28 mart 2017, Çərşənbə
Ana Səhifə - QARABAĞ - Xruşşov dövrünün Qarabağ şəhidi - FOTOLAR
Xruşşov dövrünün Qarabağ şəhidi - FOTOLAR +
08.12.2016, 10:46

Təzə öyrəndiklərin təzə-təzə suallar doğmasa olmaz ki!

 

Çingiz Hüseynovun “Минувшее – навстречу” (“Mənə sarı addımlayan keçmişim”)memuarının “Şıxəli Qurbanov, yaxud “Borc və şərəf adamları” bölümündə 60-cı illərdə görkəmli dövlət xadimlərinin, milli rəhbər kadrların bir-birinin ardınca müəmmalı ölüm sualı kimi.

 

Azərbaycan Kommunist Partiyasının ideologiya üzrə katibi Nazim Hacıyevun 38 yaşında həyatdan köçməsinin baiskarlarını güman etmək olsa da, Şıxəli Qurbanovun 41, komsomolun 1-ci katibi Maqsud Əlizadənin 34 yaşında ölümünün əsl səbəbləri hələ də sirli qalır.

 

Kitabda xeyli adamın adı keçir, diqqətimi xüsusi çəkən Nazim Hacıyev haqqında bir qədər ətraflı yazmaq istədim.

 

Memuarda oxuyuram ki, Nazim Hacıyev ölümündən iki il əvvəl ağır stress keçirib. Onu yatağa salan bu ölümcül stressin səbəbini, düşünürəm, hamımız bilməliyik.

 

SSRİ ilə münasibətlərin yumşalmasından istifadə edən ABŞ-dakı erməni diasporu sovet hökumətinə müraciət edərək, Dağlıq Qarabağın Ermənistana birləşdirilməsini xahiş edir. Krımın Rusiyadan alınıb Ukraynaya verilməsi qərarını nümunə gətirən Mikoyan məsələnin Siyasi Büroda müzakirəsinə nail olur. Komissiya yaradılır. Bölgəyə göndərilən briqada arayışlarla qayıdır. Qarabağın tarixi və hüquqi cəhətdən Azərbaycan torpağı olmasını sübut edən bir arayış isə mərkəzdə suallara səbəb olur. Partiyanın baş ideoloqu Suslov zəng edərək arayışı hazırlayan Nazim Hacıyevi Moskvaya çağırır.

 

36 yaşlı Nazim Hacıyev Siyasi Büroda SSRİ kimi nəhəng dövlətin üzü üzlər görmüş azman liderlərinin qarşısında Qarabağın Azərbaycan torpağı olmasını dəlillərlə əsaslandırır.

 

Kitabdan oxuyaq:

 

“- Xruşşov: “Məruzəçiyə kimin sualı var?”

– Mikoyan Hacıyevə “sən” deyə müraciət edərək: “Sən qatı millətçiymişsən ki! Sənə belə bir vəzifəni necə həvalə ediblər?”

– Xruşşov Mikoyana: “Şəxsiləşdirmə, mövqeyini bildir”.

– Mikoyan: “Beynəlmiləlçilik prinsipindən çıxış edərək, hesab edirəm ki, erməni diasporunun xahişini yerinə yetirməliyik, xüsusilə, Amerika ilə dostluq münasibətlərimizin yarandığı indiki vaxtda bu, əhəmiyyətlidir”.

 

Nazim Hacıyevin inadlı dirənişiylə keçən uzun müzakirələrə Xruşşov belə yekun vurur: “Sərhədlərə əl vursaq bir “bardak” yaranar ki, sümükləri yığışdıra bilmərik. Odur ki, sovet ailəsində dostcasına yaşamağa davam edək”.

 

Anlaşılan odur ki, Qarabağın elə o vaxt Ermənistana verilməsi üçün hər cür “beynəlmiləl zəmin” varmış. Sonralar bütöv bir xalqın qoruya bilmədiyi Qarabağı Nazim Hacıyev tək canına, həyatı bahasına qoruya bilib. Həmin iclasda yaşadığı stress, sonrakı basqı, təhdid və təqiblər öz işini görüb – çox çəkməyib, Nazim Hacıyev yatağa düşüb, vəfat edib. Bəlkə də ölümü sürətləndirən başqa səbəblər də olub.

