22 oktyabr 2017, Bazar
Ana Səhifə - İQTİSADİYYAT - Cərimə pulları hara gedir? – DETALLAR
Cərimə pulları hara gedir? – DETALLAR
10.01.2017, 10:06

“Azərbaycanda çox müxtəlif dövlət fondları fəaliyyət göstərir. Onlar arasında Neft Fondu və Sosial Müdafiə Fondu həm miqyasına, həm təyinatına və həm də hesabatlılığına görə seçilir. Hər iki Fondun büdcəsinin gəlir və xərcləri ilə bağlı məlumatlar müntəzəm olaraq ictimaiyyətə açıqlanır. Lakin bu iki fonddan başqa müxtəlif dövlət təşkilatlarının nəzdində yaradılan fondlar vardır ki, onlar haqqında yalnız ümumi məlumatlara çıxış imkanları mövcuddur. Onların gəlir mənbələri məlum olsa da, xərc istiqamətləri haqqında açıqlama verilmir”.

 

Modern.az xəbər verir ki, bunu iqtisadçı ekspert Qubad İbadoğlu bildirib. Onun sözlərinə görə, həmin qurumlar büdcədənkənar inkişaf fondları adı ilə müxtəlif dövlət orqanlarının nəzdində yaradılıb. Buna görə də ora yığılan vəsaitləri dövlət büdcəsində görmək olmur.

 

“Çünki, büdcə sənədlərində Neft Fondu və Sosial Müdafiə Fondundan başqa “Avtomobil Yolları” Məqsədli Büdcə Fonduna rast gəlmək mümkündür. Büdcədə “Avtomobil Yolları” Məqsədli Büdcə Fonduna dair açıqlanan yeganə məlumat ondan ibarətdir ki, bu il həmin Fondun gəlirləri 108 milyon manat olacaq”. 

Büdcədənkənar inkişaf fondlarına gəlincə, ekspert hesab edir ki, hər bir nazirlik özü ən azı bir Fond yaradıb.

 

“Diqqət yetirin. Azərbaycan gömrük sisteminin büdcədənkənar inkişaf fondu, Vergi orqanları işçilərinin sosial müdafiəsi və bu orqanların maddi həvəsləndirmə və inkişaf fondu, yol hərəkəti qaydalarının pozulmasına görə ödənilən cərimələrdən formalaşan fond və digərləri. Dövlət büdcəsi kiçildikcə, adını sadaladığım fondlar ildən-ilə böyüyür. Son illərin trendi göstərir ki, vergi, gömrük, yol polisi və sistemlərə rəhbərlik edənlərin başlıca marağı yalnız dövlət büdcəsinin deyil, daha çox birbaşa sərəncam verdiyi fondların gəlirlərinin artımını təmin etməkdir. Belə ki, gömrük sisteminin büdcədənkənar inkişaf fonduna daxil olan vəsaitin 50 faizi Gömrük Komitəsinin xüsusi rütbəsi olan əməkdaşlarının və mülki işçilərinin aylıq vəzifə maaşlarına əlavə edilir. Vergi orqanları işçilərinin sosial müdafiəsi məqsədi ilə vergi orqanları tərəfindən tətbiq edilən və dövlət büdcəsinə daxil olan maliyyə sanksiyaları məbləğinin 25 faizi hesabına yaradılan büdcədənkənar fond da eyni funksiyanı yerinə yetirir. Yol hərəkəti qaydalarının pozulmasına görə ödənilən cərimələrdən daxil olan vəsaitin 25 faizi yol patrul xidmətini həyata keçirən və yol hərəkətinin tənzimlənməsinə cəlb olunan əməkdaşların aylıq vəzifə maaşlarına əlavənin verilməsi üçün istifadə olunur”.

 

Qubad İbadoğlu qeyd edib ki, bütün bunlar da həmin sistemin işçilərində büdcəyə deyil, Fonda daha çox vəsait yığılmasına stimul yaradır.

 

“Məsələn, bu ilin büdcəsində vergi sanksiyaları 90 milyon manat proqnozlaşdırılıb. Bu o deməkdir ki, vergi orqanları il ərzində 120 milyon manatlıq cərimə və sanksiyalar tətbiq etməlidirlər ki, onun da 75 faizini,  90 milyon manatını büdcəyə, 30 milyon manatını isə vergi orqanları işçilərinin sosial müdafiəsi, maddi həvəsləndirməsi və inkişaf fonduna yönəltsinlər. Ötən ilin ilk 8 ayında yol hərəkəti qaydalarının qaydaların pozulmasına görə ödənilən cərimələr 58,5 milyon manat təşkil edib. Bu isə o deməkdir ki, cərimələr ayda orta hesabla 7 milyon manat olub. Bu hesabla da ötən il üçün yol hərəkəti qaydalarının pozulmasına görə gözlənilən yığım 90 milyon manatı ötüb.

