18 avqust 2017, Cümə
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Toylarda toy sahibinə “toy tutulur” - Adət-ənənələr niyə UNUDULUR?
Toylarda toy sahibinə “toy tutulur” - Adət-ənənələr niyə UNUDULUR?
11.01.2017, 10:43

Azərbaycan toyları hər zaman özəlliyi ilə seçilib. Amma son illər toylar əsasən “qonşudan geri qalmamaq” prinsipi üzrə keçirilir. Gözəl toy adətlərimiz tədricən itib-batır, unudulur.


Folklor İnstitutunun əməkdaşı Elçin Qaliboğlu da Modern.az-a Azərbaycanın bir çox toy adət-ənənələrinin unudulmağından narahatlığını ifadə edib.


“ Əvvəlki Azərbaycan toylarında bir sadəlik var idi, toyun özünün bir romantikası var idi, sonradan bunlar aradan çıxdı. Toyla, xalqın ruhu ilə bağlı olan xüsusiyyətlər itməyə başladı. Əhalinin ötən 10 illərdəki irsi, həyəcanı getdikcə öləziməkdədir. Ayrı-ayrı televiziya kanallarında nümayiş etdirilən adət-ənənələr əvvəlki toy adətlərinin müəyyən mənada nişanələri sayıla bilər. 

Təəssüf ki, son dövrlərdə müasir dövrdə hər yer restoranlaşdırıldığından kəndlərdə belə, toylar mağarlarda keçirilmir. Bütünlükdə əvvəlki toy janrı aradan çıxıb.

Çağdaş dövrün toyundakı romantika ilə əvvəlki dövrdəki romantika seçilir. Bugünkü toylar əvəz-əvəz prinsipi ilə keçirilir. Sən bu gün mənim toyuma gəl, sabah mən sənin toyuna gələrəm. Toyun keçirildiyi restoran, səsləndirilən bayağı musiqilər toyların əvvəlki kimi keçməsinə imkan yaratmır”.

 

Elçin Qaliboğlunun sözlərinə görə, ötən əsrin 70-ci illərində Azərbaycan toylarına “Bəytərifi” janrı gəlmişdi. 

 

“Bu o  günlərdə çox  geniş yayılmamışdı. Daha çox kəndlərdə aşıq toyları dəbdə idi və orada “bəytərifi” olurdu. Toyun sonunda musiqi alətlərinin müşayiəti  ilə “bəytərifi” olurdu. Şübhəsiz ki, bu, o vaxt toyu idarə edən toybaşının xələt yığması üçün bir vasitə idi. Ümumiyyətlə Azərbaycan toylarında xələt yığmaq əvvəldən olub. Bunu müəyyən mental xüsusiyyətlərlə bağlamaq olar. Əvvəllər müəyyən mənada bunun üstün tərəflərini göstərməyə çalışıblar, sonradan bu məzmun itdi”.


Müsahibimiz bildirib ki, toyların bu gün əvəz-əvəzə prinsipi ilə keçməsi xoş təəssürat yaratmır.


“Tutalım sən mənim toyuma gəlirsən, sonra da mən sənin toyuna gəlirəm. Adilik, insanların süni duyğuları o qədər artıb ki, hamı toya hesabat verməyə getmək çalışır. Toyun özünün adiliyi, yəni orada çalınan musiqilər, restoran yeməkləri, siyahılar müasir toyları keçmişdəki toylardan fəqrləndirir. İndiki toylar dəbdəbəsi ilə çox fərqlənir. Toyu keçirmək toy sahibinə ağır olur. Belə desək daha doğru olar ki, “toyda toy sahibinə “toy” tutulur”.  Bir-birinin bəhsinə toy xərclərini artırırlar və ya müəyyən olunmuş sərhədlərdən kənara çıxırlar. Toylarımızın normal keçirilməsini təmin etmək üçün bu dəbdəbəni, bəhsə bəhsi aradan qaldırmaq lazımdır. Bunlar aradan qalxmasa, Azərbaycanda toy adət-ənənələri getdikcə məhv olacaq.

