17 avqust 2017, Cümə axşamı
Ana Səhifə - MEDİA - ““Gənclik” jurnalını komsomolçular batırdılar” - MÜSAHİBƏ
““Gənclik” jurnalını komsomolçular batırdılar” - MÜSAHİBƏ
26.01.2017, 15:50

““Gənclik”də çap olunmaq üçün Məmməd İsmayılın bığının altından keçmək lazım deyildi”  

 

1980-ci illərin sonu 90-cı illərin əvvəllərində baş verən ictimai-siyasi dəyişikliklər, SSRİ-nin çökməsi, “xalqlar həbsxanası”nın 70 illik “qırmızı zolağından” çıxan respublikaların müstəqilliyə qovuşması həmin dövlətlərin mətbuatına da təsir göstərdi.


1980-ci illərin sonlarında Azərbaycanda yaşanan Azadlıq hərəkatı, Meydan hadisələri yeni mətbu orqanlara da müstəqil, azad  ruh bəxş  etdi. 1988-ci ildə yaradılan və Azərbaycan tarixində bəlkə də ən çox tirajla satılan jurnal olan “Gənclik” bu cür orqanların önündə gedirdi. Şair Məmməd İsmayılın rəhbərlik etdiyi jurnalın tirajı bir müddət rekord həddə - 300 minə çatdı. Təəssüf ki, ədəbi-mədəni və ictimai jurnal olan “Gənclik”  çox keçmədən tarixə qovuşdu. Bu gün həmin jurnalın yetirmələri Azərbaycan ədəbiyyatında ən önəmli yerləri tuturlar.


Jurnalın ilk baş redaktoru və əsas siması olmuş Məmməd İsmayıl Modern.az saytına müsahibəsində “Gənclik” haqqında maraqlı faktlardan söhbət açıb:

-Əvvəlcə, “Gənclik” jurnalının yaranma tarixçəsindən danışaq...

- Haradasa, 5-6-cı  siniflərdə oxuyanda ədəbiyyat müəllimimiz xəttimin yaxşı olduğunu, ya da gələcəyimin içinə dolan fəhmi ilə sinfin divar qəzetini çıxarmaq üçün mənə böyük kağız verdi və “bir həftəyə divar qəzetini çıxaracaqsan”, dedi. Amma rəhmətlik “bu divar qəzeti nə olan şeydi, necə çıxarılır” məsləhətini vermədi, mən də özümü hər şeyi bilən kimi göstərmək istədiyimdən, ya da çəkindiyimdən bir söz demədim... 
Və qarşıdakı bir həftəni necə keçirdim, bir Allah bilir. Nə isə, bəlkə öz çabalarımla, ya bəlkə hansısa mistik gücün qatqılarıyla qəzeti hazırlayıb müəllimə  göstərdim ki, bu da mənə zövq verdi. Sonra bununla da kifayətlənməyib məktəbin divar qəzetini də mənə hazırlatdı. O zamanlar kimin ağlına gələrdi ki... Amma mənim ağlıma bir şeylər gəldi...
O zamanlar Bakıya qəzetlərə göndərdiyim şeir və məqalələrə bir-iki istisnalarla şablon cavablar verilirdi. İçimdə hər zaman bir istək baş qaldırırdı, "mən olsam", "məndən olsaydı"... və bu “mən olsam”, “məndən olsaydı”larla illər keçəndən sonra şair, jurnalist olmaq arzum yarandı. Hələ Jurnalistika fakültəsinə yox, Kitabxanaçılıq (həm də qiyabi) fakültəsinə daxil olmağım, Jurnalistika və Filologiya fakültələrində oxuyan  tələbələrin biz "Kitabxanaçılıq”dakılara  üstdən aşağı baxmaları içimdəki o “mən olsam”, “məndən olsaydı” duyğusunu birə-beş körüklədi. Beləcə, çeşidli vəzifələrdən keçə-keçə gəlib "Gənclik" jurnalına qovuşdum. Mənə "Gənclik”ə redaktor olmağı təklif edəndə "İşıq" nəşriyyatının direktoru idim, amma tərəddüd etmədən nəşriyyat direktorluğunu "Gənclik"ə dəyişdim. Çünki ilk dəfə idi ki, imkanlarımla arzularım üst-üstə düşürdü.

