23 fevral 2018, Cümə
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Toylarda toy sahibinə “toy tutulur” - Adət-ənənələr niyə UNUDULUR?
Toylarda toy sahibinə “toy tutulur” - Adət-ənənələr niyə UNUDULUR?
11.01.2017, 10:43

Azərbaycan toyları hər zaman özəlliyi ilə seçilib. Amma son illər toylar əsasən “qonşudan geri qalmamaq” prinsipi üzrə keçirilir. Gözəl toy adətlərimiz tədricən itib-batır, unudulur.


Folklor İnstitutunun əməkdaşı Elçin Qaliboğlu da Modern.az-a Azərbaycanın bir çox toy adət-ənənələrinin unudulmağından narahatlığını ifadə edib.


“ Əvvəlki Azərbaycan toylarında bir sadəlik var idi, toyun özünün bir romantikası var idi, sonradan bunlar aradan çıxdı. Toyla, xalqın ruhu ilə bağlı olan xüsusiyyətlər itməyə başladı. Əhalinin ötən 10 illərdəki irsi, həyəcanı getdikcə öləziməkdədir. Ayrı-ayrı televiziya kanallarında nümayiş etdirilən adət-ənənələr əvvəlki toy adətlərinin müəyyən mənada nişanələri sayıla bilər. 

Təəssüf ki, son dövrlərdə müasir dövrdə hər yer restoranlaşdırıldığından kəndlərdə belə, toylar mağarlarda keçirilmir. Bütünlükdə əvvəlki toy janrı aradan çıxıb.

Çağdaş dövrün toyundakı romantika ilə əvvəlki dövrdəki romantika seçilir. Bugünkü toylar əvəz-əvəz prinsipi ilə keçirilir. Sən bu gün mənim toyuma gəl, sabah mən sənin toyuna gələrəm. Toyun keçirildiyi restoran, səsləndirilən bayağı musiqilər toyların əvvəlki kimi keçməsinə imkan yaratmır”.

 

Elçin Qaliboğlunun sözlərinə görə, ötən əsrin 70-ci illərində Azərbaycan toylarına “Bəytərifi” janrı gəlmişdi. 

 

“Bu o  günlərdə çox  geniş yayılmamışdı. Daha çox kəndlərdə aşıq toyları dəbdə idi və orada “bəytərifi” olurdu. Toyun sonunda musiqi alətlərinin müşayiəti  ilə “bəytərifi” olurdu. Şübhəsiz ki, bu, o vaxt toyu idarə edən toybaşının xələt yığması üçün bir vasitə idi. Ümumiyyətlə Azərbaycan toylarında xələt yığmaq əvvəldən olub. Bunu müəyyən mental xüsusiyyətlərlə bağlamaq olar. Əvvəllər müəyyən mənada bunun üstün tərəflərini göstərməyə çalışıblar, sonradan bu məzmun itdi”.


Müsahibimiz bildirib ki, toyların bu gün əvəz-əvəzə prinsipi ilə keçməsi xoş təəssürat yaratmır.


“Tutalım sən mənim toyuma gəlirsən, sonra da mən sənin toyuna gəlirəm. Adilik, insanların süni duyğuları o qədər artıb ki, hamı toya hesabat verməyə getmək çalışır. Toyun özünün adiliyi, yəni orada çalınan musiqilər, restoran yeməkləri, siyahılar müasir toyları keçmişdəki toylardan fəqrləndirir. İndiki toylar dəbdəbəsi ilə çox fərqlənir. Toyu keçirmək toy sahibinə ağır olur. Belə desək daha doğru olar ki, “toyda toy sahibinə “toy” tutulur”.  Bir-birinin bəhsinə toy xərclərini artırırlar və ya müəyyən olunmuş sərhədlərdən kənara çıxırlar. Toylarımızın normal keçirilməsini təmin etmək üçün bu dəbdəbəni, bəhsə bəhsi aradan qaldırmaq lazımdır. Bunlar aradan qalxmasa, Azərbaycanda toy adət-ənənələri getdikcə məhv olacaq.

