24 yanvar 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - GÜNDƏM - Qırmızı imperiyanın qara əməlləri
Qırmızı imperiyanın qara əməlləri
12.01.2017, 11:25

(1905-ci il 9 Yanvar “Qanlı  bazaar” günü və 1990-cı il 20 Yanvar “Qanlı şənbə” günü)

Deyirlər, tarix təkrar olunur. Hər bir dövrün  müəyyən inkişaf mərhələsində müxtəlif ölkələrdə  baş verən ictimai-siyasi xarakterli hadisələr nə vaxtsa onu doğuran  mühit və şərait yarandıqda yenidən təkrarlanır. Lakin həmin hadisələr arasında cox fərqli cəhətlər də özünü göstərir.

Müqayisə üçün  çox da  uzaq olmayan keçmişə nəzər salmağımız fikrimizə aydınlıq gətirə bilər. Sovetlər dönəmində orta məktəbdə oxuyarkən, “SSRİ tarixi” dərsliyində belə bir  mövzu var idi: “9 yanvar qanlı bazaar günü”.  Burada belə yazılmışdı: Çar hökuməti zamanında Rusiyada haqsızlıq, ədalətsizlik, hüquqsuzluq, zülm və istibdad hökm sürürdü. Hakim sinfin qəddarlığı, çar məmurlarının ğzbaşınalığı, aclıq, səfalət və xəstəliklər minlərlə insanın həyatına son qoyurdu, savadsızlıq, nadanlıq və cəhalət ölkəni başdan-başa bürümüşdü.  Müharibələr, üsyanlar ölkəni taqətdən salmış, həyat, demık olar ki, iflic vəziyyətə düşmüşdü.

Hökumətdən, onun mürtəce suyasətindən, müharibələrin ağır nəticələrindən, həyat və məişətin dözülməzliyindən cana doyan xalq kütlələrinin  mütləqiyyətə qarşı nifrəti və qəzəbi getdikcə artır, üsyanlar baş verir, azadlıq və demokratiya uğrunda mübarizə hərəkatına çevrilirdi.

1905-ci il birinci rus inqilabı, Rus-yapon müharibəsində Rusiyanın məğlubiyyəti, genişlənən inqilabi azadlıq hərəkatı mütləqiyyətin süqutunu tezləşdirdi. Bundan qorxuya düşən çarizm hakimiyyətini saxlamaq üçün ən dəhşətli tədbirlərə əl atmaqdan çəkinmirdi. Hər gün minlərlə günahsız insanın  qanı axıdılır,  yüzlərlə adam edam olunur və güllələnirdi. Bütün cəza tədbirlərinin nəticəsiz qaldığını görən  çar o zaman xalqı qorxutmaq üçün  daha dəhşətli bir tədbirə əl atdı:1905-ci il yanvar ayının 9-da  bazaar günü  keşiş Qaponun yalançı vədi əsasında  Peterburq meydanına axışan və çara inanan on minlərlə insan -- qoca, cavan, böyük, kiçik, xəstə, sağlam və xırda uşaqlar böyüklərə qoşularaq çardan mərhəmət gözləməyə başladılar. Onlar Allaha dualar oxuyurdular.

Elə bu zaman keşiş Qaponun əmri ilə  meydanı hər tərəfdən mühasirəyə almış  çar ordusunun silahlı dəstələri əliyalın, silahsız insanları gülləbaran  etməyə başladılar.  Meydan qan gölünə döndü.  Heç bir insanlığa sığmayan bu hadisə  “9 yanvar qanlı Bazar günü” adı ilə tarixin səhifələrinə düşdü.

Bəs gülləbaran edilən insanların günahı nə idi? - Zülm və istismarın  olmadığı azad bir cəmiyyətdə, ədalət və haqqın hökm sürdüyü bir quruluşda yaşamaq , sərbəst nəfəs almaq istəyi! Bu, Tanrının  öz bəndələrinə  bəxş etdiyi ən  böyük hüquqdur. Bu hüququ onun əlindən  almağa heç kimin  ixtiyuarı yoxdur!

O zaman sovet tarixçiləri həmin hadisələri şagirdlərə və tələbələrə  bəlağət və fəsahətlə təbliğ edirdilər.  Məqsəd də bu idi: qoy hamı bilsin ki, sovet höluməti, Kommunist partiyası nə qədər humanist, nə qədər insanpərvərdir, ədalət və haqqın keşikçisi, sülhün,   demokratiyanın və azadlığın müdafiəçisidir, onun dayağıdır. Sovet ordusu sovet xalqlarının qoruyucusu və mənafelərinin təminatçısıdır.

