25 fevral 2017, Şənbə
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Toylarda toy sahibinə “toy tutulur” - Adət-ənənələr niyə UNUDULUR?
Toylarda toy sahibinə “toy tutulur” - Adət-ənənələr niyə UNUDULUR?
11.01.2017, 10:43

Azərbaycan toyları hər zaman özəlliyi ilə seçilib. Amma son illər toylar əsasən “qonşudan geri qalmamaq” prinsipi üzrə keçirilir. Gözəl toy adətlərimiz tədricən itib-batır, unudulur.


Folklor İnstitutunun əməkdaşı Elçin Qaliboğlu da Modern.az-a Azərbaycanın bir çox toy adət-ənənələrinin unudulmağından narahatlığını ifadə edib.


“ Əvvəlki Azərbaycan toylarında bir sadəlik var idi, toyun özünün bir romantikası var idi, sonradan bunlar aradan çıxdı. Toyla, xalqın ruhu ilə bağlı olan xüsusiyyətlər itməyə başladı. Əhalinin ötən 10 illərdəki irsi, həyəcanı getdikcə öləziməkdədir. Ayrı-ayrı televiziya kanallarında nümayiş etdirilən adət-ənənələr əvvəlki toy adətlərinin müəyyən mənada nişanələri sayıla bilər. 

Təəssüf ki, son dövrlərdə müasir dövrdə hər yer restoranlaşdırıldığından kəndlərdə belə, toylar mağarlarda keçirilmir. Bütünlükdə əvvəlki toy janrı aradan çıxıb.

Çağdaş dövrün toyundakı romantika ilə əvvəlki dövrdəki romantika seçilir. Bugünkü toylar əvəz-əvəz prinsipi ilə keçirilir. Sən bu gün mənim toyuma gəl, sabah mən sənin toyuna gələrəm. Toyun keçirildiyi restoran, səsləndirilən bayağı musiqilər toyların əvvəlki kimi keçməsinə imkan yaratmır”.

 

Elçin Qaliboğlunun sözlərinə görə, ötən əsrin 70-ci illərində Azərbaycan toylarına “Bəytərifi” janrı gəlmişdi. 

 

“Bu o  günlərdə çox  geniş yayılmamışdı. Daha çox kəndlərdə aşıq toyları dəbdə idi və orada “bəytərifi” olurdu. Toyun sonunda musiqi alətlərinin müşayiəti  ilə “bəytərifi” olurdu. Şübhəsiz ki, bu, o vaxt toyu idarə edən toybaşının xələt yığması üçün bir vasitə idi. Ümumiyyətlə Azərbaycan toylarında xələt yığmaq əvvəldən olub. Bunu müəyyən mental xüsusiyyətlərlə bağlamaq olar. Əvvəllər müəyyən mənada bunun üstün tərəflərini göstərməyə çalışıblar, sonradan bu məzmun itdi”.


Müsahibimiz bildirib ki, toyların bu gün əvəz-əvəzə prinsipi ilə keçməsi xoş təəssürat yaratmır.


“Tutalım sən mənim toyuma gəlirsən, sonra da mən sənin toyuna gəlirəm. Adilik, insanların süni duyğuları o qədər artıb ki, hamı toya hesabat verməyə getmək çalışır. Toyun özünün adiliyi, yəni orada çalınan musiqilər, restoran yeməkləri, siyahılar müasir toyları keçmişdəki toylardan fəqrləndirir. İndiki toylar dəbdəbəsi ilə çox fərqlənir. Toyu keçirmək toy sahibinə ağır olur. Belə desək daha doğru olar ki, “toyda toy sahibinə “toy” tutulur”.  Bir-birinin bəhsinə toy xərclərini artırırlar və ya müəyyən olunmuş sərhədlərdən kənara çıxırlar. Toylarımızın normal keçirilməsini təmin etmək üçün bu dəbdəbəni, bəhsə bəhsi aradan qaldırmaq lazımdır. Bunlar aradan qalxmasa, Azərbaycanda toy adət-ənənələri getdikcə məhv olacaq.

Vaxt olub ki. Azərbaycanda 3 gün 3 gecə, 7 gün 7 gecə, hətta 40 gün 40 gecə toy çalınıb. Bunun mahiyyəti ondan ibarət idi ki, uzaq yerlərdən gələn qonaqlar 40 gün ərzində toyda iştirak etsinlər. Bir müddət sonra isə bu müddət azalıb 4-5 gün oldu. Müasir dövrdə isə toylar restoranlaşdırıldığı üçün ən çox 6-7 saat çəkir. Burda qısalıq var. Əlbəttə ki, çağdaş dövrdə qısalı1 ən mühüm şərtlərdən biridir. Toyun mahiyyətinə uyğun qısalıq olmalıdır. Amma 5-6 saatı da qarışıqlıq, məzmunsuzluq ilə doldurmaq hesab edirəm ki , Azərbaycan xalq ruhuna kökündən ziddir”.

