24 iyul 2017, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - MÜSAHİBƏ - Erməni vəhşiliyini rəsmlərdə göstərən fransız: “Bəlkə doğrudan da Dərviş Məstəli şahlar lazımdır...” - MÜSAHİBƏ
Erməni vəhşiliyini rəsmlərdə göstərən fransız: “Bəlkə doğrudan da Dərviş Məstəli şahlar lazımdır...” - MÜSAHİBƏ
17.02.2017, 11:38

Fransa parlamenti 2001-ci il yanvarın 29-da "Fransa “erməni soyqırımı"nı tanıyır" adı altında qanun qəbul etdi. Hətta Fransada sözdə “erməni soyqırımı"nı rədd etmək cinayət sayılırdı, əgər o qanun ləğv olunmasaydı, deməli, dünya şöhrətli fransalı heykəltəraş-rəssam Reno Vinsent Baltzinger "cinayətkar" olacaqdı. Axı o, dünyanın kor olduğu həqiqəti qəbul edir, kukla başlara inanacaq qədər sadəlövh deyil, bütün bu ssenariyə özünü "inanırmış" kimi göstərəcək qədər aktyor deyil. Çünki o, Xocalı soyqırımını danacaq qədər qəddar ola bilməzdi.


Azərbaycanlıların soyqırımına həsr etdiyi 70 əsəri onun kor, sadəlövh, artist və qəddar olmadığını göstərir. O, fransalı insandır, vəssalam. Xocalı faciəsinə həsr etdiyi "Bəyaz əsər" adlı kompozisiyası qara günümüzü dünyaya çatdırmağı hədəf alıb. Çağırış motivli əsəri görən insanın qanı donur, üzünün rəngi ilə həmin "Bəyaz əsər" vəhdət təşkil edir.

Bir sözlə, bu əsər Qarabağın qara taleli insanlarını göz önünə gətirir fırçadan süzülən boya ilə. Qadın və onun ətrafında uşaqlar... Vətən və onun övladları... Azərbaycan və Qarabağ... Qarabağ və Xocalılılar...

İstər-istəməz sol beyin yarımkürəsi belə bir sual doğurur: fransalı biri nəyə görə məhz Xocalı faciəsini əks etdirən təsvirlər işləməlidir kətan üzərində? Məntiqli sualdır və əlbəttə ki, izahı da var.
Deməli, Renonun qardaşı Bakıda Fransa səfirliyində mədəni müşavir olaraq çalışırdı. Eyni zamanda o, ağır xəstəydi. Həmin xəstə vaxtlarında Renodan Xocalı faciəsi tarixinin şəkillərlə saxlandığı bir qovluğu araşdırmağı xahiş edir. Çox keçmir, o, noyabr ayında vəfat edir. Reno da elə o vaxtdan kətan üzərində belə əsərlər işləməyə başlayır. Və demək olar ki, qardaşının vəsiyyətini yerinə yetirir. Ancaq məsələ, təkcə, qardaşının istəyini yerinə yetirmək deyildi, həmçinin inandığı gerçəkliyi dünyaya təqdim etmək idi. Əks halda o, palitrada bu qədər inandırıcı və təbii işləyə bilməzdi.


Onun bir neçə sərgiləri keçirilib: 2013-cü ilin fevral ayında Paris şəhərində "Xocalı fəryadı" adlı, 2014-cü ilin dekabr ayında Metz şəhərində, "Xocalı qırğını" adlı sərgisi isə 2015-ci ilin martın 25-dən 29-na kimi "Natəvan" qalereyasında. Reno Bakıya bu il də gəlmişdi. Fevral ayında daha bir tədbirdə onun əsərləri nümayiş olunmalı idi. Olundu da. Renonu yalnız həmin tədbirdə tanıya bildiyimə görə məyus olmuşdum.


Ölkəmin faciəsini fırçasına alan birini bu qədər gec tanımışdım çünki. Ona görə bu fürsətdən yararlanmaq lazım idi. Mən də fürsətdən istifadə edib ona suallarımı ünvanlaya bildim.

Həmin müsahibəni Modern.az oxucularına təqdim edərək, mənim kimi məyus olmamaqlarına çalışmaq istəyirəm:


-Xocalı soyqırımını əks etdirən rəsmləri nə vaxtdan çəkməyə başladınız?

-Mən 2012-ci ildə bu hadisə haqqında eşitdim. Bundan sonra belə rəsmlər üzərində işləməyə başladım.


-Bəs, öz ölkənizdə çəkdiyiniz rəsmlərə münasibət necədir?

-Çox mürəkkəb sual oldu...

-Cavabınız yoxdur?

-Mürəkkəbdir.

-Xocalı faciəsinin çatdırılması üçün çəkdiyiniz rəsmlər hansısa ölkələrdə nümayiş olunubmu?


-Fransanın Lüksemburq, Paris şəhərlərində olub, ancaq ayrıca sərgi təşkil olunmayıb. Yalnız jurnallarda, yəni incəsənət nümunəsi kimi rəsmlərim verilib.

