16 fevral 2019, Şənbə
Ana Səhifə - Yazılar - Eşqin cazibəsində
Eşqin cazibəsində
01.11.2017, 14:05

Mənzərə Sadıqovanın “Qadınlar və kişilər” kitabı haqda düşüncələr

 

Uzun müddət idi ki, bədii düşüncələrimi canlandıran, duyğularıma nikbin ruh aşılayan və məni haldan-hala salan belə maraqlı hekayələr oxumamışdım. Mənzərə Sadıqovanın dərin məzmunlu, yeni ruhlu nəsr əsərləri məni yaxşı mənada heyrətləndirdi. Tam təzə nəfəs, təzə ruh, təzə yanaşma! Yadıma ötən əsrin 60-cı illəri və o illərin bir-birindən maraqlı nəsr əsərləri düşdü. O dövrdə milli ədəbiyyatımızda yeni bir cərəyanın təməli qoyuldu. Sonradan Azərbaycan ədəbiyyatında meydana gələn əksər əsərlər də 60-cı illər nəsrinin təsirindən çıxa bilmədi. XIX əsr rus ədəbiyyatı tarixində olduğu kimi: o vaxt dahi Dostoyevski demişdi ki, biz hamımız Qoqolun “Şinel”indən çıxmışıq.


Doğrudur, XX əsrin 60-cı illərindəki poetik sistem ilə XXI əsrin ikinci onilliyindəki poetik çalarlar tamamilə fərqlidir. Elə istedadlı yazıçı Mənzərə Sadıqovanın da əsərlərinin cazibəsi, üstünlüyü tam yeni ədəbiyyat olmasındadır, yeni dövrün real mənzərəsini yaratmasındadır. Yazıçı hər hekayəsində dövrün-zamanın nəfəsini oxucuya hiss etdirir, onu hadisələrin ağuşuna alıb iştirakçıya çevirir. Bu, böyük məharətdir.


Püxtə nasir qələmi, texnika baxımından çevik üslub, hadisələrin dramatikliyi və müəllifin soyuqqanlılığı diqqəti çəkir.  Mənim sevə-sevə oxuduğum yazıçı Mənzərə Sadıqovanın bir-birindən maraqlı əsərlərinin toplandığı “Qadınlar və kişilər” kitabındakı hekayələr müəllifin illərdən bəri yazıb-yaratdığı nəsr əsərlərindən seçmələrdir. Zənnimcə, müəllifi xüsusi tanıtmağa ehtiyac yoxdur. Çünki respublikamızın tanınan və sayılıb-seçilən publisisti kimi Mənzərə Sadıqovanın onilliklər boyunca dövri mətbuatdakı yazılarının, radio və televiziyadakı verilişlərinin, obrazlı desək, dadı damağımızdan hələ getməyib. Bir faktı da qeyd edim ki, doqquz hekayə və bir povestin toplandığı bu kitaba qədər müəllif bir neçə sanballı kitaba imza atmışdır.


“Qadınlar və kişilər” kitabı yeni ruhlu topludur. Bu kitab  hər gün gözlərimizin qarşısında cərəyan edən hadisələrə ədəbi aləmdə qol-qanad verir. Əsərləri oxuduqca görürsən ki, hadisələr müasir insanın maraq dairəsində cərəyan edir və ədəbiyyatşünaslıq nöqteyi-nəzərindən “Qadınlar və kişilər”dəki hər şey mənim üçün çox yeni və təzədir. Kitab oxucunun bütün mənəvi dünyasını silkələyən, onu yeni yaşam tərzinə ruhlandıran, səsləyən “Eşq” hekayəsi ilə başlayır. Bol qırmızı rəngin toplandığı hekayə tamamilə yeni bir ovqatın bədii arenaya gəlməsi ilə maraq doğurur: “Nadir içdikcə dəniz sərxoş olurdu”. Çoxlarının təsəvvür belə etmədiyi qeyri-adi hadisələrin oxucunu ilk anda şok vəziyyətinə salması bədii ədəbiyyatda daşlaşmış mental dəyərlərə mühafizəkarlıqla yanaşanlara fərqli ovqat bağışlaya bilər. Uzun illər sovet oxucusunun bu tipli gerçəkçi duyğulardan kənarda qalması XXI yüz ilin tamamilə yeni ahəngindən və çalarından xəbər verir. Kimin üçün necə?! Bax, hekayənin əsas ideyası da, demək olar ki, bununla bağlıdır. Necə? Bəli, qulaqlarda qəribə səslənən yeni deyim tərzi məhz bununla təbiiləşir.


