22 sentyabr 2017, Cümə
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Səməd Vurğun repressiya dövründə necə addım atmışdı?
Səməd Vurğun repressiya dövründə necə addım atmışdı?
29.12.2016, 09:26

Səməd Vurğun çox millətpərvər və ədalətsevər insan olduğu üçün siyasi-ideoloji tələblərə tamamilə tabe olmamış və öz daxili dünyasını qorxu hislərinə qurban verməmişdir. Hətta deyərdik ki, o zaman üçün böyük cəsarət nümayiş etdirmişdir. Mövcud rejimin başında duranların və onların yerlərdə oturan əlaltılarının türklüyə qarşı apardığı qəddar dağıdıcı fəaliyyəti dövründə, yəni 1935-38-ci illərdə şair qətiyyətlə türklük davasına qalxmış, geniş səlahiyyət sahibləri olan nazir-komissarları türk dilində danışmağa çağırmış, hətta öz sevgilisi ilə belə öz ana dili olan türk dilində danışmayan məsul şəxslərə açıq aşkar meydan oxumuşdur:

                 Nədən söyləməsin ana dililə,
                 Öz odlu nitqini yoldaş komissar?
                 Türkcə danışmasın sevgilisilə,
                 Bu mənhus adətdə böyüklükmü var?  
                                                  (“Komsomol” poeması)

Məlumdur ki, o zamanın hüdudusuz səlahiyyətə malik olan şəxsləri birinci şəxs tərəfindən verilən xüsusi imtiyazlara malik komissarlar idi. Bu şəxslər istədiklərini həbs edir, istədiklərini sürgünə göndərir, istədikləri şəxsləri isə 20 dəqiqəlik formal mühakimədən sonra güllələtdirirdilər. Bu şəxslərin hətta öz sevgililəri ilə ana dilində danışmamasını göstərən şair, bu dilin türk dili olduğunu dəqiqiləşdirməklə bərabər onların danışdığı alternativ dilin ünvanını da müəyyənləşdirir. Bu dil hansı dil ola bilərdi. Aydındır ki, bu dil rus dili idi. Öz dilini bəyənməyib, rus dilində danışan nazirlərin çürük mənəviyyatına işarə vurmaqla bərabər şair açıq-aşkar ölkənin siyasi rejiminin apardığı ruslaşma siyasətinə etiraz edirdi. Özü də bu etiraz bu anti milli siyasi kompaniyanın ən yüksək zirvəsinə çatdığı 1935-36-cı illərdə edilirdi. Xatırladaq ki, məhz türk adının “azərbaycanlı” adı ilə əvəzlənməsi də bu vaxt, yəni 1936-cı ildə baş tutmuşdu.

 

Belə bir ərəfədə milli məfkurəyə dayanıqlı türklük davası qaldırmaq özünə sözü ilə məzar qazmaq, sözü üzə çıxarıb, evdə cəllad yolunu gözləmək deməkdir. Biz əminik ki, bu misralar dərc olunduqdan sonra (ilk dəfə 1935-ci il tarixində “Ədəbiyyat qəzeti”ndə çap olunmuşdur), S.Vurğun hər dəqiqə, hər saat repressiya maşınının onun başı üstünü kəsdirəcəyini gözləmişdir. Lakin buna baxmayaraq o həyatı bahasına da olsa öz daxili etirazlarını aşkar büruzə vermişdir. Çünki S.Vurğunda türklük və millilik ötəri sözlük deyil, böyük millət anlayışı, yüksək qürur və vətəndaş sevgisidir.


Atif İSLAMZADƏ
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru
e-mail: atif.islamzade@mail.ru

 

 


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Erməni deputat Bakıya necə gəlmələrindən DANIŞDI
22.09.2017, 13:55

Erməni deputat Bakıya necə gəlmələrindən DANIŞDI

Almaniya yeni kansler seçiminə gedir
22.09.2017, 13:49

Almaniya yeni kansler seçiminə gedir

Qafqaz Müsəlmanları İdarəsindən xaricdən qrant alması iddiasına REAKSİYA
22.09.2017, 13:34

Qafqaz Müsəlmanları İdarəsindən xaricdən qrant alması iddiasına REAKSİYA

Bakıya gələn erməni deputat: “Mənim anam bakılıdır, tətillərimi burada keçirirdim”    
22.09.2017, 13:30

Bakıya gələn erməni deputat: “Mənim anam bakılıdır, tətillərimi burada keçirirdim”  

Bakı şəhər Baş Polis İdarəsi Milli Şuraya xəbərdarlıq etdi
22.09.2017, 13:22

Bakı şəhər Baş Polis İdarəsi Milli Şuraya xəbərdarlıq etdi

İraq kürdlərinin müstəqillik referendumu - Yaxın Şərq yenidən “qan gölü”nə dönəcək
22.09.2017, 13:18

İraq kürdlərinin müstəqillik referendumu - Yaxın Şərq yenidən “qan gölü”nə dönəcək

“6 güllə yarası almışam, 7 ay həbsdə yatmışam, Şeyxlə aramızda ciddi problem yoxdur”
22.09.2017, 12:57

“6 güllə yarası almışam, 7 ay həbsdə yatmışam, Şeyxlə aramızda ciddi problem yoxdur”

Erməni deputat Bakıda xahiş etdi
22.09.2017, 12:54

Erməni deputat Bakıda xahiş etdi

Havalar sabahdan pisləşəcək - XƏBƏRDARLIQ   
22.09.2017, 12:53

Havalar sabahdan pisləşəcək - XƏBƏRDARLIQ  

Qəbul imtahanlarındakı dəyişikliklər 2019-cu ildən qüvvəyə minəcək - YENİLƏNİB
22.09.2017, 12:48

