21 yanvar 2017, Şənbə
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Toylarda toy sahibinə “toy tutulur” - Adət-ənənələr niyə UNUDULUR?
Toylarda toy sahibinə “toy tutulur” - Adət-ənənələr niyə UNUDULUR?
11.01.2017, 10:43

Azərbaycan toyları hər zaman özəlliyi ilə seçilib. Amma son illər toylar əsasən “qonşudan geri qalmamaq” prinsipi üzrə keçirilir. Gözəl toy adətlərimiz tədricən itib-batır, unudulur.


Folklor İnstitutunun əməkdaşı Elçin Qaliboğlu da Modern.az-a Azərbaycanın bir çox toy adət-ənənələrinin unudulmağından narahatlığını ifadə edib.


“ Əvvəlki Azərbaycan toylarında bir sadəlik var idi, toyun özünün bir romantikası var idi, sonradan bunlar aradan çıxdı. Toyla, xalqın ruhu ilə bağlı olan xüsusiyyətlər itməyə başladı. Əhalinin ötən 10 illərdəki irsi, həyəcanı getdikcə öləziməkdədir. Ayrı-ayrı televiziya kanallarında nümayiş etdirilən adət-ənənələr əvvəlki toy adətlərinin müəyyən mənada nişanələri sayıla bilər. 

Təəssüf ki, son dövrlərdə müasir dövrdə hər yer restoranlaşdırıldığından kəndlərdə belə, toylar mağarlarda keçirilmir. Bütünlükdə əvvəlki toy janrı aradan çıxıb.

Çağdaş dövrün toyundakı romantika ilə əvvəlki dövrdəki romantika seçilir. Bugünkü toylar əvəz-əvəz prinsipi ilə keçirilir. Sən bu gün mənim toyuma gəl, sabah mən sənin toyuna gələrəm. Toyun keçirildiyi restoran, səsləndirilən bayağı musiqilər toyların əvvəlki kimi keçməsinə imkan yaratmır”.

 

Elçin Qaliboğlunun sözlərinə görə, ötən əsrin 70-ci illərində Azərbaycan toylarına “Bəytərifi” janrı gəlmişdi. 

 

“Bu o  günlərdə çox  geniş yayılmamışdı. Daha çox kəndlərdə aşıq toyları dəbdə idi və orada “bəytərifi” olurdu. Toyun sonunda musiqi alətlərinin müşayiəti  ilə “bəytərifi” olurdu. Şübhəsiz ki, bu, o vaxt toyu idarə edən toybaşının xələt yığması üçün bir vasitə idi. Ümumiyyətlə Azərbaycan toylarında xələt yığmaq əvvəldən olub. Bunu müəyyən mental xüsusiyyətlərlə bağlamaq olar. Əvvəllər müəyyən mənada bunun üstün tərəflərini göstərməyə çalışıblar, sonradan bu məzmun itdi”.


Müsahibimiz bildirib ki, toyların bu gün əvəz-əvəzə prinsipi ilə keçməsi xoş təəssürat yaratmır.


“Tutalım sən mənim toyuma gəlirsən, sonra da mən sənin toyuna gəlirəm. Adilik, insanların süni duyğuları o qədər artıb ki, hamı toya hesabat verməyə getmək çalışır. Toyun özünün adiliyi, yəni orada çalınan musiqilər, restoran yeməkləri, siyahılar müasir toyları keçmişdəki toylardan fəqrləndirir. İndiki toylar dəbdəbəsi ilə çox fərqlənir. Toyu keçirmək toy sahibinə ağır olur. Belə desək daha doğru olar ki, “toyda toy sahibinə “toy” tutulur”.  Bir-birinin bəhsinə toy xərclərini artırırlar və ya müəyyən olunmuş sərhədlərdən kənara çıxırlar. Toylarımızın normal keçirilməsini təmin etmək üçün bu dəbdəbəni, bəhsə bəhsi aradan qaldırmaq lazımdır. Bunlar aradan qalxmasa, Azərbaycanda toy adət-ənənələri getdikcə məhv olacaq.

Vaxt olub ki. Azərbaycanda 3 gün 3 gecə, 7 gün 7 gecə, hətta 40 gün 40 gecə toy çalınıb. Bunun mahiyyəti ondan ibarət idi ki, uzaq yerlərdən gələn qonaqlar 40 gün ərzində toyda iştirak etsinlər. Bir müddət sonra isə bu müddət azalıb 4-5 gün oldu. Müasir dövrdə isə toylar restoranlaşdırıldığı üçün ən çox 6-7 saat çəkir. Burda qısalıq var. Əlbəttə ki, çağdaş dövrdə qısalı1 ən mühüm şərtlərdən biridir. Toyun mahiyyətinə uyğun qısalıq olmalıdır. Amma 5-6 saatı da qarışıqlıq, məzmunsuzluq ilə doldurmaq hesab edirəm ki , Azərbaycan xalq ruhuna kökündən ziddir”.

