24 iyun 2017, Şənbə
Ana Səhifə - İQTİSADİYYAT - Cərimə pulları hara gedir? – DETALLAR
Cərimə pulları hara gedir? – DETALLAR
10.01.2017, 10:06

“Azərbaycanda çox müxtəlif dövlət fondları fəaliyyət göstərir. Onlar arasında Neft Fondu və Sosial Müdafiə Fondu həm miqyasına, həm təyinatına və həm də hesabatlılığına görə seçilir. Hər iki Fondun büdcəsinin gəlir və xərcləri ilə bağlı məlumatlar müntəzəm olaraq ictimaiyyətə açıqlanır. Lakin bu iki fonddan başqa müxtəlif dövlət təşkilatlarının nəzdində yaradılan fondlar vardır ki, onlar haqqında yalnız ümumi məlumatlara çıxış imkanları mövcuddur. Onların gəlir mənbələri məlum olsa da, xərc istiqamətləri haqqında açıqlama verilmir”.

 

Modern.az xəbər verir ki, bunu iqtisadçı ekspert Qubad İbadoğlu bildirib. Onun sözlərinə görə, həmin qurumlar büdcədənkənar inkişaf fondları adı ilə müxtəlif dövlət orqanlarının nəzdində yaradılıb. Buna görə də ora yığılan vəsaitləri dövlət büdcəsində görmək olmur.

 

“Çünki, büdcə sənədlərində Neft Fondu və Sosial Müdafiə Fondundan başqa “Avtomobil Yolları” Məqsədli Büdcə Fonduna rast gəlmək mümkündür. Büdcədə “Avtomobil Yolları” Məqsədli Büdcə Fonduna dair açıqlanan yeganə məlumat ondan ibarətdir ki, bu il həmin Fondun gəlirləri 108 milyon manat olacaq”. 

Büdcədənkənar inkişaf fondlarına gəlincə, ekspert hesab edir ki, hər bir nazirlik özü ən azı bir Fond yaradıb.

 

“Diqqət yetirin. Azərbaycan gömrük sisteminin büdcədənkənar inkişaf fondu, Vergi orqanları işçilərinin sosial müdafiəsi və bu orqanların maddi həvəsləndirmə və inkişaf fondu, yol hərəkəti qaydalarının pozulmasına görə ödənilən cərimələrdən formalaşan fond və digərləri. Dövlət büdcəsi kiçildikcə, adını sadaladığım fondlar ildən-ilə böyüyür. Son illərin trendi göstərir ki, vergi, gömrük, yol polisi və sistemlərə rəhbərlik edənlərin başlıca marağı yalnız dövlət büdcəsinin deyil, daha çox birbaşa sərəncam verdiyi fondların gəlirlərinin artımını təmin etməkdir. Belə ki, gömrük sisteminin büdcədənkənar inkişaf fonduna daxil olan vəsaitin 50 faizi Gömrük Komitəsinin xüsusi rütbəsi olan əməkdaşlarının və mülki işçilərinin aylıq vəzifə maaşlarına əlavə edilir. Vergi orqanları işçilərinin sosial müdafiəsi məqsədi ilə vergi orqanları tərəfindən tətbiq edilən və dövlət büdcəsinə daxil olan maliyyə sanksiyaları məbləğinin 25 faizi hesabına yaradılan büdcədənkənar fond da eyni funksiyanı yerinə yetirir. Yol hərəkəti qaydalarının pozulmasına görə ödənilən cərimələrdən daxil olan vəsaitin 25 faizi yol patrul xidmətini həyata keçirən və yol hərəkətinin tənzimlənməsinə cəlb olunan əməkdaşların aylıq vəzifə maaşlarına əlavənin verilməsi üçün istifadə olunur”.

 

Qubad İbadoğlu qeyd edib ki, bütün bunlar da həmin sistemin işçilərində büdcəyə deyil, Fonda daha çox vəsait yığılmasına stimul yaradır.

