16 iyul 2018, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - Yazılar - Türkiyə prezidenti kim olacaq?
Türkiyə prezidenti kim olacaq?
03.05.2018, 15:45

Hidayət Elvüsal



Qardaş Türkiyə ölkəmizin ən yaxın, doğma, etibarlı tərəfdaşıdır. Heç şübhəsiz ki, orada baş verən hadisələrin bu və ya başqa şəkildə Azərbaycana dəxli və təsiri var. Hazırkı ərəfədə nəinki ölkələrimizdə, hətta bütün dünyada maraq dairəsində olan növbədənkənar seçki olayları müzakirə edilməkdədir.

Türkiyə niyə növbədənkənar, erkən seçimi gedir? Doğrudanmı az qala il yarım əvvələ çəkilmiş bu siyasi qərar səbəbsizdir? Əlbəttə, yox. Açığını deyək ki, ölkə iqtisadiyyatı ciddi böhran keçirir. Hakimiyyətdə olan Ədalət və İnkişaf Partiyası (AKP) əvvəlki nüfuzunu bərpa etmək üçün bir sıra tədbirlər, yəni terrora qarşı ciddi mübarizə və Afrin hərakatı adlanan hərbi yürüş keçirsə də, əhalini qane etmədi. Çünki bir daha qeyd edirik ki, bütün bunların fonunda böhranda boğulan, çökməkdə olan iqtisadiyyat əsas səbəb kimi önə çıxdı. Nə qədər ki, bu böhran geniş vüsət almayıb, AKP qabaqlayıcı tədbir kimi erkən seçimi siyasi çıxış yolunu gördü. Dəfələrlə yalnız 2019-cu ildə keçiriləcəyini deyən prezident Ərdoğan vəziyyətin kritik xarakter aldığını gördü və belə bir addımın vacibliyini həyata keçirdi. Bunun üçün əlbəttə, son vaxtlar AKP-nin gözlənilməz tərəfdarına çevrilmiş milliyyətçi Hərakat Partiyasının lideri Dövlət Baxçəli meydana çıxdı və erkən seçim məsələsini ortaya atdı. Təbii ki, Ərdoğan bunu istəyirdi. Həmin anda əvvəlki sözlərini geri götürdü və erkən seçimə start verdi.

AKP-nin hakimiyyətdə qalmaq, yenidən seçilmək ümidi ilə başqa çıxış yolu yoxdur. Ölkə böhran, bahalıq, inflyasiya və işsizlik girdabındadır. Xarici borclar astronomik həddə çatıb. Əsas diqqət yol, körpü, bina, alış-veriş mərkəzlərinə yönəldiyindən digər bütün sahələr durğun vəziyyətdədir. Dollar 4 lirəni çoxdan keçib. İş o yerə çatıb ki, AKP əldə olan bütün fabrikləri, mədənləri, bir sıra digər istehsal sahələrini satışa çıxarıb. Cümhuriyyətin qürur simvolları olan 14 şəkər fabriki satılır. Bu səbəbdən həm sənayedə, həm kənd təsərrüfatında, həm də nəqliyyat sektorunda yüz minlərlə yeni işsizlər ordusu yaranır. Hazırda isə 4 milyona qədər işsizi olan Türkiyədə elə təxminən 4 milyon suriyalı var. Qəribədir ki, onlar bəzi bölgələrdə ticarət sahələrini ələ keçiriblər. Suriyalı iş adamlarından vergi alınmır. Yerlilər bu rəqabətə dözə bilmir və hər gün yüzlərlə orta və kiçik sahibkarlar iş yerlərini bağlamaq məcburiyyətində qalırlar. İndi Qaziyan, Mərsin, Hatay və hətta İstanbulun göbəyində ərəb əlifbası ilə təqdim olunan obyektlərin, dükanların, müxtəlif iş yerlərinin sayı-hesabı yoxdur. Suriyalıların böyük bir hissəsinə seçki hüququ da verilib.

Kənd təsərrüfatı bitmiş vəziyyətdədir. Təsəvvür edin ki, bu gün Türkiyə adi samanı da xaricdən idxal edir. Bu sahəyə rəhbərlik edən nazir başqa ölkələrdən alınan və alınacaq məhsullardan fəxrlə danışır. Ət, süd məhsulları, taxıl, mərcimək, quru lobya… xaricdən alınır. Halbuki Türkiyə bütün bu və başqa kənd təsərrüfatı məhsullarını istehsal edən ən qüdrətli ölkələrdən idi. Vəzifəsi xaricdən almaq deyil, ölkənin özündə bütün bunların inkişafını təmin etmək olan nazir isə idxalla öyünür.

