30 may 2017, Çərşənbə
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Biz kimik - türk, yoxsa azərbaycanlı? - Ziya Bünyadov belə YAZMIŞDI
Biz kimik - türk, yoxsa azərbaycanlı? - Ziya Bünyadov belə YAZMIŞDI
10.02.2017, 09:56

Dilimiz və mənşəyimiz haqqındakı mübahisələrə bu günə qədər nöqtə qoyulmayıb. Milliyyətcə biz kimik - türk, yoxsa azərbaycanlı? Dilimiz türk dilidir, yoxsa Azərbaycan dili? Bu iki mövqe, iki fikir tərzi, iki dünya baxışı arasındakı  barışmaz ziddiyyətlər artıq söz və mübahisə səviyyəsindən çıxıb iki ideoloji cəbhə  təşkil etməkdədir. Bu məsələlərə aydınlıq gətirmək üçün ən müxtəlif sahələrə  qədər baş vurulur. Antropoloji, etnoqrafik, tarixi və linqvistik araşdırmalar  aparılır, arqumentlər əsaslandırılır, lakin yenə də kütləvi-ideoloji təbliğat  əhatəsində ciddi bir nəticə əldə edilmir.

 Mənşəyəmizin və  dilimizin türk adlanması təkzibedilməz örnəklərlə bu mətnlərdə təsdiq  olunur. Əsrləri dolaşdıqca “azərbaycanlı” adına rast gəlmək mümkün olmadığı halda, türk  adına rast gəlmək adi hala çevrilib. Bəlkə elə məsələnin həlli də buradadır? Bizim  bir millət kimi var olmağımızı istəməyənlər və yanlışlıqla onlara dəstək verənlər  bəlkə elə türk adından buna görə imtina edirlər. Axı “azərbaycanlı” adı mətnlərdə  tapılmadıqca bizim də bir millət olaraq tariximizin olmaması, son illərdə  formalaşan bir toplum kimi meydana gəldiyimiz əsaslandırıla bilər. Türk dili ilə  qədim dövlətçilik ənənəsi olan mədəni-ictimai və siyasi bir toplum üzə  çıxırsa, azərbaycanlı adı ilə tarixi çox da uzağa getməyən müəyyən məhdud əhali anlaşıla  bilər. Təbiidir ki, bu bizə yox, bizi sevməyənlərə lazımdır.

Görkəmli şərqşünas alim Z.Bünyadov  “Azərbaycan VII-IX əsrlərdə” adlı fundamental tarixi əsərində tariximizi  müasirləşdirmək  cəhdinin fitnəkar məqsədlərdən törədiyini bildiyi üçün bunun  qarşısını almağa  çalışmışdır: “Azərbaycan əhalisinin türkləşməsi məsələsi illər  boyu davam etmiş, bu prosesin başlanğıcının aydınlaşdırılması çox mürəkkəbdir  və bu məsələ indiyidək həll edilməmişdir. Bəzi tədqiqaçıların etdiyi  kimi, türkləşmənin XI-XII əsrlərdə baş verdiyini qəbul etmək səhv olardı. Türkləri  Azərbaycan ərazisinə kənardan gəlmiş bir ünsür hesab etmək də səhvdir, çünki  onda yerli, böyük və çox yığcam türk tayfa təşəkküllərinin varlığına göz  yumulur”.
 

 Müəllif fikirlərinin doğruluğunu əsaslandırmaq üçün VII əsrdə bu mülahizəni təsdiq edən məxəzi diqqətə çatdırır: “Əməvi xəlifəsi Müaviyə bir dəfə qədim tarixə  bələd olan Yəmənli Abid ibn Şariyəyə belə sual verir: “Türklər və Azərbaycan nə  deməkdir?” Abid cavab verir: “Azərbaycan-qədimdən  türklərin  yaşadığı  ölkədir”.

Qeyd edək ki, görkəmli alim bu fikirləri və digər mülahizələri ciddi tarixi qaynaqlarla əsaslandırır.