 

“Məsələn, bu ilin büdcəsində vergi sanksiyaları 90 milyon manat proqnozlaşdırılıb. Bu o deməkdir ki, vergi orqanları il ərzində 120 milyon manatlıq cərimə və sanksiyalar tətbiq etməlidirlər ki, onun da 75 faizini,  90 milyon manatını büdcəyə, 30 milyon manatını isə vergi orqanları işçilərinin sosial müdafiəsi, maddi həvəsləndirməsi və inkişaf fonduna yönəltsinlər. Ötən ilin ilk 8 ayında yol hərəkəti qaydalarının qaydaların pozulmasına görə ödənilən cərimələr 58,5 milyon manat təşkil edib. Bu isə o deməkdir ki, cərimələr ayda orta hesabla 7 milyon manat olub. Bu hesabla da ötən il üçün yol hərəkəti qaydalarının pozulmasına görə gözlənilən yığım 90 milyon manatı ötüb.

 

Göründüyü kimi, vergi orqanlarının və yol polisinin cərimələrinin birlikdə məbləği 210 milyon manatdan çoxdur. Vergi orqanları bu məbləğin 75 faizini büdcəyə köçürsə də, yol polisinin topladığı cərimələrin ən yaxşı halda 10 faizini 2017-ci il büdcəsində görmək olar. Çünki, bu ilin büdcəsində cərimə və sanksiyalara görə büdcəyə daxilolmalar 101 milyon manat nəzərdə tutulur ki, onun da 90 milyon manatını vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə ödəmələr təşkil edəcək.

 

İldən-ilə böyüyən cərimə fondlarının inkişaf fondları adı ilə ayrı-ayrı dövlət orqanlarının sərəncamında saxlanılaraq qeyri-şəffaf və hesabatsız xərclənməsi maliyyə nəzarəti orqanlarının diqqətindən kənarda qalmalı deyil. Xüsusilə də yuxarıda adı çəkilən fondların xərclənməsi barədə əhaliyə müntəzəm olaraq hesabat xarakterli məlumatlar verilməlidir.

Cərimələnən sahibkar, sürücü, piyada bilməlidir ki, onun ödədiyi məbləğ hara gedir, onu kimlər və necə xərcləyir. Fikrimcə, yaranmış vəziyyətdən çıxışın ən düzgün yolu həmin fondların və kassaların ləğv edilərək cərimə və sanskiyalara görə ödənişlərin birbaşa büdcəyə yönəldilməsidir. Çünki, bu halda eyni zamanda iki problemi həll etmək mümkündür. Birincisi, şəffaflıq və hesabatlılıq. Çünki büdcə sənədləri daha əlçatandır. İkincisi isə cərimələrin və sanksiyaların əsassız tətbiqininin qarşısının alınmasını.

 

Bu təklifə opponent olanlar fondların anti-korrupsiya effektini qabardarlarsa, bu halda da mövcud problemin həlli vergi, gömrük, yol polisi işçilərinə, bütünlüklə müəllimlərə, həkimlərə və digər kateqoriyadan olan büdcə sferasında çalışanlara layiqli əmək haqları verməkdir. Və onu qiymətlərin artımına müntəzəm olaraq indeksləşdirməkdir”-deyə o əlavə edib.

 

Aqşin Kərimov

 


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
24.06.2017, 18:26

İlham Əliyev bir neçə dövlət başçısını təbrik edib

24.06.2017, 17:59

Daha 5 pilot Formula 1-in sıralama turunda mübarizəni dayandırıb

24.06.2017, 17:57

Məişət zorakılığına dair qanun dəyişdirilir

24.06.2017, 17:54

Jurnalist Aida Eyvazlının kitabına təqdimat keçirildi - FOTOLAR

24.06.2017, 17:46

9 illik təhsildən kolleclərə sənəd verənlər - ballar bu qayda ilə hesablanacaq

24.06.2017, 17:17

Bakıda 3 nəfəri bıçaqlayan şəxs tutuldu - TƏFƏRRÜAT

24.06.2017, 17:04

Formula 1-lə əlaqədar banklar gücləndirilmiş rejimdə çalışır

24.06.2017, 17:03

Bakıda Formula 1 pilotlarının sıralama turu başladı

24.06.2017, 17:01

Aygün Kazımova: “Azərbaycanda bunu hələ heç kim etməyib, mən edəcəm”

