17 yanvar 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Səməd Vurğun repressiya dövründə necə addım atmışdı?
Səməd Vurğun repressiya dövründə necə addım atmışdı?
29.12.2016, 09:26

Səməd Vurğun çox millətpərvər və ədalətsevər insan olduğu üçün siyasi-ideoloji tələblərə tamamilə tabe olmamış və öz daxili dünyasını qorxu hislərinə qurban verməmişdir. Hətta deyərdik ki, o zaman üçün böyük cəsarət nümayiş etdirmişdir. Mövcud rejimin başında duranların və onların yerlərdə oturan əlaltılarının türklüyə qarşı apardığı qəddar dağıdıcı fəaliyyəti dövründə, yəni 1935-38-ci illərdə şair qətiyyətlə türklük davasına qalxmış, geniş səlahiyyət sahibləri olan nazir-komissarları türk dilində danışmağa çağırmış, hətta öz sevgilisi ilə belə öz ana dili olan türk dilində danışmayan məsul şəxslərə açıq aşkar meydan oxumuşdur:

                 Nədən söyləməsin ana dililə,
                 Öz odlu nitqini yoldaş komissar?
                 Türkcə danışmasın sevgilisilə,
                 Bu mənhus adətdə böyüklükmü var?  
                                                  (“Komsomol” poeması)

Məlumdur ki, o zamanın hüdudusuz səlahiyyətə malik olan şəxsləri birinci şəxs tərəfindən verilən xüsusi imtiyazlara malik komissarlar idi. Bu şəxslər istədiklərini həbs edir, istədiklərini sürgünə göndərir, istədikləri şəxsləri isə 20 dəqiqəlik formal mühakimədən sonra güllələtdirirdilər. Bu şəxslərin hətta öz sevgililəri ilə ana dilində danışmamasını göstərən şair, bu dilin türk dili olduğunu dəqiqiləşdirməklə bərabər onların danışdığı alternativ dilin ünvanını da müəyyənləşdirir. Bu dil hansı dil ola bilərdi. Aydındır ki, bu dil rus dili idi. Öz dilini bəyənməyib, rus dilində danışan nazirlərin çürük mənəviyyatına işarə vurmaqla bərabər şair açıq-aşkar ölkənin siyasi rejiminin apardığı ruslaşma siyasətinə etiraz edirdi. Özü də bu etiraz bu anti milli siyasi kompaniyanın ən yüksək zirvəsinə çatdığı 1935-36-cı illərdə edilirdi. Xatırladaq ki, məhz türk adının “azərbaycanlı” adı ilə əvəzlənməsi də bu vaxt, yəni 1936-cı ildə baş tutmuşdu.

 

Belə bir ərəfədə milli məfkurəyə dayanıqlı türklük davası qaldırmaq özünə sözü ilə məzar qazmaq, sözü üzə çıxarıb, evdə cəllad yolunu gözləmək deməkdir. Biz əminik ki, bu misralar dərc olunduqdan sonra (ilk dəfə 1935-ci il tarixində “Ədəbiyyat qəzeti”ndə çap olunmuşdur), S.Vurğun hər dəqiqə, hər saat repressiya maşınının onun başı üstünü kəsdirəcəyini gözləmişdir. Lakin buna baxmayaraq o həyatı bahasına da olsa öz daxili etirazlarını aşkar büruzə vermişdir. Çünki S.Vurğunda türklük və millilik ötəri sözlük deyil, böyük millət anlayışı, yüksək qürur və vətəndaş sevgisidir.


Atif İSLAMZADƏ
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru
e-mail: atif.islamzade@mail.ru

 

 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
NATO: “Rusiya ilə Bakı görüşümüz təşkil olunur”
17.01.2018, 18:27

NATO: “Rusiya ilə Bakı görüşümüz təşkil olunur”

Azərbaycanın Xalq artisti vəfat edib
17.01.2018, 18:15

Azərbaycanın Xalq artisti vəfat edib

Prezident peşə məktəblərində çalışan müəllimlərin maaşını artırdı
17.01.2018, 18:08

Prezident peşə məktəblərində çalışan müəllimlərin maaşını artırdı

Novruzəli Orucovun oğluna hökm oxundu - 4 il 6 ay
17.01.2018, 17:48

Novruzəli Orucovun oğluna hökm oxundu - 4 il 6 ay

Tənha insanlar üçün yeni nazirlik yaradıldı
17.01.2018, 17:43

Tənha insanlar üçün yeni nazirlik yaradıldı

146 milyon manat güzəştli kredit verilib
17.01.2018, 17:37

146 milyon manat güzəştli kredit verilib

Prezident Administrasiyasında təyinat oldu - Yeni şöbə müdirinin tərcümeyi-halı   
17.01.2018, 17:33

Prezident Administrasiyasında təyinat oldu - Yeni şöbə müdirinin tərcümeyi-halı  

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
17.01.2018, 17:16

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ

Şəmkirdə 26 yaşlı gənci güllələyənin şəxsiyyəti məlum oldu 
17.01.2018, 17:14

Şəmkirdə 26 yaşlı gənci güllələyənin şəxsiyyəti məlum oldu 

Lavrovla Çavuşoğlu Suriyanı müzakirə etdi
17.01.2018, 17:08

Lavrovla Çavuşoğlu Suriyanı müzakirə etdi

Rəsmi Bakı BMT Baş katibinin Qarabağ çağırışını DƏSTƏKLƏDİ
17.01.2018, 17:04

Rəsmi Bakı BMT Baş katibinin Qarabağ çağırışını DƏSTƏKLƏDİ

Türkiyədə helikopter qəzası: 3 əsgər öldü
17.01.2018, 16:59

Türkiyədə helikopter qəzası: 3 əsgər öldü

Əhliman Əmiraslanov şikayətləri dinlədi
17.01.2018, 16:44

Əhliman Əmiraslanov şikayətləri dinlədi

Elmar Məmmədyarov Fransada nazirlə görüşdü, saziş imzalandı
17.01.2018, 16:26

Elmar Məmmədyarov Fransada nazirlə görüşdü, saziş imzalandı

Milli Məclis “Azərbaycan Ordusu haqqında” sənədi müzakirəyə çıxaracaq   
17.01.2018, 16:24

