26 aprel 2018, Cümə axşamı
Ana Səhifə - İQTİSADİYYAT - Kredit borcu olanlar sevinir, dolları alıb yığanlar isə narahatdır
Kredit borcu olanlar sevinir, dolları alıb yığanlar isə narahatdır
07.02.2017, 15:21

Bu gün keçirilən hərracda manatın orta çəkili məzənnəsi 1,8251 səviyyəsində formalaşıb. Manatın orta çəkili məzənnəsi 2,8% möhkəmlənib.

İqtisadçı Samir Əliyev Modern.az-a açıqlamasında deyib ki, Mərkəzi Bank rəsmi məzənnəni bu hərracın nəticəsinə uyğun elan edəcək:

 

“Bununla da manatın fevralın 2-dən başlayan bahalaşması sabah da davam edəcək. Görünən odur ki, valyuta bazarındakı gərginlik əhaliyə keçib. Banklara dollar borcu olanlar sevinir, dolları alıb yığanlar isə narahat olmağa başlayıb. Dolların bahalaşması necə narahatlıq yaradırsa, onun ucuzlaşması da eyni gərginlik yaradır.

Axı nə baş verib ki, manat bahalaşır? Bəlkə ölkəyə dollar axını güclənib və ya idxal kəskin azalıb? Yaxud da hərraca çıxarılan dolların həcmi dəfələrlə artıb?

İqtisadçı təəssüflə bunların heç birinin baş vermədiyini açıqlayıb:

“Ölkəyə dollar yenə də bir kanalla – Dövlət Neft Fondu vasitəsilə daxil olur. Hərraca çıxarılan dolların həcmində nəinki artım var, hətta azalma qeydə alınıb. Ötən il hərraca 50 milyon dollar çıxarıldığı halda indi 25-35 milyon dollar arasında dəyişir. İdxal cəmisi 7,6% azalıb. Hətta dövlət satınalmalarında 2018-ci ilə qədər idxal mallarının alışına qadağanın qoyulması idxalı əhəmiyyətli azalda bilməyib. İxrac 20%, qeyri-neft ixracı 28% azalıb. Neftin qiyməti isə il başlayandan 54-56 dollar arasında dəyişib. Yəni neft də bahalaşmayıb”.

 

S.Əliyev qeyd edib ki, manatın möhkəmlənməsinin fundamental əsası yoxdur:

 

“Manatın bahalaşması uzunmüddətli və dayanıqlı deyil. Bu bahalaşmanın bir neçə səbəbini qeyd etmək olar.

 

1. Manatın bahalaşması spekulyasiya ilə bağlıdır. Artıq bir sıra banklar aktiv şəkildə valyuta alqı-satqısına girişiblər. Kreditləşmə imkanları məhdudlaşan banklar yeni gəlir mənbəyi əldə ediblər və zərərləri valyuta alqı-satqısı hesabına aradan qaldırırlar.

 

2. Xarici borcların qaytarılması. Hər il olduğu kimi bu il istər dövlətin, istərsə də dövlət şirkətlərinin xarici öhdəlikəri qaytarılmalıdır. Bu vəsaitlərin bir hissəsi Neft Fondu tərəfdən Mərkəzi Banka ayrılan vəsait hesabına ödəniləcək. Məsələn, mətbuatda gedən məlumata görə, Azərbaycan hökuməti Beynəlxalq Bankın 3 milyard ABŞ dolları həcmində borcu öhdəsinə götürüb. Ancaq təxminən 1 milyard dollara yaxın borc isə büdcə vasitəsilə qaytarılacaq. Manatın ucuzlaşması həmin borcların qaytarlmasına çətinlik yaradır.

 

3. Büdcə xərclərinin azlığı. Bir qayda olaraq ilin əvvəlki aylarında büdcə xərclərinin icra səviyyəsi aşağı olur. iqtisadiyyata yönəldilən pul kütləsi az olduğundan manat qıtlığı hiss olunur. Dollara tələbat isə aşağı səviyyədə olur.

 

Neft Fondundan Mərkəzi Banka ayrılan 7,5 milyard manat məbləğindəki “makroiqtisadi sabitlik” pulu valyuta bazarında ötən il müşahidə edilən gərginliyi azaltmağa imkan verəcək. Həmin vəsaitlər bazarda gərginlik yaradan xarici borc problemini həll edəcək. Manatın sabitliyi hazırda neftin qiymətindən birbaşa asılıdır. Hökumət neftin ucuzlaşmasını ya Neft Fondunun aktivləri hesabına həll etməlidir, ya da manatı ucuzlaşdırmalıdır. Bir şey aydındır ki, hökumət bu il kəskin devalvasiyaya getmək niyyətində deyil. Gözlənilməz proseslər baş verməsə hökumət 2017-ci ildə manatın məzənnəsi rahatca idarə edə biləcək. Bu manatın möhkəmlənməsi anlamına və ya manatın məzənnəsinin bir nöqtədə dayanması anlamına gəlməməlidir. Hökumət Neft Fondunun aktivləri hesabına tədiyyə balansındakı kəsiri örtə biləcək. Ancaq bir sıra amillər var ki, onların nəzərə alınması vacibdir. Kapital axının səviyyəsi, idxalın səviyyəsi, xarici ticarət tərəfdaşlarının milli valyutasının məzənnəsi və neftin qiyməti.