 

Dil, milli adət-ənənə, vətən təəssübü çəkən bu siyasi xadimlər daha yüksək vəzifələr tutacaqdı. Kremlə isə təəssübkeş milli kardlar lazım deyildi!

 

Gənc bir partiya xadiminin qoca kommunist “başyeyən”lərlə döş-döşə gəlməsi rəğbət duyğusu yaratmaya bilməzdi. “Nazim Hacıyev” yazıb axtarış saytlarına baş vurdum. Yalnız Vikipediyanın ruscası onun haqqında bioqrafik məlumat dərc edib.

 

Azərbaycan türkcəsində isə tək-tük halda rastladım, məsələn, Əziz Mirəhmədov, Cəmil Əlibəyov, İlyas Tapdıq, Nodar Şaşıqoğlu məqalə və müsahibələrində onun adını çəkiblər. Osman Mirzəyevin ondan bir oçerk yazdığını da oxudum, öçerkin özünü tapmasam da. Bakıda 400 metrlik bir küçə də var “Nazim Hacıyev” adında, amma bilmədim həmin adamdırmı!?

 

Kinomuzun “Mixaylo”su Nodar Şaşıqoğlunun müsahibəsindən:

 

“O zaman Nazim Hacıyev adlı bir şəxs vardı. Mərkəzi Komitədə təbliğat və təşviqat üzrə katib idi. Yəqin, daha böyük vəzifə tutacaqdı. Vaxtsız ölüm imkan vermədi. Mən onun xatirəsini həmişə əziz tuturam. Bu insan Azərbaycan incəsənətinə o qədər can yandırırdı ki, hər bir sənət xadiminin necə yaşadığını, nəyə ehtiyacı olduğunu xırdalığına qədər bilirdi və kömək eləyirdi. O cümlədən mənim evlə təmin olunmağıma da kömək etdi”.

 

İçində həqiqət bildiyinə sadiqliyin varsa, hansı ideologiyaya qulluğun önəm kəsb eləmir, ideologiyalar da hakimiyyətlər kimi gəldi-gedərdi. Əsas odur ki, bu günkü şüar vətənpərvərliyi zamanında əsl vətənsevərləri seçə bilək, onları tanıyaq, yad edək, örnək göstərək.

 

Xüsusən də Xuruşşov dövrünün Qarabağ şəhidi – Nazim Hacıyev kimi tanınmayanları!

 

Vahid Qazi

 

P.S. Nazim Hacıyevin oğlu professor Aydın Hacıyev Rusiyanın Arxangelsk şəhərində yaşayır. Onu qohumu Hikmət Hacızadənin bələdçiliyilə feysbukda tapdım. Atasının şəkillərini istədim. Göndərdi. Hələ üstəlik atası haqda yazdığı ”Все понять, но не всепростить” adlı kitabını göndərəcəyini də söz verdi. Aydın müəllimdən aldığım fotoları dərc edirəm.

 


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
28.03.2017, 13:49

Dünyada ilk xalça muzeyinin yarım əsrlik yubileyi - FOTOLAR

28.03.2017, 13:45

Gürcüstandan Avropaya 800 nəfər uçub – Vizasız ilk gün

28.03.2017, 13:41

Elmar Məmmədyarov ABŞ-ın dövlət katibinə məktub ÜNVANLADI

28.03.2017, 13:37

Rusiyada Daxili İşlər Nazirliyini şöbə rəisi öldürüldü

28.03.2017, 13:35

Prezident: “Bizim işlərimiz yarımçıq qala bilərdi”

28.03.2017, 13:07

Mərkəzi Bankda növbəti hərrac - dollar 1,7220 manata satıldı

28.03.2017, 12:58

Rejissorlardan yeni filmlərdəki VULQARİZMƏ ciddi irad: “... ucuz dəyərlərə hesablanır”

