26 may 2018, Şənbə
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Səməd Vurğun repressiya dövründə necə addım atmışdı?
Səməd Vurğun repressiya dövründə necə addım atmışdı?
29.12.2016, 09:26

Səməd Vurğun çox millətpərvər və ədalətsevər insan olduğu üçün siyasi-ideoloji tələblərə tamamilə tabe olmamış və öz daxili dünyasını qorxu hislərinə qurban verməmişdir. Hətta deyərdik ki, o zaman üçün böyük cəsarət nümayiş etdirmişdir. Mövcud rejimin başında duranların və onların yerlərdə oturan əlaltılarının türklüyə qarşı apardığı qəddar dağıdıcı fəaliyyəti dövründə, yəni 1935-38-ci illərdə şair qətiyyətlə türklük davasına qalxmış, geniş səlahiyyət sahibləri olan nazir-komissarları türk dilində danışmağa çağırmış, hətta öz sevgilisi ilə belə öz ana dili olan türk dilində danışmayan məsul şəxslərə açıq aşkar meydan oxumuşdur:

                 Nədən söyləməsin ana dililə,
                 Öz odlu nitqini yoldaş komissar?
                 Türkcə danışmasın sevgilisilə,
                 Bu mənhus adətdə böyüklükmü var?  
                                                  (“Komsomol” poeması)

Məlumdur ki, o zamanın hüdudusuz səlahiyyətə malik olan şəxsləri birinci şəxs tərəfindən verilən xüsusi imtiyazlara malik komissarlar idi. Bu şəxslər istədiklərini həbs edir, istədiklərini sürgünə göndərir, istədikləri şəxsləri isə 20 dəqiqəlik formal mühakimədən sonra güllələtdirirdilər. Bu şəxslərin hətta öz sevgililəri ilə ana dilində danışmamasını göstərən şair, bu dilin türk dili olduğunu dəqiqiləşdirməklə bərabər onların danışdığı alternativ dilin ünvanını da müəyyənləşdirir. Bu dil hansı dil ola bilərdi. Aydındır ki, bu dil rus dili idi. Öz dilini bəyənməyib, rus dilində danışan nazirlərin çürük mənəviyyatına işarə vurmaqla bərabər şair açıq-aşkar ölkənin siyasi rejiminin apardığı ruslaşma siyasətinə etiraz edirdi. Özü də bu etiraz bu anti milli siyasi kompaniyanın ən yüksək zirvəsinə çatdığı 1935-36-cı illərdə edilirdi. Xatırladaq ki, məhz türk adının “azərbaycanlı” adı ilə əvəzlənməsi də bu vaxt, yəni 1936-cı ildə baş tutmuşdu.

 

Belə bir ərəfədə milli məfkurəyə dayanıqlı türklük davası qaldırmaq özünə sözü ilə məzar qazmaq, sözü üzə çıxarıb, evdə cəllad yolunu gözləmək deməkdir. Biz əminik ki, bu misralar dərc olunduqdan sonra (ilk dəfə 1935-ci il tarixində “Ədəbiyyat qəzeti”ndə çap olunmuşdur), S.Vurğun hər dəqiqə, hər saat repressiya maşınının onun başı üstünü kəsdirəcəyini gözləmişdir. Lakin buna baxmayaraq o həyatı bahasına da olsa öz daxili etirazlarını aşkar büruzə vermişdir. Çünki S.Vurğunda türklük və millilik ötəri sözlük deyil, böyük millət anlayışı, yüksək qürur və vətəndaş sevgisidir.


Atif İSLAMZADƏ
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru
e-mail: atif.islamzade@mail.ru

 

 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Azərbaycanın “İnterpol”a verdiyi Burak Bilgili İstanbulda şirkət açıb
26.05.2018, 10:09

Azərbaycanın “İnterpol”a verdiyi Burak Bilgili İstanbulda şirkət açıb

Putin söz verdi
26.05.2018, 09:53

Putin söz verdi

Cəbhədə atışma – Pulemyotlar işə düşdü
26.05.2018, 09:43

Cəbhədə atışma – Pulemyotlar işə düşdü

Qusarda kanalda batan şəxsin axtarışına başlanılıdı
26.05.2018, 09:25

Qusarda kanalda batan şəxsin axtarışına başlanılıdı

Trampdan Şimali Koreyaya müsbət SİQNAL: “Sammit keçiriləcək”
26.05.2018, 09:21

Trampdan Şimali Koreyaya müsbət SİQNAL: “Sammit keçiriləcək”

Gədəbəydə qətl törədən gənc saxlanılıb
26.05.2018, 09:14

Gədəbəydə qətl törədən gənc saxlanılıb

Göygöldə "KamAZ" aşıb, iki nəfər ölüb
26.05.2018, 09:10

Göygöldə "KamAZ" aşıb, iki nəfər ölüb

ABŞ Konqresi AXC-ın yaranmasının 100 illiyi ilə bağlı bəyanat verdi
26.05.2018, 09:03

ABŞ Konqresi AXC-ın yaranmasının 100 illiyi ilə bağlı bəyanat verdi

Siqareti tərgitməyin effektiv yolu
26.05.2018, 00:25

Siqareti tərgitməyin effektiv yolu

Türkiyədə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə dair nadir kitablar nəşr olunub
26.05.2018, 00:14

