23 noyabr 2017, Cümə axşamı
Ana Səhifə - Yazılar - Sabir nə istəyir ?
Sabir nə istəyir ?
08.06.2017, 17:27

Anar TURAN


Söhbət bu millətin böyük mirzəsi Ələkbər Tahirzadədən gedir. O Mirzədən ki, bütün şıltaqlıq, cahillik, vecsizliyimizə səbrlə sinə gərdiyindən özünə Sabir təxəllüsünü götürüb.  Bu günlərdə 155 illiyi keçirildi. Bu qədər bayramlarımız, qan yaddaşımızla bağlı tarixi günlərimiz var. Amma onların arasında Sabir poeziya günləri də bir bayram əhval-ruhiyyəsi yaradır. Hər bir azərbaycanlının könlündə yuva qurmuş bu görkəmli şəxsiyyətin şərəfinə təsis edilmiş poeziya günləri, əslində, ədəbiyyatı sevən, poetik fikri qiymətləndirən, cahillə aqilin fərqini anlayan hər kəsdə maraq doğurur. Çünki Sabir şeiriyyətində insan fitrətinin eybəcərlikləri, nəfsani istəklərini hər şeydən üstün tutması elə qırmaclanıb ki, nə bəraətə, nə şərhə, nə izaha ehtiyac var.

 

Gün kimi aydın, su kimi pak, hava kimi zəruridir Sabir poeziyası. Heç kim incimir Sabirdən. Niyə də incisinlər axı ? Hər kəsin əməllərində Sabir satiralarına  hədəf olmuş hansısa naqislik tapmaq olar. Böyük şair elə bir söz xiridarıdır ki, hər kəsi öz arşınına görə ölçə bilib və bu biçimlərin içində bütöv bir millətin gələcəkdə qamətini düz saxlaması üçün ciddi tutalğalar var.

 

Sabir yüz il, bəlkə də, üç yüz sonranı görən şair idi. Ona görə də yaşayır. O bilirdi ki,  ha yazsa da, bəlalar millətinin hansısa kəsimində qalacaq. O  özü də cəmiyyətin tamamilə şəffalığa, dürüstülüyə  çatacağına ümid bəsləmirdi. Bunu ancaq utopiyaçılar arzulaya bilər. Sabir utopiyadan uzaq idi. Realist idi. Axı elə idealist düşüncələrin həyata keçməsinə heç bir mütəfəkkir nail olmayıb.

 

Lakin pisliklərin azaltmasını hədəfə almağı, cəmiyyəti var-gücü ilə düzlüyə, haqqa-ədalətə, elmə, təhsilə təşviq etmək kimi ağır bir yükün altına girməyin özü də bir insanın bacara biləcəyi işdən çox-çox ağır idi. Hətta, bu iş Fərhadın Bisütün dağını yarıb yol çəkməyindən də çətin və ağır bir missiyadır. Bu baxımdan, Mirzə Ələkbər Sabir ədəbi qüdrəti, əsrarəngizliyi onun “Hophonamə”sinin hər bir səhifəsində qərarlaşmışdır.

 

Götürək elə, öz möhtəmliyi ilə seçilən bu siqlətli misraları:

 

Dindirir əsr bizi, - dinməyiriz,

Açılan toplara diksinməyiriz.

Əcnəbi seyrə balonlara çıxır,

Biz hələ avtomobil minməyiriz.

 

Və yaxud:

 

Turanlılarız, adiyi süğli-sələfiz biz,

Öz qövmümüzün başına əngəlkələfiz biz.

 

Və ya:

 

Çırmanırıq keçməyə çay gəlməmiş,

Başlayırıq qızmağa yay gəlməmiş.

 

Bundan başqa, lap elə hamının əzbər bildiyi:

 

Millət necə tarac olur olsun nə işim var ?

Düşmənlərə möhtac olur-olsun nə işim var ?!

 

Bugünümüzlə heç bir ziddiyyət təşkil etməyən, bu çərxi-fələk tərsinə dövran edir indi, fəhlə də özünü daxili insan edir indi. Axı bunlar hamısı həqiqətdir. Hansı deyim bizim zəmanəmizlə səslənmir? Yoxsa, “Oğul mənimdir əgər, oxutmuram, əl çəkin! Eyləməyin dəngəsər, oxutmuram, əl çəkin!” kimi bu cəmiyyətin bir qisminin gündəlik həyat tərzi ilə səsləşən bu  misralar yanlışdırmı ? Hansı qinaq yanlışdır, töhmət yersizdir axı ?

