17 fevral 2019, Bazar
Ana Səhifə - Yazılar - O “dahilər”, bu “seçilmişlər”, “çoxbilmişlər”…
O “dahilər”, bu “seçilmişlər”, “çoxbilmişlər”…
11.10.2017, 14:19

Hidayət Elvüsal


Bəzən elə sözlər eşidirsən ki, səviyyəsizliyin, savadsızlığın, daha nə bilim nələrin, hansı cəhətlərin necə çat verməsinə təəssüf edirsən. Ekranda azmı görmüşük? Səhnəyə addım atan, amma hələ də süründüyünün fərqində olmayan birisi, proqramda iştirak edən, sıradan ifaçını göstərib deyir:

- Burada dahi sənətkarımız əyləşib.

Bu “dahi sənətkar” və ya sənət adamları sadəcə olaraq, dediyimiz kimi sıradan bir insanlardır. Yaxşı səsləri var, istedadları var - oxuyurlar. Allahçünə, pis də oxumurlar. Amma onlar dahi deyil axı. Biz Cabbar Qaryağdıoğluna, Seyid Şuşinskiyə, Xan əmiyə, Yaqub Məmmədova, Qədir Rüstəmova, Əlibaba Məmmədova, Arif Babayevə, Zeynəb xanıma, Şövkət xanıma, Rübabə xanıma, Flora xanıma, İlhamə xanıma… Bülbülə, Rəşidə, Akif İslamzadəyə… dahi demədik. İndi nə oldu da sünnət toylarında, xınayaxdılarda, orda-burda oxuyan sıra adamlarına “dahi” deyildi? Və ən ağırı da budur ki, toyxanalardan savayı bir ifa meydanı görməyən o “dahi” cılızlar, deyilən komplementi rahat-hülqum kimi qəbul edirlər.

Belə səviyyəsizlər hazırlıqsız dinləyicini, tamaşaçını, oxucunu da çəkib, öz səviyyələrinə endirmək çabasındadırlar. Həm də bilərəkdən və bilməyərəkdən. Təsəvvür edin, opera tamaşası başlanır - “Leyli və Məcnun”, mükəmməl bir səhnə incisi. Tamaşa qurtarır və bayaqdan bəri hər epizodda az qala ağlayan birisi bütün hər şeyi bircə kəlmə ilə alt-üst edir:

- Öz aramızdı, Məsum yaxşı oxudu.

Vəssalam! Di gəl bunu başa sal ki, ay evi tikilmiş, bu konsert deyildi, teatr idi, tamaşa idi. Məsum yalnız oxumurdu, obraz yaratmışdı, Məcnun olmuşdu, məhəbbətin zirvəsinə qalxmışdı.

Deyə bilmirsən. Ona görə ki, o səhnədəki personajlardan birinin zil səslə oxumasını alqışlayırdı. O, tamaşaya yox, konsertə gəlmişdi - “Leyli və Məcnun” konsertinə.

Bax, bu hazırlıqsız insanlar ekranda “dahi” adlandırılan, sıradan sənətçilərə elə deyildiyi kimi baxırlar. Söz deyənin, söz eşidib susan “dahinin” və bu sözə inanan insanın səviyyəsi eynidir. Səhv etmirəmsə fizikada belə bir qanun var - birləşmiş qablarda (hər birinin ölçüsü müxtəlif olsa da) suyun səviyyəsi eyni olur.

Oxucunu yormayım.

Bir də “seçilmişlər” var. Bunları kim seçib, necə seçib, məlumdur. Amma iki-üç şeir, ya da mahnı, hekayə, rəsm əsəri, rol ifaçısı… deyəndə ki:

- Biz seçilmişlərik, - qalırsan mat-məəttəl.

Demək istəyirlər ki, əstəğfürullah, onlar guya Tanrı tərəfindən seçiliblər. Halbuki, sahib olduqları məhsul brakdır, çiydir. Daha burda nə seçilmək? Bir müğənni xanımı səs yarışmasında, sıradan ifaçılar, uzmanlar tərəfindən seçilməsi ilə, Tanrının seçməsi ayrı-ayrı qavramlardır. Bu xanımı daha sonra “sponsoru” seçir, Tanrı yox. Təbii ki, bu, hər kəsin ünvanına deyilə bilməz. Amma deyilə bilənləri kim tanımır ki?!