Lakin tarix irəlilədikcə, illər bir-birini əvəz etdikcə, məlum oldu ki, bu, qara maskaya bürünmüş yalançı və saxta bir siyasət, xalqın başını qarışdırmaq , gözündən pərdə asmaq üçün təşkil olunmuş bir oyun imiş. Baş verən müxtəlif məzmunlu hadisələr nəticəsində  əllərindəki qırmızı bayrağın və üzlərində ki qara maskanın rəngləri solmağa, altında gizlədilmiş sirlər aydın görünməyə başladı.  Məsələn, Leninin “Xalqların öz müqəddəratını təyin etməsi və  lazım gələrsə, ayrılaraq müstəqil dövlət yaratmaq hüququna malik olması” haqqındakı bəyanatına bolşeviklərin münasibəti bunu aydın göstərdi. İnqilabdan sonrakı illərdə  sovet hökuməti bu bəyanatdan üz döndərdi və qeyd etdi ki, onun həyata keçirilməsi gələcəkdə ən ağır nəticələr doğura bilərə.

Həmin fakt sovet hökumətinin  və Kommunist partiyasının  yeritdiyi siyasətin  maskalanmış, hiyləgər bir siyasət olduğunu  göstərən ilk əlamət idi.  Lakin biz buna əhəmiyyət vermədik. Axı bu, təkcə bizə aid deyildi, aid olsaydı da, heç nə edə bilməzdik! Ona görə də  sovet hökumətinin daxili və xarici siyasətini “bəyəndik”, onu canımızla, qanımızla qoruyacağımıza and da içdik!

Təsəvvürümüzə belə gətirə bilməzdik ki, sovet hökuməti, Kommunist partiyası tərkibindəki respublikalara  ikili standartla yanaşa bilər, birinə doğma, digərinə ögey  münasibət göstərər. Düzdür, böyüdükcə, ağlımız kəsdikcə hadisələrin mahiyyətini az-çox anlamağa başlayırdıq, dərk etmək isə qadağan idi. Qadağaya riayət etməyənləri çox uzaqlara – gedər-gəlməz səfərlərə yola salırdılar.

1948 və 1988-ci illərdə sovet hökuməti və kommunist partiyasının  yeritdiyi ikili siyasətinin ağır nəticələrinin şahidi olduq. Erməniləri özünə doğma, azərbaycanlıları  ögey hesab edən qırmızı sovet imperiyası, nəhayət, öz çirkin simasını açıb göstərdi.  Bir milyondan çox azərbaycanlı  zorla, silah gücünə  doğma ata-baba yurdlarından deportasiya edildi, qovuldu, torpaqlarımızın, doğma yurdumuzun 20 faizi ermənilərə verildi.

Azərbaycan xalqı artıq bu ikiüzlü və hiyləgər siyasətlə  barışa bilmədi. Sovet hökuməti və  onun partiyasının mürtəce siyasətinə  öz etiraz səsini ucaltdı, sovet hökumətini, onun dayağı olan  yerli rəhbərləri bu iyrənc  təhqiredici siyasətə son qoymağa çağırdı. İmperiya isə bu çağırışı başqa cür qarşıladı. Çar Nikolay və  onun sevimli keşişi Qaponun üsulundan istifadə etməyi  çıxış yolu kimi seçdi.

1990-cı il  yanvar ayının 20-də  şənbə günü sovet hökuməti xüsusi təlim görmüş və əksəriyyəti erməni millətindən olan ordunu gizli şəkildə  Bakıya yeritdi İçki və narkotik maddənin təeirindən beyinləri dumanlanmış, başdan- ayağa qədər silahlanmış  quduz  əsgərlər heç nəyə, heç kimə fərq qoymadan dinc əhalini gülləbaran etməyə başladılar.  Qarşılarına çıxan hər şeyi tankların altına salır, güllələyir, yerlə yeksan edirdilər.  Yüzlərlə insan, o cümlədən qocalar , ahıllar, körpə uşaqlar al qana boyandılar Küçələrdə qanlı gölməçələr əmələ gəldi. Yaralıları yerləşdirmək üçün xəstəxanalarda yer çatışmırdı. İnsanlar vahimə icərisində nə edəcəklərini bilmirdilər. Onlar inanmırdılar ki, bu hadisələri törədən sovet ordusu, sovet hökumətidir.