 

Göründüyü kimi, vergi orqanlarının və yol polisinin cərimələrinin birlikdə məbləği 210 milyon manatdan çoxdur. Vergi orqanları bu məbləğin 75 faizini büdcəyə köçürsə də, yol polisinin topladığı cərimələrin ən yaxşı halda 10 faizini 2017-ci il büdcəsində görmək olar. Çünki, bu ilin büdcəsində cərimə və sanksiyalara görə büdcəyə daxilolmalar 101 milyon manat nəzərdə tutulur ki, onun da 90 milyon manatını vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə ödəmələr təşkil edəcək.

 

İldən-ilə böyüyən cərimə fondlarının inkişaf fondları adı ilə ayrı-ayrı dövlət orqanlarının sərəncamında saxlanılaraq qeyri-şəffaf və hesabatsız xərclənməsi maliyyə nəzarəti orqanlarının diqqətindən kənarda qalmalı deyil. Xüsusilə də yuxarıda adı çəkilən fondların xərclənməsi barədə əhaliyə müntəzəm olaraq hesabat xarakterli məlumatlar verilməlidir.

Cərimələnən sahibkar, sürücü, piyada bilməlidir ki, onun ödədiyi məbləğ hara gedir, onu kimlər və necə xərcləyir. Fikrimcə, yaranmış vəziyyətdən çıxışın ən düzgün yolu həmin fondların və kassaların ləğv edilərək cərimə və sanskiyalara görə ödənişlərin birbaşa büdcəyə yönəldilməsidir. Çünki, bu halda eyni zamanda iki problemi həll etmək mümkündür. Birincisi, şəffaflıq və hesabatlılıq. Çünki büdcə sənədləri daha əlçatandır. İkincisi isə cərimələrin və sanksiyaların əsassız tətbiqininin qarşısının alınmasını.

 

Bu təklifə opponent olanlar fondların anti-korrupsiya effektini qabardarlarsa, bu halda da mövcud problemin həlli vergi, gömrük, yol polisi işçilərinə, bütünlüklə müəllimlərə, həkimlərə və digər kateqoriyadan olan büdcə sferasında çalışanlara layiqli əmək haqları verməkdir. Və onu qiymətlərin artımına müntəzəm olaraq indeksləşdirməkdir”-deyə o əlavə edib.

 

Aqşin Kərimov

 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Jurnalistin qatilini tapanlara 1 milyon avro mükafat veriləcək
22.10.2017, 00:48

Jurnalistin qatilini tapanlara 1 milyon avro mükafat veriləcək

Saakaşvilinin daha iki tərəfdarı yoxa çıxıb
22.10.2017, 00:32

Saakaşvilinin daha iki tərəfdarı yoxa çıxıb

Döyülən Gəncə sakini xəstəxanalıq oldu
22.10.2017, 00:14

Döyülən Gəncə sakini xəstəxanalıq oldu

Azərbaycan ağır atleti 7-ci oldu
21.10.2017, 23:55

Azərbaycan ağır atleti 7-ci oldu

Bakıda "vergi müfəttişləri" dələduzluq etdi - Video
21.10.2017, 23:38

Bakıda "vergi müfəttişləri" dələduzluq etdi - Video

Ukraynanın 70 gündə xilas planı
21.10.2017, 23:21

Ukraynanın 70 gündə xilas planı

Üzərində Ermənistan bayrağının rəngləri olan avtomobilin sahibi DANIŞDI - VİDEO
21.10.2017, 22:58

Üzərində Ermənistan bayrağının rəngləri olan avtomobilin sahibi DANIŞDI - VİDEO

Kaxa Kaladzeni Tbilisi meri seçildi
21.10.2017, 22:35

Kaxa Kaladzeni Tbilisi meri seçildi

Bəs zindan necədir, qaranlıq zindan? – SİYASİLƏRİN MƏHBƏS HƏYATI...
21.10.2017, 22:11

Bəs zindan necədir, qaranlıq zindan? – SİYASİLƏRİN MƏHBƏS HƏYATI...

Azay Quliyev ATƏT PA prezidentinin dəyişməsinin səbəbi haqqında danışdı
21.10.2017, 21:52

Azay Quliyev ATƏT PA prezidentinin dəyişməsinin səbəbi haqqında danışdı

Bəxtiyar Vahabzadə Türkiyədə anıldı
21.10.2017, 21:37

Bəxtiyar Vahabzadə Türkiyədə anıldı

Barselonada aksiyalar başlayıb
21.10.2017, 21:16

Barselonada aksiyalar başlayıb

Azərbaycanda çəkilmiş film Rusiyada qadağan edildi
21.10.2017, 20:59

Azərbaycanda çəkilmiş film Rusiyada qadağan edildi

ABŞ Dövlət katibi Asiya turuna çıxdı
21.10.2017, 20:41

ABŞ Dövlət katibi Asiya turuna çıxdı

Azərbaycandan meyvə-tərəvəz ixracı 64 faiz artıb
21.10.2017, 20:18

Azərbaycandan meyvə-tərəvəz ixracı 64 faiz artıb

Marneulidə azərbaycanlı namizədlər arasında dava olub
21.10.2017, 20:02

Marneulidə azərbaycanlı namizədlər arasında dava olub

Ərdoğan yenə ABŞ-ı hədəf aldı
21.10.2017, 19:51

Ərdoğan yenə ABŞ-ı hədəf aldı

Prezidentin Ehtiyat Fondunda nə qədər vəsait olur... - Gələn ilin məbləği məlum oldu   
21.10.2017, 17:54