Yaşca sevgilisindən xeyli böyük olan Nadirlə Nilufərin arasında yaşanan eşq macərası orijinallığı, qeyri-adi motivasiyası, bəzi məqamlarda açıq-saçıqlığı ilə diqqəti cəlb edir. Təbii ki, hər şeyin eşq üstündə qurulması, hadisələrin ildırım sürəti ilə cərəyan etməsi, dəniz qırağında yüzlərlə adamın gözünün qarşısında öpüşmə səhnəsinin verilməsi qeyri-adidir, vərdiş etmədiyimiz ədəbi məhsuldur. Ancaq XXI əsrin ritminə çox uyğundur. Hekayədə Nadir nazir, Nilufər universitet tələbəsidir. Onlar bir-birlərini dəlicəsinə sevirlər. Hansısa bir mahnıda deyildiyi kimi, “bu da aşk hekayesi”. Sonu faciə ilə bitən eşq macərası. Hekayədən bir parçanı göz önünə gətirək:


- “Ürəyində sevilməyin sevincini yaşayan Nilufər qələmə çevrilmiş taxta parçasını Nadirin əlindən alıb dənizə tulladı. Sevgilisinə sarıldı. Zarafat deyildi, bu boyda nazir millətin içində ona eşq elan etmişdi.


Qayıdaq əsas mətləbə. Artıq dəniz yavaş-yavaş arxada qalır. İstirahətə gələnlər evlərinə tələsirlər. Bu dəm qəfildən avtomobil qəzası baş verir. Üç maşın dəhşətli qəza törədir. Fil dişi rəngində “Lexus” ikitərəfli zədələnir. Kiminsə maşından salamat çıxması möcüzə olardı. Heyrət dolu eşq macərası belə acınacaqlı faciə ilə başa çatır.


Hekayənin mövzusu melodramaya imkan versə də, müəllif hadisələrə soyuqqanlı yanaşır. Hər şey – Nadirlə Nilufərin həyatı, eşq dolu dünyası beləcə başa çatır. Bir yolluq... Amma kitabda həyat öz axarı ilə davam edir. İnsanlar yenə də dəlicəsinə sevir və sevilməyə can atırlar. Sanki bunu bugünkü həyat tərzi diktə edir...


“Eşq”in maraqlı obrazlarından biri də müasir qadınlarımızın  prototipi olan, Nadirin həyat yoldaşı Elnarədir. Yüksək vəzifələrdə işləyən ərinin dəstəyi ilə universitet rektoru mərtəbəsinə ucalan bu qadın iki ləyaqətli oğul böyüdüb, karyerasını qurub, ərinə sadiqdir, lakin ona qarşı çox soyuq davranır, əsas huşu-fikri öz işindədir. Elnarənin işlə ailə arasındakı tarazlığı qoruya bilməməsi əri Nadiri kənarda sevgi axtarmağa vadar edir.                             


Hekayənin məziyyətləri sırasında müəllifin bədii dilini, üslubunu və orijinal bənzətmələrini xüsusi qeyd etmək istəyirəm. Əsərdən  parçalara diqqət edək:


– “Nilufər, mənim Nilufərim! Sən ağac olsan, Nadir o ağacın altında çürüyən meyvə olmaq istəyər. Tor­paq olsan, qar yorğanıyla sənin  üstünü örtüb, şax­tadan-ayazdan qorumaq istəyər.


Nilufər, hərəmiz okeanın bir tayında olsaq və okeanın
üstünə duman sallansa, mən gəmi olub yenə sənə doğru üzərəm... Bil ki, atmosferin ozon qatını yarıb keçsən, raketə çevrilib ardınca Günəşədək uça­ram... Yağış olub göydən yağsan, torpaq olub səni canı­ma hopduraram... Alova çevrilsən, odun əvəzinə özümü sənin ağuşuna ataram...


Sən
çox bəyəndiyin “Lexus”a çevrilib səyahətə çıxsan, mən yol olub təkərlərinə döşənərəm... Dənizə çevrilsən, ada kimi qoynuna sığınaram... Aysberq olsan, suya dönüb səthini sığallayaram...