Qəbul imtahanlarındakı dəyişikliklər 2019-cu ildən qüvvəyə minəcək - YENİLƏNİB

Jurnalist Azər Hüseynbala palataya köçürülüb
22.09.2017, 12:41

Jurnalist Azər Hüseynbala palataya köçürülüb

Milyarderin qardaşı: “Fərhad Əhmədovun şirkəti ləğv olunmur”   
22.09.2017, 12:35

Milyarderin qardaşı: “Fərhad Əhmədovun şirkəti ləğv olunmur”  

Gələn ilin büdcəsində gəlirlər artacaq - AÇIQLAMA
22.09.2017, 12:33

Gələn ilin büdcəsində gəlirlər artacaq - AÇIQLAMA

“Şəhadət” təqdim olundu – Şəhidlərlə dini fanatiklər müqayisə edildi
22.09.2017, 12:26

“Şəhadət” təqdim olundu – Şəhidlərlə dini fanatiklər müqayisə edildi

Aşura yüksək səviyyədə keçiriləcək – RƏSMİ
22.09.2017, 12:20

Aşura yüksək səviyyədə keçiriləcək – RƏSMİ

Azərbaycanda oğul ata və anasını qətlə yetirdi  
22.09.2017, 12:17

Azərbaycanda oğul ata və anasını qətlə yetirdi  

Həkimlər ucqar rayonlarda işləməyə maraqlı deyillər   
22.09.2017, 12:15

Həkimlər ucqar rayonlarda işləməyə maraqlı deyillər  

Terrorçulara qoşulanların uşaqlarının ölkəyə gətirilməsi tezliklə həllini tapacaq
22.09.2017, 12:14

Terrorçulara qoşulanların uşaqlarının ölkəyə gətirilməsi tezliklə həllini tapacaq

BMT Azərbaycana qarşı cinayət törədənləri necə cəzalandıra bilər? - VİDEO
22.09.2017, 12:08

BMT Azərbaycana qarşı cinayət törədənləri necə cəzalandıra bilər? - VİDEO

Azərbaycan qadınlarının seçilmək hüququnun 100 illiyi qeyd ediləcək.   
22.09.2017, 11:53

Azərbaycan qadınlarının seçilmək hüququnun 100 illiyi qeyd ediləcək.  

Qarabağ separatçılarının “bayrağını” qaldırmağa imkan verilmədi - FOTO
22.09.2017, 11:49

Qarabağ separatçılarının “bayrağını” qaldırmağa imkan verilmədi - FOTO

İŞİD-ə qoşulan azərbaycanlıların İraqdakı uşaqları ilə bağlı danışıqlar aparılır  - XİN-dən AÇIQLAMA
22.09.2017, 11:45

İŞİD-ə qoşulan azərbaycanlıların İraqdakı uşaqları ilə bağlı danışıqlar aparılır  - XİN-dən AÇIQLAMA

BMT nümayəndəsi Azərbaycan qadınlarına səsləndi: Aktiv olun!
22.09.2017, 11:38

BMT nümayəndəsi Azərbaycan qadınlarına səsləndi: Aktiv olun!

Prezident Balaxanı Sənaye Parkının açılışında - FOTO
22.09.2017, 11:36

Prezident Balaxanı Sənaye Parkının açılışında - FOTO

Zakir Həsənov hərbi təyinatlı obyektlərin açılışını etdi
22.09.2017, 11:29

Zakir Həsənov hərbi təyinatlı obyektlərin açılışını etdi

Dünya Bankının təhsil missiyası UNEC-də
22.09.2017, 11:26

Dünya Bankının təhsil missiyası UNEC-də

Xələf Xələfov dünyaya çağırış etdi
22.09.2017, 11:23

Xələf Xələfov dünyaya çağırış etdi

Bahar Muradova: “Problemləri həll edə bilərik”
22.09.2017, 11:17

Bahar Muradova: “Problemləri həll edə bilərik”

Bakı Ali Neft Məktəbinin tələbələri beynəlxalq forumda
22.09.2017, 11:16

Bakı Ali Neft Məktəbinin tələbələri beynəlxalq forumda

"GUAM-ABŞ Birgə Bəyannaməsi" qəbul edilib
22.09.2017, 11:13

"GUAM-ABŞ Birgə Bəyannaməsi" qəbul edilib

Qarabağ separatçıları əcnəbi vətəndaşlara viza verir? – FOTOFAKT
22.09.2017, 11:10

Qarabağ separatçıları əcnəbi vətəndaşlara viza verir? – FOTOFAKT

“Erməni işğalı Azərbaycana bəzi sahələrdə uğur əldə etməyə mane olur”   
22.09.2017, 11:05

“Erməni işğalı Azərbaycana bəzi sahələrdə uğur əldə etməyə mane olur”  

Bal yarmarkasında qiymətlər necə olacaq?  
22.09.2017, 10:59

Bal yarmarkasında qiymətlər necə olacaq?  

Bakıda ermənilərin iştirak etdiyi konfrans işə başladı   
22.09.2017, 10:56

Bakıda ermənilərin iştirak etdiyi konfrans işə başladı  

Qubada Alma bayramı keçiriləcək
22.09.2017, 10:52

Qubada Alma bayramı keçiriləcək

ARXİV
SORĞU
Məhərrəmliyin əsas şərtlərini qəbul edirsiniz?
- Bəli qəbul edirəm və Kərbəla şəhidlərinə mütləq yas saxlayacam (47.1%)
- Məhərrəmliyin şərtləri yalnız şiələr üçündür(7.77%)
- Bu şərtlərin heç birini qəbul etmirəm(12.4%)
- Məhərrəmlık əsl İslama ziddir(32.6%)