24 may 2018, Cümə axşamı
Ana Səhifə - Yazılar - Sabir nə istəyir ?
Sabir nə istəyir ?
08.06.2017, 17:27

Anar TURAN


Söhbət bu millətin böyük mirzəsi Ələkbər Tahirzadədən gedir. O Mirzədən ki, bütün şıltaqlıq, cahillik, vecsizliyimizə səbrlə sinə gərdiyindən özünə Sabir təxəllüsünü götürüb.  Bu günlərdə 155 illiyi keçirildi. Bu qədər bayramlarımız, qan yaddaşımızla bağlı tarixi günlərimiz var. Amma onların arasında Sabir poeziya günləri də bir bayram əhval-ruhiyyəsi yaradır. Hər bir azərbaycanlının könlündə yuva qurmuş bu görkəmli şəxsiyyətin şərəfinə təsis edilmiş poeziya günləri, əslində, ədəbiyyatı sevən, poetik fikri qiymətləndirən, cahillə aqilin fərqini anlayan hər kəsdə maraq doğurur. Çünki Sabir şeiriyyətində insan fitrətinin eybəcərlikləri, nəfsani istəklərini hər şeydən üstün tutması elə qırmaclanıb ki, nə bəraətə, nə şərhə, nə izaha ehtiyac var.

 

Gün kimi aydın, su kimi pak, hava kimi zəruridir Sabir poeziyası. Heç kim incimir Sabirdən. Niyə də incisinlər axı ? Hər kəsin əməllərində Sabir satiralarına  hədəf olmuş hansısa naqislik tapmaq olar. Böyük şair elə bir söz xiridarıdır ki, hər kəsi öz arşınına görə ölçə bilib və bu biçimlərin içində bütöv bir millətin gələcəkdə qamətini düz saxlaması üçün ciddi tutalğalar var.

 

Sabir yüz il, bəlkə də, üç yüz sonranı görən şair idi. Ona görə də yaşayır. O bilirdi ki,  ha yazsa da, bəlalar millətinin hansısa kəsimində qalacaq. O  özü də cəmiyyətin tamamilə şəffalığa, dürüstülüyə  çatacağına ümid bəsləmirdi. Bunu ancaq utopiyaçılar arzulaya bilər. Sabir utopiyadan uzaq idi. Realist idi. Axı elə idealist düşüncələrin həyata keçməsinə heç bir mütəfəkkir nail olmayıb.

 

Lakin pisliklərin azaltmasını hədəfə almağı, cəmiyyəti var-gücü ilə düzlüyə, haqqa-ədalətə, elmə, təhsilə təşviq etmək kimi ağır bir yükün altına girməyin özü də bir insanın bacara biləcəyi işdən çox-çox ağır idi. Hətta, bu iş Fərhadın Bisütün dağını yarıb yol çəkməyindən də çətin və ağır bir missiyadır. Bu baxımdan, Mirzə Ələkbər Sabir ədəbi qüdrəti, əsrarəngizliyi onun “Hophonamə”sinin hər bir səhifəsində qərarlaşmışdır.

 

Götürək elə, öz möhtəmliyi ilə seçilən bu siqlətli misraları:

 

Dindirir əsr bizi, - dinməyiriz,

Açılan toplara diksinməyiriz.

Əcnəbi seyrə balonlara çıxır,

Biz hələ avtomobil minməyiriz.

 

Və yaxud:

 

Turanlılarız, adiyi süğli-sələfiz biz,

Öz qövmümüzün başına əngəlkələfiz biz.

 

Və ya:

 

Çırmanırıq keçməyə çay gəlməmiş,

Başlayırıq qızmağa yay gəlməmiş.

 

Bundan başqa, lap elə hamının əzbər bildiyi:

 

Millət necə tarac olur olsun nə işim var ?

Düşmənlərə möhtac olur-olsun nə işim var ?!

 

Bugünümüzlə heç bir ziddiyyət təşkil etməyən, bu çərxi-fələk tərsinə dövran edir indi, fəhlə də özünü daxili insan edir indi. Axı bunlar hamısı həqiqətdir. Hansı deyim bizim zəmanəmizlə səslənmir? Yoxsa, “Oğul mənimdir əgər, oxutmuram, əl çəkin! Eyləməyin dəngəsər, oxutmuram, əl çəkin!” kimi bu cəmiyyətin bir qisminin gündəlik həyat tərzi ilə səsləşən bu  misralar yanlışdırmı ? Hansı qinaq yanlışdır, töhmət yersizdir axı ?

 

Bu ittihamların heç biri öz qüvvəsini itirməmişdir... Heç biri... Elə Sabirin böyüklüyü, ölməzliyi də bundadır. Üzərindən yüz il keçsə də, onun fikirləri aktuallığını itirmir, vacibliyini, gündəmin əsas mövzuları kimi qoruyub saxlayır.