 

Üzən məzənnəyə keçiddə daim vurğuladığımız məqamlardan biri özünü artıq göstərir. Manatın məzənnəsi qeyri-sabitliyi müşahidə edilir. Mərkəzi Bank spekulyasiyanın qarşısını almalıdır və manatın əsas olmadan bahalaşmasına imkan verməməlidir. İndiki zamanda vacib olanı manatın sabitliyidir. Çünki bütün qiymətlər 1.90 həddinə uyğunlaşıb. Manatın 1,80 və ya 1.70-ə yüksəlməsi qiymətləri ucuzlaşdırmayacaq. Əksinə sahibkarlıq üçün problemlər yaradacaq. Ona görə də Mərkəzi Bank məzənnəni real bazar dəyərini alana qədər tədricən ucuzlaşdırmalıdır”.

 

Ekspert bildirib ki, manatın indiki möhkəmlənməsi müvəqqətidir və bir müddətdən sonra yenidən ucuzlaşma müşahidə ediləcək.

 

Gülşən RAUFQIZI


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Ədliyyə Nazirliyi daha 20 QHT-ni rəsmi qeydiyyata aldı   
26.04.2018, 17:19

Ədliyyə Nazirliyi daha 20 QHT-ni rəsmi qeydiyyata aldı  

Manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ 
26.04.2018, 17:18

Manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ 

Formula 1-üçün ən çox bu ölkələrdən bilet alınıb
26.04.2018, 17:15

Formula 1-üçün ən çox bu ölkələrdən bilet alınıb

Leyla Şıxlinskayanın itinin yeməyinə ayda 500 manat xərclənib
26.04.2018, 17:05

Leyla Şıxlinskayanın itinin yeməyinə ayda 500 manat xərclənib

Lavrov Nalbandyanı Moskvada qəbul etdi
26.04.2018, 17:04

Lavrov Nalbandyanı Moskvada qəbul etdi

Sabah Bakıda Formula 1 Azərbaycan Qran-Prisi başlayır
26.04.2018, 17:00

Sabah Bakıda Formula 1 Azərbaycan Qran-Prisi başlayır

Dünyada heyvanlar üçün ucaldılan qeyri-adi ABİDƏLƏR
26.04.2018, 16:51

Dünyada heyvanlar üçün ucaldılan qeyri-adi ABİDƏLƏR

Britaniya Azərbaycana ən çox investisiya qoyan ölkədir
26.04.2018, 16:49

Britaniya Azərbaycana ən çox investisiya qoyan ölkədir

Kreml Ermənistandakı vəziyyət haqda AÇIQLAMA verdi
26.04.2018, 16:45

Kreml Ermənistandakı vəziyyət haqda AÇIQLAMA verdi

Nazirliyin sosial sığınacaqlarında 167 nəfərə xidmət göstərilib
26.04.2018, 16:43

Nazirliyin sosial sığınacaqlarında 167 nəfərə xidmət göstərilib

Gəncədə Mir Cəlal Paşayevin 110 illiyi qeyd olunub
26.04.2018, 16:40

Gəncədə Mir Cəlal Paşayevin 110 illiyi qeyd olunub

Azərbaycan mehmanxanalarında ən çox gecələyən əcnəbilər - SİYAHI
26.04.2018, 16:17

Azərbaycan mehmanxanalarında ən çox gecələyən əcnəbilər - SİYAHI

Zorlama xəbərlərindən həzz alanlar…
26.04.2018, 16:07

Zorlama xəbərlərindən həzz alanlar…

Səməd Seyidov AŞPA-da sərt DANIŞDI 
26.04.2018, 15:48

Səməd Seyidov AŞPA-da sərt DANIŞDI 

Azərbaycanlı deputat AŞPA-da ETİRAZ ETDİ: “Bizə qarşı biabırçı kampaniya təşkil ediblər”
26.04.2018, 15:46

Azərbaycanlı deputat AŞPA-da ETİRAZ ETDİ: “Bizə qarşı biabırçı kampaniya təşkil ediblər

