16 avqust 2018, Cümə axşamı
Ana Səhifə - Yazılar - İndi heç kimə etibar yoxdur
İndi heç kimə etibar yoxdur
19.03.2018, 12:59

Mülatif Adurov,
veteran telejurnalist


Səhiyyə sahəsində aşkarlığı necə təmin etməli? Bu sual çoxlarını narahat etsə də konkret nəticəyə gəlinmir. Çünki elə əməllər var ki, bunu bir həkim bilir, bir də Allah. Qalırıq həkimin insafına, həkimin vicdanına. İnsaf, vicdan da çox adamda yoxdur.


...Gözlərim zəifləmişdi. Sovet dövründə səhiyyə ocaqlarında müalicə kursu elə idi ki, ilk növbədə poliklinika həkiminə müraciət olunmalı idi. Amma mən xarici ölkəyə uzunmüddətli ezamiyyətə gedəcəyim üçün komissiyadan keçməli idim. Komissiyadan keçəndə həkimlər mütləq sağ gözümdə mirvari suyunun –kataraktın müalicə olunmaq zəruriətinin vacibliyini bildirdilər, yəni cərrahiyyə təklifi verdilər.

Sovetlər dövründə isə belə əməliyyatı nadir cərrahlar görürdülər. Çox soraqlaşdıqdan sonra öyrəndim ki, bir cərrah var: bu işin Allahı sayılır. Ünvanını öyrənib ora getdim. Dünyasını dəyişdiyinə görə indi həmin cərrahın ad-soyadını, ünvanını bildirməyi lazım bilmirəm. Elə adına “Dyadya Vanya” , sadəcə “Dyadya” (şərtidir) deyirdim. “Dyadya” elə evində məni qəbul etdi, analizlər götürdü, əməliyyat qabağı tövsiyələrini verdi. Bir neçə gün məni evində saxladı. Ürəyimdə düşündüm ki, necə də xeyirxah insanlar varmış! Sən demə, bu hörmətin qarşılığında məkirli niyyət dururmuş. Hələ müayinə və müalicə xərclərinin həddini aşacağını demirəm.

Beləcə üç gün onlarda qaldım, yeməyim-içməyim də yerli yerində. Məlum oldu ki, kataraktdan əlavə mənim bir gözümdə qlaukoma da var, o da əməliyyat olunmalı idi. Sovet dövründə bunlar o qədər də çox xərc tələb etmirdi. Ancaq həkimim bildirdi ki, mirvari suyu dəyişdirilməlidir. Gözün bülluru dəyişdirilməlidir. Bu bülluru ABŞ-dan sifarişlə gətirdir. Ucuzu da var, bahalısı da – 5 dollardan 100-dək. 

-      Hansını istəyirsən? – deyə soruşdu. İmkansız olsam da göz kimi vacib orqana biganə qala bilməzdim.

-      Əlbəttə lap yaxşısını, - deyə pıçıldadım.


Əməliyyat günü məni xəstəxanaya apardılar. Əvvəlcə gözümə bahalı bir iynə vurdular – rus pulu ilə 100 rubla. O vaxt bu çox baha məbləğ idi. Çarəm yox idi. Amma iynənin içindəki vaksindən xəbərim olmadı. Ucuz idi, bahalı idi, bilmədim. Sonra məni yarıqaranlıq bir otağa saldılar (növbəm çatanda). Çarpayıda uzandırıb üstümə mələfə örtdülər. Sol gözümü tənziflə bağladılar. Başımın üstündə həkim, assistent, tibb bacıları durmuşdular.


Sözün düzü, “Dyadaya”dan gözüm su içmirdi: onun əlləri əsirdi. Görəsən bıçağı əlində necə tutacaq? Keyləşdirici iynə işini görmüşdü. Bircə onu eşidirdim ki, “Dyadya Vanya” mahnı oxuyur, qızlar da ona qoşulurlar. O tez-tez (üç-dörd dəfə) “o bahalı bülluru gətirin” deyirdi. Bu məndə şübhə oyatsa da, səsimi çıxarmadım.


Ertəsi günü bu barədə söhbət etdik.

-      Dyadya, siz dünən bir  neçə dəfə bahalı büllur barədə danışdınız. İndi mən haradan bilim, o büllur ucuz idi,yaxud yüz dollarlıq idi?

Tutuldu.