-Gələcək üçün necə, belə silsilə şəkilləri davam etdirmək fikriniz varmı?

-Gələcək üçün əlbəttə, mənim planlarım var. Sərgi nümayiş etdirmək istəyirəm. Təbii, bunun üçün isə texniki və maddi kömək lazımdır. Ümid edirəm, planlarım həyata keçəcəkdir.

-Erməni vəhşiliyini rəsmlərdə göstərməyə çalışarkən hansı hissləri keçirirdiniz?

-Əlbəttə ki, mən çox böyük həyəcan hissi keçirmişəm. Çünki, eyni zamanda istəyirdim ki, buradakı o dəhşəti və qorxunu görən insan, onu duya bilsin. Nə yalan deyim, bəzən üzdəniraq fransalılar haqqında düşünəndə ağlıma əndrəbadi fikirlər gəlir: "Bəlkə də doğrudan da Dərviş Məstəli şahlar lazımdır ki, o Parisi partlada". Süjeti isə təqribi belə cızıram: Yenə də 3 nəhəng ölkə nümayəndələri "məsələ"ni "həll etmək" üçün dəyirmi masa ətrafında görüş keçirir. Özü də Parisdə. Və bu üç həmsədr Məstəli şahın "filfilo"suna gedir. Həm də elə gedirlər ki, daha nə cənab Fasye kimilər erməni dığalarını "cəsur" adlandırır, dünyada mövcud olmayan etnik birləşmədən danışır, nə də ki, Amerika həmsədri "sülh-sülh" deyə bağırıb bizə bərabərlikdən danışaraq ölkəsindəki diskriminasiyanı görməzdən gəlir. Amma yox, bəs, Müsyo Jordan (Sergey Yurski) kimilər də var axı. Nə olsun ki, orada "yuxarıdakı"lardan boldur. Deməli, məsələnin həlli bu "cızılmış süjetdə" deyil. Bəlkə də məsələnin cüzi də olsa həlli, Türkiyənin keçmiş baş naziri Əhməd Davudoğlunun vaxtilə CNN Türk Televiziyasında "Eğrisi Doğrusu" verilişində dediyi kimi Fransanın həmsədr olması məsələsinə yenidən baxılmasındadır...

 
Azadə Bayramova


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Başqasının yerinə Həccə getmək  olar – HÖKMLƏR
24.07.2017, 12:42

Başqasının yerinə Həccə getmək  olar – HÖKMLƏR

Heydər Əliyevə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adının verildiyi tədbir – Kremldə keçirilən tədbirdə kimlər olub? - VİDEO
24.07.2017, 12:39

Heydər Əliyevə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adının verildiyi tədbir – Kremldə keçirilən tədbirdə kimlər olub? - VİDEO

Sabiq deputat Dünyamin Xəlilov məhkəmədən bəraət istəyib
24.07.2017, 12:36

Sabiq deputat Dünyamin Xəlilov məhkəmədən bəraət istəyib

BDU-dan Hesablama Palatasının rəyinə münasibət: “Bütün nöqsanlar yoxlama dövründə aradan qaldırılıb”
24.07.2017, 12:33

BDU-dan Hesablama Palatasının rəyinə münasibət: “Bütün nöqsanlar yoxlama dövründə aradan qaldırılıb”

Gəncədəki xəstəxanalarda vaxtı keçmiş ərzaqlar tapıldı – RƏSMİ
24.07.2017, 12:30

Gəncədəki xəstəxanalarda vaxtı keçmiş ərzaqlar tapıldı – RƏSMİ

Bayram Səfərov: “Soçi görüşünün müsbət nəticələri olacaq”
24.07.2017, 12:30

Bayram Səfərov: “Soçi görüşünün müsbət nəticələri olacaq”

Şiddətli atışmalar Qarabağı aşdı: “Soçidə 10 görüş keçirilsə də...”
24.07.2017, 12:20

Şiddətli atışmalar Qarabağı aşdı: “Soçidə 10 görüş keçirilsə də...”

Ərini öldürüb tövlədə basdıran qadın tutuldu - FOTO  
24.07.2017, 12:10

Ərini öldürüb tövlədə basdıran qadın tutuldu - FOTO  

Pensiya təyinatı zamanı pozuntulara yol verilib - RƏSMİ
24.07.2017, 12:07

Pensiya təyinatı zamanı pozuntulara yol verilib - RƏSMİ

SOCAR-ın vitse-prezidentindən XƏBƏRDARLIQ: “Dələduzlara inanmayın!”   
24.07.2017, 12:03

SOCAR-ın vitse-prezidentindən XƏBƏRDARLIQ: “Dələduzlara inanmayın!”  