Belə misallar çoxdur. Başqa səbəblər də var. Türkiyə az qala həbsxanalar ölkəsinə çevrilib. FETÖ-çilər, terrorçular, digər cinayət törədənlərin həbsi əlbəttə, qanunidir. Amma bu qədər jurnalistin, yazıçının həbsi qorxu yaradır. İş o yerə qalıb ki, adicə bir etiraz söz söyləyən həbsə atılır. Aktyorlar, müğənnilər təqib edilir.

Tələbələr də narazıdır. Onlar mitinqlərdən həbsxanaya göndərilir. Universitetlər boşalır. Brend təhsil ocaqları dağıdılır. Orta məktəblər dünyəvi elmlərdən uzaqlaşdırılıb, imam-xətib okullarına çevrilir. Bu və başqa neqativ tablolar önündə erkən, növbədənkənar seçkiyə gedən Türkiyənin təxmini panoramı belədir.

Namizədlər isə məlumdur - AKP-dən Rəcəb Teyyub Ərdoğan, HDP-dən həbsdə olan Səlahəddin Dəmirdaş, Səadət Partiyasından Temer Qaramollaoğlu, İyi (yaxşı) Partiyadan Maral Anşəkər, Vətən Partiyasından Doğu Pərincək və s. Bu yazı hazırlanarkən CHP-dən deyilən kimi həyəcan doğuracaq namizəd elan edilməyib.

Bəzi olaylar da baş verdi. Türkiyənin sabiq prezidenti, AKP-nin qurucusu, Ərdoğanın yol yoldaşı Abdullah Gülün namizəd ola bilməsi xəbəri bomba kimi partladı. Gözlənilməz həm də o oldu ki, Səadət Partiyasının arzusu olan Abdullah Gülün ofisinə həmin anda bir helekopter endi. Və… bu hava nəqliyyatından Ərdoğanın müşaviri, sözçüsü İbrahim Qalın və Baş Qərargah rəisi Hulisi Akar düşüb Güllə xeyli söhbət apardı. Səhərisi gün isə Gül namizəd olmayacağını elan etdi. Beləliklə seçkiyə hərbi gücün də qatılması şok yaratdı.

Biz əslində çox qısa söhbət açdıq. Amma bir məsələni mütləq qeyd etməliyik. Kimin prezident seçilməsindən asılı olmayaraq, Türkiyə iqtisadiyyatını onillər boyunca dirçəltmək mümkün deyil. Eyni zamanda ordu, təhsil, səhiyyə və digər sahələrdə də vəziyyət ürəkaçan deyil.

Amma Türk milləti Atatürk demişkən - çalışqandır, yaradandır. O, bu dəfə də dirçələcək gücə malikdir. Biz də bunu istəyirik. Güclü Türkiyə güclü Azərbaycan deməkdir.

Söz seçicilərindir!


Müəllifin digər yazıları
SON XƏBƏR
Dövlət Neft Fondu gəlir və xərclərini açıqladı
16.07.2018, 20:14

Dövlət Neft Fondu gəlir və xərclərini açıqladı

Trampla Putinin mətbuat konfransında İNSİDENT
16.07.2018, 20:03

Trampla Putinin mətbuat konfransında İNSİDENT

Azərbaycanda yeni Dövlət Agentliyi yaradıldı
16.07.2018, 19:56

Azərbaycanda yeni Dövlət Agentliyi yaradıldı

Putin və Trampın mətbuat konfransında insident olub
16.07.2018, 19:51

Putin və Trampın mətbuat konfransında insident olub

Putin: “Rusiya və ABŞ dünyada təhlükəsizliyin təmin olunmasında məsuliyyət daşıyır”
16.07.2018, 19:43

Putin: “Rusiya və ABŞ dünyada təhlükəsizliyin təmin olunmasında məsuliyyət daşıyır”

Mətbuat Şurasının İdarə Heyəti Gəncə hadisələrini iclasda müzakirə edib
16.07.2018, 19:33

Mətbuat Şurasının İdarə Heyəti Gəncə hadisələrini iclasda müzakirə edib

Prezident yanında Bilik Fondunun Himayəçilik Şurasının üzvləri təyin edilib
16.07.2018, 19:26