Bu qanlı olaylar əyani şəklidə göstərdi ki, tarix və tarixi hadisələr təkrar olunur…1905-ci il 9 yanvar qanlı bazar günündə baş vermiş hadisələr 1990-cı il 20 yanvar qanlı şənbə günündə təkrar olundu. O zaman ölkəni çar Nikolay, 1990-cı ildə isə Nikolayın davamçısı, soykökü bir olan  Qorbaçov və onun kimilər idarə edirdilər.

Özünü humanist, sülhün və demokratiyanın dayağı və təminatçısı kimi qələmə verən sovet hökumətinin, qırmızı imperiyanın və onun kommunist partiyasının maskalanmış siyasəti, iyrənc siması həmin gün ifşa olundu.



Müstəqil Ağayev
AMEA Fəlsəfə İnstitutu,
Fəlsəfə və ictimai fikir tarixi” şöbəsinin aparıcı elmi işçisi,
fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru,  Qabaqcıl Maarif Xadimi   

 


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Prezident Administrasiyasında DƏYİŞİKLİK   
24.01.2018, 15:34

Prezident Administrasiyasında DƏYİŞİKLİK  

Deputat AŞPA sessiyasında
24.01.2018, 15:32

Deputat AŞPA sessiyasında "Qarabağ" klubundan danışdı

Valideynlər ADU-da imtahan prosesini izləyiblər
24.01.2018, 15:29

Valideynlər ADU-da imtahan prosesini izləyiblər

İlham Əliyev BP şirkətinin baş icraçı direktoru ilə görüşüb
24.01.2018, 15:22

İlham Əliyev BP şirkətinin baş icraçı direktoru ilə görüşüb

Rusiyadan azərbaycanlı jurnalistin ölümü ilə bağlı AÇIQLAMA
24.01.2018, 15:17

Rusiyadan azərbaycanlı jurnalistin ölümü ilə bağlı AÇIQLAMA

Azərbaycanda 13 yaşlı qız qaçırılıb
24.01.2018, 15:00

Azərbaycanda 13 yaşlı qız qaçırılıb

Ərdoğan:”Afrində 268 terrorçu məhv edilib”
24.01.2018, 14:55

Ərdoğan:”Afrində 268 terrorçu məhv edilib”

I və II qrup əlillərlə bağlı daha bir neçə YENİLİK  
24.01.2018, 14:39

I və II qrup əlillərlə bağlı daha bir neçə YENİLİK  

“Axar.az” saytının gəncləri: “Vaxtın haradan gəlib-getdiyini bilmirik” - FOTOLAR   
24.01.2018, 14:32

“Axar.az” saytının gəncləri: “Vaxtın haradan gəlib-getdiyini bilmirik” - FOTOLAR  

“Grand Hospital” 56 yaşlı qadını yenidən həyata qaytardı - VİDEO
24.01.2018, 14:00

“Grand Hospital” 56 yaşlı qadını yenidən həyata qaytardı - VİDEO

Əlilliyi müəyyən etmək tələbləri - Yeni qanun layihəsinin detalları bilindi   
24.01.2018, 13:42

Əlilliyi müəyyən etmək tələbləri - Yeni qanun layihəsinin detalları bilindi  

Siciliyada 40 mafioz həbs olundu
24.01.2018, 13:42

Siciliyada 40 mafioz həbs olundu

Pəhləvanlar
24.01.2018, 13:37

Pəhləvanlar

“ABŞ Putini devirmək istəyir” - Davosda qalmaqallı ÇIXIŞ
24.01.2018, 13:33

“ABŞ Putini devirmək istəyir” - Davosda qalmaqallı ÇIXIŞ

Bakıda dövlət qurumu I qrup əlildən “ŞİRİNLİK” İSTƏYİR
24.01.2018, 13:17

Bakıda dövlət qurumu I qrup əlildən “ŞİRİNLİK” İSTƏYİR

Səbaildə torpaq sürüşməsilə bağlı Xüsusı Qərargah yaradıldı
24.01.2018, 13:10

Səbaildə torpaq sürüşməsilə bağlı Xüsusı Qərargah yaradıldı

Tillerson: “Suriyadakı ölümlərə görə Rusiya məsuliyyət daşıyır”
24.01.2018, 13:08

Tillerson: “Suriyadakı ölümlərə görə Rusiya məsuliyyət daşıyır”

Azərbaycanda it-pişik saxlayanların qeydiyyatı aparılmır - Qorxulu xəstəliklər ...
24.01.2018, 13:03

Azərbaycanda it-pişik saxlayanların qeydiyyatı aparılmır - Qorxulu xəstəliklər ...