 

-“Gənclik” jurnalı işıq üzü gördüyü ildə Azərbaycan ədəbiyyatında, mətbuatında hansı boşluqları doldura bildi?

-Bunu bilmək üçün “Gənclik”in çap olunmağa başladığı 1988-ci ildəki Azərbaycan mətbuatı ilə, jurnalın fəaliyyət göstərdiyi illər ərzindəki ədəbi, mətbu mənzərəni müqayisə etsəniz, fərqin və hansı boşluqların doldurulmasının miqyasını özünüz görəcəksiniz.

- Jurnal Azərbaycan ədəbiyyat və mətbuatına nə kimi yeniliklər gətirdi? Hansı orijinallıqlar, özəlliklər jurnalı bu qədər məşhurlaşdırdı?

 

-Özümə görə demirəm, amma “Gənclik” Azərbaycan demokratik mətbuatının ilk qaranquşu oldu, tabu qoyulmuş bir çox mövzuları ilk dəfə mətbuata gətirdi, hər aspektdən orijinal, yeni jurnal oldu. Komsomol orqanı xalqın orqanına döndü. “Gənclik” 5 nəfərlik redaksiya əməkdaşının yox, 300 minlik abunəçi ordusunun müştərək zövqünün jurnalı oldu. Zövqlərin yalnız mərkəzdə deyil, Azərbaycanın hər küncündə də formalaşdırılmasında bu jurnalın rolu əvəzsizdir. Həm dizayn, forma, həm də, yatıb qalan, unudulan, unutdurulan mövzuların gündəmə gətirilməsi baxımından “Gənclik” elə adı kimi yenilik, oyanış  və sıçyarış  oldu. Ölkənin hər yerindən ünvanımıza göndərilən məktubları bir-bir özüm oxuyur və onların jurnalın səhifələrində işıqlanmasına imkan yaradardım. Qısacası, toplum ilk dəfə idi ki, onun ovqatını, ruhunu səhifələrinə daşıyan jurnal görürdü. Bir sözlə, “Gənclik” şanslı, zamanın nəbzini tuta bilən və yolunu, izini itirməkdə olan gəncliyə ən doğru yolu göstərən orqan oldu.

 

-Jurnalın Azərbaycan ədəbiyyatına bəxş etdiyi ədəbi simalardan kimləri misal çəkə bilərsiniz?

-İndi Azərbaycan ədəbiyyatında boy göstərən “80-cilər” nəslinin demək olar hamısı “Gənclik”in səhifələrindən keçib gəlib. Birinin adını çəkib başqasını unutmamaq üçün ümumi dedim. Mənim şeir üslubumu bilirsən, amma deyə bilərəm ki, tamam fərqli bir yönlə ədəbiyyata gəlmək istəyən, o zaman kimsənin yaxına buraxmadığı Həmid Herisçinin, Rasim Qaracanın ilk şeirlərimi  jurnalda mən çap etmişəm. Jurnalın səhifələrinə baxsanız, bunu özünüz də görə bilərsiniz. Kriteriyamız bir idi - yaxşıların yaxşısını seçmək. Jurnalda çap olunmaq üçün Məmməd İsmayılın, yaxud hansısa əməkdaşın bığının altından keçmək lazım deyildi. Azərbaycanın müxtəlif  bölgələrindən redaksiyaya göndərilən məktub və şeirlər növbə gözləmədən jurnal səhifələrinə yol açırdı. Bütün bunlar jurnalı ortaq fikir mərkəzinə çevirmişdi.

 

-Jurnal hansı səbəbdən yayımını dayandırdı?