Prezident yanında Bilik Fondunun Himayəçilik Şurasının üzvləri təyin edilib

BTC vasitəsilə 3 milyard barel neft ixrac olunub
16.07.2018, 19:18

BTC vasitəsilə 3 milyard barel neft ixrac olunub

Nazir Bakı Yay Enerji Məktəbində çıxış etdi
16.07.2018, 19:09

Nazir Bakı Yay Enerji Məktəbində çıxış etdi

Rusiyada “quş qripi” aşkarlandı
16.07.2018, 19:00

Rusiyada “quş qripi” aşkarlandı

Bakı Metropolitenindən paytaxtdakı çökmə ilə bağlı AÇIQLAMA
16.07.2018, 18:45

Bakı Metropolitenindən paytaxtdakı çökmə ilə bağlı AÇIQLAMA

ANAMA işçiləri təltif edildi - SİYAHI
16.07.2018, 18:29

ANAMA işçiləri təltif edildi - SİYAHI

Prezident qəzetlərə maliyyə yardımı ayırdı
16.07.2018, 18:16

Prezident qəzetlərə maliyyə yardımı ayır

Tramp Putinlə görüşdən razı qaldı
16.07.2018, 18:10

Tramp Putinlə görüşdən razı qaldı

Qəzəbli kütlə 300 timsahı öldürdü
16.07.2018, 17:48

Qəzəbli kütlə 300 timsahı öldürdü

UNEC-in gənc müəllimi ABŞ universitetində tədqiqat aparır
16.07.2018, 17:41

UNEC-in gənc müəllimi ABŞ universitetində tədqiqat aparır

Deputat: “Dövlətimizə arxadan zərbə vurmaq istəyənlərin niyyəti puç oldu”   
16.07.2018, 17:30

Deputat: “Dövlətimizə arxadan zərbə vurmaq istəyənlərin niyyəti puç oldu”  

Fuad Muradov Almaniyada azərbaycanlı iş adamları ilə görüşüb - FOTOLAR
16.07.2018, 17:29

Fuad Muradov Almaniyada azərbaycanlı iş adamları ilə görüşüb - FOTOLAR

Tramp Putinlə tək qalmaq üçün təkid edib
16.07.2018, 17:18

Tramp Putinlə tək qalmaq üçün təkid edib

Manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ
16.07.2018, 17:17

Manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ

Əbülfəs Qarayev Qazaxda vətəndaşları qəbul edəcək
16.07.2018, 17:12

Əbülfəs Qarayev Qazaxda vətəndaşları qəbul edəcək

Azercell-in 4G şəbəkəsi daha 5 bölgə boyu genişləndi
16.07.2018, 17:08

Azercell-in 4G şəbəkəsi daha 5 bölgə boyu genişləndi

12 yaşlı Məhəmmədi iflic olmaqdan xilas edək!
16.07.2018, 17:03

12 yaşlı Məhəmmədi iflic olmaqdan xilas edək!

Adnan Oktarın Azərbaycanda fəaliyyət göstərən daha bir ŞİRKƏTİ
16.07.2018, 17:03

Adnan Oktarın Azərbaycanda fəaliyyət göstərən daha bir ŞİRKƏTİ

Agentlikdən sosial layihə: “Sevgi-Məsuliyyətdir”
16.07.2018, 17:02

Agentlikdən sosial layihə: “Sevgi-Məsuliyyətdir”

Dünyəvi dövlətin sarsılmazlığı Gəncə hadisələrinin sifarişçiləri üçün ən ağır cəzadır
16.07.2018, 17:00

Dünyəvi dövlətin sarsılmazlığı Gəncə hadisələrinin sifarişçiləri üçün ən ağır cəzadır

Yerevanda bina uçdu: ölən və yaralananlar var
16.07.2018, 16:57

Yerevanda bina uçdu: ölən və yaralananlar var

Eldar Əzizov yeni vəzifəyə gətirildi - Bakı Meriyası ona tapşırıldı - DOSYE   
16.07.2018, 16:57

Eldar Əzizov yeni vəzifəyə gətirildi - Bakı Meriyası ona tapşırıldı - DOSYE  

Qanunsuz yolla əldə edilmiş meşə materialı aşkar edilib
16.07.2018, 16:31

Qanunsuz yolla əldə edilmiş meşə materialı aşkar edilib

Cənubi koreyalılar haqda...
16.07.2018, 16:22

Cənubi koreyalılar haqda...

Tramp Putindən öncə Ərdoğanla danışıb
16.07.2018, 16:16

Tramp Putindən öncə Ərdoğanla danışıb

Azərbaycanda Türkiyənin daha bir hərbi məktəbinə qəbul elan edildi
16.07.2018, 16:15

Azərbaycanda Türkiyənin daha bir hərbi məktəbinə qəbul elan edildi

“Bölgələrdən bölgələrə” Yaradıcılıq Festivalı Mingəçevirdə
16.07.2018, 16:06

“Bölgələrdən bölgələrə” Yaradıcılıq Festivalı Mingəçevirdə

Ali Məhkəməsinin Plenumu İlqar Məmmədov barəsindəki qərarı LƏĞV ETDİ
16.07.2018, 16:01

Ali Məhkəməsinin Plenumu İlqar Məmmədov barəsindəki qərarı LƏĞV ETDİ

Yerevanın yeni meri seçilmədi
16.07.2018, 15:56

Yerevanın yeni meri seçilmədi

ARXİV