Qafar Ağayev


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
25.02.2017, 17:31

Berlində Xocalı soyqırımının 25-ci ildönümü anılıb

25.02.2017, 17:09

Qarabağdakı döyüşlərlə bağlı mediaya XƏBƏRDARLIQ

25.02.2017, 16:50

Məşhur ekspert cəbhədəki vəziyyət HAQDA: “Qarabağda müharibə qaçılmazdır”

25.02.2017, 16:30

Avstraliyanın Melburn şəhərində Xocalı şəhidləri anıldı – FOTOLAR

25.02.2017, 16:12

Nazir: "Xudafərin kəndi ermənilər tərəfindən tamamilə dağıdılıb"

25.02.2017, 15:54

Şoyqu: "Beynəlxalq Ordu Oyunlarından biri Azərbaycanda keçiriləcək"

25.02.2017, 15:42

Sevgilər qanadlanmayanda    

25.02.2017, 15:26

ABŞ “Orion” kosmik gəmilərini sınaqdan keçirəcək

25.02.2017, 15:05

Novruz Məmmədov: Erməni tarixi soyqırımı damğasını daim daşıyacaq

25.02.2017, 14:56

Gədəbəy sakini özünü GÜLLƏLƏDİ

25.02.2017, 14:36

“Mehriban Əliyevanın dinamik xarakteri dövlət idarəçiliyinə də sirayət edəcək” – RƏSMİ

25.02.2017, 14:31

Azərbaycana gələn əcnəbilərin sayı ARTIB

25.02.2017, 14:28

Azərbaycan-Gürcüstan-Türkiyə biznes-forumuna İran da qoşula bilər

25.02.2017, 14:22

“İstəyirik ki, bütün bəşəriyyət Xocalı soyqırımını törədənlərə nifrət etsin”

25.02.2017, 14:18

Tərtərdə vəziyyət necədir?

25.02.2017, 13:30

Sabah 12-yə kimi metronun "Xətai" stansiyası işləməyəcək

25.02.2017, 13:00

Sosial şəbəkələrdəki təhlükələrdən uşaqları necə qorumalı

25.02.2017, 12:54

Azərbaycandan cəbhədəki döyüşlərlə bağlı XƏBƏRDARLIQ: "Ermənistan peşman olacaq"

25.02.2017, 12:43

“Meyitlərimizin üstündə oturub gülə-gülə araq içirdilər” – Xocalı sakini 25 il əvvəldən DANIŞIR

25.02.2017, 12:34

"Favorit market"in 17-ci filialı açıldı - FOTOLAR

25.02.2017, 12:31

Şirvan sakinini şantaj edən şəxs tutuldu  

25.02.2017, 12:21

Sabahın hava PROQNOZU: Bakıda 16 dərəcə isti olacaq

25.02.2017, 12:16

Polis  saxta viza düzəldən Ucar sakinini axtarır

25.02.2017, 12:02

Hökumət rəsmisi Xocalı soyqırımına abidə ucaldılması fikrini DƏSƏTKLƏDİ

25.02.2017, 11:42

Əli bəy Hüseynzadənin Əhməd bəy Ağaoğluna sevgi və sirlərlə dolu bir məktubu

25.02.2017, 11:37

Əli Əhmədovdan Xocalıda hər iki valideynini itirən 25 uşağa ev verilməsinə MÜNASİBƏT    

25.02.2017, 11:28

Ağdamda gərgin GECƏ: ermənilər evləri atəşə tutub -  icra başçısından AÇIQLAMA

25.02.2017, 11:23

Bakıda şəkər xəstəsi olan qadın özünü yandıraraq intihar etdi

25.02.2017, 10:55

“Fitch” Azərbaycanın reytinqini qiymətləndirdi

25.02.2017, 10:39

Ölkədəki cərrahların, ginekoloqların SAYI

25.02.2017, 10:21

Erməni təxribatının qarşısı alındı: Azərbaycan ordusunun itkiləri var

25.02.2017, 10:11

Cəbhənin bütün istiqamətlərində şiddətli ATIŞMA

25.02.2017, 10:06

Abituriyent ikinci imtahanda iştirakına görə ödəniş edəcək – RƏSMİ

25.02.2017, 10:05

“Xocalı blokadada olanda İran prezidenti Rəfsəncanidən kömək istədim” - MÜSAHİBƏ                 

25.02.2017, 10:01

Azərbaycanda ötən il açılan iş yerləri - RƏQƏMLƏR

ARXİV
SORĞU
“Hansı din xadiminə, dini ekspert və ya ilahiyyatçıya inanırsınız?”
Şeyxülislam Allahşükür Paşazadə(0.27%)
Hacı Sabir Həsənli(0.17%)
Hacı Fuad Nurullayev(0.01%)
Vasim Məmmədəliyev(0.28%)
Rafiq Əliyev(0.12%)
Hacı İlqar İbrahimoğlu(43.2%)
Hacı Şahin Həsənli(53.2%)
Elşad Miri(2.65%)