23 yanvar 2018, Çərşənbə
Ana Səhifə - Yazılar - “Ac qurd”ların ağzına düşə bilmək qorxusu...
“Ac qurd”ların ağzına düşə bilmək qorxusu...
25.08.2017, 13:07

Vəfa Allahverdiyeva

 

26 illik ömrü olan test sisteminin ləğvinə hazırlıq anonsu  ictimai rəydə, həm aqressiyadan uzaq, normal qarşılanır, həm də açığı xeyli narahatedici və düşündürücüdür:

 

Məleykə Abbaszadə hansı çevrələrlə bizi necə bir modelə sarı aparır! 

 

Dəyəri ilk növbədə, rüşvət yollarını bağlamaq, kasıb təbəqənin qiymətli gövhərinə çevrilməklə ölçülən təhsilinuğurlu modeli bu uzun illərdə heç bir təkmilləşmə, ictimai iradlar üzrə düzəliş olmadan irəlilədisə də, ürəkaçan sonucları getdikcə məhdud nəticə almağa başlayırdı;axsamanı  hər kəs dərk edirdi.

Əslində ən gözəl islahat belə, müəyyən zamandan sonra reformaya məhkumluq ortaya çıxarır, lakin bu istiqamətdə qərarsızlıq sistemə olduğu kimi saxlanması üçün gərəksiz yerə uzun ömür yazdı.

 

Doğrudur, bu sistemin əksər qüsurları təhsilin özü ilə birbaşa bağlılıq təşkil edir.

 

Tədrisin sistemli mürəkkəbləşməsi, təhsilə marağın çoxsaylı sosial-ictimai səbəblərdən ölməsi, cəmiyyətdə mənəvi mühitin zəifləməsi kimi psixoloji faktorlar  buraxılış və qəbul prosesində illərdir,  biabırçı mənzərə və təhsil siyasətini həyata keçirənlərlə qəbula cavabdeh instansiya arasında  gizli-açıq ziddiyyət, bəzən qarşıdurma yaradır.

 

İslahat birbaşa təhsil proqramları, dərsliklər əsasında aparılmalıykən, üstəgəl, cəmiyyətdə təhsilin gücü ilə bağlı müxtəlif piar üsullar gündəmdə olmalıykən, üstəgəl, ailə nəzarəti vacib səviyyəyə qalxmalıykən, elə məhz  test sisteminin üzərinə tənqidlər, gileylər yüklənməli olurdu.

 

İlk baxışdan haqlılıq da var idi.

 

Şagirdin, tələbənin test modelində dürüst cavaba “ya bu, ya o” dilemmasıyla, “hansı olar olar” ciddiyətsizliyi ilə  yaxınlaşması təxmin yanaşma olduğu üçün savad, zəka itiliyi, dünyagörüş   kriteriyası ilə bağlılıq daşımır.

Ona görə də əksər hallarda ironik bir sitiuasiya ortaya çıxır: əsl oxuyan, ya kodlaşma, ya başqa nədənlərdən kənarda qalarkən, oxumayan məhz təxminlərin “güc”ü sayəsində “zəfər” qazanmış olur. 

 

Test bütün detallarıyla çağdaş gəncliyikim olmaq xəyallarından uzaqlaşdırır, kim olmanın məcburiyyəti içərisində yekəldir.

 

Digər tərəfdən, hər dəfə qəbul  ballarını dəyişmək tələbə yetişdirmək siyasətini primitivləşdirirdi.

Ucdantutma böyük əksəriyyətə bu aşağı ballar hesabına ali təhsil auditoriyası vermək test sisteminin özünə hörməti azaldır, çəkisini aşağı salırdı.

 

Amma Dövlət İmtahan Mərkəzi nədən belə edir, imtahan siyasətini səviyyəsizləşdirirdi-bu dabəllidir.

 

Həqiqətin böyüyü budur ki,  pedaqoji kontingentə qayğıkeşliyi önə qoymaq, quruca divarın, cansız partanın-lövhənin dərdini çəkmək, birtərəfli təəssübkeşliklə təhsilə yanaşmaq təhsilin mahiyyətinə, hədəflərinə, əhəmiyyətinə xəyanət yaradır. 

 

Beləcə bir-birinə bağlı səbəblər ucbatından təhsil çox etibarsız, eybəcər bir platforma üzərinə gəlib çıxır.

 

Təbii ki, bu acı reallığı hamı görməsəydi, test sisteminin yerinə alternativ modelin hazırlanması mesajı Məleykə Abbaszadəni elə anındaca ictimai nifrətə, kin-küdurətə rast gətirəcəkdi.

 

Çünki söhbət,   qüsurlar bir tərəfə, aşağı zümrənin xəzinəsi kimi ictimai dəyər qazanmış,  bütüniqtidarlara nüfuz gətirmiş bir modeldən gedir.

 

Yeni modelə transformasiyada hamı Dövlət İmtahan Mərkəzi rəhbərinin məlum açıqlamasının yanındadır.