Çox istədim ki, onlardan heç olmasa bir-ikisinin adını çəkəm. Çəkmədim. Ehtiyac görmədim. O bataqlığın qoxusu uzaqdan ürək bulandırır. Toyu sənətin zirvəsi bilənlərdən nə deyəsən axı? Qanarlarmı ki, seçilmişlər - Nizamidir, Füzulidir, Nəsimidir, Üzeyirdir, Səməddir, Rəsuldur, Məmməd Arazdır, Atatürkdür, Məmmədəmindir, Heydərdir… sən deyilsən. Sən sısqa, zəif bir quşcuğazsan. Və sənin “dahi” dediklərin sadəcə istedadlı bir ifaçı, şair, yazıçı, rəssam, bəstəkar, həkim… ola bilər.

Bayaq misal çəkdim, biz hələ də Rəşid müəllimin dediyi kimi Mirzə Cəlilin, Sabirin, Üzeyirin, Haqverdiyevin qoyub getdiyi yerdəyik.

İndi də falçılar, həkimlər daraşıb ekranlara. Hamısına müxtəlif TV-lərdə baxmısınız. İndi yenidən internetdə axtarın və məsələn, bağırsaq xəstəliklərini, yaxud qara, ya ağ ciyərin, ürəyin, problemlərini hər birindən ayrı-ayrılıqda təkrar dinləyin. Tək bircə sözləri, diaqnozları, məsləhətləri üst-üstə düşmür. Deməli, çoxu boş-boş danışır və ekrana çıxıb, xəstə “tutmaq” istəyir.

Hələ biri var. Uzun zamandır ki, üç-dörd bankanı masanın üstünə düzüb, boş-boş danışır. Özü də etiraf edir ki, həkim deyil. Sadəcə o bankadakı düyünü-zadı satmağa gəlib. Həkim olmayan bu alverçi, ya da elə tacir az qala Hippokratın bacısıoğlu kimi təbliğ olunur. Ay qardaş, bizə muncuq düzdürdülər, “piramida” oynatdılar, pulumuzu “bankda”, bazarda yedilər. Dərs olmadı? Bizim həmkarımız Ərşad Əzimovu çıxarın o düyüsatanın qabağına, görün nələr baş verir? Az qala “dahi” kimi təqdim etdiyiniz bu alverçi əfəndi, arxasına baxmadan gəldiyi yerə kimi arxasına baxmadan qaçır.

Hazırlıqsız insanlara səviyyəsiz musiqi, şeir, rəsm, dava-dərman… təqdim etməklə onları Novruzəlinin gününə salmağımız göz qabağındadır.

O “dahilər”, bu “seçilmişlər”, o biri “çoxbilmişlər”… uydurmadır.

Uydurmadır, ay millət, uydurmadır!


Müəllifin digər yazıları
SON XƏBƏR
Avropa Liqasının finalına 100 gün qaldı
17.02.2019, 17:00

Avropa Liqasının finalına 100 gün qaldı

Polisdən əməliyyat: qadınları fahişəliyə cəlb edənlər saxlanıldı - FOTO
17.02.2019, 16:40

Polisdən əməliyyat: qadınları fahişəliyə cəlb edənlər saxlanıldı - FOTO

Tanınmış alimdən ŞOK SÖZLƏR - İnsanlara donuz orqanları köçürülə bilər
17.02.2019, 16:26

Tanınmış alimdən ŞOK SÖZLƏR - İnsanlara donuz orqanları köçürülə bilər

Peşə məktəblərində təhsil alan şagirdlər üçün keçirilən buraxılış imtahanları başa çatdı
17.02.2019, 16:10

Peşə məktəblərində təhsil alan şagirdlər üçün keçirilən buraxılış imtahanları başa çatdı

NASA Ayda yaşamaq üçün baza tikməyə hazırlaşır - FOTO
17.02.2019, 15:55

NASA Ayda yaşamaq üçün baza tikməyə hazırlaşır - FOTO

Zakir Həsənov beynəlxalq hərbi sərgidə - FOTO
17.02.2019, 15:48

Zakir Həsənov beynəlxalq hərbi sərgidə - FOTO

Evdə köməksiz qalan 2 azyaşlı xilas edildi
17.02.2019, 15:33

Evdə köməksiz qalan 2 azyaşlı xilas edildi

Ramil Usubovdan kadr dəyişikliyi ilə bağlı ƏMR
17.02.2019, 15:19

Ramil Usubovdan kadr dəyişikliyi ilə bağlı ƏMR

Həyatından bezdi - Özünü evi və maşını ilə birlikdə hərraca çıxardı
17.02.2019, 15:00