Söz olsan səsə, mu­siqi olsan nota çevrilib tərkibinə daxil olaram. İki­mizin bir­li­yindən ecazkar mahnılar yaranar... İnfor­masiya xisləti daşısan, elektron vasitəyə  çevrilib səni öz məkanımın hüdudlarında əsir saxlaram. Səni kim­səyə vermərəm!.. Kometa olub kosmosdan düşsən, kainat olub səni bağ­rıma basaram. Bizdən törəyən meteoridlər milyon-mil­yon illər Yer kürəsinə məhəbbət çiləyər!..”

        
Ümumiyyətlə, Mənzərə Sadıqovanın nəsri orijinal təşbeh, epitet,  metafora, bədii təzadlarla zəngindir. Yazıçı insan xarakterini açmaq üçün Azərbaycan dilinin imkanlarından, təkmənalı və çoxmənalı leksik vahidlərdən məharətlə istifadə edir. Onun əsərlərində fikrin obrazlı ifadəsi, nitqin incəliyi, zərifliyi bədii təsir gücünü qat-qat artırır. Bəzi cümlələr şeir kimi qafiyələnir. Oxucu estetik zövq alır.  

         
“Qadınlar və kişilər”in ən maraqlı əhvalatlarından biri də “Ehtiraslar labirintdə” adlanır. “Eşq” hekayəsi ilə müqayisədə bir çox nüansların dəyişdiyi bu hekayədə məişət münasibətləri bir ailədə baş verənlərin timsalında tamamilə dəyişərək ictimailəşir, bəzi məqamlarda mövqe döyüşünə çevrilir. Güclü olan tərəf zəif tərəfi əzir. Ta ki haqq ortaya çıxana qədər.


Əsərdə təsadüf etdiyimiz labirint sözü çoxmənalıdır. Eşqin və xəyanətin labirintində çırpınan Bənövşə çıxılmaz məngənəyə düşür. Lakin labirintdə çırpınan təkcə o deyil. Epizodik surətləri çıxmaq şərti ilə hekayədəki obrazların hər biri öz xarakterinə uyğun labirintə düşür: Aslan eşqbazlıq labirintində həlak olur; onun bacısı Nura (Nuriyyə) mal-mülk hərisliyinin labirintində min cür fitnə-fəsada əl atır; cavan oğlunu itirmiş Svetlana ana həqiqəti öyrənmək yolunda yanlışın da labirintinə düşərək haqsızlığa rəvac verir; Səriyyə nənə nəvəsi Nuriyyə ilə gəlini Bənövşənin arasındakı münaqişənin labirintində ədalətli hakim olmağa  çalışır və s. Beləliklə, ehtiraslar coşa bildikcə coşur, labirintdən labirintə düşür.


Hekayədə həyatın çətinliklərinə qələbə çalan Bənövşə (Fiona, Fia) xeyli qəribəliklərlə rastlaşır. Həyat yoldaşını itirəndən sonra ən yaxın qohumları tərəfindən üz döndərilən, daxili sarsıntılarla baş-başa qalan yeni qadın qəhrəmanımız – Bənövşə əsərdə öz səadətinə qovuşa bilməsə də, məhəbbət labirintindən kənarda qalmır. Uzun illərin məyusluğundan sonra qismən də olsa, azad həyata qədəm qoyur. Bu mürəkkəb epizodlar yazıçı tərəfindən ustalıqla qələmə alınıb. Bənövşənin mətanəti, dəyanəti, eşqə sadiqliyi hekayədə ciddi həllini tapır.


Əri Aslandan həyatının ən ağır zərbəsini almış olan bu gənc qadının əsərin sonunda ona dəyər verən bir Kişinin yanında olması haqsızlıqlar üzərində qazandığı zəfərin təcəssümü kimi diqqət çəkir. Müasir həyatın zövqünü lazımınca duyan bu cütlüyün bizə qeyri-adi gələn sevgisi oxucu nəzərindən yayınmır. Reallıqla irreallığın yaratdığı həqiqət, bax, bu eşq səhnələrindən ibarətdir. Hər kəsin anlaya və duya bilmədiyi sevgi və məhəbbət duyğularının təcəssümü...