Prezidentin Ehtiyat Fondunda nə qədər vəsait olur... - Gələn ilin məbləği məlum oldu  

Polis intihar etmək istəyən qızı xilas etdi   
21.10.2017, 17:49

Polis intihar etmək istəyən qızı xilas etdi  

Parisdə Azərbaycan Evinin 25 illik yubileyi qeyd edilib - FOTOLAR
21.10.2017, 17:36

Parisdə Azərbaycan Evinin 25 illik yubileyi qeyd edilib - FOTOLAR

Cümhuriyyət parlamentinin yeganə qadını - Mollaların təhdid etdiyi başıaçıq xanım kim idi?..   
21.10.2017, 17:03

Cümhuriyyət parlamentinin yeganə qadını - Mollaların təhdid etdiyi başıaçıq xanım kim idi?..  

Nəcməddin Sadıkov Amerikaya getdi   
21.10.2017, 16:39

Nəcməddin Sadıkov Amerikaya getdi  

Çavuş əsgəri güllələyib - Orduda HƏRC-MƏRCLİK…   
21.10.2017, 16:29

Çavuş əsgəri güllələyib - Orduda HƏRC-MƏRCLİK…  

Saakaşvili Hikmət Cavadovla şam etdi - Mitinq şəhərciyində - VİDEO
21.10.2017, 16:18

Saakaşvili Hikmət Cavadovla şam etdi - Mitinq şəhərciyində - VİDEO

Müsavatda seçki keçirildi - heç kim səs toplaya bilmədi  
21.10.2017, 16:05

Müsavatda seçki keçirildi - heç kim səs toplaya bilmədi  

İntizam Komissiyası Zeynəb Xanlarovanın da məsələsinə baxa bilər - AÇIQLAMA   
21.10.2017, 15:48

İntizam Komissiyası Zeynəb Xanlarovanın da məsələsinə baxa bilər - AÇIQLAMA  

İsrail qırıcıları Suriyanı bombaladı
21.10.2017, 15:46

İsrail qırıcıları Suriyanı bombaladı

“O dövrə aid heç bir sənəddə “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti” ifadəsinə rast gəlinmir” - POLEMİKA   
21.10.2017, 15:36

“O dövrə aid heç bir sənəddə “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti” ifadəsinə rast gəlinmir” - POLEMİKA  

Dünyada ən çox universiteti olan ölkələr və Azərbaycan - SİYAHI   
21.10.2017, 15:16

Dünyada ən çox universiteti olan ölkələr və Azərbaycan - SİYAHI  

Azərbaycan pomidorlarının Rusiyaya buraxılmamasının SƏBƏBLƏRİ   
21.10.2017, 15:12

Azərbaycan pomidorlarının Rusiyaya buraxılmamasının SƏBƏBLƏRİ  

Dəniz Baykalın səhhəti ilə bağlı yeni AÇIQLAMA   
21.10.2017, 15:10

Dəniz Baykalın səhhəti ilə bağlı yeni AÇIQLAMA  

Vergilər Nazirliyinə işə qəbul imtahanı keçirilib
21.10.2017, 14:40

Vergilər Nazirliyinə işə qəbul imtahanı keçirilib

Məşhur türkiyəli məşqçi: “Qarabağı və “Qarabağ” klubunu çox sevirik”
21.10.2017, 14:23

Məşhur türkiyəli məşqçi: “Qarabağı və “Qarabağ” klubunu çox sevirik”

Bakı-Xarkov-Kiyev avtobus reysinin qiyməti açıqlandı
21.10.2017, 14:20

Bakı-Xarkov-Kiyev avtobus reysinin qiyməti açıqlandı

“Qarabağ” azarkeşlərini təhqir edən “Sabah”lı yazar üzr istədi - FOTO   
21.10.2017, 14:12

Qarabağ” azarkeşlərini təhqir edən “Sabah”lı yazar üzr istədi - FOTO  

ARXİV
SORĞU
Hansı kommunal xidmətin işindən razısınız?
“Azəriqaz”(5.38%)
“Azərişıq”(25.5%)
“Azərsu”(10.3%)
“Azəristiliktəchizat”(3.58%)
Heç biri(55.1%)