 

Bu ittihamların heç biri öz qüvvəsini itirməmişdir... Heç biri... Elə Sabirin böyüklüyü, ölməzliyi də bundadır. Üzərindən yüz il keçsə də, onun fikirləri aktuallığını itirmir, vacibliyini, gündəmin əsas mövzuları kimi qoruyub saxlayır.

 

Mirzə Ələkbər sorağı lap  qədimlərdən gələn milli poeziyamızın parlaq ənənələrini layiqincə yaşatmaqla bərabər, ədəbiyyatımızı keyfiyyətcə yeni mərhələyə – özünəbaxış və özünüdərk mərtəbəsinə gətirib çıxardıb... Bunu kimsə inkar eəd bilməz. Sadəcə bilmirəm ki, Sabirə yenidən Azərbaycanda doğulmaq şansı verilsəydi o bunu qəbul edərdimi ? Axı üstündən 100 il keçsə də, çox şey dəyişməyib. Az-çox uğurlara çatsaq da  milli yetkinliyə hələ də qovuşmamışıq. Hətta deyərdim ki, Sabirin dövrü  milli idealları seçmək, ucaltmaq baxımından daha işıqlı idi, nəinki indi. Çünki o zaman Sabir, Mirzə Cəlil, Haqverdiyev, Qənizadə, Vəzirov kimi məfkurə fədailəri, ziyalılar bu millətin qaranlıq dünyasına işıq salırdılar. Varmı indi onlarla müqayisə olunacaq maarif, söz, fikir xadimləri. Var, ancaq etiraf edək ki, onlar səviyyəsində deyillər.

 

İçimdə yalnız bir inam var ki, Sabirə yenidən doğulmaq imkanı verilsəydi, o yenə də Azərbaycanı seçərdi. Axı ona  ömür vəfa etsəydi sümüklərini də xalqının yolunda qoyacağına andını verib getmişdi. Axı o bu yolda öz ömrünü çıraq kimi yandırmışdı ? Axı Sabir bu millətə nifrət etmirdi, o soydaşlarını dərin məhəbbətlə sevirdi.

Sözün düzü acı olar. Sabirin arzu- istəklərinin üstünü pas atmayıb axı.  Onun istədikləri xalqın tarixi hədəflərinin ön sıralarında gerçəyə çevrilməsini gözləyir.   Bax buna görə içimdə bir sevinc duyğusu var ki, Sabir yenidən doğulacaq və bu milləti zəmanənin xabi-qəflətindən yenidən oyatmaq üçün Haqq deyib hayqıracaq!..                                                      


SON XƏBƏR
İlham Əliyev Poroşenko ilə görüşdü - Fotolar
23.11.2017, 22:11

İlham Əliyev Poroşenko ilə görüşdü - Fotolar

Məmur sükan arxasında dünyasını dəyişdi
23.11.2017, 21:59

Məmur sükan arxasında dünyasını dəyişdi

Azərbaycanla həmsərhəd ərazidə silahlı insident: Deputat öldü
23.11.2017, 21:45

Azərbaycanla həmsərhəd ərazidə silahlı insident: Deputat öldü

"Azərbaycanla təmasları genişləndiririk" - Estoniya prezidenti
23.11.2017, 21:29

"Azərbaycanla təmasları genişləndiririk" - Estoniya prezidenti

195 sahibkara güzəştli kredit verildi
23.11.2017, 21:14

195 sahibkara güzəştli kredit verildi

Dağıstandakı ağır qəzada 5 nəfər öldü
23.11.2017, 20:57

Dağıstandakı ağır qəzada 5 nəfər öldü

Türkiyədə komendant saatı tətbiq edildi
23.11.2017, 20:43

Türkiyədə komendant saatı tətbiq edildi

Ermənistan Qarabağda hərbi  təlimləri davam etdirir
23.11.2017, 20:27

Ermənistan Qarabağda hərbi  təlimləri davam etdirir

Avropanın ”ikili standartları"- Bu dəfə "Qarabağ"a qarşı
23.11.2017, 20:14

Avropanın ”ikili standartları"- Bu dəfə "Qarabağ"a qarşı

İctimai Komitəyə yeni koordinator seçildi
23.11.2017, 20:01

İctimai Komitəyə yeni koordinator seçildi

Axtarışda olan şəxs ölkəni tərk edərkən tutuldu
23.11.2017, 19:51

Axtarışda olan şəxs ölkəni tərk edərkən tutuldu

Avropa Birliyindən  Bakı və Yerevana ÇAĞIRIŞ
23.11.2017, 19:01

Avropa Birliyindən  Bakı və Yerevana ÇAĞIRIŞ

Millimiz FİFA reytinqində 2 pillə yenə gerilədi
23.11.2017, 18:53

Millimiz FİFA reytinqində 2 pillə yenə gerilədi

Çavuşoğlu: "Türkiyə NATO-dan uzaqlaşıb, Rusiyaya doğru getmir"
23.11.2017, 18:44

Çavuşoğlu: "Türkiyə NATO-dan uzaqlaşıb, Rusiyaya doğru getmir"

