21 iyun 2018, Cümə axşamı
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Toylarda toy sahibinə “toy tutulur” - Adət-ənənələr niyə UNUDULUR?
Toylarda toy sahibinə “toy tutulur” - Adət-ənənələr niyə UNUDULUR?
11.01.2017, 10:43

Azərbaycan toyları hər zaman özəlliyi ilə seçilib. Amma son illər toylar əsasən “qonşudan geri qalmamaq” prinsipi üzrə keçirilir. Gözəl toy adətlərimiz tədricən itib-batır, unudulur.


Folklor İnstitutunun əməkdaşı Elçin Qaliboğlu da Modern.az-a Azərbaycanın bir çox toy adət-ənənələrinin unudulmağından narahatlığını ifadə edib.


“ Əvvəlki Azərbaycan toylarında bir sadəlik var idi, toyun özünün bir romantikası var idi, sonradan bunlar aradan çıxdı. Toyla, xalqın ruhu ilə bağlı olan xüsusiyyətlər itməyə başladı. Əhalinin ötən 10 illərdəki irsi, həyəcanı getdikcə öləziməkdədir. Ayrı-ayrı televiziya kanallarında nümayiş etdirilən adət-ənənələr əvvəlki toy adətlərinin müəyyən mənada nişanələri sayıla bilər. 

Təəssüf ki, son dövrlərdə müasir dövrdə hər yer restoranlaşdırıldığından kəndlərdə belə, toylar mağarlarda keçirilmir. Bütünlükdə əvvəlki toy janrı aradan çıxıb.

Çağdaş dövrün toyundakı romantika ilə əvvəlki dövrdəki romantika seçilir. Bugünkü toylar əvəz-əvəz prinsipi ilə keçirilir. Sən bu gün mənim toyuma gəl, sabah mən sənin toyuna gələrəm. Toyun keçirildiyi restoran, səsləndirilən bayağı musiqilər toyların əvvəlki kimi keçməsinə imkan yaratmır”.

 

Elçin Qaliboğlunun sözlərinə görə, ötən əsrin 70-ci illərində Azərbaycan toylarına “Bəytərifi” janrı gəlmişdi. 

 

“Bu o  günlərdə çox  geniş yayılmamışdı. Daha çox kəndlərdə aşıq toyları dəbdə idi və orada “bəytərifi” olurdu. Toyun sonunda musiqi alətlərinin müşayiəti  ilə “bəytərifi” olurdu. Şübhəsiz ki, bu, o vaxt toyu idarə edən toybaşının xələt yığması üçün bir vasitə idi. Ümumiyyətlə Azərbaycan toylarında xələt yığmaq əvvəldən olub. Bunu müəyyən mental xüsusiyyətlərlə bağlamaq olar. Əvvəllər müəyyən mənada bunun üstün tərəflərini göstərməyə çalışıblar, sonradan bu məzmun itdi”.


Müsahibimiz bildirib ki, toyların bu gün əvəz-əvəzə prinsipi ilə keçməsi xoş təəssürat yaratmır.


“Tutalım sən mənim toyuma gəlirsən, sonra da mən sənin toyuna gəlirəm. Adilik, insanların süni duyğuları o qədər artıb ki, hamı toya hesabat verməyə getmək çalışır. Toyun özünün adiliyi, yəni orada çalınan musiqilər, restoran yeməkləri, siyahılar müasir toyları keçmişdəki toylardan fəqrləndirir. İndiki toylar dəbdəbəsi ilə çox fərqlənir. Toyu keçirmək toy sahibinə ağır olur. Belə desək daha doğru olar ki, “toyda toy sahibinə “toy” tutulur”.  Bir-birinin bəhsinə toy xərclərini artırırlar və ya müəyyən olunmuş sərhədlərdən kənara çıxırlar. Toylarımızın normal keçirilməsini təmin etmək üçün bu dəbdəbəni, bəhsə bəhsi aradan qaldırmaq lazımdır. Bunlar aradan qalxmasa, Azərbaycanda toy adət-ənənələri getdikcə məhv olacaq.

