26 aprel 2018, Cümə axşamı
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Toylarda toy sahibinə “toy tutulur” - Adət-ənənələr niyə UNUDULUR?
Toylarda toy sahibinə “toy tutulur” - Adət-ənənələr niyə UNUDULUR?
11.01.2017, 10:43

Azərbaycan toyları hər zaman özəlliyi ilə seçilib. Amma son illər toylar əsasən “qonşudan geri qalmamaq” prinsipi üzrə keçirilir. Gözəl toy adətlərimiz tədricən itib-batır, unudulur.


Folklor İnstitutunun əməkdaşı Elçin Qaliboğlu da Modern.az-a Azərbaycanın bir çox toy adət-ənənələrinin unudulmağından narahatlığını ifadə edib.


“ Əvvəlki Azərbaycan toylarında bir sadəlik var idi, toyun özünün bir romantikası var idi, sonradan bunlar aradan çıxdı. Toyla, xalqın ruhu ilə bağlı olan xüsusiyyətlər itməyə başladı. Əhalinin ötən 10 illərdəki irsi, həyəcanı getdikcə öləziməkdədir. Ayrı-ayrı televiziya kanallarında nümayiş etdirilən adət-ənənələr əvvəlki toy adətlərinin müəyyən mənada nişanələri sayıla bilər. 

Təəssüf ki, son dövrlərdə müasir dövrdə hər yer restoranlaşdırıldığından kəndlərdə belə, toylar mağarlarda keçirilmir. Bütünlükdə əvvəlki toy janrı aradan çıxıb.

Çağdaş dövrün toyundakı romantika ilə əvvəlki dövrdəki romantika seçilir. Bugünkü toylar əvəz-əvəz prinsipi ilə keçirilir. Sən bu gün mənim toyuma gəl, sabah mən sənin toyuna gələrəm. Toyun keçirildiyi restoran, səsləndirilən bayağı musiqilər toyların əvvəlki kimi keçməsinə imkan yaratmır”.

 

Elçin Qaliboğlunun sözlərinə görə, ötən əsrin 70-ci illərində Azərbaycan toylarına “Bəytərifi” janrı gəlmişdi. 

 

“Bu o  günlərdə çox  geniş yayılmamışdı. Daha çox kəndlərdə aşıq toyları dəbdə idi və orada “bəytərifi” olurdu. Toyun sonunda musiqi alətlərinin müşayiəti  ilə “bəytərifi” olurdu. Şübhəsiz ki, bu, o vaxt toyu idarə edən toybaşının xələt yığması üçün bir vasitə idi. Ümumiyyətlə Azərbaycan toylarında xələt yığmaq əvvəldən olub. Bunu müəyyən mental xüsusiyyətlərlə bağlamaq olar. Əvvəllər müəyyən mənada bunun üstün tərəflərini göstərməyə çalışıblar, sonradan bu məzmun itdi”.


Müsahibimiz bildirib ki, toyların bu gün əvəz-əvəzə prinsipi ilə keçməsi xoş təəssürat yaratmır.


“Tutalım sən mənim toyuma gəlirsən, sonra da mən sənin toyuna gəlirəm. Adilik, insanların süni duyğuları o qədər artıb ki, hamı toya hesabat verməyə getmək çalışır. Toyun özünün adiliyi, yəni orada çalınan musiqilər, restoran yeməkləri, siyahılar müasir toyları keçmişdəki toylardan fəqrləndirir. İndiki toylar dəbdəbəsi ilə çox fərqlənir. Toyu keçirmək toy sahibinə ağır olur. Belə desək daha doğru olar ki, “toyda toy sahibinə “toy” tutulur”.  Bir-birinin bəhsinə toy xərclərini artırırlar və ya müəyyən olunmuş sərhədlərdən kənara çıxırlar. Toylarımızın normal keçirilməsini təmin etmək üçün bu dəbdəbəni, bəhsə bəhsi aradan qaldırmaq lazımdır. Bunlar aradan qalxmasa, Azərbaycanda toy adət-ənənələri getdikcə məhv olacaq.

