25 aprel 2017, Çərşənbə
Ana Səhifə - ÖLKƏ - Hansı partiya özünü Müsavatın varisi hesab edir?
Hansı partiya özünü Müsavatın varisi hesab edir?
21.12.2016, 15:25

1911-ci ildə İstanbulda mühacirətdə olan Məhəmməd Əmin Rəsulzadə tərəfindən əsası qoyulan Müsavat Partiyasının varisliyi ilə bağlı müxtəlif iddialar ortaya atır.  Məhəmməd Əmin Rəsulzadə tərəfindən əsası qoyulan partiyanın həqiqi varisi hansı partiya hesab edilir?

 

Modern.az partiya nümayəndələrinin fikrini öyrənməyə çalışıb.

 

Müsavat Partiyasının başqanı Arif Hacılı bildirib ki,  hazırkı Müsavat Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin yaratdığı partiyanın davamıdır.

 

“Müsavat partiyası bu illər ərzində öz fəaliyyətini dayandırmayıb. Sovet dövründə Stalinin repressiyaları zamanında partiya öz fəaliyyətini bəzən Azərbaycanda gizli olaraq, digər müddətlərdə isə mühacirətdə davam etdirib. 1991-ci ildə Türkiyədə yaşayan və Müsavat Partiyasını qoruyub saxlayan şəxslərlə müzakirələr apardıq. Onlar bu partiyanın Azərbaycanda fəaliyyətini rəsmi olaraq bizə həvalə etdilər. Bu baxımdan qeyd edirəm ki, Müsavat Partiyası 1911-ci ildə yaranmış partiyadır, müxtəlif dövrlərdə çətinliklərə baxmadan öz fəaliyyətini davam etdirib. Müsavat Partiyasının əvvəlki mövqeyi ilə indiki mövqeyi arasında, ümumi prinsipləri arasında ciddi fərqlər yoxdur. Cümhuriyyət , dövlətçilik, Azərbaycançılıq prinsipləri, Türkçülük, İslami dəyərlərə hörmət, demokratik cəmiyyət quruculuğunun əsas hədəf olması və digər məsələlərdə hazırkı Müsavat partiyası ilə 1918-ci ildə Azərbaycanda Xalq Cümhuriyyətini qurmuş Müsavat arasında əsaslı fərqlər yoxdur. 

 

O qeyd edib ki, Müsavat Partiyasının proqramında dəyişikliklər baş verib.

 

“1911-ci ildə əsası qoyulmuş Müsavat Partiyası daha çox daha çox dini məsələlərə üstünlük verirdi. 1917-ci ildə keçirilmiş qurultaydan sonra Müsavat Partiyasının proqramında cümhuriyyətçilik, insan hüquq və azadlıqları üstünlük təşkil edib və müəyyən dəyişikliklər olub. 1936-cı ildə Azərbaycandan kənarda keçirilən konfranslardan birində də Müsavat Partiyasının proqramında daha irəliyə gedən çağdaş dövrün tələbləri ilə ayaqlaşan əlavə və dəyişikliklər edilib. 20-ci əsrin sonunda da Müsavat Partiyası Azərbaycanda yenidən bərpa olunduqdan sonra da proqramında müasir dövrün tələblərinə uyğun olan dəyişikliklər edilib.  Amma ümumilikdə əsas prinsiplər dəyişməyib”.

 

Azərbaycan Demokrat Partiyasının sədri Sərdar Calaloğlu:

 

“Klassik partiyalarla 19-cu əsrdə yaranmış partiyalar eyni deyil. Əsrin əvvəllərində sosial demokratiya bir ideologiya idisə, indi sosial demokratiya bir ideyadır. O cümlədən müsavatçılıq bir ideologiyadırsa, indi müsavatçılıq bir ideyadır. Bu gün mövcud olan Müsavat Partiyası, ADP və digər partiyalar 19-cu əsrdə ortaya çıxmış siyasi partiyalarla ad baxımdan oxşar olsa da mahiyyət olaraq fərqlidir.

 

Təbii ki, bizim ideyalarımızın əsasında müsavatçılıq ideyası durur. Əvvəlcə kənar asılılıqdan azad olmaq, daha sonra da daxili asılılıqdan  azad olmaq ideyası bizim ideologiyamızın həyata keçirilməsində varis rolunu oynayır. Əvvəlcə milli müstəqillik, milli bərabərlik, ondan sonra ölkə daxilində sabitlik. Amma müsavatçılıqla fərqliliyimiz ondan ibarətdir ki, Müsavat daha çox sol partiyadır.