 

Mirzə Ələkbər sorağı lap  qədimlərdən gələn milli poeziyamızın parlaq ənənələrini layiqincə yaşatmaqla bərabər, ədəbiyyatımızı keyfiyyətcə yeni mərhələyə – özünəbaxış və özünüdərk mərtəbəsinə gətirib çıxardıb... Bunu kimsə inkar eəd bilməz. Sadəcə bilmirəm ki, Sabirə yenidən Azərbaycanda doğulmaq şansı verilsəydi o bunu qəbul edərdimi ? Axı üstündən 100 il keçsə də, çox şey dəyişməyib. Az-çox uğurlara çatsaq da  milli yetkinliyə hələ də qovuşmamışıq. Hətta deyərdim ki, Sabirin dövrü  milli idealları seçmək, ucaltmaq baxımından daha işıqlı idi, nəinki indi. Çünki o zaman Sabir, Mirzə Cəlil, Haqverdiyev, Qənizadə, Vəzirov kimi məfkurə fədailəri, ziyalılar bu millətin qaranlıq dünyasına işıq salırdılar. Varmı indi onlarla müqayisə olunacaq maarif, söz, fikir xadimləri. Var, ancaq etiraf edək ki, onlar səviyyəsində deyillər.

 

İçimdə yalnız bir inam var ki, Sabirə yenidən doğulmaq imkanı verilsəydi, o yenə də Azərbaycanı seçərdi. Axı ona  ömür vəfa etsəydi sümüklərini də xalqının yolunda qoyacağına andını verib getmişdi. Axı o bu yolda öz ömrünü çıraq kimi yandırmışdı ? Axı Sabir bu millətə nifrət etmirdi, o soydaşlarını dərin məhəbbətlə sevirdi.

Sözün düzü acı olar. Sabirin arzu- istəklərinin üstünü pas atmayıb axı.  Onun istədikləri xalqın tarixi hədəflərinin ön sıralarında gerçəyə çevrilməsini gözləyir.   Bax buna görə içimdə bir sevinc duyğusu var ki, Sabir yenidən doğulacaq və bu milləti zəmanənin xabi-qəflətindən yenidən oyatmaq üçün Haqq deyib hayqıracaq!..                                                      


SON XƏBƏR
Tramp: “Qarşıdan gələn aylar Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli üçün imkanlar açacaq”
24.05.2018, 14:10

Tramp: “Qarşıdan gələn aylar Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli üçün imkanlar açacaq”

“Ümumi təhsil haqqında” qanun layihəsinin hazırlanması üçün işçi qrupu yaradıldı
24.05.2018, 14:00

“Ümumi təhsil haqqında” qanun layihəsinin hazırlanması üçün işçi qrupu yaradıldı

“10-11-ci siniflərə çatanda olimpiadalara üz tutmurlar” – Nazirdən İRAD
24.05.2018, 13:58

“10-11-ci siniflərə çatanda olimpiadalara üz tutmurlar” – Nazirdən İRAD

Nazir telefon zənginə görə istefa verdi
24.05.2018, 13:57

Nazir telefon zənginə görə istefa verdi

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi dönərxanalarla bağlı səliqə-sahmana SÖZ VERDİ
24.05.2018, 13:51

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi dönərxanalarla bağlı səliqə-sahmana SÖZ VERDİ

Şagird summativlərində dəyişikliklər OLACAQ
24.05.2018, 13:49

Şagird summativlərində dəyişikliklər OLACAQ

Təhsil naziri deputatın etirazına CAVAB VERDİ
24.05.2018, 13:37

Təhsil naziri deputatın etirazına CAVAB VERDİ

Xalq Cümhuriyyətinin Parlamentində asılan bayraq Bakıya gətirildi - FOTO
24.05.2018, 13:33

Xalq Cümhuriyyətinin Parlamentində asılan bayraq Bakıya gətirildi - FOTO

Deputat dərslik PROBLEMİNİ qaldırdı: “Buna artıq əncam çəkilsin!”
24.05.2018, 13:30

Deputat dərslik PROBLEMİNİ qaldırdı: “Buna artıq əncam çəkilsin!”

Babək prospektində təmir nə vaxt yekunlaşacaq? - Rəsmi CAVAB
24.05.2018, 13:24

Babək prospektində təmir nə vaxt yekunlaşacaq? - Rəsmi CAVAB

Orta məktəblərdə sıxlıq var – Təhsil nazirindən AÇIQLAMA
24.05.2018, 13:22

Orta məktəblərdə sıxlıq var – Təhsil nazirindən AÇIQLAMA

Prezident və birinci xanım köçkün şəhərciyinin açılışında
24.05.2018, 13:13

Prezident və birinci xanım köçkün şəhərciyinin açılışında

Sabahın hava PROQNOZU açıqlandı   
24.05.2018, 13:08

Sabahın hava PROQNOZU açıqlandı  

“İndi təkcə varlı ailələrin “debil” uşaqları...” - Deputatdan universitetlərə qəbulla bağlı ETİRAZ   
24.05.2018, 13:05

