21 sentyabr 2018, Cümə
Ana Səhifə - Yazılar - Dərdə çevrilən komfort mənzillər
Dərdə çevrilən komfort mənzillər
22.06.2017, 12:40

Vəfa Allahverdiyeva

Azərbaycanda tikinti sektoru dinamik inkişafa qədəm qoyanda, tək narahatedici sual bu idi ki, müasir tikinti ənənəvi keyfiyyət standartlarına nə qədər sadiq qala bilir.

2000-ci ildəki tektonik hadisə sübut etdi ki, yeni tikililərin normal və ondan bir qədər artıq silkələnməyə tab gətirmək gücü var.  

Bu, paytaxtdakı bütün binalar üçün təsəlliverici isbat deyildi, çünki tikinti bumu yüksək həddə 2000-ci ildən sonra çatdı...
 

Sonrakı əndişə və təşvişli suallar binalardakı  mənzillərin bir neçə istehlakçıya satış fırıldağı ilə meydana çıxdı...

Bir-birinin içində tikməklə oksigenə sərhəd çəkmək, havasızlıq vəziyyətini yaratmaq yeni tikinti yanaşmasına başqa bir tənqidi irad olaraq meydana gəldi. 

Bir sözlə, şəhərin modern üslubunu yaradan təzə yaşayış kompleksləri  ilə bağlı suallar, gileylər, bax beləcə bitmədi ki, bunlardan betər cəhətləri qayğı etmək timsalında  artmaqda davam edir.

Çünki problemlər təkcə zahiri tərəfdən mövcud deyil.

Komfort mənzillərin içindən baxanda da, yeni tikililərdə yaşamaq xeyli insandan bir hünər istəyir, artıq bir dərd məsələsinə çevrilir.

O səbəbdən ki, kommunal ödəmələr havadan götürülmüş rəqəmlərlə hər bir mənzil üçün müqayisədə Azərbaycandakı minimum əmək haqqı və təqaüd həddində müəyyənləşib.

Cəmiyyətdə yeni binaların varlıların məskəni təsəvvürü  var ki,  bu, olduqca təhrifli yanaşmadır. Şübhəsiz ki,  qiymət siyasəti də reallıqların təhlili ilə yox, məhz bu xətalı yanaşma ilə yoğrulub.

Halbuki Bakı gözlərimiz önündə sökülüb yenidən inşaa edilir və imkanlı-imkansız yeni tikililərin sakinlərinə çevrilir.

Bu binaların kommunal xərcləri ona görə narazılıq yaradır və xeyli vətəndaşı əzir  ki, hamının cibi eyni şəkildə dolu deyil.

Bundan başqa, maddi gəlir, yaxşı iş-güc  daimi xarakter daşımır.

Demək, yeni binalarda ciddi şəkildə gələcək qorxusunun yaşanmasında bir haqlılıq  var.  

Komfort mənzilləri almaq üçün toplanan, borc edilib ödənən pulun dərdi bir gün bitir.

Amma onun içində aybaay ödənən “vergi” insanın ömürlük maddi yükü kimi qalır.

Xüsüsi diqqət tələb edən məqam sözügedən mənzillərdə yaşlı nəsli gözləyən aqibətdir.

MMC-lərə ödənilən kommunal haqlar bir təqaüdçünün təqaüdü və ya ondan artıq məbləğ təşkil edirsə, gələcəkdə yaşlı insanların timsalında bina xidmətlərinə kütləvi borc, bu borc ucbatından insidentlərin meydana gəlməsi qaçılmazdır.  

Bu gün orta yaşdakı nəsil sabah qocalıb təqaüdə möhtac, oğuldan-qızdan uzaq yaşamalı olduqda, mənzil vergisi, mənzil xərci bir aylıq təqaüdü udacaqsa, yeni binalar bu kateqoriyanı potensial narazıya çevirəcək-deməkdir.  

Bu gün vəziyyətinə, statusuna qibtə ilə baxılan millət vəkili sabah eks-deputat kimi sahəsi böyük mənzilini saxlamağın əlində aciz qala bilər. Çünki pis gündən kimsə sığortalanmış deyil.

Mənzil parça deyil, bir ucundan kəsərək övladına verib ümumi xərci bölüşəsən.

Azərbaycan mentaliteti deformasiya, yad təsirlər səbəbindən artıq övladlarla birlikdə yaşama ənənəsini  qəbul etmir.

Bunlar o deməkdir ki, munis xatirələr olan mənzillər müəyyən vaxtdan sonra onu quran insanların çiyninə ağır bir yük kimi düşüb, onları əlverişli variantlar axtarışına sövq edəcək.    

Halbuki başqa alternativ də yoxdur.

Sovet memarlığı tamamən sıradan çıxır.

Hamının az xərc tələb edən  həyət evlərinə qaçması da mümkünsüzdür.

