19 iyun 2018, Çərşənbə
Ana Səhifə - Yazılar - O “dahilər”, bu “seçilmişlər”, “çoxbilmişlər”…
O “dahilər”, bu “seçilmişlər”, “çoxbilmişlər”…
11.10.2017, 14:19

Hidayət Elvüsal


Bəzən elə sözlər eşidirsən ki, səviyyəsizliyin, savadsızlığın, daha nə bilim nələrin, hansı cəhətlərin necə çat verməsinə təəssüf edirsən. Ekranda azmı görmüşük? Səhnəyə addım atan, amma hələ də süründüyünün fərqində olmayan birisi, proqramda iştirak edən, sıradan ifaçını göstərib deyir:

- Burada dahi sənətkarımız əyləşib.

Bu “dahi sənətkar” və ya sənət adamları sadəcə olaraq, dediyimiz kimi sıradan bir insanlardır. Yaxşı səsləri var, istedadları var - oxuyurlar. Allahçünə, pis də oxumurlar. Amma onlar dahi deyil axı. Biz Cabbar Qaryağdıoğluna, Seyid Şuşinskiyə, Xan əmiyə, Yaqub Məmmədova, Qədir Rüstəmova, Əlibaba Məmmədova, Arif Babayevə, Zeynəb xanıma, Şövkət xanıma, Rübabə xanıma, Flora xanıma, İlhamə xanıma… Bülbülə, Rəşidə, Akif İslamzadəyə… dahi demədik. İndi nə oldu da sünnət toylarında, xınayaxdılarda, orda-burda oxuyan sıra adamlarına “dahi” deyildi? Və ən ağırı da budur ki, toyxanalardan savayı bir ifa meydanı görməyən o “dahi” cılızlar, deyilən komplementi rahat-hülqum kimi qəbul edirlər.

Belə səviyyəsizlər hazırlıqsız dinləyicini, tamaşaçını, oxucunu da çəkib, öz səviyyələrinə endirmək çabasındadırlar. Həm də bilərəkdən və bilməyərəkdən. Təsəvvür edin, opera tamaşası başlanır - “Leyli və Məcnun”, mükəmməl bir səhnə incisi. Tamaşa qurtarır və bayaqdan bəri hər epizodda az qala ağlayan birisi bütün hər şeyi bircə kəlmə ilə alt-üst edir:

- Öz aramızdı, Məsum yaxşı oxudu.

Vəssalam! Di gəl bunu başa sal ki, ay evi tikilmiş, bu konsert deyildi, teatr idi, tamaşa idi. Məsum yalnız oxumurdu, obraz yaratmışdı, Məcnun olmuşdu, məhəbbətin zirvəsinə qalxmışdı.

Deyə bilmirsən. Ona görə ki, o səhnədəki personajlardan birinin zil səslə oxumasını alqışlayırdı. O, tamaşaya yox, konsertə gəlmişdi - “Leyli və Məcnun” konsertinə.

Bax, bu hazırlıqsız insanlar ekranda “dahi” adlandırılan, sıradan sənətçilərə elə deyildiyi kimi baxırlar. Söz deyənin, söz eşidib susan “dahinin” və bu sözə inanan insanın səviyyəsi eynidir. Səhv etmirəmsə fizikada belə bir qanun var - birləşmiş qablarda (hər birinin ölçüsü müxtəlif olsa da) suyun səviyyəsi eyni olur.

Oxucunu yormayım.

Bir də “seçilmişlər” var. Bunları kim seçib, necə seçib, məlumdur. Amma iki-üç şeir, ya da mahnı, hekayə, rəsm əsəri, rol ifaçısı… deyəndə ki:

- Biz seçilmişlərik, - qalırsan mat-məəttəl.

Demək istəyirlər ki, əstəğfürullah, onlar guya Tanrı tərəfindən seçiliblər. Halbuki, sahib olduqları məhsul brakdır, çiydir. Daha burda nə seçilmək? Bir müğənni xanımı səs yarışmasında, sıradan ifaçılar, uzmanlar tərəfindən seçilməsi ilə, Tanrının seçməsi ayrı-ayrı qavramlardır. Bu xanımı daha sonra “sponsoru” seçir, Tanrı yox. Təbii ki, bu, hər kəsin ünvanına deyilə bilməz. Amma deyilə bilənləri kim tanımır ki?!

Çox istədim ki, onlardan heç olmasa bir-ikisinin adını çəkəm. Çəkmədim. Ehtiyac görmədim. O bataqlığın qoxusu uzaqdan ürək bulandırır. Toyu sənətin zirvəsi bilənlərdən nə deyəsən axı? Qanarlarmı ki, seçilmişlər - Nizamidir, Füzulidir, Nəsimidir, Üzeyirdir, Səməddir, Rəsuldur, Məmməd Arazdır, Atatürkdür, Məmmədəmindir, Heydərdir… sən deyilsən. Sən sısqa, zəif bir quşcuğazsan. Və sənin “dahi” dediklərin sadəcə istedadlı bir ifaçı, şair, yazıçı, rəssam, bəstəkar, həkim… ola bilər.

