31 mart 2017, Cümə
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Biz kimik - türk, yoxsa azərbaycanlı? - Ziya Bünyadov belə YAZMIŞDI
Biz kimik - türk, yoxsa azərbaycanlı? - Ziya Bünyadov belə YAZMIŞDI
10.02.2017, 09:56

Dilimiz və mənşəyimiz haqqındakı mübahisələrə bu günə qədər nöqtə qoyulmayıb. Milliyyətcə biz kimik - türk, yoxsa azərbaycanlı? Dilimiz türk dilidir, yoxsa Azərbaycan dili? Bu iki mövqe, iki fikir tərzi, iki dünya baxışı arasındakı  barışmaz ziddiyyətlər artıq söz və mübahisə səviyyəsindən çıxıb iki ideoloji cəbhə  təşkil etməkdədir. Bu məsələlərə aydınlıq gətirmək üçün ən müxtəlif sahələrə  qədər baş vurulur. Antropoloji, etnoqrafik, tarixi və linqvistik araşdırmalar  aparılır, arqumentlər əsaslandırılır, lakin yenə də kütləvi-ideoloji təbliğat  əhatəsində ciddi bir nəticə əldə edilmir.

 Mənşəyəmizin və  dilimizin türk adlanması təkzibedilməz örnəklərlə bu mətnlərdə təsdiq  olunur. Əsrləri dolaşdıqca “azərbaycanlı” adına rast gəlmək mümkün olmadığı halda, türk  adına rast gəlmək adi hala çevrilib. Bəlkə elə məsələnin həlli də buradadır? Bizim  bir millət kimi var olmağımızı istəməyənlər və yanlışlıqla onlara dəstək verənlər  bəlkə elə türk adından buna görə imtina edirlər. Axı “azərbaycanlı” adı mətnlərdə  tapılmadıqca bizim də bir millət olaraq tariximizin olmaması, son illərdə  formalaşan bir toplum kimi meydana gəldiyimiz əsaslandırıla bilər. Türk dili ilə  qədim dövlətçilik ənənəsi olan mədəni-ictimai və siyasi bir toplum üzə  çıxırsa, azərbaycanlı adı ilə tarixi çox da uzağa getməyən müəyyən məhdud əhali anlaşıla  bilər. Təbiidir ki, bu bizə yox, bizi sevməyənlərə lazımdır.

Görkəmli şərqşünas alim Z.Bünyadov  “Azərbaycan VII-IX əsrlərdə” adlı fundamental tarixi əsərində tariximizi  müasirləşdirmək  cəhdinin fitnəkar məqsədlərdən törədiyini bildiyi üçün bunun  qarşısını almağa  çalışmışdır: “Azərbaycan əhalisinin türkləşməsi məsələsi illər  boyu davam etmiş, bu prosesin başlanğıcının aydınlaşdırılması çox mürəkkəbdir  və bu məsələ indiyidək həll edilməmişdir. Bəzi tədqiqaçıların etdiyi  kimi, türkləşmənin XI-XII əsrlərdə baş verdiyini qəbul etmək səhv olardı. Türkləri  Azərbaycan ərazisinə kənardan gəlmiş bir ünsür hesab etmək də səhvdir, çünki  onda yerli, böyük və çox yığcam türk tayfa təşəkküllərinin varlığına göz  yumulur”.
 

 Müəllif fikirlərinin doğruluğunu əsaslandırmaq üçün VII əsrdə bu mülahizəni təsdiq edən məxəzi diqqətə çatdırır: “Əməvi xəlifəsi Müaviyə bir dəfə qədim tarixə  bələd olan Yəmənli Abid ibn Şariyəyə belə sual verir: “Türklər və Azərbaycan nə  deməkdir?” Abid cavab verir: “Azərbaycan-qədimdən  türklərin  yaşadığı  ölkədir”.

Qeyd edək ki, görkəmli alim bu fikirləri və digər mülahizələri ciddi tarixi qaynaqlarla əsaslandırır.