“Eşq”in baş qəhrəmanı Nilufərdən fərqli olaraq “Ehtiraslar labirintdə” hekayəsinin baş qəhrəmanı Bənövşə gizli eşq macərası yaşamağa məhkum edilir. O, həyatın dadını-ləzzətini çəkinə-çəkinə çıxarır. Buna da yaxın qohumunun tövsiyəsi, dəstəyi ilə nail olur. Əks halda, oğlunu həyatının mənası hesab edən Bənövşə özünü diri-diri məzara göməcəkdi. Yəni, əri Aslandan sonra bu qadın məhrəm duyğulara birdəfəlik “əlvida” demişdi. 


Kitabdakı “Qadın” və “Kişi” hekayələri də araşdırdığımız mövzudan çox uzaq deyildir. Daha çox eşqin diqqətindən müəyyən qədər kənarda qalması ilə diqqəti cəlb edən bu iki hekayənin qəhrəmanları düşüncə tərzi və həyata yanaşma üsulları ilə o biri əsərlərdəki obrazlardan seçilir.

        
“Karusel”, “Tale oyunu” hekayələri insanları təmizliyə, saflığa çağırış nidaları ilə doludur. Bu hekayələrin də qəhrəmanları həyatın keşməkeşlərində haldan-hala düşən kişilər və qadınlardır. “Tale oyunu”nda ağır və məşəqqətli həyat yolu  keçsə də namusuna-qeyrətinə toz qondurmayan səksən bir yaşlı Zülqədər Azərbaycan qadınının sədaqət, vəfa simvoludur. Bu obraz milli xüsusiyyətlərimizi layiqincə təcəssüm etdirir. İstedadlı yazıçı Mənzərə Sadıqova öz yazı manerasından, tutduğu yoldan, əsas kredosundan yan keçməyərək qəhrəmanlarına və onların həyat yoluna sadiq qalır. Reallığa uymayan sonluqlar uydurmur. Bu da yazıçının istedadından xəbər verir.


Kitabda hər şey yerindədir, qadın-kişi münasibətlərinə yaşadığımız dövrün prizmasından işıq salan hadisələr öz axarında gedir. Eşq dünyası, eşq əhvalatları yerli-yerində bir-birini əvəz edir. Yazıçı ilk cümləsindən son cümləsinədək öz qələminə və qəhrəmanlarının qəlbinə sadiq qalır.


Yeri gəlmişkən, müəllifin ürəklə qələmə aldığı digər hekayələri də sevilə-sevilə oxunur. Acizləşmiş ziyalının faciəsini göstərən “Sıfır nöqtəsində”, sosial problemlərin ailə münasibətlərinə təsirindən bəhs edən “Azadlıq qoxusu... və qorxusu” hekayələri dərin məzmunu ilə oxucunu düşündürür. Soydaşlarımızın kurort macəralarına işıq salan “Qafqazlılar kurortda” hekayəsi ədəbi arenada yaddan çıxmış bir mövzunu ədəbi aləmə gətirmişdir.


Eşqin cazibəsinə daha geniş sferadan baxmağa imkan verən “Üçbucaqda gedişlər” povesti Nigar obrazının timsalında müasir Azərbaycan qadınının dəyanətini, ictimai mühitdəki mövqeyini, həyat burulğanında milli mentala sadiq qalmaq bacarığını nümayiş etdirir. Bu povest, həmçinin yuxarıda adlarını sadaladığım hekayələrin hər biri ayrıca məqalənin mövzusudur.


Oxucuların qəlbinə yol tapan “Qadınlar və kişilər” kitabı əsasən ləyaqətli kişilərimiz və namuslu qadınlarımız barədə ürək açıqlığı ilə yazılmış sanballı nəsr nümunəsidir.


Hörmətli qələm dostum Mənzərə xanım, yeni-yeni əsərlər yaz-yarat və bizi də yeni uğurlarınla sevindir! Çünki bizim bu səpkidə yazılmış kitablara və belə müasir ruhlu əsərlərə ehtiyacımız çoxdur.
                                                                                    

21.06.2017


SON XƏBƏR
Azərbaycan çaylarında son durum...
16.02.2019, 09:25

Azərbaycan çaylarında son durum...