-Jurnalın yayımının dayandırmasının bir neçə səbəbi var: birincisi, 1992-ci ildə məni heç gözləmədiyim vaxtda AzTV-yə sədr göndərdilər. Bu zaman jurnal bir növ başsız qaldı. Doğrudur, jurnal əvvəlki görünməmiş tirajla çap olunmurdu, kağız qıtlığından bəzən, iki nömrəni birləşdirib çap edirdik. Bayaq dediyim “başsız qaldı” ifadəsi bəlkə də, sərt alındı. Çünki jurnalda Hüseyn Əfəndi, Salam Sarvan kimi istedadlı və bacarıqlı işçilər çalışırdılar. Amma formal da olsa, jurnal hələ də Azərbaycan Mərkəzi Komitəsinin orqanı idi.
“Gənclik” 300 min tirajla çıxan zamanda haqları olmaya–olmaya jurnalın qazandığı gəlirləri mənimsəyən komsomol fəalları müstəqillik dövründə jurnala deyil, heç özləri-özlərinə də sahib çıxa bilmədilər.  Ona görə də jurnalı qapadıb yerinə “ PS Gənclik” adlı qəzet açdılar. O qəzet də Hüseyn Əfəndi dünyasını dəyişəndən sonra qapandı. Beləcə, “Gənclik” çox təəssüf ki, tarixə çevrildi. 
Bu taleyinə, keçdiyi yola görə mən “Gənclik”i  kosmosun dərinliyindən Yer kürəsinə yaxınlaşan və ona yeni enerji yükləyən quyruqlu ulduza bənzədirəm. “Gənclik” də o quyruqlu komet kimi gəlişi ilə Azərbaycan mətbuatında fərqli aura yaradıb, şərəfli tarixinə qovuşdu.

-Bu gün “Gənclik” jurnalının yeri nə dərəcədə hiss olunur?

-Bu sualın cavabını, bugünkü Azərbaycan gəncliyi-sizlər verməlisiniz!

 

E.Nazimoğlu


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Bakıda 32 yaşlı kişi intihar etdi
17.08.2017, 09:49

Bakıda 32 yaşlı kişi intihar etdi

Azərbaycanda aldıqları pulun hesabatını verməyən QHT-lər var - RƏSMİ
17.08.2017, 09:48

Azərbaycanda aldıqları pulun hesabatını verməyən QHT-lər var - RƏSMİ

Tereza Meydən Trampa sərt TƏNQİD
17.08.2017, 09:29

Tereza Meydən Trampa sərt TƏNQİD

Həbsxanada iğtişaş - 37 nəfər öldü
17.08.2017, 09:25

Həbsxanada iğtişaş - 37 nəfər öldü

Ermənistan cəıbhədə təxribat törətdi
17.08.2017, 09:23

Ermənistan cəıbhədə təxribat törətdi

Rəsulzadənin ev muzeyi AÇILMALIDIR – “AXC-100”-lə bağlı TƏKLİF
17.08.2017, 09:12

Rəsulzadənin ev muzeyi AÇILMALIDIR – “AXC-100”-lə bağlı TƏKLİF

Səudiyyə Ərəbistanının kral ailəsinin daha bir nümayəndəsi öldü
17.08.2017, 09:10

Səudiyyə Ərəbistanının kral ailəsinin daha bir nümayəndəsi öldü

Milli Məclisdə Qarabağla bağlı xüsusi iclas KEÇİRİLƏCƏK?
17.08.2017, 09:01

Milli Məclisdə Qarabağla bağlı xüsusi iclas KEÇİRİLƏCƏK?

Gədəbəydə kişi döyüldü, xəstəxanada öldü
17.08.2017, 08:55

Gədəbəydə kişi döyüldü, xəstəxanada öldü

Azərbaycanda zəlzələ oldu 
17.08.2017, 08:53

Azərbaycanda zəlzələ oldu 

Bakıda kafe yandı
17.08.2017, 08:51

Bakıda kafe yandı

Dollar bu gün neçəyə satılır?
17.08.2017, 08:50

Dollar bu gün neçəyə satılır?

