23 fevral 2018, Cümə
Ana Səhifə - İQTİSADİYYAT - Kredit borcu olanlar sevinir, dolları alıb yığanlar isə narahatdır
Kredit borcu olanlar sevinir, dolları alıb yığanlar isə narahatdır
07.02.2017, 15:21

Bu gün keçirilən hərracda manatın orta çəkili məzənnəsi 1,8251 səviyyəsində formalaşıb. Manatın orta çəkili məzənnəsi 2,8% möhkəmlənib.

İqtisadçı Samir Əliyev Modern.az-a açıqlamasında deyib ki, Mərkəzi Bank rəsmi məzənnəni bu hərracın nəticəsinə uyğun elan edəcək:

 

“Bununla da manatın fevralın 2-dən başlayan bahalaşması sabah da davam edəcək. Görünən odur ki, valyuta bazarındakı gərginlik əhaliyə keçib. Banklara dollar borcu olanlar sevinir, dolları alıb yığanlar isə narahat olmağa başlayıb. Dolların bahalaşması necə narahatlıq yaradırsa, onun ucuzlaşması da eyni gərginlik yaradır.

Axı nə baş verib ki, manat bahalaşır? Bəlkə ölkəyə dollar axını güclənib və ya idxal kəskin azalıb? Yaxud da hərraca çıxarılan dolların həcmi dəfələrlə artıb?

İqtisadçı təəssüflə bunların heç birinin baş vermədiyini açıqlayıb:

“Ölkəyə dollar yenə də bir kanalla – Dövlət Neft Fondu vasitəsilə daxil olur. Hərraca çıxarılan dolların həcmində nəinki artım var, hətta azalma qeydə alınıb. Ötən il hərraca 50 milyon dollar çıxarıldığı halda indi 25-35 milyon dollar arasında dəyişir. İdxal cəmisi 7,6% azalıb. Hətta dövlət satınalmalarında 2018-ci ilə qədər idxal mallarının alışına qadağanın qoyulması idxalı əhəmiyyətli azalda bilməyib. İxrac 20%, qeyri-neft ixracı 28% azalıb. Neftin qiyməti isə il başlayandan 54-56 dollar arasında dəyişib. Yəni neft də bahalaşmayıb”.

 

S.Əliyev qeyd edib ki, manatın möhkəmlənməsinin fundamental əsası yoxdur:

 

“Manatın bahalaşması uzunmüddətli və dayanıqlı deyil. Bu bahalaşmanın bir neçə səbəbini qeyd etmək olar.

 

1. Manatın bahalaşması spekulyasiya ilə bağlıdır. Artıq bir sıra banklar aktiv şəkildə valyuta alqı-satqısına girişiblər. Kreditləşmə imkanları məhdudlaşan banklar yeni gəlir mənbəyi əldə ediblər və zərərləri valyuta alqı-satqısı hesabına aradan qaldırırlar.

 

2. Xarici borcların qaytarılması. Hər il olduğu kimi bu il istər dövlətin, istərsə də dövlət şirkətlərinin xarici öhdəlikəri qaytarılmalıdır. Bu vəsaitlərin bir hissəsi Neft Fondu tərəfdən Mərkəzi Banka ayrılan vəsait hesabına ödəniləcək. Məsələn, mətbuatda gedən məlumata görə, Azərbaycan hökuməti Beynəlxalq Bankın 3 milyard ABŞ dolları həcmində borcu öhdəsinə götürüb. Ancaq təxminən 1 milyard dollara yaxın borc isə büdcə vasitəsilə qaytarılacaq. Manatın ucuzlaşması həmin borcların qaytarlmasına çətinlik yaradır.

 

3. Büdcə xərclərinin azlığı. Bir qayda olaraq ilin əvvəlki aylarında büdcə xərclərinin icra səviyyəsi aşağı olur. iqtisadiyyata yönəldilən pul kütləsi az olduğundan manat qıtlığı hiss olunur. Dollara tələbat isə aşağı səviyyədə olur.

 

Neft Fondundan Mərkəzi Banka ayrılan 7,5 milyard manat məbləğindəki “makroiqtisadi sabitlik” pulu valyuta bazarında ötən il müşahidə edilən gərginliyi azaltmağa imkan verəcək. Həmin vəsaitlər bazarda gərginlik yaradan xarici borc problemini həll edəcək. Manatın sabitliyi hazırda neftin qiymətindən birbaşa asılıdır. Hökumət neftin ucuzlaşmasını ya Neft Fondunun aktivləri hesabına həll etməlidir, ya da manatı ucuzlaşdırmalıdır. Bir şey aydındır ki, hökumət bu il kəskin devalvasiyaya getmək niyyətində deyil. Gözlənilməz proseslər baş verməsə hökumət 2017-ci ildə manatın məzənnəsi rahatca idarə edə biləcək. Bu manatın möhkəmlənməsi anlamına və ya manatın məzənnəsinin bir nöqtədə dayanması anlamına gəlməməlidir. Hökumət Neft Fondunun aktivləri hesabına tədiyyə balansındakı kəsiri örtə biləcək. Ancaq bir sıra amillər var ki, onların nəzərə alınması vacibdir. Kapital axının səviyyəsi, idxalın səviyyəsi, xarici ticarət tərəfdaşlarının milli valyutasının məzənnəsi və neftin qiyməti.