Vaxt olub ki. Azərbaycanda 3 gün 3 gecə, 7 gün 7 gecə, hətta 40 gün 40 gecə toy çalınıb. Bunun mahiyyəti ondan ibarət idi ki, uzaq yerlərdən gələn qonaqlar 40 gün ərzində toyda iştirak etsinlər. Bir müddət sonra isə bu müddət azalıb 4-5 gün oldu. Müasir dövrdə isə toylar restoranlaşdırıldığı üçün ən çox 6-7 saat çəkir. Burda qısalıq var. Əlbəttə ki, çağdaş dövrdə qısalı1 ən mühüm şərtlərdən biridir. Toyun mahiyyətinə uyğun qısalıq olmalıdır. Amma 5-6 saatı da qarışıqlıq, məzmunsuzluq ilə doldurmaq hesab edirəm ki , Azərbaycan xalq ruhuna kökündən ziddir”.

Qafar Ağayev


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Leyla Şıxlinskayanın itinin yeməyinə ayda 500 manat xərclənib
26.04.2018, 17:05

Leyla Şıxlinskayanın itinin yeməyinə ayda 500 manat xərclənib

Lavrov Nalbandyanı Moskvada qəbul etdi
26.04.2018, 17:04

Lavrov Nalbandyanı Moskvada qəbul etdi

Sabah Bakıda Formula 1 Azərbaycan Qran-Prisi başlayır
26.04.2018, 17:00

Sabah Bakıda Formula 1 Azərbaycan Qran-Prisi başlayır

Dünyada heyvanlar üçün ucaldılan qeyri-adi ABİDƏLƏR
26.04.2018, 16:51

Dünyada heyvanlar üçün ucaldılan qeyri-adi ABİDƏLƏR

Britaniya Azərbaycana ən çox investisiya qoyan ölkədir
26.04.2018, 16:49

Britaniya Azərbaycana ən çox investisiya qoyan ölkədir

Kreml Ermənistandakı vəziyyət haqda AÇIQLAMA verdi
26.04.2018, 16:45

Kreml Ermənistandakı vəziyyət haqda AÇIQLAMA verdi

Nazirliyin sosial sığınacaqlarında 167 nəfərə xidmət göstərilib
26.04.2018, 16:43

Nazirliyin sosial sığınacaqlarında 167 nəfərə xidmət göstərilib

Gəncədə Mir Cəlal Paşayevin 110 illiyi qeyd olunub
26.04.2018, 16:40

Gəncədə Mir Cəlal Paşayevin 110 illiyi qeyd olunub

Azərbaycan mehmanxanalarında ən çox gecələyən əcnəbilər - SİYAHI
26.04.2018, 16:17

Azərbaycan mehmanxanalarında ən çox gecələyən əcnəbilər - SİYAHI

Zorlama xəbərlərindən həzz alanlar…
26.04.2018, 16:07

Zorlama xəbərlərindən həzz alanlar…

Səməd Seyidov AŞPA-da sərt DANIŞDI 
26.04.2018, 15:48

Səməd Seyidov AŞPA-da sərt DANIŞDI 

Azərbaycanlı deputat AŞPA-da ETİRAZ ETDİ: “Bizə qarşı biabırçı kampaniya təşkil ediblər”
26.04.2018, 15:46

Azərbaycanlı deputat AŞPA-da ETİRAZ ETDİ: “Bizə qarşı biabırçı kampaniya təşkil ediblər

Qorxmaz Hüseynov içməli su və kanalizasiya sistemi ilə bağlı göstərişlər verdi   
26.04.2018, 15:44

Qorxmaz Hüseynov içməli su və kanalizasiya sistemi ilə bağlı göstərişlər verdi  

Aprelin 29-da növbəti sınaq imtahanı keçiriləcək
26.04.2018, 15:38

Aprelin 29-da növbəti sınaq imtahanı keçiriləcək

Deputat AŞPA-da etiraz etdi: “Ermənilər şəhər və kəndlərimizin adını məqsədli şəkildə dəyişdirirlər”
26.04.2018, 15:33

Deputat AŞPA-da etiraz etdi: “Ermənilər şəhər və kəndlərimizin adını məqsədli şəkildə dəyişdirirlər

İlahiyyatçı Naxçıvanda Nuh peyğəmbərə heykəl qoyulmasına haqq qazandırdı
26.04.2018, 15:30