Fəqət, hər kəsi nigaran qoyan, düşündürən mühüm bir sual var: alternativ necə bir modelin müzakirəsi aparılır?

Qapalı çevrələrdə təklif edilən variantlarda aşağı zümrənin maraqları necə qorunur?

Yeni üsul rüşvət amilinə can verməyəcək,  tələbə qəbulunda kasıbın şansına sədd çəkməyəcək ki?  

Bu əndişənin cavabı hətta sentyabr ayında da deyil, məhz yeni sistemin tətbiqini öhdəsinə alan zamandan etibarən veriləcək. Çünki bu gündən hər verilən təsəllinin sonunda əsassız nigarançılıq yox, təəssüf ki, elə məhz haqlı emosioal gərginlik özünü təsdiqləyir.

 

Həm də ali məktəblərin daxilində hazırlıq və qəbul haqqında yazda parlamentdə müzakirəyə gələn fikir heç də yaxşı olmayan bir düzənin simptomlarını göstərir.

 

Məlum anons təhsilin pul mənbələri uğrunda hissə-hissə gedən bir mübarizənin tərkibi də ola bilər. 

 

Arxalı adamların, əməlli mövqe sahiblərinin “ac qurd” kimi bu sferanın üzərinə saldıra bilməsi,  qəbul prosesini şəffaflıqdan qoparıb, maddi maraqları nüvəsində daşıyan yeni bir modelə çevirmək mücadiləsinin vergül-pauzası bəlkə başa çatır, iri bir bədxah nöqtəyə yaxınlaşma baş verir-bilmirik.

Ali məktəblərinin daxilində görünən-görünməyən müəllim-tələbə qarşıdurması, kütləvi aksiyalar  zaman-zaman birincilərin test üsuluna nifrətindən doğmurdumu?

 

Bunları bilə-bilə müdrik qərarlara arxayın olmaq çətindir və pis ehtimallar bədbinləşməyə, qorxuya əsas yaradır.

 

ASAN xidmət modeli və bəzi nazirliklərin elektron qaydada vətəndaşla təmas qurması, rüşvətin yolunu kəsmək, tamahın, nəfsin qapısını bağlamaq kimi pozitiv  addımlar ən yuxarıdan start götürən reformalar kimi, təhsilə göz dikən “ac qurdlar”ı da bu  karlı “ov”da, arxaik metod üçün çarpışmada  uduzdura bilər. İçimizə bir qədər ümid qığılcımı isə burdan gəlir.

 


Müəllifin digər yazıları
SON XƏBƏR
Türkiyə "Zeytun budağı" əməliyyatında şəhid verdi
23.01.2018, 00:59

Türkiyə "Zeytun budağı" əməliyyatında şəhid verdi

Bakıda 58 yaşlı kişi evində bıçaqlandı
23.01.2018, 00:50

Bakıda 58 yaşlı kişi evində bıçaqlandı

ABŞ qondarma rejimin "vətəndaşlarına" viza verir - Video   
23.01.2018, 00:37

ABŞ qondarma rejimin "vətəndaşlarına" viza verir - Video  

Türklərlə kürdlər arasında kütləvi dava
23.01.2018, 00:25

Türklərlə kürdlər arasında kütləvi dava

Oktan ədədi 95-dən az olan benzin növlərinin aksiz vergisi 200 dəfə artırılıb
23.01.2018, 00:11

Oktan ədədi 95-dən az olan benzin növlərinin aksiz vergisi 200 dəfə artırılıb

Prezident “Royal Phillips”in baş icraçı direktoru ilə müzakirə apardı
22.01.2018, 23:57

Prezident “Royal Phillips”in baş icraçı direktoru ilə müzakirə apardı

Sumqayıtda intihara cəhdin qarşısı alınıb
22.01.2018, 23:43

Sumqayıtda intihara cəhdin qarşısı alınıb

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı
22.01.2018, 23:26

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı

Avtobus qəzasında 18 nəfər öldü
22.01.2018, 23:15

Avtobus qəzasında 18 nəfər öldü

BMT-nin Yəmən üzrə xüsusi elçisi istefa verib
22.01.2018, 22:59

BMT-nin Yəmən üzrə xüsusi elçisi istefa verib

“Planlaşdırılmış bütün ərazilər nəzarət altına alınıb” – Bəkir Bozdağ
22.01.2018, 22:45

“Planlaşdırılmış bütün ərazilər nəzarət altına alınıb” – Bəkir Bozdağ

Ciddi və ya qeyri-ciddi saydığımız İNANCLAR
22.01.2018, 22:29

Ciddi və ya qeyri-ciddi saydığımız İNANCLAR

Tramp Davosa getməyə bilər
22.01.2018, 22:13

Tramp Davosa getməyə bilər

1 stəkan ilıq su və yarım qaşıq sarıkök – İNANILMAZ NƏTİCƏ
22.01.2018, 21:58

1 stəkan ilıq su və yarım qaşıq sarıkök – İNANILMAZ NƏTİCƏ

Cahangir Hacıyevin vəkillərinin cəzalandırılma səbəbi - Yenilənib
22.01.2018, 21:44