Vaxt olub ki. Azərbaycanda 3 gün 3 gecə, 7 gün 7 gecə, hətta 40 gün 40 gecə toy çalınıb. Bunun mahiyyəti ondan ibarət idi ki, uzaq yerlərdən gələn qonaqlar 40 gün ərzində toyda iştirak etsinlər. Bir müddət sonra isə bu müddət azalıb 4-5 gün oldu. Müasir dövrdə isə toylar restoranlaşdırıldığı üçün ən çox 6-7 saat çəkir. Burda qısalıq var. Əlbəttə ki, çağdaş dövrdə qısalı1 ən mühüm şərtlərdən biridir. Toyun mahiyyətinə uyğun qısalıq olmalıdır. Amma 5-6 saatı da qarışıqlıq, məzmunsuzluq ilə doldurmaq hesab edirəm ki , Azərbaycan xalq ruhuna kökündən ziddir”.

Qafar Ağayev


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Azərbaycan XİN İspaniyadakı terroru PİSLƏDİ 
18.08.2017, 10:55

Azərbaycan XİN İspaniyadakı terroru PİSLƏDİ 

Bakı Tikiş Evinin rəsmisi: “Niyə o məhsulların ölkəyə gətirilməsinə şərait yaradırlar?” – MÜSAHİBƏ
18.08.2017, 10:44

Bakı Tikiş Evinin rəsmisi: “Niyə o məhsulların ölkəyə gətirilməsinə şərait yaradırlar?” – MÜSAHİBƏ

Payızda bəzi dərmanlar bahalaşacaq
18.08.2017, 10:33

Payızda bəzi dərmanlar bahalaşacaq

Sumqayıtda sahibsiz itlər küçələrdən yığışdırılır
18.08.2017, 10:32

Sumqayıtda sahibsiz itlər küçələrdən yığışdırılır

Türkiyədə Atatürkə münasibət dəyişib - SƏBƏBLƏR
18.08.2017, 10:28

Türkiyədə Atatürkə münasibət dəyişib - SƏBƏBLƏR

Türkiyədə ağır qəza - 7 ölü, 20-dən çox yaralı
18.08.2017, 10:12

Türkiyədə ağır qəza - 7 ölü, 20-dən çox yaralı

Neftçalada 56 yaşlı kişi intihar etdi
18.08.2017, 10:05

Neftçalada 56 yaşlı kişi intihar etdi

“Terror hadisəsindən hiddətlənirik” – İlham Əliyevdən İspaniya kralına başsağlığı
18.08.2017, 09:56

“Terror hadisəsindən hiddətlənirik” – İlham Əliyevdən İspaniya kralına başsağlığı

Dənizdə batan 2 gəncin meyiti tapıldı
18.08.2017, 09:44

Dənizdə batan 2 gəncin meyiti tapıldı

Ermənistan atəşkəsi 112 dəfə pozdu
18.08.2017, 09:42

Ermənistan atəşkəsi 112 dəfə pozdu

Sumqayıt məktəblilərinin unudulmuş qəhrəmanlığı - FOTOLAR
18.08.2017, 09:22

Sumqayıt məktəblilərinin unudulmuş qəhrəmanlığı - FOTOLAR

Metrodan istifadə edənlər bir müddət də istidən “bişməli” olacaq 
18.08.2017, 09:09

Metrodan istifadə edənlər bir müddət də istidən “bişməli” olacaq 

Şəhidin əkiz övladlarının vəziyyəti necədir?
18.08.2017, 09:04

Şəhidin əkiz övladlarının vəziyyəti necədir?

Qaxda 28 yaşlı oğlan özünü asdı
18.08.2017, 09:01

Qaxda 28 yaşlı oğlan özünü asdı

Barselona terroru - yeni DETALLAR
18.08.2017, 08:54

Barselona terroru - yeni DETALLAR

Dollar və manatın bugünkü MƏZƏNNƏSİ
18.08.2017, 08:53

Dollar və manatın bugünkü MƏZƏNNƏSİ

Barselonada xəsarət alanlar arasında azərbaycanlıların olub-olmaması araşdırılır
18.08.2017, 00:58