Həyatından bezdi - Özünü evi və maşını ilə birlikdə hərraca çıxardı

Əmisinin evindən oğurluq edən şəxs saxlanıldı
17.02.2019, 14:41

Əmisinin evindən oğurluq edən şəxs saxlanıldı

Azərbaycan atleti Dünya Kubokunda gümüş medal qazandı
17.02.2019, 14:25

Azərbaycan atleti Dünya Kubokunda gümüş medal qazandı

“Azərbaycanlıları məyus olmamağa çağırıram” - Nazirdən növbəti açıqlama
17.02.2019, 14:12

“Azərbaycanlıları məyus olmamağa çağırıram” - Nazirdən növbəti açıqlama

17.02.2019, 14:00

"Əminəm ki, dostluğumuza heç zaman xələl gəlməyəcək” - Vitse-prezidentdən insidentə MÜNASİBƏT

Polisdən xüsusi əməliyyat: “Lotu Quli”nin adamları tutuldu - VİDEO
17.02.2019, 13:47

Polisdən xüsusi əməliyyat: “Lotu Quli”nin adamları tutuldu - VİDEO

Hava şəraiti 3 gün qeyri-sabit keçəcək, qar yağacaq, temperatur 5-7 dərəcə aşağı enəcək - XƏBƏRDARLIQ
17.02.2019, 13:32

Hava şəraiti 3 gün qeyri-sabit keçəcək, qar yağacaq, temperatur 5-7 dərəcə aşağı enəcək - XƏBƏRDARLIQ

Ucqar kənd müəllimi: “Ləzgilər soyuqqanlı xalq olsalar da,...”
17.02.2019, 13:03

Ucqar kənd müəllimi: “Ləzgilər soyuqqanlı xalq olsalar da,...”

Bir şəklin tarixçəsi - “Yeddi oğul”dan kimlər getdi, kimlər qaldı...   
17.02.2019, 12:47

Bir şəklin tarixçəsi - “Yeddi oğul”dan kimlər getdi, kimlər qaldı...  

Əmanətlərlə bağlı mühüm dəyişiklik
17.02.2019, 12:30

Əmanətlərlə bağlı mühüm dəyişiklik

Zakir Həsənov BƏƏ-nin müdafiə məsələləri naziri ilə görüşdü
17.02.2019, 12:17

Zakir Həsənov BƏƏ-nin müdafiə məsələləri naziri ilə görüşdü

Amerikalı ilə ailə quran azərbaycanlı xanım - şeirlərinə mahnılar yazılıb   
17.02.2019, 12:02

Amerikalı ilə ailə quran azərbaycanlı xanım - şeirlərinə mahnılar yazılıb  

Müğənni Afət Fərmanqızı: “Nəsiminin daha bir qəzəlinə mahnı yazdırmışam”  
17.02.2019, 11:54

Müğənni Afət Fərmanqızı: “Nəsiminin daha bir qəzəlinə mahnı yazdırmışam”  

Hacıqabuldakı ər-arvad intiharı: “Əfsanə ilə Sahib bir-birlərini  elə sevirdilər ki...” - Əmisi DANIŞDI   
17.02.2019, 11:38

Hacıqabuldakı ər-arvad intiharı: “Əfsanə ilə Sahib bir-birlərini  elə sevirdilər ki...” - Əmisi DANIŞDI  

Qobustanda zəncirvari qəza - xəsarət alan var
17.02.2019, 11:20

Qobustanda zəncirvari qəza - xəsarət alan var

Mehriban Əliyevanın adından Gəncənin “İmamzadə” dini kompleksində ehsan verildi - FOTO
17.02.2019, 11:05

Mehriban Əliyevanın adından Gəncənin “İmamzadə” dini kompleksində ehsan verildi - FOTO