Türkiyədə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə dair nadir kitablar nəşr olunub

Heydər Əliyev Mərkəzində “Son iclas” bədii-sənədli filminin təqdimatı olub
26.05.2018, 00:06

Heydər Əliyev Mərkəzində “Son iclas” bədii-sənədli filminin təqdimatı olub

Klubu Arda Turanı ağır cəzalandırdı - 250 min avro 
25.05.2018, 23:57

Klubu Arda Turanı ağır cəzalandırdı - 250 min avro 

Qəzzada toqquşmalar: 109 yaralı
25.05.2018, 23:44

Qəzzada toqquşmalar: 109 yaralı

Putin növbəti dəfə prezident olmayacaq
25.05.2018, 23:33

Putin növbəti dəfə prezident olmayacaq

Şahmatçımız dünya çempionatının qalibi oldu - Video
25.05.2018, 23:22

Şahmatçımız dünya çempionatının qalibi oldu - Video

Naxçıvanda  xidmət rəisi vəzifəsindən azad edilib
25.05.2018, 23:07

Naxçıvanda  xidmət rəisi vəzifəsindən azad edilib

Türkiyə ordusu üç PKK başçısını məhv edib
25.05.2018, 22:56

Türkiyə ordusu üç PKK başçısını məhv edib

Azərbaycan neftinin SON QİYMƏTİ - 80 dolları ötüb
25.05.2018, 22:41

Azərbaycan neftinin SON QİYMƏTİ - 80 dolları ötüb

Ramazanın 10-cu gününün duası, imsak və iftar vaxtı
25.05.2018, 22:28

Ramazanın 10-cu gününün duası, imsak və iftar vaxtı

25.05.2018, 22:20

"Real" "Liverpul"a qalib gəldi - VİDEO

25-ci
25.05.2018, 22:12

25-ci

Tramp Şimali Koreya ilə dialoqu bərpa edir
25.05.2018, 22:10

Tramp Şimali Koreya ilə dialoqu bərpa edir

Bir sinifdən 7 nəfər 600-dən çox bal topladı – VİDEO
25.05.2018, 21:57

Bir sinifdən 7 nəfər 600-dən çox bal topladı – VİDEO

Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi münasibəti ilə bəzi binalar bayraqlarla bəzədilib
25.05.2018, 21:42

Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi münasibəti ilə bəzi binalar bayraqlarla bəzədilib

Beynəlxalq kosmik stansiya kainatın soyuq qütbü olacaq
25.05.2018, 21:36

Beynəlxalq kosmik stansiya kainatın soyuq qütbü olacaq

Məktəbdə silahlı insident - bir nəfər ağır yaralandı
25.05.2018, 21:32

Məktəbdə silahlı insident - bir nəfər ağır yaralandı

Türkiyə gəmisi raketlə vuruldu
25.05.2018, 21:26

Türkiyə gəmisi raketlə vuruldu

Aprel şəhidinin oğlu AzEdu.az-a yazdı: “Anamdan xəlvət atamın paltarlarını öpürəm”
25.05.2018, 21:19

Aprel şəhidinin oğlu AzEdu.az-a yazdı: “Anamdan xəlvət atamın paltarlarını öpürəm”

Konstitusiya Məhkəməsi Ali Məhkəmənin qərarını ləğv edib
25.05.2018, 20:46

Konstitusiya Məhkəməsi Ali Məhkəmənin qərarını ləğv edib

Rustavidə azərbaycanlı tələbənin meyiti tapılıb
25.05.2018, 20:33

Rustavidə azərbaycanlı tələbənin meyiti tapılıb

Rusiyadan BƏYANAT: Böyük Britaniya bizdən üzr istəməlidir
25.05.2018, 20:28

Rusiyadan BƏYANAT: Böyük Britaniya bizdən üzr istəməlidir

Xaricdən daha çox idxal etdiyimiz  məhsullar - SİYAHI
25.05.2018, 20:24

Xaricdən daha çox idxal etdiyimiz  məhsullar - SİYAHI

Dövlət Miqrasiya Xidmətində Cümhuriyyətin yubileyi qeyd edilib
25.05.2018, 20:20

Dövlət Miqrasiya Xidmətində Cümhuriyyətin yubileyi qeyd edilib

Daxili İşlər Nazirliyində AXC-nin 100 illiyi ilə bağlı TƏDBİR
25.05.2018, 19:04

Daxili İşlər Nazirliyində AXC-nin 100 illiyi ilə bağlı TƏDBİR

ATƏT-in daimi nümayəndələri Cənubi Qafqaza səfər edəcək
25.05.2018, 18:53

ATƏT-in daimi nümayəndələri Cənubi Qafqaza səfər edəcək

ARXİV
SORĞU
Türkiyədə səsvermə hüqüqunuz olsaydı, hansı namizədə səs verərdiniz?
Muharrem İnce (21.8%)
Meral Akşener (12.6%)
Rəcəb Tayyip Ərdoğan (58.0%)
Selahattin Demirtaş (1.72%)
Temel Karamollaoğlu (0.57%)
Doğu Perinçek (5.17%)