Vaxt olub ki. Azərbaycanda 3 gün 3 gecə, 7 gün 7 gecə, hətta 40 gün 40 gecə toy çalınıb. Bunun mahiyyəti ondan ibarət idi ki, uzaq yerlərdən gələn qonaqlar 40 gün ərzində toyda iştirak etsinlər. Bir müddət sonra isə bu müddət azalıb 4-5 gün oldu. Müasir dövrdə isə toylar restoranlaşdırıldığı üçün ən çox 6-7 saat çəkir. Burda qısalıq var. Əlbəttə ki, çağdaş dövrdə qısalı1 ən mühüm şərtlərdən biridir. Toyun mahiyyətinə uyğun qısalıq olmalıdır. Amma 5-6 saatı da qarışıqlıq, məzmunsuzluq ilə doldurmaq hesab edirəm ki , Azərbaycan xalq ruhuna kökündən ziddir”.

Qafar Ağayev


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Bakuxeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Deputat: “Bizdə benzin bahadır, ona qatqı qatılır”
23.02.2018, 14:20

Deputat: “Bizdə benzin bahadır, ona qatqı qatılır”

Azərbaycan rus jurnalistin adını “qara siyahı”dan çıxardı
23.02.2018, 14:14

Azərbaycan rus jurnalistin adını “qara siyahı”dan çıxardı

Şəxsiyyət vəsiqələri ilə bağlı yeni rüsumlar təsdiqləndi
23.02.2018, 14:00

Şəxsiyyət vəsiqələri ilə bağlı yeni rüsumlar təsdiqləndi

Əli İnsanov əfv ərizəsi yazıb?..   
23.02.2018, 13:55

Əli İnsanov əfv ərizəsi yazıb?..  

“Belə sürücüləri xəttə buraxmaq çox ağır cinayətdir”   
23.02.2018, 13:51

“Belə sürücüləri xəttə buraxmaq çox ağır cinayətdir”  

"Azərbaycan avtomobil yolları 100 il” medalı təsis olundu
23.02.2018, 13:48

"Azərbaycan avtomobil yolları 100 il” medalı təsis olundu

Deputat quzuların kəsilməsinə qarşı çıxdı - “Onlar hələ yetişməlidir”   
23.02.2018, 13:44

Deputat quzuların kəsilməsinə qarşı çıxdı - “Onlar hələ yetişməlidir”  

Sürücülərlə bağlı yeni MADDƏ: parlament TƏSDİQLƏDİ
23.02.2018, 13:33

Sürücülərlə bağlı yeni MADDƏ: parlament TƏSDİQLƏDİ

Mehriban Əliyeva İranın Mədəniyyət və İslami Əlaqələr Təşkilatının sədri ilə görüşüb 
23.02.2018, 13:29

Mehriban Əliyeva İranın Mədəniyyət və İslami Əlaqələr Təşkilatının sədri ilə görüşüb 

Deputat bahalaşmaya etiraz etdi
23.02.2018, 13:28

Deputat bahalaşmaya etiraz etdi

Mahmud Abbasın xəstə olduğu təkzib edildi  
23.02.2018, 13:23

Mahmud Abbasın xəstə olduğu təkzib edildi  

Ərdoğan Pentaqonu əxlaqsız adlandırdı
23.02.2018, 13:20

Ərdoğan Pentaqonu əxlaqsız adlandırdı

Amnistiya mayda verilə bilər
23.02.2018, 13:17

Amnistiya mayda verilə bilər

Deputatlar vəkillikdən danışdılar: “O arqumenti qəbul edə bilmərik...”   
23.02.2018, 13:12

Deputatlar vəkillikdən danışdılar: “O arqumenti qəbul edə bilmərik...”  

