23 fevral 2017, Cümə axşamı
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Səməd Vurğun repressiya dövründə necə addım atmışdı?
Səməd Vurğun repressiya dövründə necə addım atmışdı?
29.12.2016, 09:26

Səməd Vurğun çox millətpərvər və ədalətsevər insan olduğu üçün siyasi-ideoloji tələblərə tamamilə tabe olmamış və öz daxili dünyasını qorxu hislərinə qurban verməmişdir. Hətta deyərdik ki, o zaman üçün böyük cəsarət nümayiş etdirmişdir. Mövcud rejimin başında duranların və onların yerlərdə oturan əlaltılarının türklüyə qarşı apardığı qəddar dağıdıcı fəaliyyəti dövründə, yəni 1935-38-ci illərdə şair qətiyyətlə türklük davasına qalxmış, geniş səlahiyyət sahibləri olan nazir-komissarları türk dilində danışmağa çağırmış, hətta öz sevgilisi ilə belə öz ana dili olan türk dilində danışmayan məsul şəxslərə açıq aşkar meydan oxumuşdur:

                 Nədən söyləməsin ana dililə,
                 Öz odlu nitqini yoldaş komissar?
                 Türkcə danışmasın sevgilisilə,
                 Bu mənhus adətdə böyüklükmü var?  
                                                  (“Komsomol” poeması)

Məlumdur ki, o zamanın hüdudusuz səlahiyyətə malik olan şəxsləri birinci şəxs tərəfindən verilən xüsusi imtiyazlara malik komissarlar idi. Bu şəxslər istədiklərini həbs edir, istədiklərini sürgünə göndərir, istədikləri şəxsləri isə 20 dəqiqəlik formal mühakimədən sonra güllələtdirirdilər. Bu şəxslərin hətta öz sevgililəri ilə ana dilində danışmamasını göstərən şair, bu dilin türk dili olduğunu dəqiqiləşdirməklə bərabər onların danışdığı alternativ dilin ünvanını da müəyyənləşdirir. Bu dil hansı dil ola bilərdi. Aydındır ki, bu dil rus dili idi. Öz dilini bəyənməyib, rus dilində danışan nazirlərin çürük mənəviyyatına işarə vurmaqla bərabər şair açıq-aşkar ölkənin siyasi rejiminin apardığı ruslaşma siyasətinə etiraz edirdi. Özü də bu etiraz bu anti milli siyasi kompaniyanın ən yüksək zirvəsinə çatdığı 1935-36-cı illərdə edilirdi. Xatırladaq ki, məhz türk adının “azərbaycanlı” adı ilə əvəzlənməsi də bu vaxt, yəni 1936-cı ildə baş tutmuşdu.

 

Belə bir ərəfədə milli məfkurəyə dayanıqlı türklük davası qaldırmaq özünə sözü ilə məzar qazmaq, sözü üzə çıxarıb, evdə cəllad yolunu gözləmək deməkdir. Biz əminik ki, bu misralar dərc olunduqdan sonra (ilk dəfə 1935-ci il tarixində “Ədəbiyyat qəzeti”ndə çap olunmuşdur), S.Vurğun hər dəqiqə, hər saat repressiya maşınının onun başı üstünü kəsdirəcəyini gözləmişdir. Lakin buna baxmayaraq o həyatı bahasına da olsa öz daxili etirazlarını aşkar büruzə vermişdir. Çünki S.Vurğunda türklük və millilik ötəri sözlük deyil, böyük millət anlayışı, yüksək qürur və vətəndaş sevgisidir.