İnsanları il ərzində ən az işləyən ölkələr- SİYAHI
17.08.2017, 00:56

İnsanları il ərzində ən az işləyən ölkələr- SİYAHI

Bağlı qapı arxasında qalan 2 azyaşlı xilas edilib
17.08.2017, 00:44

Bağlı qapı arxasında qalan 2 azyaşlı xilas edilib

ABŞ Latın Amerikası ölkələrini Koreya ilə əlaqələri kəsməyə çağırıb
17.08.2017, 00:30

ABŞ Latın Amerikası ölkələrini Koreya ilə əlaqələri kəsməyə çağırıb

Döyüşçü nokautdan sonra öldü - Video
17.08.2017, 00:13

Döyüşçü nokautdan sonra öldü - Video

Azərbaycanlı qadın türk ərini belə qarət etdi  - Video
16.08.2017, 23:56

Azərbaycanlı qadın türk ərini belə qarət etdi  - Video

Türkiyədə hərbçiləri ildırım vurub
16.08.2017, 23:42

Türkiyədə hərbçiləri ildırım vurub

Azərbaycan nefti ucuzlaşıb
16.08.2017, 23:29

Azərbaycan nefti ucuzlaşıb

Batmaq təhlükəsi ilə üzləşən 600 miqrant xilas edilib
16.08.2017, 23:14

Batmaq təhlükəsi ilə üzləşən 600 miqrant xilas edilib

"Kopenhagen"  "Qarabağ"ın kapitanını UEFA-ya şikayət etdi
16.08.2017, 22:57

"Kopenhagen"  "Qarabağ"ın kapitanını UEFA-ya şikayət etdi

Avtomobilini bu işıqlarla bəzəyənlər cərimələnəcək - Video
16.08.2017, 22:41

Avtomobilini bu işıqlarla bəzəyənlər cərimələnəcək - Video

Yevlaxda ağır qəza: ana və qızı yaralandı
16.08.2017, 22:27

Yevlaxda ağır qəza: ana və qızı yaralandı

Saakaşvili Ukraynaya qayıdacağını bəyan etdi: “Hökumət bundan sirk qurmasın”
16.08.2017, 22:13

Saakaşvili Ukraynaya qayıdacağını bəyan etdi: “Hökumət bundan sirk qurmasın”

Rakkada 2500 İŞİD silahlısı var
16.08.2017, 21:55

Rakkada 2500 İŞİD silahlısı var

Gəncədə oğul anasını döyüb
16.08.2017, 21:41

Gəncədə oğul anasını döyüb

İbn Sinanın da istifadə etdiyi KÜNCÜT YAĞININ FAYDALARI
16.08.2017, 21:25

İbn Sinanın da istifadə etdiyi KÜNCÜT YAĞININ FAYDALARI

Türkiyədə yenidən zəlzələ oldu
16.08.2017, 21:09

Türkiyədə yenidən zəlzələ oldu

ABŞ-da hərbi helikopter qəzaya uğradı: 5 itkin
16.08.2017, 20:57

ABŞ-da hərbi helikopter qəzaya uğradı: 5 itkin

“Mən erməni deyiləm” – İndira Qandinin erməni akademikə kəskin etirazı, Brejnevin portret narahatlığı...
16.08.2017, 20:42

“Mən erməni deyiləm” – İndira Qandinin erməni akademikə kəskin etirazı, Brejnevin portret narahatlığı...

Filippində antinarkotik əməliyyatı: 30 ölü
16.08.2017, 20:29

Filippində antinarkotik əməliyyatı: 30 ölü

Bir qrup hərbi qulluqçu aprel şəhidinin ailəsinə baş çəkib - FOTO
16.08.2017, 20:16

Bir qrup hərbi qulluqçu aprel şəhidinin ailəsinə baş çəkib - FOTO

Məktəbli qızlara hicab, oğlanlara cins qadağan edilib   
16.08.2017, 20:02

Məktəbli qızlara hicab, oğlanlara cins qadağan edilib  

Lənkərana yasa gedənlər qəzaya düşüb: 2 ölü
16.08.2017, 19:41

Lənkərana yasa gedənlər qəzaya düşüb: 2 ölü

Azərbaycanda nadir arxeoloji tapıntılar oğurlanıb
16.08.2017, 18:57

Azərbaycanda nadir arxeoloji tapıntılar oğurlanıb

ARXİV
SORĞU
Benzini hansı yanacaqdoldurma məntəqəsindən alırsınız?
Azpetrol-dan(51.8%)
SOCAR-dan(7.22%)
Lukoil-dan(14.4%)
Bunların heç birindən - başqasından(26.5%)