27 mart 2017, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Toylarda toy sahibinə “toy tutulur” - Adət-ənənələr niyə UNUDULUR?
Toylarda toy sahibinə “toy tutulur” - Adət-ənənələr niyə UNUDULUR?
11.01.2017, 10:43

Azərbaycan toyları hər zaman özəlliyi ilə seçilib. Amma son illər toylar əsasən “qonşudan geri qalmamaq” prinsipi üzrə keçirilir. Gözəl toy adətlərimiz tədricən itib-batır, unudulur.


Folklor İnstitutunun əməkdaşı Elçin Qaliboğlu da Modern.az-a Azərbaycanın bir çox toy adət-ənənələrinin unudulmağından narahatlığını ifadə edib.


“ Əvvəlki Azərbaycan toylarında bir sadəlik var idi, toyun özünün bir romantikası var idi, sonradan bunlar aradan çıxdı. Toyla, xalqın ruhu ilə bağlı olan xüsusiyyətlər itməyə başladı. Əhalinin ötən 10 illərdəki irsi, həyəcanı getdikcə öləziməkdədir. Ayrı-ayrı televiziya kanallarında nümayiş etdirilən adət-ənənələr əvvəlki toy adətlərinin müəyyən mənada nişanələri sayıla bilər. 

Təəssüf ki, son dövrlərdə müasir dövrdə hər yer restoranlaşdırıldığından kəndlərdə belə, toylar mağarlarda keçirilmir. Bütünlükdə əvvəlki toy janrı aradan çıxıb.

Çağdaş dövrün toyundakı romantika ilə əvvəlki dövrdəki romantika seçilir. Bugünkü toylar əvəz-əvəz prinsipi ilə keçirilir. Sən bu gün mənim toyuma gəl, sabah mən sənin toyuna gələrəm. Toyun keçirildiyi restoran, səsləndirilən bayağı musiqilər toyların əvvəlki kimi keçməsinə imkan yaratmır”.

 

Elçin Qaliboğlunun sözlərinə görə, ötən əsrin 70-ci illərində Azərbaycan toylarına “Bəytərifi” janrı gəlmişdi. 

 

“Bu o  günlərdə çox  geniş yayılmamışdı. Daha çox kəndlərdə aşıq toyları dəbdə idi və orada “bəytərifi” olurdu. Toyun sonunda musiqi alətlərinin müşayiəti  ilə “bəytərifi” olurdu. Şübhəsiz ki, bu, o vaxt toyu idarə edən toybaşının xələt yığması üçün bir vasitə idi. Ümumiyyətlə Azərbaycan toylarında xələt yığmaq əvvəldən olub. Bunu müəyyən mental xüsusiyyətlərlə bağlamaq olar. Əvvəllər müəyyən mənada bunun üstün tərəflərini göstərməyə çalışıblar, sonradan bu məzmun itdi”.


Müsahibimiz bildirib ki, toyların bu gün əvəz-əvəzə prinsipi ilə keçməsi xoş təəssürat yaratmır.


“Tutalım sən mənim toyuma gəlirsən, sonra da mən sənin toyuna gəlirəm. Adilik, insanların süni duyğuları o qədər artıb ki, hamı toya hesabat verməyə getmək çalışır. Toyun özünün adiliyi, yəni orada çalınan musiqilər, restoran yeməkləri, siyahılar müasir toyları keçmişdəki toylardan fəqrləndirir. İndiki toylar dəbdəbəsi ilə çox fərqlənir. Toyu keçirmək toy sahibinə ağır olur. Belə desək daha doğru olar ki, “toyda toy sahibinə “toy” tutulur”.  Bir-birinin bəhsinə toy xərclərini artırırlar və ya müəyyən olunmuş sərhədlərdən kənara çıxırlar. Toylarımızın normal keçirilməsini təmin etmək üçün bu dəbdəbəni, bəhsə bəhsi aradan qaldırmaq lazımdır. Bunlar aradan qalxmasa, Azərbaycanda toy adət-ənənələri getdikcə məhv olacaq.

Vaxt olub ki. Azərbaycanda 3 gün 3 gecə, 7 gün 7 gecə, hətta 40 gün 40 gecə toy çalınıb. Bunun mahiyyəti ondan ibarət idi ki, uzaq yerlərdən gələn qonaqlar 40 gün ərzində toyda iştirak etsinlər. Bir müddət sonra isə bu müddət azalıb 4-5 gün oldu. Müasir dövrdə isə toylar restoranlaşdırıldığı üçün ən çox 6-7 saat çəkir. Burda qısalıq var. Əlbəttə ki, çağdaş dövrdə qısalı1 ən mühüm şərtlərdən biridir. Toyun mahiyyətinə uyğun qısalıq olmalıdır. Amma 5-6 saatı da qarışıqlıq, məzmunsuzluq ilə doldurmaq hesab edirəm ki , Azərbaycan xalq ruhuna kökündən ziddir”.