Daxmalarda yanğın: 9 nəfər ÖLDÜ
17.02.2019, 10:53

Daxmalarda yanğın: 9 nəfər ÖLDÜ

Gözlər yoldan yığılarmı... - VII YAZI    
17.02.2019, 10:50

Gözlər yoldan yığılarmı... - VII YAZI   

Şahzadə
17.02.2019, 10:44

Şahzadə "Mançester Yunayted"i 4,9 milyard dollara almaq istəyir

“Barselona” “Real”a qalib gəldi   
17.02.2019, 10:33

“Barselona” “Real”a qalib gəldi  

“Məmmədyarovla dəhlizdə salamlaşa bilərik” - Erməni nazir
17.02.2019, 10:20

“Məmmədyarovla dəhlizdə salamlaşa bilərik” - Erməni nazir

Sumqayıtda mağaza yanıb
17.02.2019, 10:07

Sumqayıtda mağaza yanıb

“Qarabağ” - “Qəbələ” oyunu canlı yayımlanacaq
17.02.2019, 09:56

“Qarabağ” - “Qəbələ” oyunu canlı yayımlanacaq

Ermənilər 7 rayonumuzu atəşə tutublar 
17.02.2019, 09:45

Ermənilər 7 rayonumuzu atəşə tutublar 

Putin və Makron Suriya məsələsini müzakirə etdilər
17.02.2019, 09:30

Putin və Makron Suriya məsələsini müzakirə etdilər

Hava iki gün qeyri-sabit keçəcək - XƏBƏRDARLIQ
17.02.2019, 09:15

Hava iki gün qeyri-sabit keçəcək - XƏBƏRDARLIQ

Fətullah Gülən həbs edilib - İDDİA
17.02.2019, 01:12

Fətullah Gülən həbs edilib - İDDİA

Cəlilabadda daşqın:  Kənd qəbiristanlığı su altında qaldı
17.02.2019, 00:57

Cəlilabadda daşqın:  Kənd qəbiristanlığı su altında qaldı

Parisdəki aksiyada 26 nəfər saxlanıldı
17.02.2019, 00:24

Parisdəki aksiyada 26 nəfər saxlanıldı

27 illik Qaradağlı qətliamı: Bir gecədə 23 dinc sakin güllələndi
17.02.2019, 00:06

27 illik Qaradağlı qətliamı: Bir gecədə 23 dinc sakin güllələndi

Təqaüdlərin artırılması ölkə rəhbərinin öz vətəndaşına münasibətinin nəticəsidir
16.02.2019, 23:55

Təqaüdlərin artırılması ölkə rəhbərinin öz vətəndaşına münasibətinin nəticəsidir

Almaniya-Azərbaycan əməkdaşlığı müzakirə olundu
16.02.2019, 23:50

Almaniya-Azərbaycan əməkdaşlığı müzakirə olundu

Gəncədə Mehriban Əliyevanın adından ehsan verilib - FOTOLAR
16.02.2019, 23:34

Gəncədə Mehriban Əliyevanın adından ehsan verilib - FOTOLAR

Bakı metrosunda bıçaqlanma 
16.02.2019, 23:20

Bakı metrosunda bıçaqlanma 

Leyla Əliyeva uşaqları ilə birgə festivala qatıldı - FOTO
16.02.2019, 23:04

Leyla Əliyeva uşaqları ilə birgə festivala qatıldı - FOTO

Onun ölümünə teatrın divarları da aglayırdı - Dahi Ələsgər Ələkbərovla bağlı maraqlı XATİRƏ   
16.02.2019, 22:48

Onun ölümünə teatrın divarları da aglayırdı - Dahi Ələsgər Ələkbərovla bağlı maraqlı XATİRƏ  

ABŞ 4 ildə 12 min insanı qətlə yetirib
16.02.2019, 22:43

ABŞ 4 ildə 12 min insanı qətlə yetirib

Sabiq nazirin bacısı “Brexit”lə bağlı canlı yayımda soyundu – VİDEO
16.02.2019, 22:30

Sabiq nazirin bacısı “Brexit”lə bağlı canlı yayımda soyunduVİDEO

Şəmkirdə yeniyetmə bıçaqlandı
16.02.2019, 22:12

Şəmkirdə yeniyetmə bıçaqlandı

İstanbulda daha bir yaşayış binası çökdü - VİDEO
16.02.2019, 21:54

İstanbulda daha bir yaşayış binası çökdü - VİDEO

Allahşükür Paşazadə də Moskvadakı davaya müdaxilə etdi - Tərəflər barışıq stolunda oturdu   
16.02.2019, 21:41

Allahşükür Paşazadə də Moskvadakı davaya müdaxilə etdi - Tərəflər barışıq stolunda oturdu  

“Münaqişənin genişlənməsinə imkan verilməyəcək” - RƏSMİ
16.02.2019, 21:35

“Münaqişənin genişlənməsinə imkan verilməyəcək” - RƏSMİ

ARXİV