Tramp Türkiyəyə yeni səfir təyin etdi
16.02.2019, 09:14

Tramp Türkiyəyə yeni səfir təyin etdi

Dəhşətli qəzanın görüntüləri yayıldı – VİDEO
16.02.2019, 00:54

Dəhşətli qəzanın görüntüləri yayıldı – VİDEO

Şəmkirdə 26 yaşlı gənc bıçaqlandı
16.02.2019, 00:36

Şəmkirdə 26 yaşlı gənc bıçaqlandı

Silahlı hücumda 66 nəfər öldürüldü
16.02.2019, 00:16

Silahlı hücumda 66 nəfər öldürüldü

Paytaxt sakini mənzilində yanaraq öldü
15.02.2019, 23:57

Paytaxt sakini mənzilində yanaraq öldü

Azərbaycan nefti bahalaşıb
15.02.2019, 23:46

Azərbaycan nefti bahalaşıb

Bakıda gənc qız itkin düşdü
15.02.2019, 23:31

Bakıda gənc qız itkin düşdü

Leyla Əliyeva Buzovnada sosial xidmət müəssisəsinin açılışına qatıldı - FOTOLAR
15.02.2019, 23:20

Leyla Əliyeva Buzovnada sosial xidmət müəssisəsinin açılışına qatıldı - FOTOLAR

Nazirlikdən sosial müavinətlərlə bağlı İTTİHAMLARA cavab    
15.02.2019, 23:04

Nazirlikdən sosial müavinətlərlə bağlı İTTİHAMLARA cavab  

Daha 17 uşaq qızılcaya tutuldu
15.02.2019, 22:50

Daha 17 uşaq qızılcaya tutuldu

ABŞ-da fövqəladə vəziyyət elan edildi
15.02.2019, 22:37

ABŞ-da fövqəladə vəziyyət elan edildi

Yüzlərlə etirazçı Yerevan-Tbilisi dəmiryolunu bağladı - VİDEO
15.02.2019, 22:20

Yüzlərlə etirazçı Yerevan-Tbilisi dəmiryolunu bağladı - VİDEO

Şamaxıda yenidən vulkan püskürdü
15.02.2019, 22:06

Şamaxıda yenidən vulkan püskürdü

Özünü asan qızı polislər xilas etdi
15.02.2019, 21:49

Özünü asan qızı polislər xilas etdi

Elmar Məmmədyarov Almaniyada Qarabağ münaqişəsini müzakirə etdi
15.02.2019, 21:36

Elmar Məmmədyarov Almaniyada Qarabağ münaqişəsini müzakirə etdi

“Azərsu”ya məxsus avtomobil avtobusa çırpıldı
15.02.2019, 21:23

“Azərsu”ya məxsus avtomobil avtobusa çırpıldı

ABŞ bu ölkəyə qarşı sanksiyaları sərtləşdirir
15.02.2019, 21:11

ABŞ bu ölkəyə qarşı sanksiyaları sərtləşdirir

Leyla Əliyeva Balaxanıda sahibsiz itlərə qayğı mərkəzinin açılışında - FOTOLAR
15.02.2019, 20:57

Leyla Əliyeva Balaxanıda sahibsiz itlərə qayğı mərkəzinin açılışında - FOTOLAR

Hindistan Pakistandakı səfirini geri çağırdı
15.02.2019, 20:43

Hindistan Pakistandakı səfirini geri çağırdı

Almaniya müdafiə xərclərini artırır
15.02.2019, 20:29

Almaniya müdafiə xərclərini artırır

Nazir günərzi qayğı mərkəzində - FOTOLAR
15.02.2019, 20:16

Nazir günərzi qayğı mərkəzində - FOTOLAR

Bakıda 20 yaşlı qızı vurub hadisə yerindən qaçdılar
15.02.2019, 20:01

Bakıda 20 yaşlı qızı vurub hadisə yerindən qaçdılar

Azərbaycan vətəndaşları Türkiyədə şəxsiyyət vəsiqəsi ala biləcək
15.02.2019, 19:58

Azərbaycan vətəndaşları Türkiyədə şəxsiyyət vəsiqəsi ala biləcək

Azərbaycanın daha beş rayonunda “ASAN Xidmət” mərkəzləri açılacaq
15.02.2019, 19:49

Azərbaycanın daha beş rayonunda “ASAN Xidmət” mərkəzləri açılacaq

İsmayıllıda marşrut avtobusu qadını vuraraq öldürüb
15.02.2019, 19:38

İsmayıllıda marşrut avtobusu qadını vuraraq öldürüb

Prezidentin köməkçisi “Neolit”dəki insidentə münasibət bildirib
15.02.2019, 19:27

