19 aprel 2018, Cümə axşamı
Ana Səhifə - Yazılar - İndi heç kimə etibar yoxdur
İndi heç kimə etibar yoxdur
19.03.2018, 12:59

Mülatif Adurov,
veteran telejurnalist


Səhiyyə sahəsində aşkarlığı necə təmin etməli? Bu sual çoxlarını narahat etsə də konkret nəticəyə gəlinmir. Çünki elə əməllər var ki, bunu bir həkim bilir, bir də Allah. Qalırıq həkimin insafına, həkimin vicdanına. İnsaf, vicdan da çox adamda yoxdur.


...Gözlərim zəifləmişdi. Sovet dövründə səhiyyə ocaqlarında müalicə kursu elə idi ki, ilk növbədə poliklinika həkiminə müraciət olunmalı idi. Amma mən xarici ölkəyə uzunmüddətli ezamiyyətə gedəcəyim üçün komissiyadan keçməli idim. Komissiyadan keçəndə həkimlər mütləq sağ gözümdə mirvari suyunun –kataraktın müalicə olunmaq zəruriətinin vacibliyini bildirdilər, yəni cərrahiyyə təklifi verdilər.

Sovetlər dövründə isə belə əməliyyatı nadir cərrahlar görürdülər. Çox soraqlaşdıqdan sonra öyrəndim ki, bir cərrah var: bu işin Allahı sayılır. Ünvanını öyrənib ora getdim. Dünyasını dəyişdiyinə görə indi həmin cərrahın ad-soyadını, ünvanını bildirməyi lazım bilmirəm. Elə adına “Dyadya Vanya” , sadəcə “Dyadya” (şərtidir) deyirdim. “Dyadya” elə evində məni qəbul etdi, analizlər götürdü, əməliyyat qabağı tövsiyələrini verdi. Bir neçə gün məni evində saxladı. Ürəyimdə düşündüm ki, necə də xeyirxah insanlar varmış! Sən demə, bu hörmətin qarşılığında məkirli niyyət dururmuş. Hələ müayinə və müalicə xərclərinin həddini aşacağını demirəm.

Beləcə üç gün onlarda qaldım, yeməyim-içməyim də yerli yerində. Məlum oldu ki, kataraktdan əlavə mənim bir gözümdə qlaukoma da var, o da əməliyyat olunmalı idi. Sovet dövründə bunlar o qədər də çox xərc tələb etmirdi. Ancaq həkimim bildirdi ki, mirvari suyu dəyişdirilməlidir. Gözün bülluru dəyişdirilməlidir. Bu bülluru ABŞ-dan sifarişlə gətirdir. Ucuzu da var, bahalısı da – 5 dollardan 100-dək. 

-      Hansını istəyirsən? – deyə soruşdu. İmkansız olsam da göz kimi vacib orqana biganə qala bilməzdim.

-      Əlbəttə lap yaxşısını, - deyə pıçıldadım.


Əməliyyat günü məni xəstəxanaya apardılar. Əvvəlcə gözümə bahalı bir iynə vurdular – rus pulu ilə 100 rubla. O vaxt bu çox baha məbləğ idi. Çarəm yox idi. Amma iynənin içindəki vaksindən xəbərim olmadı. Ucuz idi, bahalı idi, bilmədim. Sonra məni yarıqaranlıq bir otağa saldılar (növbəm çatanda). Çarpayıda uzandırıb üstümə mələfə örtdülər. Sol gözümü tənziflə bağladılar. Başımın üstündə həkim, assistent, tibb bacıları durmuşdular.


Sözün düzü, “Dyadaya”dan gözüm su içmirdi: onun əlləri əsirdi. Görəsən bıçağı əlində necə tutacaq? Keyləşdirici iynə işini görmüşdü. Bircə onu eşidirdim ki, “Dyadya Vanya” mahnı oxuyur, qızlar da ona qoşulurlar. O tez-tez (üç-dörd dəfə) “o bahalı bülluru gətirin” deyirdi. Bu məndə şübhə oyatsa da, səsimi çıxarmadım.


Ertəsi günü bu barədə söhbət etdik.

-      Dyadya, siz dünən bir  neçə dəfə bahalı büllur barədə danışdınız. İndi mən haradan bilim, o büllur ucuz idi,yaxud yüz dollarlıq idi?

Tutuldu.