-      Yox, sən bilə bilməzdin, bu bizim öz vicdanımıza qalırdı.

-      Deyəsən gözümü bıçaqla kəsən də başqası idi, eləmi?

-      Hə, yaşa dolmuşam, əllərim əsir. Ona görə də köməkçim ...


Əməliyyatdan beş ay, bir il, üç il keçdi. Gözlərimdə nəinki bir yenilik hiss etdim, əksinə görməyim bir az da tutqunlaşdı.


Başqa bir həkimə müraciət edərək bu prosesləri yenidən davam etdirdim. Vəziyyətim düzəldi.


Xəstənin heç nədən xəbəri olmur. Oğlan uşağı dünyaya gətirəndə anaya qız uşağı göstərirlər. Ağır ağrılar keçirən ana bunu necə ayırd edə bilərdi. Böyrək əməliyyatı aparanlar “lap daş          karxanasıdır” deyib bir ovuc daşı xəstəyə göstərirlər. O yazıq nə bilsin ki, bu daşlar onun böyrəyindən çıxıb, yoxsa başqalarının.


Təbabətdə aşkarlıq olmadığından indi də belə hallar təkrarlana bilər. Xəstənin sahibini nəinki cərrahiyyə otağına, heç reanimasiya otağına da buraxmırlar, başqa çür müşahidə də apara bilmirlər. Belə olduqda isə dələduzluq əl-qol açır, vicdan da itir, insaf da.

Aşkarlığın təmin olunmasının yolunu bəlkə də tibb işçiləri bilirlər, amma bunu aşkarlamaq istəmirlər. Çünki xeyir eləmir...


SON XƏBƏR
ABŞ Konqresinə müsəlman namizdlər irəli sürülüb
16.08.2018, 15:53

ABŞ Konqresinə müsəlman namizdlər irəli sürülüb

Qurban bayramına görə pensiyalar tez verildi
16.08.2018, 15:46

Qurban bayramına görə pensiyalar tez verildi

DİM Kamran Əsədovu məhkəməyə verir
16.08.2018, 15:36

DİM Kamran Əsədovu məhkəməyə verir

 Füzulidə yas mərasimləri sadə və israfçılıqdan kənar keçirilir
16.08.2018, 15:35

Füzulidə yas mərasimləri sadə və israfçılıqdan kənar keçirilir

Həyəcan təbili ÇALINDI: “Azərbaycan təhsilində kəmiyyət artır, keyfiyyət azalır”- İTTİHAM
16.08.2018, 15:30

Həyəcan təbili ÇALINDI: “Azərbaycan təhsilində kəmiyyət artır, keyfiyyət azalır”- İTTİHAM

692 bal toplayıb, müəllimliyi seçdi: “Savadsız müəllimlər işdən çıxmırlar ki, boş yerlər açılsın”
16.08.2018, 15:27

692 bal toplayıb, müəllimliyi seçdi: “Savadsız müəllimlər işdən çıxmırlar ki, boş yerlər açılsın”

Putin xarici işlər nazirinin toyuna qatılacaq
16.08.2018, 15:18

Putin xarici işlər nazirinin toyuna qatılacaq

Axtarışda olan şəxsdən silah-sursat götürülüb
16.08.2018, 15:17

Axtarışda olan şəxsdən silah-sursat götürülüb

Ramil Usubov Xoşbəxt Yusifzadəni təltif etdi
16.08.2018, 15:09

Ramil Usubov Xoşbəxt Yusifzadəni təltif etdi

Samuxda keçmiş məhkum arvadını öldürdü
16.08.2018, 14:53

Samuxda keçmiş məhkum arvadını öldürdü

Bakı-Sumqayıt avtobuslarında gediş haqqı ENDİRİLDİ
16.08.2018, 14:49

Bakı-Sumqayıt avtobuslarında gediş haqqı ENDİRİLDİ

Serj Sarkisyan istintaqa çağırılacaq
16.08.2018, 14:16

Serj Sarkisyan istintaqa çağırılacaq

Qərbi Kaspi Universitetinin Kolleci qəbul elan edir
16.08.2018, 14:13

Qərbi Kaspi Universitetinin Kolleci qəbul elan edir

Ən bahalı universitetlər – illiyi 70 min dollar...
16.08.2018, 14:11

Ən bahalı universitetlər – illiyi 70 min dollar...