28.03.2017, 12:50

Sabahın hava PROQNOZU: güclü külək əsəcək

28.03.2017, 12:49

Oqtay Əsədov MDB PA-nın medalına layiq görülüb

28.03.2017, 12:38

“Elə bilirdik ki, Kəlbəcəri işğal edə bilməzlər” - Kəlbəcərli şahid 24 il əvvəldən DANIŞIR

28.03.2017, 12:37

Mətbuat Şurası Gürcüstanda çalışan jurnalistləri təltif edib

28.03.2017, 12:07

“Bakı Metropoliteni”nin 2 kilometrlik yolu qeyri-qənaətbəxşdir - FOTO

28.03.2017, 11:57

ADU-da Azərbaycan-Çin diplomatik münasibətlərinin 25-ci ildönümü qeyd olunub

28.03.2017, 11:56

İran Rusiyanın hərbi təyyarələrinə icazə verə bilər

28.03.2017, 11:46

Bu zolağa girən bəzi avtobuslar da cərimələnəcək - RƏSMİ

28.03.2017, 11:45

İslam Oyunlarının iştirakçılarına Bakıdakı 2 xəstəxana tibbi yardım göstərəcək

28.03.2017, 11:39

Vaqif Bayatlı Odərdən xəbər var

28.03.2017, 11:25

Azərbaycanda qumarxana təşkil edənlərə 15 min manatlıq YENİ CƏZA

28.03.2017, 11:24

Prezident Saatlıda müşavirə keçirir - YENİLƏNİB 

28.03.2017, 11:14

Jurnalistlərin ikinci binasında tamamlama işləri görülür

28.03.2017, 11:13

ABŞ-da yəhudilərə qarşı nifrət GÜCLƏNİB

28.03.2017, 11:02

Gürcüstandan yeni İDDİA: “Avropa Birliyinin üzvü olmaq istəyirik”

28.03.2017, 10:58

Bakının yarımçıq “göydələnləri”... - PROBLEM

28.03.2017, 10:53

BANM-in tələbələri “Fövqəladə hallarda özünü necə aparmalı?”

28.03.2017, 10:36

Kapital Bank Beynəlxalq Maliyyə Şurasının açılışında iştirak edib

28.03.2017, 10:31

Eldar Mahmudovun oğlunun şəriki İnterpol-un axtarışına verilib - FOTO

28.03.2017, 10:31

Prezident "Sarıcalar" yarımstansiyasının açılışında

28.03.2017, 10:04

Neftçalada 1 nəfər Kür çayında boğuldu

28.03.2017, 09:54

“Azərsun”un məhsulu ilə dolu yük avtomobili yoxa çıxdı — MİLYONLUQ MÜƏMMA

28.03.2017, 09:50

Ermənilər mövqelərimizi atəşə tutdu

28.03.2017, 09:45

Magistraturaya sənəd qəbulu bu gün yekunlaşır

28.03.2017, 09:33

Azərbaycanlı alimin Əfqanıstan barəsindəki tədqiqat əsəri çap olundu

28.03.2017, 09:23

“MADE İN ARMENİA” etiketli malı Azərbaycana gətirənlər mütləq cəzalandırılmalıdır!”

28.03.2017, 09:00

Pornoqrafiya yayanların cəzası ağırlaşdırılır

28.03.2017, 08:54

Dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ

ARXİV
SORĞU
Hansı ali məktəb daha yaxşı təhsil verir?
Prezident Yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyası(4.11%)
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti(7.64%)
Bakı Dövlət Universiteti(21.1%)
Bakı Ali Neft Məktəbi(1.76%)
Azərbaycan Dillər Universiteti(42.3%)
Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti(3.52%)
Azərbaycan Texniki Universiteti(2.35%)
Azərbaycan Tibb Universiteti(2.94%)
Bakı Slavyan Universiteti(2.94%)
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti(11.1%)