24.06.2017, 16:32

Bir qrup zabitə “polkovnik” rütbəsi verildi

24.06.2017, 16:15

UNEC-də millət vəkillərinin iştirakı ilə “Açıq qapı” - FOTOLAR

24.06.2017, 16:07

Respublika Perinetal Mərkəzində ŞOK HADİSƏ - Əməliyyat olunan hamilə qadına səhv qan vurdular

24.06.2017, 15:51

İşğal olunmuş hansı rayonun Facebook-dakı səhifəsi daha fəaldır...

24.06.2017, 15:18

Formula 1-də üçüncü sərbəst yürüşün NƏTİCƏLƏRİ  

24.06.2017, 15:16

lham Əliyev Fransada Azərbaycanın Dostları Assosiasiyasının prezidentini qəbul edib

24.06.2017, 15:03

Xəbərdarlıq alan ekspert: “Prokurluqda dedim ki, hər şeyi sübut edə bilərəm”

24.06.2017, 14:52

Kiçik Əziz Sancar və "dahi" ateistlərimiz

24.06.2017, 14:46

Bakıda sürət qatarının piyada qızı vurduğu anın VİDEOSU

24.06.2017, 14:37

Formula-1 Azərbaycan Qran-Prisində üçüncü sərbəst yürüş başladı

24.06.2017, 14:29

Əbülfəz Elçibəy yaddaşlarda necə qalıb? - Siyasətçilərin XATİRƏLƏRİ

24.06.2017, 14:21

“Elçibəy məni nazir müavini təyin etdi, istəmədim, səfir göndərmək istədi, razılaşmadım”

24.06.2017, 14:00

Jurnalist Mikayıl Yaqubzadə vəfat edib

24.06.2017, 13:54

Elmar Vəliyev şikayətçiləri qəbul etdi

24.06.2017, 13:50

Formula 2 üzrə birinci yarışın qalibi məlum oldu

24.06.2017, 13:48

Əlif Hacıyev - Xocalının cəngavəri

24.06.2017, 13:16

Gəncədəki “İmamzadə” ziyarətgahında iftar süfrəsi açılıb - FOTO

24.06.2017, 13:08

Baş Prokurorluq Əkrəm Həsənova xəbərdarlıq etdi

24.06.2017, 13:03

Bakıdakı “Formula 2” yarışlarında QƏZALAR baş verdi

24.06.2017, 12:56

Ramazan ikitirəliyi - Bayram namazını sabah qılanlar da olacaq...

24.06.2017, 12:44

Referendumun əks olunduğu yeni KONSTİTUSİYAMIZ

24.06.2017, 12:38

İlham Əliyev həmkarına başsağlığı verdi

24.06.2017, 12:36

Bakıda avtomobil qaçıran iki yeniyetmə qəza törətdi

24.06.2017, 12:34

Deputat: “Xalq Cümhuriyyəti dövründə Ordumuzu quran şəxslər simvollardır”

24.06.2017, 12:23

İki günün hava PROQNOZU açıqlandı: 35 dərəcə İSTİ

24.06.2017, 12:17

YAP: “İqtidar-müxalifət dialoqu hər zaman baş tuta bilər”

ARXİV
SORĞU
Qeyri-sabit hava şəraiti sizə necə təsir edir?
- İstilərdən canımız qurtarıb(6.66%)
- Dənizə gedə bilmirik(24.4%)
- Səhhətimizə mənfi təsir edir(20%)
- Əhvalım xoşallanır(11.1%)
- Məhsul qıtlığı yaranır(13.3%)
- Təsərrüfatıma ziyan dəyir(4.44%)
Yağış, dolu ruzi-bıərəkətdir(20%)