 

Üzən məzənnəyə keçiddə daim vurğuladığımız məqamlardan biri özünü artıq göstərir. Manatın məzənnəsi qeyri-sabitliyi müşahidə edilir. Mərkəzi Bank spekulyasiyanın qarşısını almalıdır və manatın əsas olmadan bahalaşmasına imkan verməməlidir. İndiki zamanda vacib olanı manatın sabitliyidir. Çünki bütün qiymətlər 1.90 həddinə uyğunlaşıb. Manatın 1,80 və ya 1.70-ə yüksəlməsi qiymətləri ucuzlaşdırmayacaq. Əksinə sahibkarlıq üçün problemlər yaradacaq. Ona görə də Mərkəzi Bank məzənnəni real bazar dəyərini alana qədər tədricən ucuzlaşdırmalıdır”.

 

Ekspert bildirib ki, manatın indiki möhkəmlənməsi müvəqqətidir və bir müddətdən sonra yenidən ucuzlaşma müşahidə ediləcək.

 

Gülşən RAUFQIZI


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Bakuxeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Axtarışda olan biznesmen həbs edilib
23.02.2018, 16:10

Axtarışda olan biznesmen həbs edilib

"Xocalı dəhşətləri hamımızın yaddaşındadır" - ABŞ səfiri
23.02.2018, 16:04

"Xocalı dəhşətləri hamımızın yaddaşındadır" - ABŞ səfiri

İsa Qəmbər yenidən xəstəxanaya yerləşdirildi
23.02.2018, 15:57

İsa Qəmbər yenidən xəstəxanaya yerləşdirildi

Deputat Universitetə torpaq ayrılmasını təklif etdi
23.02.2018, 15:50

Deputat Universitetə torpaq ayrılmasını təklif etdi

Babək prospektində su xətlərinin çəkilişi mayda yekunlaşacaq
23.02.2018, 15:42

Babək prospektində su xətlərinin çəkilişi mayda yekunlaşacaq

“Bülbülcan” Gürcüstanda
23.02.2018, 15:24

“Bülbülcan” Gürcüstanda

UNEC tələbələrinin ifasında tamaşa: “Xocalısız 26 il” - FOTOLAR
23.02.2018, 15:19

UNEC tələbələrinin ifasında tamaşa: “Xocalısız 26 il” - FOTOLAR

Azərbaycanın axtarışa verdiyi təhlükəli cani Ukraynada yaxalanıb 
23.02.2018, 15:10

Azərbaycanın axtarışa verdiyi təhlükəli cani Ukraynada yaxalanıb 

Xocalılar Avropada - Azərbaycanın “Böyüməyən uşaqlar”ı təqdim olundu - FOTOLAR
23.02.2018, 14:58

Xocalılar Avropada - Azərbaycanın “Böyüməyən uşaqlar”ı təqdim olundu - FOTOLAR

Mehriban Əliyeva İranın Mədəniyyət və İslami Əlaqələr Təşkilatının sədri ilə görüşüb - YENİLƏNİB
23.02.2018, 14:57

Mehriban Əliyeva İranın Mədəniyyət və İslami Əlaqələr Təşkilatının sədri ilə görüşüb - YENİLƏNİB

Dilimizi sevək, onu uşaqlarımıza sevdirək - FOTOLAR - VİDEO  
23.02.2018, 14:53

Dilimizi sevək, onu uşaqlarımıza sevdirək - FOTOLAR - VİDEO  

Milli qəhrəmanlar: “İlham Əliyevin hücum əmrinə tam hazırıq”
23.02.2018, 14:45

Milli qəhrəmanlar: “İlham Əliyevin hücum əmrinə tam hazırıq”

İraq Türkməneli Partiyası Bakıda müqavilə imzaladı
23.02.2018, 14:40

İraq Türkməneli Partiyası Bakıda müqavilə imzaladı

BDU-nun Hüquq fakültəsinə yeni ixtisaslaşmalar verilib
23.02.2018, 14:35

BDU-nun Hüquq fakültəsinə yeni ixtisaslaşmalar verilib

Xocalı üzərinə hücum 1989-cu ildə planlaşdırılmışdı
23.02.2018, 14:32

Xocalı üzərinə hücum 1989-cu ildə planlaşdırılmışdı

Ziyafət Əsgərov qanun layihəsinə etiraz etdi: “Bunu necə başa düşək?”
23.02.2018, 14:31

Ziyafət Əsgərov qanun layihəsinə etiraz etdi: “Bunu necə başa düşək?”