Bayaq misal çəkdim, biz hələ də Rəşid müəllimin dediyi kimi Mirzə Cəlilin, Sabirin, Üzeyirin, Haqverdiyevin qoyub getdiyi yerdəyik.

İndi də falçılar, həkimlər daraşıb ekranlara. Hamısına müxtəlif TV-lərdə baxmısınız. İndi yenidən internetdə axtarın və məsələn, bağırsaq xəstəliklərini, yaxud qara, ya ağ ciyərin, ürəyin, problemlərini hər birindən ayrı-ayrılıqda təkrar dinləyin. Tək bircə sözləri, diaqnozları, məsləhətləri üst-üstə düşmür. Deməli, çoxu boş-boş danışır və ekrana çıxıb, xəstə “tutmaq” istəyir.

Hələ biri var. Uzun zamandır ki, üç-dörd bankanı masanın üstünə düzüb, boş-boş danışır. Özü də etiraf edir ki, həkim deyil. Sadəcə o bankadakı düyünü-zadı satmağa gəlib. Həkim olmayan bu alverçi, ya da elə tacir az qala Hippokratın bacısıoğlu kimi təbliğ olunur. Ay qardaş, bizə muncuq düzdürdülər, “piramida” oynatdılar, pulumuzu “bankda”, bazarda yedilər. Dərs olmadı? Bizim həmkarımız Ərşad Əzimovu çıxarın o düyüsatanın qabağına, görün nələr baş verir? Az qala “dahi” kimi təqdim etdiyiniz bu alverçi əfəndi, arxasına baxmadan gəldiyi yerə kimi arxasına baxmadan qaçır.

Hazırlıqsız insanlara səviyyəsiz musiqi, şeir, rəsm, dava-dərman… təqdim etməklə onları Novruzəlinin gününə salmağımız göz qabağındadır.

O “dahilər”, bu “seçilmişlər”, o biri “çoxbilmişlər”… uydurmadır.

Uydurmadır, ay millət, uydurmadır!


Müəllifin digər yazıları
SON XƏBƏR
İran XİN başçısı: “Yaxın Şərqdəki 80 nüvə başlığının heç biri İranın deyil”
19.06.2018, 16:04

İran XİN başçısı: “Yaxın Şərqdəki 80 nüvə başlığının heç biri İranın deyil”

Hindistanda 500 min insan faciə ilə üzləşib
19.06.2018, 15:36

Hindistanda 500 min insan faciə ilə üzləşib

Əbülfəs Qarayev İSESCO-nun baş direktoru ilə görüşdü
19.06.2018, 15:30

Əbülfəs Qarayev İSESCO-nun baş direktoru ilə görüşdü

Türkiyə ABŞ-la Rusiyanın arasında qalıb
19.06.2018, 15:20

Türkiyə ABŞ-la Rusiyanın arasında qalıb

Zakir Həsənov yeni hərbi hissənin açılışında iştirak edib - FOTOLAR
19.06.2018, 14:53

Zakir Həsənov yeni hərbi hissənin açılışında iştirak edib - FOTOLAR

"Qarabağ"ın Çempionlar Liqasında rəqibi məlum oldu
19.06.2018, 14:45

"Qarabağ"ın Çempionlar Liqasında rəqibi məlum oldu

Sabah Bakıda hava necə olacaq? - PROQNOZ
19.06.2018, 14:35

Sabah Bakıda hava necə olacaq? - PROQNOZ

Bakıdakı yanğınlarla bağlı nazirlik rəsmi açıqlama verdi
19.06.2018, 14:07

Bakıdakı yanğınlarla bağlı nazirlik rəsmi açıqlama verdi

Deputatın toxunulmazlıq hüququ ləğv edildi
19.06.2018, 13:54

Deputatın toxunulmazlıq hüququ ləğv edildi

İmişlidə 45-dən çox pambıqçı kimyəvi maddədən zəhərlənib - AÇIQLAMA
19.06.2018, 13:42