 

Çünki bərabərlik ideologiyasını sağ partiya müdafiə etmir. Yəni klassik Müsavat Partiyası ilə ümumilikdə fərqimiz bundan ibarətdir. Amma bütünlükdə Müsavat bizim ilk milli partiyamızdır. Hər bir partiya öz dövrünün tələblərinə uyğun yaranır. Dövrün partiyaların qarşısına qoyduğu şərt fərqlidir. Buna baxmayaraq bütün partiyalar Müsavatın varisi hesab olunmalıdır. Çünki Müsavat Partiyası Azərbaycançılıq uğrunda mübarizə aparıb”.

 

Müasir Müsavat partiyasının sədri Hafiz Hacıyev bildirib ki, bu günə qədər Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin adından siyasi alver məqsədi ilə istifadə edənləri Azərbaycan cəmiyyəti görüb:

 

“Hələ Elçibəy hakimiyyəti dövründə hakimiyyət daxilində ikipartiyalı sistem yaradan İsa Qəmbər oldu. Müsavat Partiyasını yaratdı. Rəsulzadənin adından istifadə etmək üçün bütün vasitələrə əl atdı.  Yəni bizim hakimiyyətimiz boyunca Elçibəy hakimiyyətini çökdürən Müsavat Partiyasını yaradan Rəsulzadənin adından istifadə edənlər oldu. Rəsulzadə heç bir pozuculuqla, təxribatla məşğul olmayıb. Azərbaycan milli dövlətinin əsaslarını qoyub.  İsa Qəmbər Müsavat Partiyasını yaratmaqla Azərbaycanda pozuculuğun bünövrəsini qoydu.

Bu gün Rəsulzadənin ideyalarını daşıyan, onun yarımçıq qalan arzularını həyata keçirən Müasir Müsavat Partiyası var.

Mənim sədri olduğum partiya  Rəsulzadənin bütün tövsiyələrinə uyğun hərəkət edir. Bu gün kimlərsə Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin və Elçibəyin adından sui-istifadə edirsə biz buna yol verməyəcəyik.

 

Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) İdarə Heyətinin üzvü, deputat Eldar İbrahimov isə fərqli düşünür. O deyib ki, YAP heç zaman Müsavat Partiyasının varisi sayıla bilməz.

 

“Yeni Azərbayacan Partiyası Heydər Əliyev tərəfindən yaradılıb. 1992-ci cil noyabrın 20-si Naxçıvanda konfrans keçirərək yaradılıb. Yeni Azərbaycan Partiyası sağ yönümlü, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə tərəfindən yaradılan Müsavat Partiyası isə sol yönümlüdür. YAP-ın proqramında əsas prinsiplər dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi, demokratik, dünyəvi dövlət qurulması,vətəndaşların dinc və firavan yaşayışını təmin etməkdir”.

 

 

Azərbaycan Milli İstiqlal Partiyasının (AMİP) Siyasi Şurasının üzvü Əli Orucov:

 

“Azərbaycan Milli İstiqlal Partiyası 1911-ci ildə əsası olan Müsavat partiyasının varisi deyil. Çünki Müsavat Partiyası solçu partiyadır, AMİP isə sağ yönümlü partiyadır. Bizim ideologiyalarımız da fərqlidir. Ona görə AMİP klassik Müsavatın varisi hesab edilə bilməz”.

 

 

Ümid Partiyasının sədr müavini Ramin Hacılı bildirib ki, Azərbaycanda fəaliyyət göstərin hərbir partiyanın məqsəd və məramı bir- birinə yaxındır.

 

“1911-ci ildə əsası qoyulan partiyanın varisi hazırda Müsavat adını daşıyan partiyadır. Ümid Partiyası Müsavat Partiyasının varisi hesab edilə bilməz. Ümid Partiyası müasir Azərbaycan qanunvericiliyinə uyğun şəkildə yaranıb. Rəsulzadənin irəli sürdüyü görüşdə mərkəzə meylli milli bir duruş var idi. Ölkədə yaşayan hər bir vətəndaşa xidmət edə bilmək üçün, bütün parametrləri özündə birləşdirməyi bacaran bir nəzəriyyə var idi. Bu nəzəriyyə Ümid Partiyasının prinsiplərinə uyğun gəlir. Amma Ümid Partiyasının Müsavat Partiyasının varisi olmaqla bağlı bir iddiası yoxdur”.

 

Böyük Quruluş Partiyasının başqanı, deputat Fazil Mustafa söyləyib ki, partiyanın varisi anlayışı əslində doğru deyil.

 

“Bu gün Azərbaycanda bir kommunist partiyası yaradıla bilər. Amma heç vaxt Azərbaycan Kommunist Partiyasının varisi olmaz. Çünki Azərbaycan Kommunist Partiyası Azərbaycanın parçalanmasında rol oynayıb. Amma indiki kommunist partiyası başqa bir dövlətin tabeliyinə keçməyi qarşısında məqsəd qoymaz.