İlahiyyatçı Naxçıvanda Nuh peyğəmbərə heykəl qoyulmasına haqq qazandırdı

Karen Karapetyan baş nazirliyinə namizəd oldu
26.04.2018, 15:27

Karen Karapetyan baş nazirliyinə namizəd oldu

Füzulidə yas mərasimlərinə çəkilən xərc 10 dəfə azalıb
26.04.2018, 15:20

Füzulidə yas mərasimlərinə çəkilən xərc 10 dəfə azalıb

Cümhuriyyəti devirənlərin aqibəti
26.04.2018, 15:10

Cümhuriyyəti devirənlərin aqibəti

Binəqədidə Zərifə Əliyeva ilə bağlı “Məlumat saatı” keçirildi   
26.04.2018, 15:02

Binəqədidə Zərifə Əliyeva ilə bağlı “Məlumat saatı” keçirildi  

İlham Əliyev Britaniyada mühüm görüşlər keçirdi
26.04.2018, 15:00

İlham Əliyev Britaniyada mühüm görüşlər keçirdi

Qəbiristanlıqlar bələdiyyələrə veriləcək   
26.04.2018, 14:52

Qəbiristanlıqlar bələdiyyələrə veriləcək  

Lütfi Zadənin qəbirüstü abidəsini hazırlayan heykəltəraş:  “Tamamilə fərqli olacaq”
26.04.2018, 14:47

Lütfi Zadənin qəbirüstü abidəsini hazırlayan heykəltəraş:  “Tamamilə fərqli olacaq”

Şahbaz Quliyev girovluqdan ailəsinə video göndərdi
26.04.2018, 14:36

Şahbaz Quliyev girovluqdan ailəsinə video göndərdi

Ermənistanda daha 3 nazir və 2 qubernator istefa verdi
26.04.2018, 14:35

Ermənistanda daha 3 nazir və 2 qubernator istefa verdi

İlham Əliyev Böyük Britaniyaya gedib
26.04.2018, 14:31

İlham Əliyev Böyük Britaniyaya gedib

Qanunsuz ağac kəsən 4 min manat ziyan vurdu 
26.04.2018, 14:09

Qanunsuz ağac kəsən 4 min manat ziyan vurdu 

Bakıda qəza oldu, tıxac yarandı - FOTO
26.04.2018, 13:56

Bakıda qəza oldu, tıxac yarandı - FOTO

Kaliforniyada azərbaycanlılar Beynəlxalq Mədəniyyət Mərkəzinin açılışına toplanacaq
26.04.2018, 13:42

Kaliforniyada azərbaycanlılar Beynəlxalq Mədəniyyət Mərkəzinin açılışına toplanacaq

Kreditlə arvad almaq?
26.04.2018, 13:37

Kreditlə arvad almaq?

Ermənistanın siyasi rəhbərliyi Rusiya ilə məsləhətləşmələr aparır
26.04.2018, 13:28

Ermənistanın siyasi rəhbərliyi Rusiya ilə məsləhətləşmələr aparır

Deputat sosial işin tədrisinə aid konfransda iştirak edib.
26.04.2018, 13:26

Deputat sosial işin tədrisinə aid konfransda iştirak edib.

Baş nazir müavinlərinin vəzifə bölgüsü - Kim hansı sahəni kurasiya edəcək...
26.04.2018, 13:17

Baş nazir müavinlərinin vəzifə bölgüsü - Kim hansı sahəni kurasiya edəcək...

Merkel İlham Əliyevi təbrik etdi 
26.04.2018, 13:16

Merkel İlham Əliyevi təbrik etdi 

Sabah havanın temperaturu 27 dərəcəyə YÜKSƏLƏCƏK
26.04.2018, 13:06

Sabah havanın temperaturu 27 dərəcəyə YÜKSƏLƏCƏK

ARXİV
SORĞU
Ali məktəblərə qəbul imtahanlarının qiymətlərinə necə baxırsınız?
İmtahan qiymətləri çox yüksəkdir(5.20%)
İmtahan qiymətləri normalıdr(4.16%)
İmtahan qiymətləri aşağıdır(2.08%)
Qiymətlər ləğv edilməli, imtahanlar pulsuz olmalıdır(70.8%)
İmtahan qiymətləri azaldılmalıdır(5.20%)
İmtahan qiymətləri artırılmalıdır(12.5%)