ATİF İslam oğlu İSLAMZADƏ
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru         
e-mail: atif.islamzade@mail.ru


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
30.05.2017, 13:20

Bakıda daha bir hərrac keçirildi

30.05.2017, 13:10

Əbülfəs Qarayev Xaçmazda vətəndaşlarla görüşüb

30.05.2017, 13:10

Ankara ilə Moskvanın “səmimi dostluğu” - Təbəssüm arxasında gizlənən ZİDDİYYƏTLƏR

30.05.2017, 12:57

2017-ci ildə Avropaya gələn miqrantların sayı açıqlandı

30.05.2017, 12:43

Mədəniyyət və Turizm Nazirliyindən turistlərə XƏBƏRDARLIQ

30.05.2017, 12:39

Sabahdan hava pisləşəcək - XƏBƏRDARLIQ

30.05.2017, 12:28

Putin, Makron və Qarabağ…

30.05.2017, 12:16

Polis leytenantı əlbəyaxa döyüşdə birinci yerə çıxdı

30.05.2017, 12:12

Bakıda kuryoz HADİSƏ: öz maşınının altında qalıb öldü

30.05.2017, 12:07

DİN anasını öldürən oğulla bağlı məlumat yaydı

30.05.2017, 12:03

İlham Əliyev "Statoil" şirkətinin icraçı vitse-prezidentini qəbul edib  

30.05.2017, 12:02

UNEC Avropa təhsil məkanına inteqrasiyanı genişləndirir

30.05.2017, 11:58

Quba məzarlığı ilə bağlı müşavirə nə vaxt keçiriləcək? - AÇIQLAMA

30.05.2017, 11:56

Keçmiş müstəntiqin kassasiya şikayətinə baxılacaq

30.05.2017, 11:55

ADU-da “Duanu” ənənəvi bayramı qeyd edildi

30.05.2017, 11:42

“Nə Əli Kərimlinin, nə də Razi Nurullayevin təşkilatı əsl cəbhədir”

30.05.2017, 11:40

Dərinizi belə qoruyun: Tarixi arayış - QNET-lə sağlamlığına nail ol!

30.05.2017, 11:22

11 bank sistemdən kənarlaşdırılıb, 5-i nəzarət altındadır

30.05.2017, 11:21

Moskvadakı qasırğada ölənlərin sayı 16-ya çatdı

30.05.2017, 11:15

Bu yerlərdə su olmayacaq – SİYAHI

30.05.2017, 11:11

Bakıda polis avtomobili ilə “Porshe” toqquşdu: bir polis öldü bir neçəsi yaralandı

30.05.2017, 10:56

Snayder Hollandiyanın tarixinə keçəcək

30.05.2017, 10:43

Gözəl Bayramlı ilə bağlı apellyasiya şikayəti verildi

30.05.2017, 10:39

Tərtər uşaqları ilə bağlı yeni təşəbbüs

30.05.2017, 10:36

Bakıda qadını soyan gənc saxlanıldı - FOTO

30.05.2017, 10:34

Elman Rüstəmov: “Manata heç bir təhlükə yoxdur”

30.05.2017, 10:03

Ermənistan cəbhədə təxribata ara vermir

30.05.2017, 10:01

Eks-diktator vəfat etdi

30.05.2017, 09:42

“İftardan öncə ehsan vermək, yemək-içmək məclislərində iştirak etmək günahdır”

30.05.2017, 09:40

ATƏT Ermənistanın dağıdıcılıq siyasətinin qarşısını almalıdır

30.05.2017, 09:09

3 geyim dükanı yandı

30.05.2017, 08:58

Şimali Koreya yenə ballistik raketi sınaqdan keçirdi

30.05.2017, 08:55

3 yaşınadək uşağını təkbaşına böyüdən kişiləri işdən çıxaranlar üçün cərimələr artırılır

30.05.2017, 08:51

Dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ

30.05.2017, 01:02

Moskvada güclü qasırğa: 11 ölü, 137 yaralı, Yenilənib

ARXİV