Hesablama Palatası Turizm İdarəsində nöqsanlar aşkarladı
23.11.2017, 18:30

Hesablama Palatası Turizm İdarəsində nöqsanlar aşkarladı

Rusiyada azərbaycanlı tələbə döyülərək öldürülüb
23.11.2017, 18:23

Rusiyada azərbaycanlı tələbə döyülərək öldürülüb

Rusiya XİN-i Qarabağla bağlı AÇIQLAMA verdi
23.11.2017, 18:04

Rusiya XİN-i Qarabağla bağlı AÇIQLAMA verdi

Əsgərimizin meyiti Ermənistanla sərhəddə qalıb
23.11.2017, 17:48

Əsgərimizin meyiti Ermənistanla sərhəddə qalıb

“Ulduz” fabriki jurnalist övladları üçün ekskursiya təşkil edəcək
23.11.2017, 17:45

“Ulduz” fabriki jurnalist övladları üçün ekskursiya təşkil edəcək

Bu qəsəbəyə köçənlərə 60 min dollar veriləcək - FOTOLAR
23.11.2017, 17:44

Bu qəsəbəyə köçənlərə 60 min dollar veriləcək - FOTOLAR

Tramp özünü təriflədi: “Tarixin ən uğurlu prezidentlərindənəm”
23.11.2017, 17:43

Tramp özünü təriflədi: “Tarixin ən uğurlu prezidentlərindənəm”

“Sürpriz”in bu idimi, Natiq?...
23.11.2017, 17:41

“Sürpriz”in bu idimi, Natiq?...

Zimbabve lideri  cinayət məsuliyyətindən azad olundu
23.11.2017, 17:27

Zimbabve lideri  cinayət məsuliyyətindən azad olundu

Putin Ərdoğanın stulunu aşırdı - VİDEO
23.11.2017, 17:22

Putin Ərdoğanın stulunu aşırdı - VİDEO

27 yaşında dünyanın ən gənc milyarderi
23.11.2017, 17:22

27 yaşında dünyanın ən gənc milyarderi

Dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
23.11.2017, 17:17

Dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ

Ağ Evin 10 kilometrliyində insan başı kəsdilər
23.11.2017, 17:12

Ağ Evin 10 kilometrliyində insan başı kəsdilər

Şuşanın dağları” mahnısı Türkiyədə necə “Ardahan dağları”na çevrildi...
23.11.2017, 17:06

Şuşanın dağları” mahnısı Türkiyədə necə “Ardahan dağları”na çevrildi...

Milli Məclisin növbəti iclası dekabrın 1-də keçiriləcək   
23.11.2017, 17:02

Milli Məclisin növbəti iclası dekabrın 1-də keçiriləcək  

“173 manatla bir ay yaşamaq olarmı” – Əli Məsimlidən ETİRAZ
23.11.2017, 16:58

“173 manatla bir ay yaşamaq olarmı” – Əli Məsimlidən ETİRAZ

“Qızıl Xaç”ın nümayəndələri Dilqəmlə Şahbaza baş çəkiblər
23.11.2017, 16:58

“Qızıl Xaç”ın nümayəndələri Dilqəmlə Şahbaza baş çəkiblər

Nazirlik rayonlarda ağac kəsənlərə qarşı “MÜHARİBƏ” başlatdı
23.11.2017, 16:51

Nazirlik rayonlarda ağac kəsənlərə qarşı “MÜHARİBƏ” başlatdı

Komitə sədri pensiyalarla bağlı məsələ qaldırdı: “Nə qədər daş daşımalıdır ki, 65 yaşına çatsın”
23.11.2017, 16:48

Komitə sədri pensiyalarla bağlı məsələ qaldırdı: “Nə qədər daş daşımalıdır ki, 65 yaşına çatsın”

Səbailin İcra Hakimiyyəti Aslan İsmayılovu təkzib etdi  
23.11.2017, 16:42

Səbailin İcra Hakimiyyəti Aslan İsmayılovu təkzib etdi  

“Yeni doğulan uşağa 45, buzova isə 140 manat...” – Deputat tənqid etdi
23.11.2017, 16:21

“Yeni doğulan uşağa 45, buzova isə 140 manat...” – Deputat tənqid etdi

ARXİV