcısı məlum oldu  

Lent.az-ın 10 yaşı tamam oldu
25.06.2018, 10:26

Lent.az-ın 10 yaşı tamam oldu

Ukrayna dünyanı heyrətə salacaq silahların sınaqlarını KEÇİRDİ
25.06.2018, 10:20

Ukrayna dünyanı heyrətə salacaq silahların sınaqlarını KEÇİRDİ

Füzuli bölgəsində taxıl biçini hələ yekunlaşmayıb
25.06.2018, 10:11

Füzuli bölgəsində taxıl biçini hələ yekunlaşmayıb

Əmanətlərin Sığortalanması Fondu sorğu elan etdi
25.06.2018, 10:00

Əmanətlərin Sığortalanması Fondu sorğu elan etdi

İyunun 27-də 70 min şagird buraxılış imtahanı verəcək
25.06.2018, 09:57

İyunun 27-də 70 min şagird buraxılış imtahanı verəcək

Bolqarıstan baş naziri Ərdoğanı təbrik etdi   
25.06.2018, 09:54

Bolqarıstan baş naziri Ərdoğanı təbrik etdi  

Bu gün AŞPA-nın yay sessiyası başlayır
25.06.2018, 09:51

Bu gün AŞPA-nın yay sessiyası başlayır

Ermənistan atəşkəsi 98 dəfə pozdu
25.06.2018, 09:48

Ermənistan atəşkəsi 98 dəfə pozdu

ARXİV
SORĞU
Hansı ölkə dünya çempionu olacaq?
Argentina(11.5%)
Braziliya(24.7%)
Almaniya(10.6%)
İngiltərə(2.21%)
Portuqaliya(11.9%)
İspaniya(5.30%)
Fransa(4.42%)
Belçika(2.65%)
Seneqal(3.53%)
Rusiya(23.0%)