Milli Məclis “Azərbaycan Ordusu haqqında” sənədi müzakirəyə çıxaracaq  

Qəbul imtahanında ödəniş dəyişəcək? – DİM-dən AÇIQLAMA
17.01.2018, 16:10

Qəbul imtahanında ödəniş dəyişəcək? – DİM-dən AÇIQLAMA

3 yeni telefon buraxılacaq
17.01.2018, 16:04

3 yeni telefon buraxılacaq

Vikipediya-da Cümhuriyyəti Parlamenti haqqında məqalə dəyişdirildi   
17.01.2018, 16:02

Vikipediya-da Cümhuriyyəti Parlamenti haqqında məqalə dəyişdirildi  

Azərbaycanın dövlət qurumları dini ekstremizmə qarşı birgə mübarizəyə başladı   
17.01.2018, 15:57

Azərbaycanın dövlət qurumları dini ekstremizmə qarşı birgə mübarizəyə başladı  

Çox adam “tanınmış”, “məşhur” olub - Belə getsə, tezliklə “dahi” də olacaqlar...
17.01.2018, 15:53

Çox adam “tanınmış”, “məşhur” olub - Belə getsə, tezliklə “dahi” də olacaqlar...

Azərbaycan - Avropa İttifaqı danışıqları Avropa Parlamenti komitələrinin gündəliyinə daxil edildi
17.01.2018, 15:46

Azərbaycan - Avropa İttifaqı danışıqları Avropa Parlamenti komitələrinin gündəliyinə daxil edildi

Ərdoğan Roma Papası ilə görüşəcək
17.01.2018, 15:43

Ərdoğan Roma Papası ilə görüşəcək

Azərbaycanda jurnalistlərin nə qədər maaş aldığı bəlli oldu
17.01.2018, 15:33

Azərbaycanda jurnalistlərin nə qədər maaş aldığı bəlli oldu

Bakı yollarında nöqsanlar aşkarlandı – RƏSMİ
17.01.2018, 15:32

Bakı yollarında nöqsanlar aşkarlandı – RƏSMİ

Husilər Səudiyyə Ərəbistanına raket atdılar
17.01.2018, 15:31

Husilər Səudiyyə Ərəbistanına raket atdılar

Builki qəbul, buraxılış və sınaq imtahanlarının tarixləri ELAN OLUNDU  
17.01.2018, 15:18

Builki qəbul, buraxılış və sınaq imtahanlarının tarixləri ELAN OLUNDU  

Koreya səfiri BDU-da
17.01.2018, 15:17

Koreya səfiri BDU-da

Orfoqrafiya Komissiyasının mübahisəli QAYDALARI haqda son sözü Nazirlər Kabineti DEYƏCƏK
17.01.2018, 15:14

Orfoqrafiya Komissiyasının mübahisəli QAYDALARI haqda son sözü Nazirlər Kabineti DEYƏCƏK

Qubada modul tipli məktəb istifadəyə verildi - FOTO
17.01.2018, 15:04

Qubada modul tipli məktəb istifadəyə verildi - FOTO

Əflatun Amaşov hansı saytlara dövlətdən maliyyə ayrılacağını açıqladı - ŞƏRTLƏR   
17.01.2018, 14:58

Əflatun Amaşov hansı saytlara dövlətdən maliyyə ayrılacağını açıqladı - ŞƏRTLƏR  

Vergilər Nazirliyi QALMAQALLI “Grand Hospital”ı yoxlamağa başladı
17.01.2018, 14:48

Vergilər Nazirliyi QALMAQALLI “Grand Hospital”ı yoxlamağa başladı

Bu ölkələrdə kişilərə təcavüz edilir - Bəs Azərbaycanda vəziyyət necədir?
17.01.2018, 14:43

Bu ölkələrdə kişilərə təcavüz edilir - Bəs Azərbaycanda vəziyyət necədir?

Baş redaktordan Dilçilik İnstitutunun direktoruna MÜRACİƏT: “Orfoqrafiya islahatına ehtiyac varsa…”
17.01.2018, 14:35

Baş redaktordan Dilçilik İnstitutunun direktoruna MÜRACİƏT: “Orfoqrafiya islahatına ehtiyac varsa…”

İran erməni kilsəsini YUENSKO-nun siyahısına salmaq istəyir
17.01.2018, 14:35

İran erməni kilsəsini YUENSKO-nun siyahısına salmaq istəyir

Xəbər saytları ilə SOCAR-ın qarşıdurması - Tərəflər bir-birini İTTİHAM EDİR
17.01.2018, 14:26

Xəbər saytları ilə SOCAR-ın qarşıdurması - Tərəflər bir-birini İTTİHAM EDİR

ARXİV
SORĞU
Aylıq məvacibinizi ən çox nəyə xərcləyirsiniz?
- Ərzağa(54.1%)
- Geyimə(3.58%)
- Müalicəyə(5.57%)
- Kommunal xidmət haqlarına(13.9%)
- Təhsilə(2.39%)
- İstirahətə(1.19%)
- Kitaba(0.79%)
- Rüşvətə(4.38%)
- Əyləncəyə(0.79%)
- Digər şeylərə(13.1%)