İmişlidə 45-dən çox pambıqçı kimyəvi maddədən zəhərlənib - AÇIQLAMA

Rusiya parlamentinin spikeri Azərbaycana səfərə gəlir
19.06.2018, 13:20

Rusiya parlamentinin spikeri Azərbaycana səfərə gəlir

Ermənilərin pilotsuz təyyarəsi məhv edildi
19.06.2018, 13:17

Ermənilərin pilotsuz təyyarəsi məhv edildi

Azərbaycanlı nazir OPEK-in iclasına qatılacaq
19.06.2018, 13:16

Azərbaycanlı nazir OPEK-in iclasına qatılacaq

Dünyanın ən yaşlı oranqutanı ölüb
19.06.2018, 13:04

Dünyanın ən yaşlı oranqutanı ölüb

Biləsuvarda DƏHŞƏT - 16 yaşlı qız intihardan əvvəl özünü VİDEO-ya çəkdi
19.06.2018, 13:02

Biləsuvarda DƏHŞƏT - 16 yaşlı qız intihardan əvvəl özünü VİDEO-ya çəkdi

Qənirə Paşayeva dünyanın nüfuzlu qadınlarını ölkəmizə dəvət etdi
19.06.2018, 12:56

Qənirə Paşayeva dünyanın nüfuzlu qadınlarını ölkəmizə dəvət etdi

Qərbi Kaspi Universitetində tələbələrlə görüş
19.06.2018, 12:55

Qərbi Kaspi Universitetində tələbələrlə görüş

Yuri Manvelyan: “General Manvel Qarabağdakı qarətdən varlanmağa başladı...”
19.06.2018, 12:54

Yuri Manvelyan: “General Manvel Qarabağdakı qarətdən varlanmağa başladı...”

Oqtay Əsədov Çinə gedir
19.06.2018, 12:53

Oqtay Əsədov Çinə gedir

Azərbaycanda külli miqdarda narkotik vasitə dövriyyədən çıxarılıb
19.06.2018, 12:31

Azərbaycanda külli miqdarda narkotik vasitə dövriyyədən çıxarılıb

Dünyada qaçqınların sayı rekord həddə çatıb
19.06.2018, 12:20

Dünyada qaçqınların sayı rekord həddə çatıb

Azərbaycanda qızıl mağazası qarət edildi
19.06.2018, 12:05

Azərbaycanda qızıl mağazası qarət edildi

BMT: “Azərbaycanla açıq və fəal əməkdaşlıq edirik”
19.06.2018, 11:48

BMT: “Azərbaycanla açıq və fəal əməkdaşlıq edirik”

Bakıda hərbi parada hazırlıq - Mərkəzi yollar bağlanacaq
19.06.2018, 11:38

Bakıda hərbi parada hazırlıq - Mərkəzi yollar bağlanacaq

Azərbaycanın Baş nazirinə qarşı xain sui-qəsdi...
19.06.2018, 11:24

Azərbaycanın Baş nazirinə qarşı xain sui-qəsdi...

Türkiyədə mina partlayışı: 1 ölü, 2 yaralı
19.06.2018, 11:19

Türkiyədə mina partlayışı: 1 ölü, 2 yaralı

Ərdoğanın populyarlığı azalır - XƏBƏRDARLIQ
19.06.2018, 11:01

Ərdoğanın populyarlığı azalır - XƏBƏRDARLIQ

Qusarda ana və 7 yaşlı qızı itkin düşüb
19.06.2018, 10:55

Qusarda ana və 7 yaşlı qızı itkin düşüb

Tailandda son 9 ildə ilk dəfə edam cəzası icra olundu
19.06.2018, 10:49

Tailandda son 9 ildə ilk dəfə edam cəzası icra olundu

Bakıdakı “Taxta bazarı”nda YANĞIN - YENİLƏNİB
19.06.2018, 10:34

Bakıdakı “Taxta bazarı”nda YANĞIN - YENİLƏNİB

Paytaxtda daha bir YANĞIN
19.06.2018, 10:25

Paytaxtda daha bir YANĞIN

Cəbhədə şiddətli ATIŞMA – Atəşkəs 95 dəfə pozuldu
19.06.2018, 10:14

Cəbhədə şiddətli ATIŞMA – Atəşkəs 95 dəfə pozuldu

Azərbaycanda rektor vəfat edib
19.06.2018, 10:10

Azərbaycanda rektor vəfat edib

Yol polisi reyd keçirdi – sərxoş sürücülər saxlanıldı
19.06.2018, 10:02

Yol polisi reyd keçirdi – sərxoş sürücülər saxlanıldı

1,8 kiloqram marixuana satarkən yaxalandı
19.06.2018, 10:02

1,8 kiloqram marixuana satarkən yaxalandı

ARXİV
SORĞU
Hansı ölkə dünya çempionu olacaq?
Argentina(16.4%)
Braziliya(20.6%)
Almaniya(13.4%)
İngiltərə(5.15%)
Portuqaliya(14.4%)
İspaniya(4.12%)
Fransa(5.15%)
Belçika(1.03%)
Seneqal(2.06%)
Rusiya(17.5%)