 

Sadəcə olaraq ideya, düşüncə olaraq müsavatçılığa önəm veririk. Amma onun varisi iddiasını götürməyi yanlış hesab edirik. Bizlər müasir dövrün subyektləri ilə məşğul oluruq. Ona görə də belə bir varislik iddia etmək düzgün deyil. 20 il qabaq Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin belə bir iddiası var idi. Amma o qədər də ciddi qəbul olunmur. Hamı yaşadığı dövrün problemləri, siyasəti ilə məşğul olur”.

 

Qafar Ağayev

 

 

 

 

 

 

 


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
25.04.2017, 16:02

Azərbaycan Yəmənə yardım göstərdi

25.04.2017, 16:00

Milli Məclisinin foyesində siqaret çəkmək qadağan edildi

25.04.2017, 15:58

Tramp Azəbaycana və Ermənistana yardımı kəsdi

25.04.2017, 15:57

Komitə sədri irad bildirdi: xəstələr arasında fərq qoyulmamalıdır

25.04.2017, 15:47

Ermənistanda mason lojası yaradılır

25.04.2017, 15:44

Qənirə Paşayeva ürək xəstələrilə bağlı vacib təklif verdi

25.04.2017, 15:30

Cəmil Quliyev növbəti dəfə İTV-nin baş direktoru seçilib

25.04.2017, 15:29

Qazlı suların ZƏRƏRLƏRİ - Yaddaş pozğunluğu, insult riski beyin kiçilməsi

25.04.2017, 15:16

Mühasib kişi xanım müdirini niyə öldürdü... - Baş Prokurorluq qətllə bağlı məlumat yaydı

25.04.2017, 15:10

Suriyada hospital bombalandı: 14 ölü

25.04.2017, 14:58

Polis rəisi vəzifədən çıxarıldı

25.04.2017, 14:55

Ümumrusiya Azərbaycan Konqresinin məhkəməsi niyə təxirə salındı

25.04.2017, 14:54

Putinin xüsusi nümayəndəsi Polad Bülbüloğlundan yazdı

25.04.2017, 14:50

“Barama Hackathon 2017” layihəsinin qalibləri açıqlandı

25.04.2017, 14:37

"Başqasına verirdilər, mən də qaçdım" - Sevgilisi öldürülən qız qardaşına od püskürdü

25.04.2017, 14:27

Azərbaycana gözün buynuz qişasının gətirilməsinə icazə verildi

25.04.2017, 14:24

Elmira Axundovadan Səhiyyə və Daxili İşlər nazirliklərinə MÜRACİƏT

25.04.2017, 14:12

Obama çıxış etmək üçün 400 min qonorar istədi

25.04.2017, 14:11

Parlamentin növbəti iclasının vaxtı bilindi

25.04.2017, 14:10

ADU-da Çin dili günü qeyd edilib

25.04.2017, 14:09

BDU-da “İslam Həmrəyliyi İli 2017: reallıqlar, perspektivlər” mövzusunda konfrans

25.04.2017, 14:06

Deputat Yevda Abramovdan daha bir SƏRT çıxış: “Bizi fırladırlar, xalq çaşıb qalıb...”

25.04.2017, 14:02

Milli Məclisdə “Qara bazar” SƏS-KÜYÜ...

25.04.2017, 13:56

“Köhnə maşınların texniki baxışı daha sərt olsun!” - TƏKLİF

25.04.2017, 13:54

Mətbuat Şurasının sədri Əbülfəs Qarayevlə görüşüb

25.04.2017, 13:51

“Çoxlu insan işsiz qaldı, pullar “qara bazar”da fırlandı”

25.04.2017, 13:50

Qəbələ yazarlarının bir kitablıq görüşü                                        

25.04.2017, 13:48

Deputatlar “Valyuta tənzimi haqqında” qanuna irad tutdular

25.04.2017, 13:47

Brüssel terror ilə əlaqəsi olan 8 nəfər saxlanıldı

25.04.2017, 13:39

İtlərinə toy edən iş adamı videonu yayan şəxsi məhkəməyə verir

25.04.2017, 13:31

Azərbaycanda müəllimənin qaçırılıb zorlanması ilə bağlı MƏHKƏMƏ

25.04.2017, 13:18

Moskvada 18 nəfəri öldürən erməni Yerevana verilir - QALMAQAL

25.04.2017, 13:06

Mərkəzi Bankın səlahiyyətləri azaldıldı

25.04.2017, 13:03

Deputatlar müflisləşmə və iflasla bağlı dəyişikliyi təsdiqlədilər

25.04.2017, 13:01

Milli Məclisdə hostellərlə bağlı mübahisə düşdü

ARXİV