ATİF İslam oğlu İSLAMZADƏ
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru         
e-mail: atif.islamzade@mail.ru


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
31.03.2017, 01:43

Xırdalanda silahlı insident

31.03.2017, 00:27

Paytaxtda 17 yaşlı qız intihar edib

31.03.2017, 00:10

Azərbaycanlıların soyqırımından 99 il ötür

30.03.2017, 23:52

“Dəhliz Avropa Birliyi ilə Hindistan arasında yüklərin daşınmasına hesablanıb”

30.03.2017, 23:37

64 yaşlı maşın 70 minə satılır - Video

30.03.2017, 23:27

Qəbələ sakini həyat yoldaşını qətlə yetirib

30.03.2017, 23:13

"Toyota" 2,9 milyon avtomobilini geri çağırır  

30.03.2017, 23:00

Qafqazda ən çox abort hansı ölkədə qeydə alınır? - STATİSTİKA

30.03.2017, 22:54

Uyğurlara çadra qadağan edildi

30.03.2017, 22:37

Sabiq prezident həbs edilib

30.03.2017, 22:28

Putinin Krımı ilhaq edən, İŞİD-lə vuruşan xüsusi təyinatlıları – Onlar ABŞ üçün təhlükədir

30.03.2017, 22:25

“Qarabağ” yenə “Neftçi”yə qalib gəlib: 2:0

30.03.2017, 22:11

Mirzəağa Əliyev küçəsində hərəkət məhdudlaşdırılır

30.03.2017, 21:48

Apreldən Azərbaycana "ərəblərin axını" başlayacaq

30.03.2017, 21:35

Düşənbədəki səfirliyimizdə soyqırımı qurbanları anıldı

30.03.2017, 21:22

Birinci sinfə qəbul üzrə 28 000-dən çox müraciət olub

30.03.2017, 21:13

“Ya silahlarını təhvil versinlər, ya da Türkiyəni tərk etsinlər”

30.03.2017, 20:57

“Meyitdən orqan götürülməsinin icra mexanizmləri yoxdur” - Qənirə Paşayeva

30.03.2017, 20:42

Hacıqabulda Qafqaz İslam Ordusuna abidə ucaldılıb

30.03.2017, 20:29

Çayda batan uşağın axtarışı davam edir

30.03.2017, 20:15

Bacısı Sevinc Osmanqızıdan imtina edir

30.03.2017, 20:03

Cəlilabadda satış üçün hazırlanan 30-dan artıq at cəmdəyi tapıldı - FOTOLAR

30.03.2017, 18:56

“Öpüşmək rezonans doğuracaq məsələ deyil, lakin…”- Psixoloq rəyi

30.03.2017, 18:45

"İranın zərərli fəaliyyətinin qarşısını almaq ABŞ və Türkiyənin ortaq hədəfidir"

30.03.2017, 18:38

Çimərlik turizminin inkişafına dair Tədbirlər Planı təsdiq edilib

30.03.2017, 18:27

Azərbaycanda yüksək texnologiyalı protez sexi qurulacaq - SƏRƏNCAM

30.03.2017, 18:16

Mehriban Əliyevanın ünvanına təbriklər gəlməkdə davam edir

30.03.2017, 17:54

Azərbaycanda icra başçısının müavininin arvadı özünü asdı

30.03.2017, 17:44

Bakı Şopinq Festivalı əməkdaşlığa dəvət edir

30.03.2017, 17:38

Milli Məclis aprelin 7-də toplanacaq - GÜNDƏLİK

30.03.2017, 17:34

Dollar BAHALAŞDI

30.03.2017, 17:30

Azercell şəbəkəsini gücləndirməyə davam edir

30.03.2017, 17:26

Azərbaycanın eks-naziri BMT-nin mükafatına layiq görüldü

30.03.2017, 17:08

Şirkət rəhbərinin ölümü ilə bağlı yeni AÇIQLAMA: “Razi Vəliyevi sərxoş sürücü öldürüb”  

30.03.2017, 16:53

Magistraturaya sənəd verənlərin sayı niyə azalıb? - Rəsmi CAVAB

ARXİV
SORĞU
Hansı ali məktəb daha yaxşı təhsil verir?
Prezident Yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyası(4.09%)
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti(6.14%)
Bakı Dövlət Universiteti(16.9%)
Bakı Ali Neft Məktəbi(1.16%)
Azərbaycan Dillər Universiteti(49.1%)
Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti(2.63%)
Azərbaycan Texniki Universiteti(2.04%)
Azərbaycan Tibb Universiteti(2.63%)
Bakı Slavyan Universiteti(1.75%)
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti(13.4%)