26 aprel 2017, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Səməd Vurğun repressiya dövründə necə addım atmışdı?
Səməd Vurğun repressiya dövründə necə addım atmışdı?
29.12.2016, 09:26

Səməd Vurğun çox millətpərvər və ədalətsevər insan olduğu üçün siyasi-ideoloji tələblərə tamamilə tabe olmamış və öz daxili dünyasını qorxu hislərinə qurban verməmişdir. Hətta deyərdik ki, o zaman üçün böyük cəsarət nümayiş etdirmişdir. Mövcud rejimin başında duranların və onların yerlərdə oturan əlaltılarının türklüyə qarşı apardığı qəddar dağıdıcı fəaliyyəti dövründə, yəni 1935-38-ci illərdə şair qətiyyətlə türklük davasına qalxmış, geniş səlahiyyət sahibləri olan nazir-komissarları türk dilində danışmağa çağırmış, hətta öz sevgilisi ilə belə öz ana dili olan türk dilində danışmayan məsul şəxslərə açıq aşkar meydan oxumuşdur:

                 Nədən söyləməsin ana dililə,
                 Öz odlu nitqini yoldaş komissar?
                 Türkcə danışmasın sevgilisilə,
                 Bu mənhus adətdə böyüklükmü var?  
                                                  (“Komsomol” poeması)

Məlumdur ki, o zamanın hüdudusuz səlahiyyətə malik olan şəxsləri birinci şəxs tərəfindən verilən xüsusi imtiyazlara malik komissarlar idi. Bu şəxslər istədiklərini həbs edir, istədiklərini sürgünə göndərir, istədikləri şəxsləri isə 20 dəqiqəlik formal mühakimədən sonra güllələtdirirdilər. Bu şəxslərin hətta öz sevgililəri ilə ana dilində danışmamasını göstərən şair, bu dilin türk dili olduğunu dəqiqiləşdirməklə bərabər onların danışdığı alternativ dilin ünvanını da müəyyənləşdirir. Bu dil hansı dil ola bilərdi. Aydındır ki, bu dil rus dili idi. Öz dilini bəyənməyib, rus dilində danışan nazirlərin çürük mənəviyyatına işarə vurmaqla bərabər şair açıq-aşkar ölkənin siyasi rejiminin apardığı ruslaşma siyasətinə etiraz edirdi. Özü də bu etiraz bu anti milli siyasi kompaniyanın ən yüksək zirvəsinə çatdığı 1935-36-cı illərdə edilirdi. Xatırladaq ki, məhz türk adının “azərbaycanlı” adı ilə əvəzlənməsi də bu vaxt, yəni 1936-cı ildə baş tutmuşdu.

 

Belə bir ərəfədə milli məfkurəyə dayanıqlı türklük davası qaldırmaq özünə sözü ilə məzar qazmaq, sözü üzə çıxarıb, evdə cəllad yolunu gözləmək deməkdir. Biz əminik ki, bu misralar dərc olunduqdan sonra (ilk dəfə 1935-ci il tarixində “Ədəbiyyat qəzeti”ndə çap olunmuşdur), S.Vurğun hər dəqiqə, hər saat repressiya maşınının onun başı üstünü kəsdirəcəyini gözləmişdir. Lakin buna baxmayaraq o həyatı bahasına da olsa öz daxili etirazlarını aşkar büruzə vermişdir. Çünki S.Vurğunda türklük və millilik ötəri sözlük deyil, böyük millət anlayışı, yüksək qürur və vətəndaş sevgisidir.


Atif İSLAMZADƏ
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru
e-mail: atif.islamzade@mail.ru

 

 


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
26.04.2017, 09:39

Azərbaycanda nadir xəstə ana oldu - FOTO

26.04.2017, 09:35

Prezidentin köməkçisi iqtisadi vəziyyətdən YAZDI

26.04.2017, 09:29

Mir Cəlal Paşayev -109 

26.04.2017, 09:27

Bu il Gül bayramı fərqli formatda keçiriləcək - Bakı Meriyasından AÇIQLAMA

26.04.2017, 09:17

Dostları Əflatun Amaşovun yubileyini belə TƏBRİK ETDİLƏR

26.04.2017, 08:41

Azərbaycanda yüzlərlə QHT rəhbəri İlham Əliyevə müraciət etdi

26.04.2017, 08:36

Dollar BAHALAŞDI

26.04.2017, 00:57

AŞPA sədri istefaya RAZILAŞDI

26.04.2017, 00:43

76 yaşlı qadın özünü bıçaqlayıb

26.04.2017, 00:25

Tramp daha bir rekorda imza atıb

26.04.2017, 00:07

Əməliyyatlar  bütün  terrorçular məhv edilənədək davam etdiriləcək

25.04.2017, 23:50

Bakıda təcili yardım briqadasının həkimi döyülüb - VİDEO

25.04.2017, 23:36

Deputat olmağın ÜSTÜNLÜKLƏRİ - SİYAHI

25.04.2017, 23:34

Misirdə partlayış törədilib

25.04.2017, 23:17

Azay Quliyev ATƏT PA-nın baş katibi ilə görüşdü

25.04.2017, 23:06

Atasının imtina etdiyi Fransa prezidentliyinə namizəd – Marin Le Penin qalmaqallı HƏYAT YOLU

25.04.2017, 23:01

“Sınıq Körpü”də hər hansı insident olmayıb” – Rəsmi

25.04.2017, 22:47

Sankt-Peterburqdakı terroru  “İmam Şamil batalyonu” TÖRƏDİB

25.04.2017, 22:42

ABŞ Türkiyənin PKK-ya zərbələrini PİSLƏDİ

25.04.2017, 22:33

İlin əvvəlindən Donbasda  140 dinc sakin öldürülüb

25.04.2017, 22:25

Böyük Britaniya Rusiyaya nüvə zərbəsi endirə bilər – YENİ TƏHLÜKƏ

25.04.2017, 22:18

Putinin dünya liderlərinə verdiyi və aldığı canlı hədiyyələr - FOTOLAR

25.04.2017, 22:11

Müdirini qətlə yetirən mühasibin gizlətdiyi pul torbası TAPILIB

25.04.2017, 21:54

"Sarkisyan mənə dedi ki, Ağdam ermənilərin vətəni deyil və o haqlıdır” - Tomas de Vaal

25.04.2017, 21:38

Leyla Əliyeva MDU nəzdində Asiya və Afrika Ölkələri İnstitutunda - FOTO

25.04.2017, 21:33

Rusiyanın öhdəsindən gəlmək mümkündür, obyektləri vurula bilər

25.04.2017, 21:25

Türkiyə ordusu 70 PKK terrorçusunu məhv etdi

25.04.2017, 21:11

Yaşayış binasının çardağında asılmış kişi meyiti tapılıb

25.04.2017, 20:59

Rusiya Suriyada hakimiyyət dəyişikliyinə imkan verməyəcək

25.04.2017, 20:43

Cəbhədə daha bir erməni hərbçi öldürüldü

25.04.2017, 20:29

Türkiyə Yəmənə iki milyard dollar yardım edir

25.04.2017, 20:15

“Qanun Prezident Administrasiyasını ləğv edə bilməz”- Şahin Əliyev

25.04.2017, 20:02

SOCAR Maltada elektrik stansiyası və qaz terminalı açdı - VİDEO

25.04.2017, 18:57

Saatlı sakini qardaşı arvadını bıçaqlayıb

25.04.2017, 18:46

Uğurlu layihənin təməl prinsipləri

ARXİV