Qafar Ağayev


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
27.03.2017, 22:07

Dünyanın ən çox qazanan futbolçu və məşqçisi

27.03.2017, 21:52

Həbsdə olan sabiq müstəntiq valideynləri ilə görüşüb

27.03.2017, 21:37

İngiltərə XİN rəhbəri Rusiyaya səfərini təxirə salıb

27.03.2017, 21:23

Rusiyanı Cənubi Qafqazla birləşdirən yol bağlandı

27.03.2017, 21:07

Mosulda 112 dinc sakinin meyiti aşkarlanıb

27.03.2017, 20:54

Həbsxanaya narkotik keçirilməsinin qarşısı alınıb

27.03.2017, 20:38

Səfir etimadnaməsini prezidentə təqdim edib

27.03.2017, 20:29

Anar Məmmədov  borcunu qaytardı: əmlakı üzərindən həbs götürüldü

27.03.2017, 20:13

“Azərbaycan Ukraynanın  strateji tərəfdaşıdır” - Prezident

27.03.2017, 20:02

Polisin xidməti avtomobilini zədələyən şəxs saxlanılıb

27.03.2017, 19:00

Qaxda avtomobil aşıb, bir nəfər ölüb

27.03.2017, 18:47

Bakının bu küçələrinə giriş məhdudlaşdırılacaq

27.03.2017, 18:39

Nazirlik: Yay vaxtına keçidin ləğvi ilə bağlı problem tam aradan qaldırılıb

27.03.2017, 18:30

Məhkəmə “işıq məhbus”larının şikayətini təmin etmədi

27.03.2017, 18:26

Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin rəis müavininə general-mayor rütbəsi verildi

27.03.2017, 18:14

Prezident DTX əməkdaşlarını təltif etdi – SİYAHI

27.03.2017, 18:09

Əxlaqsızlıq yuvaları təşkil edənlərə qarşı cəzalar sərtləşdirilir

27.03.2017, 18:05

Amerikalı həmsədr: “Danışıqları bərpa etməyin vaxtı çatıb”

27.03.2017, 18:00

İqtisadçı: "Neftin qiyməti daha da ucuzlaşsa yaxşıdır"

27.03.2017, 17:46

Azərbaycan Sarkisyanla bağlı ATƏT dövlətlərinə məktub göndərdi - MƏTN

27.03.2017, 17:19

"Qarabağın taleyini “İsgəndər” həll etməyəcək”

27.03.2017, 17:18

Dollar sabah neçəyə satılacaq?

27.03.2017, 17:04

FİDE prezidentinin istefa xəbəri yayıldı

27.03.2017, 16:58

Qadını vurub qaçan sürücü tutuldu

27.03.2017, 16:54

Dəyanət Rzayevin müəmmalı ölümü - araşdırmadan nə xəbər var...

27.03.2017, 16:48

Deputatın qızının evini yarıblar? 

27.03.2017, 16:47

Elza Seyidcahan Yazıçılar Birliyinə üzv olur: “Mənim üçün böyük şərəfdir”

27.03.2017, 16:45

Ermənistan müxalifəti: “Bizim millət xəstəlikdən əziyyət çəkir”

27.03.2017, 16:35

Vahid Mustafayevlə Mirşahin Ağayevi İstipress-lə nə bağlayır?...

27.03.2017, 16:29

Rusiya müxalifətinin liderinə 15 sutka həbs verdilər

27.03.2017, 16:10

Vikipediya ilə bağlı monitorinqlər aparılsın – TƏKLİF

27.03.2017, 16:09

Nazir Аğciyər Xəstəlikləri İnstitutuna yeni direktor təyin etdi

27.03.2017, 16:07

“İrəli” Avropa Gənclər Fondunun layihəsində iştirak edir

27.03.2017, 15:55

6 ərəb kişi 2 azərbaycanlı qızı beysbol ağacı ilə zorlayıb

27.03.2017, 15:49

Türkiyənin Avropadakı ən etibarlı müttəfiqi – London-Ankara əlaqələrinin TARİXİ

ARXİV
SORĞU
Hansı ali məktəb daha yaxşı təhsil verir?
Prezident Yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyası(4.66%)
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti(7.33%)
Bakı Dövlət Universiteti(18.6%)
Bakı Ali Neft Məktəbi(2%)
Azərbaycan Dillər Universiteti(42.6%)
Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti(4%)
Azərbaycan Texniki Universiteti(2.66%)
Azərbaycan Tibb Universiteti(2.66%)
Bakı Slavyan Universiteti(2.66%)
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti(12.6%)