Vaxt olub ki. Azərbaycanda 3 gün 3 gecə, 7 gün 7 gecə, hətta 40 gün 40 gecə toy çalınıb. Bunun mahiyyəti ondan ibarət idi ki, uzaq yerlərdən gələn qonaqlar 40 gün ərzində toyda iştirak etsinlər. Bir müddət sonra isə bu müddət azalıb 4-5 gün oldu. Müasir dövrdə isə toylar restoranlaşdırıldığı üçün ən çox 6-7 saat çəkir. Burda qısalıq var. Əlbəttə ki, çağdaş dövrdə qısalı1 ən mühüm şərtlərdən biridir. Toyun mahiyyətinə uyğun qısalıq olmalıdır. Amma 5-6 saatı da qarışıqlıq, məzmunsuzluq ilə doldurmaq hesab edirəm ki , Azərbaycan xalq ruhuna kökündən ziddir”.

Qafar Ağayev


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Azərbaycanda narkotik istifadəçiləri arasında azyaşlılar da var
21.06.2018, 21:58

Azərbaycanda narkotik istifadəçiləri arasında azyaşlılar da var

Paşinyana qarşı qaldırılan cinayət işi bağlanıb
21.06.2018, 21:43

Paşinyana qarşı qaldırılan cinayət işi bağlanıb

Şirkət rəhbəri işdə məhəbbət məcarasına görə istefaya getdi
21.06.2018, 21:30

Şirkət rəhbəri işdə məhəbbət məcarasına görə istefaya getdi

Bakıda körpənin boğazından qəpik belə çıxarıldı - Video
21.06.2018, 21:16

Bakıda körpənin boğazından qəpik belə çıxarıldı - Video

Dünya Çempionatı-2018: Fransaya uduzan Peru üçün də çempionat bitdi, VİDEO
21.06.2018, 20:59

Dünya Çempionatı-2018: Fransaya uduzan Peru üçün də çempionat bitdi, VİDEO

UNEC rektoru Akif Əlizadənin təkliflərini dəstəklədi
21.06.2018, 20:44

UNEC rektoru Akif Əlizadənin təkliflərini dəstəklədi

 “Ovannisyan axmaq şərhləri ilə insanları təəccübləndirir”-Vaqif Dərgahlı   
21.06.2018, 20:27

 “Ovannisyan axmaq şərhləri ilə insanları təəccübləndirir”-Vaqif Dərgahlı  

“Qarabağ” bu qapıçıya 600 min ödəməyə hazırdır
21.06.2018, 20:15

“Qarabağ” bu qapıçıya 600 min ödəməyə hazırdır

“Araz” supermarketin işçisinin qətl səbəbi ...
21.06.2018, 20:01

“Araz” supermarketin işçisinin qətl səbəbi ...

Neftçalada 19 yaşlı gənc özünü asdı
21.06.2018, 20:00

Neftçalada 19 yaşlı gənc özünü asdı

Füzulidə raket hissəsi tapılıb - FOTO
21.06.2018, 19:45

Füzulidə raket hissəsi tapılıb - FOTO

BMT-nin qətnamələrinin icrası ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrlərinə həvalə edilib
21.06.2018, 19:34

BMT-nin qətnamələrinin icrası ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrlərinə həvalə edilib

Azərbaycanda sosial müdafiə və sosial təminat xərcləri 7%-ə yaxın artırılır
21.06.2018, 19:22

Azərbaycanda sosial müdafiə və sosial təminat xərcləri 7%-ə yaxın artırılır

Vahid Ələkbərovdan neftin qiyməti ilə bağlı PROQNOZ - 100 dollara çatmayacaq
21.06.2018, 19:05