Yeganə mümkün yol MMC-lərin kommunal xərcləri düzgün, ədalətli müəyyən etmələrinə və bu məsələnin kütləvi tələb səviyyəsinə çatdırılmasına qalır.      

Öz mənzilində kirayəşin olmaq düşüncəsini elektik enerjisi, qaz və su tariflərindəki ötən ilki artım yaratdısa, bura yeni binaların yüksək vergisini də əlavə etdikdə, vətəndaşın çətin durumu qarşısında kirayəşin kəlməsi çox  acız qalır.

Üstəlik, o vətəndaş təqaüdçü olanda vəziyyət tam olaraq kritikləşir.

Mənzil xərci ailə üzvlərinin sayına görə müəyyən edildikdə, oğul-qız yükünü yerə qoymuş yaşlılar üçün durum, əksinə yüngülləşmiş olur.

Lakin bəllidir ki, məbləğ mənzilin kvadratına uyğun müəyyənləşir; qoca ata-ananınsa 150 kv.m üçün 80 manat pul ödəməsi olduqca gülməlidir və ədalət anlayışından uzaqdır. Valideynlərin gələcək xərcləri bu gündən gənc ailələrin qarşısında problem kimi dayanır.    

Doğrudan da qəribədir: özün öz evinin həm xanımı, həm zibil atanı, həm qapının həndəvərini, ayağının altını təmizləyən olmaq istədiyin halda, sənə məcburi qulluqçu xidməti təklif edilir. Səndən zorən xanım yaradılır.

Niyə?..    

Lift və mühafizə xidmətindən başqa, digər məsələlər bina sakinlərinin edə biləcəyi işlər olsa da, vətəndaşdan qoparılan vəsait hesabına əlavə ştatlar açılır-halbuku nə zibil torbaları vaxtlı-vaxtında dəhlizlərdən aşağıya daşınır, nə də bloklar gündə təmizlənir.

Amma ortada hər bina üzrə 150-200 mənzildən alınan böyük vəsait var: hara gedir, necə nəzarət olunur-bilən yoxdur.  

Biləcək yalnız bir ünvan var: nəzarət funksiyası daşıyan müvafiq dövlət orqanları.

Məsələni onların nəzər-diqqətinə qədər aktuallaşdırmaq gərəkdir ki, kommunal xərclərdəki soyğunçuluq prinsipinin yerini ədalət tərəzisindən keçən  düzgün rəqəmlər tutsun.  Heç olmasa, evin içinə aid münasib qiymət siyasəti çöldən narahatlıq yaradan səhvləri, yazının girişində sadalanan tərəddüdləri, şübhələri xəyallardan uzaqlara qovub, vətəndaşa bu yeni tikililərin zövq-həzzini daimilik verə bilsin...


Müəllifin digər yazıları
SON XƏBƏR
Manat və dolların 3 günlük MƏZƏNNƏSİ
21.09.2018, 17:23

Manat və dolların 3 günlük MƏZƏNNƏSİ

Qanunsuz ov edən saxlanıldı 
21.09.2018, 17:20

Qanunsuz ov edən saxlanıldı 

İstirahət günləri səyahətə çıxanlar üçün hava PROQNOZU 
21.09.2018, 17:18

İstirahət günləri səyahətə çıxanlar üçün hava PROQNOZU 

Əbülfəs Qarayev Rusiyanın mədəniyyət nazirinin müavini ilə görüşüb
21.09.2018, 17:13

Əbülfəs Qarayev Rusiyanın mədəniyyət nazirinin müavini ilə görüşüb

Kamal Abdulladan YENİLİK: I kurs tələbələrinin aldıqları kitabların pulunu ADU verəcək
21.09.2018, 17:12

Kamal Abdulladan YENİLİK: I kurs tələbələrinin aldıqları kitabların pulunu ADU verəcək

“Yolu çəkən də bizik, yola xidmət göstərən də” - MÜSAHİBƏ    
21.09.2018, 16:50

“Yolu çəkən də bizik, yola xidmət göstərən də” - MÜSAHİBƏ  

Xaçmazda taxta sexinin icarədarı cərimələndi
21.09.2018, 16:42

Xaçmazda taxta sexinin icarədarı cərimələndi

“Nar”-dan tələbələrə ŞAD XƏBƏR 
21.09.2018, 16:27

“Nar”-dan tələbələrə ŞAD XƏBƏR 

“Salnaməfilm” Mədəniyyət Nazirliyinin sifarişi ilə yeni filmlər çəkir
21.09.2018, 16:24

“Salnaməfilm” Mədəniyyət Nazirliyinin sifarişi ilə yeni filmlər çəkir

Azərbaycanınən sürətli mobil şəbəkəsinin adı açıqlandı - FOTO
21.09.2018, 16:22

Azərbaycanınən sürətli mobil şəbəkəsinin adı açıqlandı - FOTO

Binəli Yıldırım Bakıda hədik payladı - VİDEO
21.09.2018, 16:18

Binəli Yıldırım Bakıda hədik payladı - VİDEO

Qanuna əməl etməyən şadlıq saraylarına XƏBƏRDARLIQ
21.09.2018, 15:53

Qanuna əməl etməyən şadlıq saraylarına XƏBƏRDARLIQ

AQTA maarifləndirir - İctimai iaşə obyektlərində sanitar normalar necə olmalıdır?
21.09.2018, 15:50

AQTA maarifləndirir - İctimai iaşə obyektlərində sanitar normalar necə olmalıdır?