Barselonada xəsarət alanlar arasında azərbaycanlıların olub-olmaması araşdırılır

İspaniyada üç günlük matəm elan edildi
18.08.2017, 00:46

İspaniyada üç günlük matəm elan edildi

Avtomobillə vurulan 12 yaşlı uşaq öldü
18.08.2017, 00:33

Avtomobillə vurulan 12 yaşlı uşaq öldü

Bakıda bu mağazada kitablar cəmi 20 qəpiyə satılır - VİDEO
18.08.2017, 00:17

Bakıda bu mağazada kitablar cəmi 20 qəpiyə satılır - VİDEO

Terrora görə məsuliyyəti  İŞİD üzərinə götürdü
18.08.2017, 00:00

Terrora görə məsuliyyəti  İŞİD üzərinə götürdü

Yusif Səmədoğlunun  bir film naminə çəkdiyi olmazın əziyyətləri-  Anım günü
17.08.2017, 23:37

Yusif Səmədoğlunun  bir film naminə çəkdiyi olmazın əziyyətləri-  Anım günü

Azərbaycan klublarının Avropa Liqasından qazancı açıqlanıb
17.08.2017, 23:14

Azərbaycan klublarının Avropa Liqasından qazancı açıqlanıb

Barselonada terror törədənlərdən biri öldürülüb - YENİLƏNİB, VİDEO
17.08.2017, 22:57

Barselonada terror törədənlərdən biri öldürülüb - YENİLƏNİB, VİDEO

Həmsədrlər prezidentlərin növbəti görüşünə hazırlıq görür
17.08.2017, 22:42

Həmsədrlər prezidentlərin növbəti görüşünə hazırlıq görür

Ağ rəngli qidalardan çox istifadə edin – VANQADAN SAĞLAMLIQ TÖVSİYƏLƏRİ
17.08.2017, 22:28

Ağ rəngli qidalardan çox istifadə edin – VANQADAN SAĞLAMLIQ TÖVSİYƏLƏRİ

Göygöldə həyat yoldaşı və qayınanasını qətlə yetirən şəxs tutuldu, Yenilənib
17.08.2017, 21:59

Göygöldə həyat yoldaşı və qayınanasını qətlə yetirən şəxs tutuldu, Yenilənib

Xaş süfrəsindən sonra Heydər Əliyevin qarşısında “bəhanələr” axtaran TƏKRARSIZ MÜSLÜM MAQOMAYEV
17.08.2017, 21:32

Xaş süfrəsindən sonra Heydər Əliyevin qarşısında “bəhanələr” axtaran TƏKRARSIZ MÜSLÜM MAQOMAYEV

"İt uşağın başından çeynəməyə başladı" - Hadisə şahidi, Video
17.08.2017, 21:16

"İt uşağın başından çeynəməyə başladı" - Hadisə şahidi, Video

Barselonada terror: 13 nəfər öldü, FOTOLAR, YENİLƏNİB
17.08.2017, 21:07

Barselonada terror: 13 nəfər öldü, FOTOLAR, YENİLƏNİB

Bakı-Tbilisi-Ceyhan üzrə əsaslı xərclər 2,6 dəfə azalıb
17.08.2017, 20:56

Bakı-Tbilisi-Ceyhan üzrə əsaslı xərclər 2,6 dəfə azalıb

Azərbaycan Rusiya ilə məsləhətləşmələr aparıb
17.08.2017, 20:29

Azərbaycan Rusiya ilə məsləhətləşmələr aparıb

Dağıstanda partlayış: 2 ölü
17.08.2017, 20:15

Dağıstanda partlayış: 2 ölü

Azərbaycanla ABŞ arasında hərbi tibb sahəsində əməkdaşlıq
17.08.2017, 19:41

Azərbaycanla ABŞ arasında hərbi tibb sahəsində əməkdaşlıq

UEFA “Qarabağ”ın futbolçusu ilə bağlı qərarını açıqlayıb
17.08.2017, 18:56

UEFA “Qarabağ”ın futbolçusu ilə bağlı qərarını açıqlayıb

ARXİV
SORĞU
Benzini hansı yanacaqdoldurma məntəqəsindən alırsınız?
Azpetrol-dan(51.1%)
SOCAR-dan(6.81%)
Lukoil-dan(15.9%)
Bunların heç birindən - başqasından(26.1%)