Aksiz markasız siqaretlərin ölkəyə gətirilməsinin qarşısı alındı
16.08.2018, 14:10

Aksiz markasız siqaretlərin ölkəyə gətirilməsinin qarşısı alındı

Qayda pozan sürücülərə 34 milyon manatdan çox cərimə yazılıb
16.08.2018, 13:58

Qayda pozan sürücülərə 34 milyon manatdan çox cərimə yazılıb

Abituriyentlərin yerinə tələbələri qəbul imtahanına buraxmaq istədilər - Cinayət işi açıldı
16.08.2018, 13:30

Abituriyentlərin yerinə tələbələri qəbul imtahanına buraxmaq istədilər - Cinayət işi açıldı

Paytaxtda 36 su nasosu oğurlayan şəxs saxlanıldı
16.08.2018, 13:24

Paytaxtda 36 su nasosu oğurlayan şəxs saxlanıldı

Elçin Quliyev 1-ci dərəcəli “Vətənə xidmətə görə” ordeni ilə təltif edilib
16.08.2018, 13:16

Elçin Quliyev 1-ci dərəcəli “Vətənə xidmətə görə” ordeni ilə təltif edilib

Dövlət Sərhəd Xidmətinin 3 hərbçisinə general rütbəsi verildi - SİYAHI
16.08.2018, 13:08

Dövlət Sərhəd Xidmətinin 3 hərbçisinə general rütbəsi verildi - SİYAHI

Sabahın HAVASI: Temperatur 35 dərəcəyə yüksələcək
16.08.2018, 13:06

Sabahın HAVASI: Temperatur 35 dərəcəyə yüksələcək

Restoranda vəhşi quşlar saxlayan şəxs cərimələndi 
16.08.2018, 12:43

Restoranda vəhşi quşlar saxlayan şəxs cərimələndi 

Bu rayonlarda dezinfeksiya işləri aparılır
16.08.2018, 12:38

Bu rayonlarda dezinfeksiya işləri aparılır

ADA Universiteti təhsil haqqının yüksək olması ilə bağlı məsələyə aydınlıq gətirdi
16.08.2018, 12:28

ADA Universiteti təhsil haqqının yüksək olması ilə bağlı məsələyə aydınlıq gətirdi

Avtomobil 3 piyadanı vurdu - 1 ölü
16.08.2018, 12:27

Avtomobil 3 piyadanı vurdu - 1 ölü

Bu tələbələr təhsil haqqından azad ediliblər – SİYAHI  
16.08.2018, 12:20

Bu tələbələr təhsil haqqından azad ediliblər – SİYAHI  

Mövludu yuxumda görmüşəm
16.08.2018, 12:20

Mövludu yuxumda görmüşəm

Abituriyentin 596 balla imtahandan kəsilməsi xəbərinə rəsmi MÜNASİBƏT
16.08.2018, 12:15

Abituriyentin 596 balla imtahandan kəsilməsi xəbərinə rəsmi MÜNASİBƏT

Təhsil Nazirliyi ilə DİM razılığa gəlib – keçid balları dəyişməyəcək
16.08.2018, 12:12

Təhsil Nazirliyi ilə DİM razılığa gəlib – keçid balları dəyişməyəcək

Bakıda avtobus dayanacağı zəbt edildi - FOTOLAR
16.08.2018, 11:37

Bakıda avtobus dayanacağı zəbt edildi - FOTOLAR

“Nə? Harada? Nə zaman?” intellektual oyunu üzrə I Şəmkir Çempionatı keçirilir   
16.08.2018, 11:26

“Nə? Harada? Nə zaman?” intellektual oyunu üzrə I Şəmkir Çempionatı keçirilir  

Arif Alışanova minnətdarlıq
16.08.2018, 11:23

Arif Alışanova minnətdarlıq

Son 6 ayda Azərbaycanda 7 min 200-dən çox ailə dağılıb
16.08.2018, 11:21

Son 6 ayda Azərbaycanda 7 min 200-dən çox ailə dağılıb

Müslüm Maqomayevin 76 illiyi qeyd olunacaq
16.08.2018, 11:20

Müslüm Maqomayevin 76 illiyi qeyd olunacaq

Bakıda kirayə evlərin qiyməti qalxdı
16.08.2018, 11:15

Bakıda kirayə evlərin qiyməti qalxdı

ARXİV