Qafar Ağayev


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
21.01.2017, 16:57

DTX rəisi və müavininə dövlət komissiyalarında yer verildi

21.01.2017, 16:47

Azərbaycanda “Lisenziyalar və icazələr” portalı yaradılır

21.01.2017, 16:40

Azərbaycan diasporu Ukraynada 20 Yanvar şəhidlərini yad etdi

21.01.2017, 16:29

Əməkdar artist: “Bu gün həyatda özümə yer tapa bilmirəm” - MÜSAHİBƏ

21.01.2017, 16:13

Çevik Polis Alayında əməliyyat müşavirəsi: cinayət və inzibati xətalar ARTIB

21.01.2017, 15:52

Prezident qaçqın və məcburi köçkünlərlə bağlı sərəncam verdi

21.01.2017, 15:46

“Yeni səsli, yeni imzalı ədəbi qüvvələrin” sorağında

21.01.2017, 15:41

Qafqaz türklərində fikri cərəyanlar - Bu barədə ilk dəfə

21.01.2017, 15:33

“Arvadımla daha çox bir yerdə olmaq istəyirəm”

21.01.2017, 15:27

Bəzi məktəblər 11 illik təhsildən məhrum ediləcək

21.01.2017, 14:33

Falçıya gedən qadın fahişəliyə məcbur edildi

21.01.2017, 14:22

Moldova Ombudsmanı Ermənistan-Azərbaycan Sülh Platformasına qoşuldu

21.01.2017, 14:18

Bakıda 2 otaqlı ev yandı, 4 nəfər xəsarət aldı

21.01.2017, 14:11

21 yanvar-Beynəlxalq Qucaqlaşma Günüdür

21.01.2017, 14:06

“Kirvəlik İslama zidd hərəkətdir” - Folklorşünasdan QALMAQAL yaradan açıqlama

21.01.2017, 14:02

Yaraqlılar özlərini partlatdılar

21.01.2017, 13:33

Əmək pensiyalarının sığorta hissəsi artırıldı

21.01.2017, 13:29

Prezident minimum əməkhaqqını artırdı

21.01.2017, 13:26

“Şeyxülislam mükafatı”nı almaq istəyən jurnalistlər kimlərdir...

21.01.2017, 12:40

Sabahın hava proqnozu - yağış, sulu qar, qar - XƏBƏRDARLIQ

21.01.2017, 12:36

İlham Əliyev Həsən Ruhaniyə başsağlığı verdi

21.01.2017, 12:27

Azərbaycanın partiya sədrlərindən Donald Trampla görüşmək istəyənlər var...

21.01.2017, 12:26

İtaliyada dəhşətli QƏZA: 16 nəfər yanaraq ölüb

21.01.2017, 11:43

Pakistanda terror - 21 ölü, 30 yaralı...

21.01.2017, 11:32

ANS-in keçmiş əməkdaşı Azərbaycanı həmişəlik tərk edir

21.01.2017, 11:21

Dini Komitədən etiraz: “Azərbaycanda dini təhsil pulsuz olmalıdr” - MÜSAHİBƏ

21.01.2017, 11:12

 Elə, bu!?..

21.01.2017, 11:11

Qənirə Paşayeva tovuzluların qayğı və problemlərini dinləyib

21.01.2017, 10:56

AZAL qalmaqalı böyüyür: Gəncənin deputatları Prezidentə müraciət edəcəklər - EKSKLÜZİV

21.01.2017, 10:46

Obama Kaliforniyadakı rezidensiyasına gedə bilmədi

21.01.2017, 10:20

Qafqaz Universitetinin sonrakı aqibəti necə olacaq? - Yeni AÇIQLAMA

21.01.2017, 10:17

Bakıda bankomatdan 40 min manat oğurlanıb

21.01.2017, 10:10

21 yanvarın ATƏŞKƏS açıqlaması

21.01.2017, 10:08

Trampın nitqi: ""Hər şey Amerika və amerikalılar üçün!" - Bəs, dünya?"

21.01.2017, 09:56

Türkçülüyün kiçik Turanı: Azərbaycan Cümhuriyyəti! - IV YAZI

ARXİV