-      Yox, sən bilə bilməzdin, bu bizim öz vicdanımıza qalırdı.

-      Deyəsən gözümü bıçaqla kəsən də başqası idi, eləmi?

-      Hə, yaşa dolmuşam, əllərim əsir. Ona görə də köməkçim ...


Əməliyyatdan beş ay, bir il, üç il keçdi. Gözlərimdə nəinki bir yenilik hiss etdim, əksinə görməyim bir az da tutqunlaşdı.


Başqa bir həkimə müraciət edərək bu prosesləri yenidən davam etdirdim. Vəziyyətim düzəldi.


Xəstənin heç nədən xəbəri olmur. Oğlan uşağı dünyaya gətirəndə anaya qız uşağı göstərirlər. Ağır ağrılar keçirən ana bunu necə ayırd edə bilərdi. Böyrək əməliyyatı aparanlar “lap daş          karxanasıdır” deyib bir ovuc daşı xəstəyə göstərirlər. O yazıq nə bilsin ki, bu daşlar onun böyrəyindən çıxıb, yoxsa başqalarının.


Təbabətdə aşkarlıq olmadığından indi də belə hallar təkrarlana bilər. Xəstənin sahibini nəinki cərrahiyyə otağına, heç reanimasiya otağına da buraxmırlar, başqa çür müşahidə də apara bilmirlər. Belə olduqda isə dələduzluq əl-qol açır, vicdan da itir, insaf da.

Aşkarlığın təmin olunmasının yolunu bəlkə də tibb işçiləri bilirlər, amma bunu aşkarlamaq istəmirlər. Çünki xeyir eləmir...


SON XƏBƏR
Ermənistanda polis xalq tərəfə keçir
19.04.2018, 18:57

Ermənistanda polis xalq tərəfə keçir

19.04.2018, 18:47

"Xalqımız son 15  ildə görülən işlərə öz yüksək qiymətini verdi"

Cəlilabadda 16 yaşlı məktəbli qız intihar edib
19.04.2018, 18:44

Cəlilabadda 16 yaşlı məktəbli qız intihar edib

XİN: Rusiya və Azərbaycanı strateji tərəfdaşlıq münasibətləri bağlayır
19.04.2018, 18:39

XİN: Rusiya və Azərbaycanı strateji tərəfdaşlıq münasibətləri bağlayır

Raket və artilleriya bölmələrinin taktiki təlimləri keçirilib - FOTO
19.04.2018, 18:32

Raket və artilleriya bölmələrinin taktiki təlimləri keçirilib - FOTO

Sumqayıtda mənzildən qadın meyiti tapılıb
19.04.2018, 18:18

Sumqayıtda mənzildən qadın meyiti tapılıb

Kubada Kastro erası başa çatdı
19.04.2018, 18:07

Kubada Kastro erası başa çatdı

Səlim Müslümov şəhid və itkin ailələrinə 11 minlik ödənişlərdən danışdı
19.04.2018, 17:53

Səlim Müslümov şəhid və itkin ailələrinə 11 minlik ödənişlərdən danışdı

Dünyanın ən yaşlı kişisi çarpayıdan yıxılıb öldü
19.04.2018, 17:49

Dünyanın ən yaşlı kişisi çarpayıdan yıxılıb öldü

Vikipediya-da “Başlıbel faciəsi” haqqında məqalə yaradılıb
19.04.2018, 17:34

Vikipediya-da “Başlıbel faciəsi” haqqında məqalə yaradılıb

Azərbaycanda 66 tibb işçisi məsuliyyətə cəlb edilib
19.04.2018, 17:31

Azərbaycanda 66 tibb işçisi məsuliyyətə cəlb edilib

Erməni əsilli milyarder həbs olundu
19.04.2018, 17:27

Erməni əsilli milyarder həbs olundu

Gürcüstan Prezidentindən İlham Əliyevə TƏBRİK
19.04.2018, 17:12

Gürcüstan Prezidentindən İlham Əliyevə TƏBRİK

Manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ
19.04.2018, 17:08

Manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ

Çində kriptovalyuta fırıldaqçıları saxlanıldı
19.04.2018, 17:06

Çində kriptovalyuta fırıldaqçıları saxlanıldı

İraq aviasiyası Suriyanı bombaladı
19.04.2018, 16:52

İraq aviasiyası Suriyanı bombaladı

“Deputatların saatı xarab olanda mənə gətirirlər” - SAATSAZ HACI: “O, 40 min manatlıq saat taxır”
19.04.2018, 16:44