İlham Əliyev Avropa Komissiyasının vitse-prezidenti ilə TANAP və TAP kəmərlərini müzakirə etdi
24.01.2018, 12:50

İlham Əliyev Avropa Komissiyasının vitse-prezidenti ilə TANAP və TAP kəmərlərini müzakirə etdi

Bəzi məktəblərdə müəllim çatışmazlığı problemi qalır…
24.01.2018, 12:45

Bəzi məktəblərdə müəllim çatışmazlığı problemi qalır…

Rusiya ABŞ-ı Suriya ilə bağlı Konqresə dəvət etdi
24.01.2018, 12:44

Rusiya ABŞ-ı Suriya ilə bağlı Konqresə dəvət etdi

Elektron xidmətlərindən ən çox istifadə olunan qurumlar - SİYAHI
24.01.2018, 12:42

Elektron xidmətlərindən ən çox istifadə olunan qurumlar - SİYAHI

Daha bir ağır atletimizdə dopinq aşkarlanıb
24.01.2018, 12:41

Daha bir ağır atletimizdə dopinq aşkarlanıb

2017-ci il ərzində 3424 uşaq zorakılıqla üzləşib
24.01.2018, 12:34

2017-ci il ərzində 3424 uşaq zorakılıqla üzləşib

Sabahın hava PROQNOZU - Qar, külək...
24.01.2018, 12:28

Sabahın hava PROQNOZU - Qar, külək...

Allahşükür Paşazadə ABŞ səfiri ilə görüşdü: Qarabağ müzakirə olundu
24.01.2018, 12:24

Allahşükür Paşazadə ABŞ səfiri ilə görüşdü: Qarabağ müzakirə olundu

Xəstə atları kəsib satanlar tutuldu - FOTOLAR
24.01.2018, 12:16

Xəstə atları kəsib satanlar tutuldu - FOTOLAR

Məktəblərdə summativ qiymətləndirmələr ləğv olunur - Təhsil Nazirliyində müzakirələr başlayıb
24.01.2018, 12:10

Məktəblərdə summativ qiymətləndirmələr ləğv olunur - Təhsil Nazirliyində müzakirələr başlayıb

Daha bir əcnəbi jurnalist Dağlıq Qarabağa səfər etdi
24.01.2018, 12:09

Daha bir əcnəbi jurnalist Dağlıq Qarabağa səfər etdi

Paytaxtda taksi sürücülərini soyanlar saxlanıldı - FOTOLAR
24.01.2018, 12:05

Paytaxtda taksi sürücülərini soyanlar saxlanıldı - FOTOLAR

“Space”də kəskin peşəkarlıq çatışmazlığı sindromu   
24.01.2018, 12:02

“Space”də kəskin peşəkarlıq çatışmazlığı sindromu  

Bakı məktəblərinə işə qəbul imtahanı başlayır
24.01.2018, 12:01

Bakı məktəblərinə işə qəbul imtahanı başlayır

Tehranda Azərbaycana dair iki qətnamə qəbul edildi
24.01.2018, 11:57

Tehranda Azərbaycana dair iki qətnamə qəbul edildi

Gəncədə kütləvi dava-dalaş: 3 nəfər bıçaqlandı, 5 nəfər tutuldu
24.01.2018, 11:37

Gəncədə kütləvi dava-dalaş: 3 nəfər bıçaqlandı, 5 nəfər tutuldu

Türkiyə ABŞ-ı kürdlərə gizli dəstək verməkdə İTTİHAM ETDİ
24.01.2018, 11:33

Türkiyə ABŞ-ı kürdlərə gizli dəstək verməkdə İTTİHAM ETDİ

ARXİV
SORĞU
Hansı şirkətlər sosial layihələrə dəstək verir, xeyriyyəçilik edir?
BP Azərbaycan(43.8%)
SOCAR(12.2%)
Azersun Holding(12.2%)
Azercell(3.50%)
Bakcell(7.01%)
Nar mobile(1.75%)
Gilan Holdinq(3.50%)
Nurgun Group(1.75%)
Paşa Holding(3.50%)
Akkord(10.5%)