Vahid Ələkbərovdan neftin qiyməti ilə bağlı PROQNOZ - 100 dollara çatmayacaq

Onlar UNEC-i seçir
21.06.2018, 18:51

Onlar UNEC-i seçir

Abşeronda piyadanı avtomobil vurub öldürdü
21.06.2018, 18:49

Abşeronda piyadanı avtomobil vurub öldürdü

Azərbaycanda universitetin girişində sütunlu tavan çöküb
21.06.2018, 18:43

Azərbaycanda universitetin girişində sütunlu tavan çöküb

Baş nazirin birinci müavini vəzifəsindən azad edildi
21.06.2018, 18:39

Baş nazirin birinci müavini vəzifəsindən azad edildi

Sumqayıtda məcburi köçkün ailələri üçün tikilən bina bu il YEKUNLAŞACAQ
21.06.2018, 18:32

Sumqayıtda məcburi köçkün ailələri üçün tikilən bina bu il YEKUNLAŞACAQ

Dəmirçi-Lahıc avtomobil yolunun tikintisinə 13,7 milyon manat ayrılıb
21.06.2018, 18:26

Dəmirçi-Lahıc avtomobil yolunun tikintisinə 13,7 milyon manat ayrılıb

64800 şagird üçün keçirilən buraxılış imtahanı başa çatıb
21.06.2018, 18:23

64800 şagird üçün keçirilən buraxılış imtahanı başa çatıb

İçəri şəhərdə gənc rəssamlar üçün incəsənət müsabiqəsi
21.06.2018, 18:18

İçəri şəhərdə gənc rəssamlar üçün incəsənət müsabiqəsi

Cocuq Mərcanlıya daha 50 ailə köçürülüb
21.06.2018, 18:14

Cocuq Mərcanlıya daha 50 ailə köçürülüb

Facebook-da yenilik - pul qazanmaq olacaq
21.06.2018, 18:07

Facebook-da yenilik - pul qazanmaq olacaq

Azərbaycanlı deputatlar Türkiyədəki seçkiləri izləməyə gedirlər
21.06.2018, 18:03

Azərbaycanlı deputatlar Türkiyədəki seçkiləri izləməyə gedirlər

Ərdoğan: “Kandildə 35 PKK rəhbəri məhv edilib”
21.06.2018, 18:03

Ərdoğan: “Kandildə 35 PKK rəhbəri məhv edilib”

Dünya çempionatı-2018: Danimarka Avstraliya ilə heç-heçə etdi
21.06.2018, 18:00

Dünya çempionatı-2018: Danimarka Avstraliya ilə heç-heçə etdi

Beynəlxalq elmi müsabiqənin ən gənc qalibini tanıyın
21.06.2018, 17:56

Beynəlxalq elmi müsabiqənin ən gənc qalibini tanıyın

Muğanbank-ın reytinqi
21.06.2018, 17:39

Muğanbank-ın reytinqi "В-/В"-yə yüksəldi

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
21.06.2018, 17:25

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ

Arvadı küsüb gedən kişi intihar etdi - Şabranda
21.06.2018, 17:22

Arvadı küsüb gedən kişi intihar etdi - Şabranda

Netanyahunun arvadı dələduzluqda ittiham olunur
21.06.2018, 17:08

Netanyahunun arvadı dələduzluqda ittiham olunur

Elmar Məmmədyarov Minskdə belaruslu həmkarı ilə görüşdü 
21.06.2018, 16:54

Elmar Məmmədyarov Minskdə belaruslu həmkarı ilə görüşdü 

Pekin Universitetinin nümayəndə heyəti BDU-da olub
21.06.2018, 16:52

Pekin Universitetinin nümayəndə heyəti BDU-da olub

Putin Ukraynaya görə Təhlükəsizlik Şurasının iclasını çağırdı
21.06.2018, 16:40

Putin Ukraynaya görə Təhlükəsizlik Şurasının iclasını çağırdı

ARXİV
SORĞU
Hansı ölkə dünya çempionu olacaq?
Argentina(15.0%)
Braziliya(24.5%)
Almaniya(11.3%)
İngiltərə(3.14%)
Portuqaliya(11.9%)
İspaniya(4.40%)
Fransa(5.03%)
Belçika(1.88%)
Seneqal(3.14%)
Rusiya(19.4%)