Tullantılara görə bu şirkətlər cərimələndi
21.09.2018, 15:46

Tullantılara görə bu şirkətlər cərimələndi

Messi həftənin ən yaxşı oyunçusu seçildi
21.09.2018, 15:44

Messi həftənin ən yaxşı oyunçusu seçildi

517 milyon manat sığorta toplanıb
21.09.2018, 15:41

517 milyon manat sığorta toplanıb

Bakıda qadınlara qarşı əxlaqsızlıq edən şəxs saxlanıldı
21.09.2018, 15:40

Bakıda qadınlara qarşı əxlaqsızlıq edən şəxs saxlanıldı

Neftçilər Xəstəxanasında işdən çıxan baş direktoru kim əvəz edir? - AÇIQLAMA  
21.09.2018, 15:37

Neftçilər Xəstəxanasında işdən çıxan baş direktoru kim əvəz edir? - AÇIQLAMA  

Bütün ermənilər orada idi
21.09.2018, 15:33

Bütün ermənilər orada idi

“Cümhuriyyət parlamentinin 100 illiyində iştirak etmək möhtəşəm və qürurlu idi” - DEPUTATLAR
21.09.2018, 15:30

“Cümhuriyyət parlamentinin 100 illiyində iştirak etmək möhtəşəm və qürurlu idi” - DEPUTATLAR

Bakıda tozlu havanın səbəbləri - nazirlik tikinti şirkətlərini də SUÇLADI
21.09.2018, 15:25

Bakıda tozlu havanın səbəbləri - nazirlik tikinti şirkətlərini də SUÇLADI

Neftçilәr Xәstәxanasının baş direktoru İSTEFA VERDİ
21.09.2018, 15:21

Neftçilәr Xәstәxanasının baş direktoru İSTEFA VERDİ

Müəllim olmaq istəyənlərə ŞAD XƏBƏR 
21.09.2018, 15:10

Müəllim olmaq istəyənlərə ŞAD XƏBƏR 

Milli Məclisin xüsusi iclası başa çatdı   
21.09.2018, 15:08

Milli Məclisin xüsusi iclası başa çatdı  

İlham Əliyev: “Ermənistanın yeni rəhbərliyi öz siyasətində ciddi dəyişikliklər etməlidir”   
21.09.2018, 15:06

İlham Əliyev: “Ermənistanın yeni rəhbərliyi öz siyasətində ciddi dəyişikliklər etməlidir”  

Azərbaycanda jurnalist öz adına sayt yaratdı - HafizTimes.com
21.09.2018, 15:00

Azərbaycanda jurnalist öz adına sayt yaratdı - HafizTimes.com

UNEC-in uğur formulu - Yeni universitet modeli
21.09.2018, 14:52

UNEC-in uğur formulu - Yeni universitet modeli

BDU və UNİDA Gontor Anlaşma Memorandumu imzalayıb
21.09.2018, 14:50

BDU və UNİDA Gontor Anlaşma Memorandumu imzalayıb

İlham Əliyev və xanımı dünya çempionatının AÇILIŞINDA
21.09.2018, 14:32

İlham Əliyev və xanımı dünya çempionatının AÇILIŞINDA

Əsgər anaları Paşinyandan narazı qaldılar
21.09.2018, 14:31

Əsgər anaları Paşinyandan narazı qaldılar

İlham Əliyev Binəli Yıldırımla görüşdü - YENİLƏNİB
21.09.2018, 14:30

İlham Əliyev Binəli Yıldırımla görüşdü - YENİLƏNİB

General Lənkəranda vətəndaşları qəbul edib - FOTO
21.09.2018, 14:23

General Lənkəranda vətəndaşları qəbul edib - FOTO

Leninlə Hitler mer seçkilərində yarışır - MARAQLI
21.09.2018, 14:21

Leninlə Hitler mer seçkilərində yarışır - MARAQLI

Bərə qəzasında ölənlərin sayı 86-ya çatdı
21.09.2018, 14:08

Bərə qəzasında ölənlərin sayı 86-ya çatdı

Putinlə Tramp Makreqor-Həbib döyüşünə dəvət olundu
21.09.2018, 14:06

Putinlə Tramp Makreqor-Həbib döyüşünə dəvət olundu

ARXİV