Atif İSLAMZADƏ
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru
e-mail: atif.islamzade@mail.ru

 

 


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
23.02.2017, 22:23

Gənc qadın əməliyyatdan sonra "Hepatit C"yə yoluxub - VİDEO

23.02.2017, 22:11

Azərbaycanlı əlbəyaxa döyüşündə birinci oldu

23.02.2017, 21:59

Kimya zavodunda partlayış: ölənlər var

23.02.2017, 21:54

Lalə Şövkət hamını şoka salacaq addım ata bilər 

23.02.2017, 21:46

Suriya ordusu daha bir şəhərə hücum edib

23.02.2017, 21:34

“Mən Azərbaycana Turqut Özalın təklifi ilə gəlmişəm" - Abdulbari Gözəl

23.02.2017, 21:31

Pentaqon ETİRAF ETDİ: “Şimali Koreya raketləri ABŞ-a tuşlanıb”

23.02.2017, 21:20

Masallıda qanunsuz dini fəaliyyət göstərən şəxs tutulub

23.02.2017, 21:07

Məhkəməyə gəlməyən Əli İnsanov azadlığa BURAXILMADI

23.02.2017, 20:50

Lapşinin yeni vəkili DANIŞDI

23.02.2017, 20:45

Kiyevdə təqdimat - “Böyüməyən uşaqlar”ın xatirələri dəhşətlidir” - FOTOLAR

23.02.2017, 20:41

OPEC neftin qiyməti ilə bağlı yenidən toplanacaq

23.02.2017, 20:28

“Qaçqın” statusunun verilməsi qaydası dəyişdi

23.02.2017, 20:13

Zavodda partlayış: 18 yaralı

23.02.2017, 20:00

Cocuq Mərcanlıda piyada əleyhinə mina tapılıb

23.02.2017, 19:41

Xarici ticarət əməliyyatlarının genişləndirilməsi ilə bağlı fərman imzalandı

23.02.2017, 18:58

Azərbaycanda  məktəbin həyətindən tank mərmisi tapıldı

23.02.2017, 18:53

Fuad Muradov: “Ukraynanın Xocalı faciəsini soyqırımı aktı kimi tanıması vacibidr”

23.02.2017, 18:42

“ATƏT  mövcud münaqişələrin həllində kömək edə bilər”

23.02.2017, 18:34

Prezident İlham Əliyev estoniyalı həmkarını təbrik edib

23.02.2017, 18:16

Putin: “MDB ölkələrinin 9 mindən çox sakini Suriyada vuruşur”

23.02.2017, 18:07

Zakir Həsənov yeni hərbi obyektlərin açılışında olub - FOTOLAR

23.02.2017, 17:55

"Fənərbaxça"nın kapitanı sıradan çıxdı

23.02.2017, 17:38

Allahşükür Paşazadə II İliya ilə danışdı

23.02.2017, 17:30

“Miloşeviçə, Karaciçə qurulan məhkəmə Xocalı soyqırımını törədənlərə də qurulmalıdır”

23.02.2017, 17:25

Dollar manata qarşı möhkəmləndi - MƏZƏNNƏ

23.02.2017, 17:21

ATƏT PA-nın baş katibi Azay Quliyevə təşəkkür etdi  

23.02.2017, 17:17

Lapşinin anası Bakıya gəldi, oğlu ilə görüşdü

23.02.2017, 17:16

Ukraynada deputat oğurlandı

23.02.2017, 17:14

Natiq Əliyev: “Avropa ölkələrinin gözü Azərbaycandadır”

23.02.2017, 17:08

Naxçıvan Ali Məclisinin sessiyası keçirildi - Vasif Talıbov tapşırıqlar verdi

23.02.2017, 16:51

Bir ildə 3000-dən çox adam zəhərlənib

23.02.2017, 16:24

Yevda Abramov: “Bircə İsraildə Azərbaycan səfirliyi də açılsaydı...”

23.02.2017, 16:11

Belçikada Xocalı müzakirələri...

23.02.2017, 16:08

Nazir istefaya göndərilən generallara yenidən vəzifə verdi

ARXİV
SORĞU
“Hansı din xadiminə, dini ekspert və ya ilahiyyatçıya inanırsınız?”
Şeyxülislam Allahşükür Paşazadə(0.29%)
Hacı Sabir Həsənli(0.18%)
Hacı Fuad Nurullayev(0.02%)
Vasim Məmmədəliyev(0.29%)
Rafiq Əliyev(0.15%)
Hacı İlqar İbrahimoğlu(50.8%)
Hacı Şahin Həsənli(46.2%)
Elşad Miri(2.02%)