Qorxmaz Hüseynov içməli su və kanalizasiya sistemi ilə bağlı göstərişlər verdi   
26.04.2018, 15:44

Qorxmaz Hüseynov içməli su və kanalizasiya sistemi ilə bağlı göstərişlər verdi  

Aprelin 29-da növbəti sınaq imtahanı keçiriləcək
26.04.2018, 15:38

Aprelin 29-da növbəti sınaq imtahanı keçiriləcək

Deputat AŞPA-da etiraz etdi: “Ermənilər şəhər və kəndlərimizin adını məqsədli şəkildə dəyişdirirlər”
26.04.2018, 15:33

Deputat AŞPA-da etiraz etdi: “Ermənilər şəhər və kəndlərimizin adını məqsədli şəkildə dəyişdirirlər

İlahiyyatçı Naxçıvanda Nuh peyğəmbərə heykəl qoyulmasına haqq qazandırdı
26.04.2018, 15:30

İlahiyyatçı Naxçıvanda Nuh peyğəmbərə heykəl qoyulmasına haqq qazandırdı

Karen Karapetyan baş nazirliyinə namizəd oldu
26.04.2018, 15:27

Karen Karapetyan baş nazirliyinə namizəd oldu

Füzulidə yas mərasimlərinə çəkilən xərc 10 dəfə azalıb
26.04.2018, 15:20

Füzulidə yas mərasimlərinə çəkilən xərc 10 dəfə azalıb

Cümhuriyyəti devirənlərin aqibəti
26.04.2018, 15:10

Cümhuriyyəti devirənlərin aqibəti

Binəqədidə Zərifə Əliyeva ilə bağlı “Məlumat saatı” keçirildi   
26.04.2018, 15:02

Binəqədidə Zərifə Əliyeva ilə bağlı “Məlumat saatı” keçirildi  

İlham Əliyev Britaniyada mühüm görüşlər keçirdi
26.04.2018, 15:00

İlham Əliyev Britaniyada mühüm görüşlər keçirdi

Qəbiristanlıqlar bələdiyyələrə veriləcək   
26.04.2018, 14:52

Qəbiristanlıqlar bələdiyyələrə veriləcək  

Lütfi Zadənin qəbirüstü abidəsini hazırlayan heykəltəraş:  “Tamamilə fərqli olacaq”
26.04.2018, 14:47

Lütfi Zadənin qəbirüstü abidəsini hazırlayan heykəltəraş:  “Tamamilə fərqli olacaq”

Şahbaz Quliyev girovluqdan ailəsinə video göndərdi
26.04.2018, 14:36

Şahbaz Quliyev girovluqdan ailəsinə video göndərdi

Ermənistanda daha 3 nazir və 2 qubernator istefa verdi
26.04.2018, 14:35

Ermənistanda daha 3 nazir və 2 qubernator istefa verdi

İlham Əliyev Böyük Britaniyaya gedib
26.04.2018, 14:31

İlham Əliyev Böyük Britaniyaya gedib

Qanunsuz ağac kəsən 4 min manat ziyan vurdu 
26.04.2018, 14:09

Qanunsuz ağac kəsən 4 min manat ziyan vurdu 

Bakıda qəza oldu, tıxac yarandı - FOTO
26.04.2018, 13:56

Bakıda qəza oldu, tıxac yarandı - FOTO

Kaliforniyada azərbaycanlılar Beynəlxalq Mədəniyyət Mərkəzinin açılışına toplanacaq
26.04.2018, 13:42

Kaliforniyada azərbaycanlılar Beynəlxalq Mədəniyyət Mərkəzinin açılışına toplanacaq

Kreditlə arvad almaq?
26.04.2018, 13:37

Kreditlə arvad almaq?

Ermənistanın siyasi rəhbərliyi Rusiya ilə məsləhətləşmələr aparır
26.04.2018, 13:28

Ermənistanın siyasi rəhbərliyi Rusiya ilə məsləhətləşmələr aparır

Deputat sosial işin tədrisinə aid konfransda iştirak edib.
26.04.2018, 13:26

Deputat sosial işin tədrisinə aid konfransda iştirak edib.

ARXİV
SORĞU
Ali məktəblərə qəbul imtahanlarının qiymətlərinə necə baxırsınız?
İmtahan qiymətləri çox yüksəkdir(5.15%)
İmtahan qiymətləri normalıdr(4.12%)
İmtahan qiymətləri aşağıdır(2.06%)
Qiymətlər ləğv edilməli, imtahanlar pulsuz olmalıdır(71.1%)
İmtahan qiymətləri azaldılmalıdır(5.15%)
İmtahan qiymətləri artırılmalıdır(12.3%)