Milli Məclis Azərbaycanla Türkiyə arasında imzalanan sazişləri ratifikasiya etdi
23.02.2018, 13:09

Milli Məclis Azərbaycanla Türkiyə arasında imzalanan sazişləri ratifikasiya etdi

Rəsmi Bakıdan Niderland parlamentinə ÇAĞIRIŞ
23.02.2018, 13:04

Rəsmi Bakıdan Niderland parlamentinə ÇAĞIRIŞ

Gəncədə tut ağaclarını kəsən şəxs 1500 manat cərimələndi   
23.02.2018, 13:00

Gəncədə tut ağaclarını kəsən şəxs 1500 manat cərimələndi  

Əbülfəs Qarayev Göyçayda vətəndaşları qəbul etdi
23.02.2018, 12:54

Əbülfəs Qarayev Göyçayda vətəndaşları qəbul etdi

Vəkillərin səlahiyyətləri artırılmalıdır – Deputat məsələ qaldırdı
23.02.2018, 12:49

Vəkillərin səlahiyyətləri artırılmalıdır – Deputat məsələ qaldırdı

Silah oğurlayanlar TUTULDU
23.02.2018, 12:44

Silah oğurlayanlar TUTULDU

Əli Hüseynli: “Məhkəmələrə 4000-dən artıq təqdimat göndərilib”   
23.02.2018, 12:44

Əli Hüseynli: “Məhkəmələrə 4000-dən artıq təqdimat göndərilib”  

Qoran Breqoviç Heydər Əliyev Mərkəzində çıxış edəcək
23.02.2018, 12:42

Qoran Breqoviç Heydər Əliyev Mərkəzində çıxış edəcək

“Muğanbank”da bir əmanət, iki kart
23.02.2018, 12:40

“Muğanbank”da bir əmanət, iki kart

Böyük əfv sərəncamı veriləcək
23.02.2018, 12:38

Böyük əfv sərəncamı veriləcək

“Begomot”
23.02.2018, 12:36

“Begomot”

Sabahın hava PROQNOZU   
23.02.2018, 12:27

Sabahın hava PROQNOZU  

Avropa Parlamenti Xocalı soyqırımı ilə bağlı bəyanat verəcək - Spikerdən AÇIQLAMA
23.02.2018, 12:25

Avropa Parlamenti Xocalı soyqırımı ilə bağlı bəyanat verəcək - Spikerdən AÇIQLAMA

Yaxın qohumunun qızıllarını oğurlayan saxlanıldı
23.02.2018, 12:20

Yaxın qohumunun qızıllarını oğurlayan saxlanıldı

Siyavuş Novruzov: “Azərbaycanda siyasi məhbus yoxdur”    
23.02.2018, 12:20

Siyavuş Novruzov: “Azərbaycanda siyasi məhbus yoxdur”  

Oqtay Əsədov Fəttah Heydərovu təbrik etdi
23.02.2018, 12:11

Oqtay Əsədov Fəttah Heydərovu təbrik etdi

Əldəqayırma şirkətlərin sənaye terroru - AMEA-dan yağlarla bağlı HƏYƏCAN TƏBİLİ
23.02.2018, 12:08

Əldəqayırma şirkətlərin sənaye terroru - AMEA-dan yağlarla bağlı HƏYƏCAN TƏBİLİ

Vyanada “Saxta xəbərlər əsrində demokratiyanın müdafiəsi” mövzusu müzakirə olunub
23.02.2018, 12:07

Vyanada “Saxta xəbərlər əsrində demokratiyanın müdafiəsi” mövzusu müzakirə olunub

Hamilə qadınlara xəbərdarlıq - Bu qidalardan uzaq durun!
23.02.2018, 12:00

Hamilə qadınlara xəbərdarlıq - Bu qidalardan uzaq durun!

İki piyadanı vurub qaçan sürücü həbs edilib
23.02.2018, 11:53

İki piyadanı vurub qaçan sürücü həbs edilib

Bakı Ali Neft Məktəbi MGİMO ilə Anlaşma Memorandumu imzaladı
23.02.2018, 11:52

Bakı Ali Neft Məktəbi MGİMO ilə Anlaşma Memorandumu imzaladı

ARXİV
SORĞU
Hansı supermarketdən alver edirsiniz?
“ARAZ” marketləri(12.5%)
“Bazarstore”(6.25%)
“Neptun” marketləri(3.12%)
“Favorit” marketi(7.81%)
“Makromarket”(3.12%)
“Bizim market”(1.56%)
“Rahat market”(3.12%)
“Bravo” marketləri(12.5%)
“Oba market”(10.9%)
Heç biri - digər mağazalar(39.0%)