Prezidentin köməkçisi “Neolit”dəki insidentə münasibət bildirib

Əsrlər sonra açıqlandı: Hürrəmin məktubları
15.02.2019, 19:16

Əsrlər sonra açıqlandı: Hürrəmin məktubları

Azərbaycan Ukraynaya avtomobil ixrac edəcək
15.02.2019, 19:09

Azərbaycan Ukraynaya avtomobil ixrac edəcək

Pensiyaların iki aylıq artımla verilməsinə başlanılıb
15.02.2019, 19:01

Pensiyaların iki aylıq artımla verilməsinə başlanılıb

Ötən il ən böyük hərbi büdcəyə malik ölkələri məlum oldu
15.02.2019, 18:50

Ötən il ən böyük hərbi büdcəyə malik ölkələri məlum oldu

Elmar Məmmədyarov ukraynalı həmkarı ilə görüşüb
15.02.2019, 18:39

Elmar Məmmədyarov ukraynalı həmkarı ilə görüşüb

Tramp barışıq üçün maliyyə nazirini Çinə göndərdi
15.02.2019, 18:24

Tramp barışıq üçün maliyyə nazirini Çinə göndərdi

Sendviç oğurlayan deputat mandatından imtina etdi
15.02.2019, 18:17

Sendviç oğurlayan deputat mandatından imtina etdi

Məmmədyarov və Mnatsakanyan Münhendə görüşə bilər
15.02.2019, 18:06

Məmmədyarov və Mnatsakanyan Münhendə görüşə bilər

Rüstəm Xəlilov seçicilərlə görüşləri davam etdirir - FOTOLAR
15.02.2019, 17:52

Rüstəm Xəlilov seçicilərlə görüşləri davam etdirir - FOTOLAR

İstirahət günlərinin hava PROQNOZU
15.02.2019, 17:51

İstirahət günlərinin hava PROQNOZU

SOCAR-ın işçisi dənizə düşərək öldü
15.02.2019, 17:47

SOCAR-ın işçisi dənizə düşərək öldü

Balıqçılıq təsərrüfatlarının sahibləri nazirliyə çağırıldılar
15.02.2019, 17:43

Balıqçılıq təsərrüfatlarının sahibləri nazirliyə çağırıldılar

Keçmiş mətbuat katibinə “Döyüş əməliyyatı veteranı” medalı verildi
15.02.2019, 17:41

Keçmiş mətbuat katibinə “Döyüş əməliyyatı veteranı” medalı verildi

Əcnəbi jurnalistlər Mətbuat Şurasına gəldilər   
15.02.2019, 17:33

Əcnəbi jurnalistlər Mətbuat Şurasına gəldilər  

Sahibkarların işi asanlaşır, prosedurlar 2-yə endirildi
15.02.2019, 17:19

Sahibkarların işi asanlaşır, prosedurlar 2-yə endirildi

Manatın 3 günlük MƏZƏNNƏSİ açıqlandı   
15.02.2019, 17:14

Manatın 3 günlük MƏZƏNNƏSİ açıqlandı  

İlham Əliyev litvalı həmkarını təbrik etdi
15.02.2019, 17:12

İlham Əliyev litvalı həmkarını təbrik etdi

Tovuzda yol tikintisinə 3,3 milyon manat ayrıldı
15.02.2019, 17:10

Tovuzda yol tikintisinə 3,3 milyon manat ayrıldı

Abituriyentlərin nəzərinə: sınaq imtahanlarına qeydiyyat başlayıb
15.02.2019, 17:05

Abituriyentlərin nəzərinə: sınaq imtahanlarına qeydiyyat başlayıb

İnam Kərimov nazirliyin xaricdə təhsil almış əməkdaşları ilə görüşdü
15.02.2019, 17:00

İnam Kərimov nazirliyin xaricdə təhsil almış əməkdaşları ilə görüşdü

İki rayonun qış otlaqları üçün 30 milyon manat ayrıldı
15.02.2019, 16:56

İki rayonun qış otlaqları üçün 30 milyon manat ayrıldı

Azərbaycanda ilk: İcra hakimiyyəti xidmətlərin asanlaşdırılması üçün vahid mərkəz yaratdı
15.02.2019, 16:44

Azərbaycanda ilk: İcra hakimiyyəti xidmətlərin asanlaşdırılması üçün vahid mərkəz yaratdı

Paşinyandan narazı qalan veteran aclıq aksiyasına başlayıb
15.02.2019, 16:27

Paşinyandan narazı qalan veteran aclıq aksiyasına başlayıb

ARXİV