“İndi təkcə varlı ailələrin “debil” uşaqları...” - Deputatdan universitetlərə qəbulla bağlı ETİRAZ  

Rusiya xarici borcunu artıracaq
24.05.2018, 13:04

Rusiya xarici borcunu artıracaq

Avropa Birliyi ABŞ-ın yeni rəhbərliyini “əsl problem” sayır
24.05.2018, 12:42

Avropa Birliyi ABŞ-ın yeni rəhbərliyini “əsl problem” sayır

“Məktəblərdə olan problemlərin kökü kadrlardadır”   
24.05.2018, 12:38

“Məktəblərdə olan problemlərin kökü kadrlardadır”  

Lənkəranda müəllimi qorxudan direktoru Təhsil Nazirliyinə çağırdılar   
24.05.2018, 12:34

Lənkəranda müəllimi qorxudan direktoru Təhsil Nazirliyinə çağırdılar  

Heydər Əliyev Fondu Parisdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyini təşkil edib - FOTO
24.05.2018, 12:26

Heydər Əliyev Fondu Parisdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyini təşkil edib - FOTO

Ukrayna Rusiyaya qarşı yeni sanksiya tətbiq edib
24.05.2018, 12:23

Ukrayna Rusiyaya qarşı yeni sanksiya tətbiq edib

Eldar Namazovla Cəmil Həsənli Rüstəm İbrahimbəyova ETİRAZ edəcəklərmi? - AÇIQLAMA
24.05.2018, 12:12

Eldar Namazovla Cəmil Həsənli Rüstəm İbrahimbəyova ETİRAZ edəcəklərmi? - AÇIQLAMA

Neftlə bağlı yeni PROQNOZ: “50 dollara düşə bilər”
24.05.2018, 12:11

Neftlə bağlı yeni PROQNOZ: “50 dollara düşə bilər”

Bakıda avtobuslarda cibgirlik edən şəxslər yaxalandı
24.05.2018, 12:07

Bakıda avtobuslarda cibgirlik edən şəxslər yaxalandı

Komitə sədri: “Bu məsələyə təhsil naziri də münasibət bildirsə, yaxşı olar”
24.05.2018, 12:00

Komitə sədri: “Bu məsələyə təhsil naziri də münasibət bildirsə, yaxşı olar”

Müəllimlərin sertifikasiyası olacaq
24.05.2018, 11:51

Müəllimlərin sertifikasiyası olacaq

“Exo” qəzeti bağlanmamaq üçün pul tapa bilmədi…
24.05.2018, 11:43

“Exo” qəzeti bağlanmamaq üçün pul tapa bilmədi…

Paşinyan “Qarabağ klanı”na növbəti zərbə vurdu - Baş Qərargah rəisi işdən qovuldu
24.05.2018, 11:35

Paşinyan “Qarabağ klanı”na növbəti zərbə vurdu - Baş Qərargah rəisi işdən qovuldu

Dövlət sirri təşkil edən məlumatların məxfilik müddəti uzadılır   
24.05.2018, 11:34

Dövlət sirri təşkil edən məlumatların məxfilik müddəti uzadılır  

Azərbaycan dili fərdlər arasında birlik yaradır - II YAZI
24.05.2018, 11:29

Azərbaycan dili fərdlər arasında birlik yaradır - II YAZI

Fuad Muradov Türkiyədə diaspor rəhbərlərilə görüşdü - FOTOLAR
24.05.2018, 11:25

Fuad Muradov Türkiyədə diaspor rəhbərlərilə görüşdü - FOTOLAR

Ermənilər Qarabağda hərbi təlim keçirlər
24.05.2018, 11:21

Ermənilər Qarabağda hərbi təlim keçirlər

“İstiqlal düşüncələri. Cümhuriyyətə aparan yollar” kitabı təqdim edildi
24.05.2018, 11:20

“İstiqlal düşüncələri. Cümhuriyyətə aparan yollar” kitabı təqdim edildi

“Həyatımın ən böyük arzusuna çatdım - BANM-ın tələbəsi oldum!” - MÜSAHİBƏ   
24.05.2018, 11:17

“Həyatımın ən böyük arzusuna çatdım - BANM-ın tələbəsi oldum!” - MÜSAHİBƏ  

Lənkəranın təhsil müdiri direktorun polisə verdiyi müəllimi DƏSTƏKLƏDİ   
24.05.2018, 11:10

Lənkəranın təhsil müdiri direktorun polisə verdiyi müəllimi DƏSTƏKLƏDİ  

İlahiyyat İnstitutuna bina ayrılıb
24.05.2018, 11:02

İlahiyyat İnstitutuna bina ayrılıb

ARXİV
SORĞU
Türkiyədə səsvermə hüqüqunuz olsaydı, hansı namizədə səs verərdiniz?
Muharrem İnce (22.2%)
Meral Akşener (11.8%)
Rəcəb Tayyip Ərdoğan (59.0%)
Selahattin Demirtaş (2.08%)
Temel Karamollaoğlu (0.69%)
Doğu Perinçek (4.16%)