ADU-da “AXC və qadınlar” mövzusunda dəyirmi masa keçirilib  
23.02.2018, 14:25

ADU-da “AXC və qadınlar” mövzusunda dəyirmi masa keçirilib  

Deputat: “Bizdə benzin bahadır, ona qatqı qatılır”
23.02.2018, 14:20

Deputat: “Bizdə benzin bahadır, ona qatqı qatılır”

Azərbaycan rus jurnalistin adını “qara siyahı”dan çıxardı
23.02.2018, 14:14

Azərbaycan rus jurnalistin adını “qara siyahı”dan çıxardı

Şəxsiyyət vəsiqələri ilə bağlı yeni rüsumlar təsdiqləndi
23.02.2018, 14:00

Şəxsiyyət vəsiqələri ilə bağlı yeni rüsumlar təsdiqləndi

Əli İnsanov əfv ərizəsi yazıb?..   
23.02.2018, 13:55

Əli İnsanov əfv ərizəsi yazıb?..  

“Belə sürücüləri xəttə buraxmaq çox ağır cinayətdir”   
23.02.2018, 13:51

“Belə sürücüləri xəttə buraxmaq çox ağır cinayətdir”  

"Azərbaycan avtomobil yolları 100 il” medalı təsis olundu
23.02.2018, 13:48

"Azərbaycan avtomobil yolları 100 il” medalı təsis olundu

Deputat quzuların kəsilməsinə qarşı çıxdı - “Onlar hələ yetişməlidir”   
23.02.2018, 13:44

Deputat quzuların kəsilməsinə qarşı çıxdı - “Onlar hələ yetişməlidir”  

Sürücülərlə bağlı yeni MADDƏ: parlament TƏSDİQLƏDİ
23.02.2018, 13:33

Sürücülərlə bağlı yeni MADDƏ: parlament TƏSDİQLƏDİ

Deputat bahalaşmaya etiraz etdi
23.02.2018, 13:28

Deputat bahalaşmaya etiraz etdi

Mahmud Abbasın xəstə olduğu təkzib edildi  
23.02.2018, 13:23

Mahmud Abbasın xəstə olduğu təkzib edildi  

Ərdoğan Pentaqonu əxlaqsız adlandırdı
23.02.2018, 13:20

Ərdoğan Pentaqonu əxlaqsız adlandırdı

Amnistiya mayda verilə bilər
23.02.2018, 13:17

Amnistiya mayda verilə bilər

Deputatlar vəkillikdən danışdılar: “O arqumenti qəbul edə bilmərik...”   
23.02.2018, 13:12

Deputatlar vəkillikdən danışdılar: “O arqumenti qəbul edə bilmərik...”  

Milli Məclis Azərbaycanla Türkiyə arasında imzalanan sazişləri ratifikasiya etdi
23.02.2018, 13:09

Milli Məclis Azərbaycanla Türkiyə arasında imzalanan sazişləri ratifikasiya etdi

Rəsmi Bakıdan Niderland parlamentinə ÇAĞIRIŞ
23.02.2018, 13:04

Rəsmi Bakıdan Niderland parlamentinə ÇAĞIRIŞ

Gəncədə tut ağaclarını kəsən şəxs 1500 manat cərimələndi   
23.02.2018, 13:00

Gəncədə tut ağaclarını kəsən şəxs 1500 manat cərimələndi  

Əbülfəs Qarayev Göyçayda vətəndaşları qəbul etdi
23.02.2018, 12:54

Əbülfəs Qarayev Göyçayda vətəndaşları qəbul etdi

Vəkillərin səlahiyyətləri artırılmalıdır – Deputat məsələ qaldırdı
23.02.2018, 12:49

Vəkillərin səlahiyyətləri artırılmalıdır – Deputat məsələ qaldırdı

ARXİV
SORĞU
Hansı supermarketdən alver edirsiniz?
“ARAZ” marketləri(14.7%)
“Bazarstore”(8.82%)
“Neptun” marketləri(2.94%)
“Favorit” marketi(7.35%)
“Makromarket”(2.94%)
“Bizim market”(1.47%)
“Rahat market”(2.94%)
“Bravo” marketləri(11.7%)
“Oba market”(10.2%)
Heç biri - digər mağazalar(36.7%)