Cahangir Hacıyevin vəkillərinin cəzalandırılma səbəbi - Yenilənib

“LUKOİL” şirkətinin Azərbaycandakı fəaliyyəti müzakirə olundu   
22.01.2018, 21:32

“LUKOİL” şirkətinin Azərbaycandakı fəaliyyəti müzakirə olundu  

"Neftçi" 1:8 hesabı ilə uduzdu
22.01.2018, 21:16

"Neftçi" 1:8 hesabı ilə uduzdu

Prezident dünyanın ən böyük investisiya şirkətinin rəhbəri ilə görüşdü   
22.01.2018, 21:03

Prezident dünyanın ən böyük investisiya şirkətinin rəhbəri ilə görüşdü  

ABŞ-da məktəbdə atışma
22.01.2018, 20:57

ABŞ-da məktəbdə atışma

Türkiyə Afrin bölgəsində strateji yüksəkliyini ələ keçirdi
22.01.2018, 20:43

Türkiyə Afrin bölgəsində strateji yüksəkliyini ələ keçirdi

İlham Əliyev Azərbaycanın Dünya İqtisadi Forumu ilə əməkdaşlığını müzakirə etdi
22.01.2018, 20:27

İlham Əliyev Azərbaycanın Dünya İqtisadi Forumu ilə əməkdaşlığını müzakirə etdi

Avropa Şurası Ermənistana olan mövqeyinə görə qınandı
22.01.2018, 20:18

Avropa Şurası Ermənistana olan mövqeyinə görə qınandı

Yaqland Azərbaycanda görülən tədbirləri müsbət qiymətləndirdi
22.01.2018, 19:51

Yaqland Azərbaycanda görülən tədbirləri müsbət qiymətləndirdi

Bara silahlı hücum: 7 ölü
22.01.2018, 18:56

Bara silahlı hücum: 7 ölü

14 mindən çox borclunun Azərbaycandan çıxışına qadağa qoyulub
22.01.2018, 18:42

14 mindən çox borclunun Azərbaycandan çıxışına qadağa qoyulub

Gürcüstanda Qış Olimpiya Oyunları keçirilə bilər
22.01.2018, 18:36

Gürcüstanda Qış Olimpiya Oyunları keçirilə bilər

Əməliyyat Qərargahı alpinistlərlə bağlı yeni MƏLUMAT YAYDI
22.01.2018, 18:32

Əməliyyat Qərargahı alpinistlərlə bağlı yeni MƏLUMAT YAYDI

Tillerson: “Türkiyənin terrorla mübarizə hüququnu tanıyırıq”
22.01.2018, 18:21

Tillerson: “Türkiyənin terrorla mübarizə hüququnu tanıyırıq”

3 türk əsgəri yaralandı
22.01.2018, 18:10

3 türk əsgəri yaralandı

Kürdlər Moskvanın Afrinlə bağlı gizli təklifini AÇIQLADI
22.01.2018, 17:49

Kürdlər Moskvanın Afrinlə bağlı gizli təklifini AÇIQLADI

Çevik Polis Alayında MÜŞAVİRƏ - Nazir ayıq-sayıq olmağa ÇAĞIRDI   
22.01.2018, 17:39

Çevik Polis Alayında MÜŞAVİRƏ - Nazir ayıq-sayıq olmağa ÇAĞIRDI  

Manat və dolların sabahkı məzənnəsi
22.01.2018, 17:35

Manat və dolların sabahkı məzənnəsi

Yerevandakı Göy məscid YUNESKO-nun siyahısına salına bilər
22.01.2018, 17:28

Yerevandakı Göy məscid YUNESKO-nun siyahısına salına bilər

İlhamə Quliyevanın adına şərabı kim hazırlatdırıb: biri “özü” deyir, qohumunun isə bundan xəbəri yoxdur
22.01.2018, 17:24

İlhamə Quliyevanın adına şərabı kim hazırlatdırıb: biri “özü” deyir, qohumunun isə bundan xəbəri yoxdur

Azərbaycanda qanunsuz miqrasiya kanalı təşkil edənlər saxlanıldı
22.01.2018, 17:23

Azərbaycanda qanunsuz miqrasiya kanalı təşkil edənlər saxlanıldı

ARXİV
SORĞU
Hansı şirkətlər sosial layihələrə dəstək verir, xeyriyyəçilik edir?
BP Azərbaycan(42.2%)
SOCAR(13.3%)
Azersun Holding(11.1%)
Azercell(2.22%)
Bakcell(8.88%)
Nar mobile(2.22%)
Gilan Holdinq(4.44%)
Nurgun Group(2.22%)
Paşa Holding(2.22%)
Akkord(11.1%)