“Deputatların saatı xarab olanda mənə gətirirlər” - SAATSAZ HACI: “O, 40 min manatlıq saat taxır”

Oqtay Şirəliyev Narkoloji Mərkəzin direktorunu işdən çıxardı
19.04.2018, 16:37

Oqtay Şirəliyev Narkoloji Mərkəzin direktorunu işdən çıxardı

Rusiya Baş Qərargah rəisi ilə NATO generalı Bakıda GÖRÜŞDÜ
19.04.2018, 16:34

Rusiya Baş Qərargah rəisi ilə NATO generalı Bakıda GÖRÜŞDÜ

Nazirlik: Bakıda tozun miqdarı azaldı - YENİLƏNİB
19.04.2018, 16:31

Nazirlik: Bakıda tozun miqdarı azaldı - YENİLƏNİB

Vətəndaşların yol polisindən etdiyi şikayətlər - SİYAHI
19.04.2018, 16:30

Vətəndaşların yol polisindən etdiyi şikayətlər - SİYAHI

İlham Əliyev Rusiya və NATO generallarını qəbul etdi - YENİLƏNİB
19.04.2018, 16:30

İlham Əliyev Rusiya və NATO generallarını qəbul etdi - YENİLƏNİB

“Prezidentin milli birlik mesajı bütün xalqları birləşdirir” - Niyaz Niftiyev
19.04.2018, 16:16

“Prezidentin milli birlik mesajı bütün xalqları birləşdirir” - Niyaz Niftiyev

Naftalan otellərinə beynəlxalq sertifikat verildi
19.04.2018, 16:06

Naftalan otellərinə beynəlxalq sertifikat verildi

Hər ayağınıza olan ayaqqabını almayın - Tanınmış modelyerdən vacib MƏSLƏHƏT   
19.04.2018, 16:01

Hər ayağınıza olan ayaqqabını almayın - Tanınmış modelyerdən vacib MƏSLƏHƏT  

Xaçmazda zona müşavirəsi keçirilib
19.04.2018, 15:46

Xaçmazda zona müşavirəsi keçirilib

Sarkisyan 3 naziri vəzifəsində saxladı
19.04.2018, 15:45

Sarkisyan 3 naziri vəzifəsində saxladı

Elmar Vəliyev şikayətləri dinlədi
19.04.2018, 15:40

Elmar Vəliyev şikayətləri dinlədi

“Koroğlu” stansiyasının bir giriş-çıxışı bağlanır   
19.04.2018, 15:35

“Koroğlu” stansiyasının bir giriş-çıxışı bağlanır  

Ermənistanda saxlanılanların sayı 100-ə çatıb
19.04.2018, 15:34

Ermənistanda saxlanılanların sayı 100-ə çatıb

Əfqanıstandakı sülhməramlılarımız Vətənə qayıtdılar
19.04.2018, 15:30

Əfqanıstandakı sülhməramlılarımız Vətənə qayıtdılar

Bazar günü rusdilli abituriyentlər qəbul imtahanı verəcəklər  
19.04.2018, 15:25

Bazar günü rusdilli abituriyentlər qəbul imtahanı verəcəklər  

ABŞ qorxulu iddianı TƏSDİQLƏDİ – Şübhələr DAĞILDI
19.04.2018, 15:17

ABŞ qorxulu iddianı TƏSDİQLƏDİ – Şübhələr DAĞILDI

Azərbaycanda 193.1 mln. manat sığorta haqqı toplanıb
19.04.2018, 15:17

Azərbaycanda 193.1 mln. manat sığorta haqqı toplanıb

İlham Əliyev ata Corc Buşa başsağlığı verib
19.04.2018, 15:08

İlham Əliyev ata Corc Buşa başsağlığı verib

ARXİV
SORĞU
Ali məktəblərə qəbul imtahanlarının qiymətlərinə necə baxırsınız?
İmtahan qiymətləri çox yüksəkdir(13.3%)
İmtahan qiymətləri normalıdr(3.33%)
İmtahan qiymətləri aşağıdır(0%)
Qiymətlər ləğv edilməli, imtahanlar pulsuz olmalıdır(70%)
İmtahan qiymətləri azaldılmalıdır(3.33%)
İmtahan qiymətləri artırılmalıdır(10%)