Şəhid zabitin əkiz övladlarından XƏBƏR VAR   
24.07.2017, 11:53

Şəhid zabitin əkiz övladlarından XƏBƏR VAR  

Hesablama Palatası İTV-də nöqsanlar aşkarladı
24.07.2017, 11:48

Hesablama Palatası İTV-də nöqsanlar aşkarladı

Rusiyada beş nəfərlik azərbaycanlı ailəsi yanaraq ölüb
24.07.2017, 11:46

Rusiyada beş nəfərlik azərbaycanlı ailəsi yanaraq ölüb

Çin Mərkəzi Televiziyasının yaradıcı heyəti ADU-da
24.07.2017, 11:40

Çin Mərkəzi Televiziyasının yaradıcı heyəti ADU-da

Sumqayıtda Mehriban Əliyevanın tapşırığının icrasına başlanıldı   
24.07.2017, 11:28

Sumqayıtda Mehriban Əliyevanın tapşırığının icrasına başlanıldı  

Bakıda yaşayış binasındakı yanğın söndürüldü - VİDEO - YENİLƏNİB   
24.07.2017, 11:22

Bakıda yaşayış binasındakı yanğın söndürüldü - VİDEO - YENİLƏNİB  

Dövlət qulluqçusu olmaq istəyənlər, tələsin: 1500-ə yaxın vakant yer var
24.07.2017, 11:17

Dövlət qulluqçusu olmaq istəyənlər, tələsin: 1500-ə yaxın vakant yer var

Mənzil almayan jurnalist - Prezidentin "yazın" hədiyyəsi 255 mənzilə sığmaz
24.07.2017, 11:13

Mənzil almayan jurnalist - Prezidentin "yazın" hədiyyəsi 255 mənzilə sığmaz

108 ədəd qovaq ağacı kəsildi – cinayət işi açıldı  
24.07.2017, 10:53

108 ədəd qovaq ağacı kəsildi – cinayət işi açıldı  

Bərdədə dəhşətli QƏTL: kişi arvadını və övladlarını yatan yerdə “kvalt”la vurdu
24.07.2017, 10:44

Bərdədə dəhşətli QƏTL: kişi arvadını və övladlarını yatan yerdə “kvalt”la vurdu

Ermənistanın təxribatının qarşısı alındı, düşmənin atəş nöqtələri susduruldu - RƏSMİ
24.07.2017, 10:20

Ermənistanın təxribatının qarşısı alındı, düşmənin atəş nöqtələri susduruldu - RƏSMİ

Sürücülərin nəzərinə: "Təmiz hava" aylığı keçiriləcək
24.07.2017, 10:13

Sürücülərin nəzərinə: "Təmiz hava" aylığı keçiriləcək

Bakıda qayınana kürəkənini BIÇAQLADI
24.07.2017, 10:10

Bakıda qayınana kürəkənini BIÇAQLADI

Kooperasiya Universitetindən təxliyə edilən abituriyentlər üçün təkrar imtahanın vaxtı açıqlandı   
24.07.2017, 09:59

Kooperasiya Universitetindən təxliyə edilən abituriyentlər üçün təkrar imtahanın vaxtı açıqlandı  

Ermənistan cəbhəboyu təxribat törətdi 
24.07.2017, 09:39

Ermənistan cəbhəboyu təxribat törətdi 

Fərarilik halları qalırmı?...   
24.07.2017, 09:23

Fərarilik halları qalırmı?...  

Əfqanıstanda terror - 24 nəfər öldü
24.07.2017, 09:07

Əfqanıstanda terror - 24 nəfər öldü

Rusiyalı “İsgəndər”ə söykənən Sarkisyan...
24.07.2017, 09:05

Rusiyalı İsgəndərə söykənən Sarkisyan...

Fikrət Qoca və xanımı Amerikada - VİDEO
24.07.2017, 08:39

Fikrət Qoca və xanımı Amerikada - VİDEO

Builki qəbul imtahanları necə keçdi? - SORĞU   
24.07.2017, 08:36

Builki qəbul imtahanları necə keçdi? - SORĞU  

Dünyanın ən isti bölgəsi
24.07.2017, 08:29

Dünyanın ən isti bölgəsi

Şabranda müəllim qəza törətdi - 5 nəfər yaralandı
24.07.2017, 08:23

Şabranda müəllim qəza törətdi - 5 nəfər yaralandı

Manatın bugünkü MƏZƏNNƏSİ
24.07.2017, 08:21

Manatın bugünkü MƏZƏNNƏSİ

Yaponiyada 5,7 bal gücündə zəlzələ olub
24.07.2017, 01:01

Yaponiyada 5,7 bal gücündə zəlzələ olub

Suriyada partlayış: 12 ölü, 20 yaralı
24.07.2017, 00:45

Suriyada partlayış: 12 ölü, 20 yaralı

ARXİV
SORĞU
Builki qəbul imtahanları necə keçdi?
- İmtahanların iki dəfə keçirilməsi müsbət haldır(27.2%)
- İmtahanlar bir dəfə keçirilməliydi(0%)
- İmtahanların pullu keçirilməsi mənfi haldır(63.6%)
- İmtahan testləri çətinləşdirilmişdi(0%)
- İmtahanlar asan keçdi(9.09%)
- Təşkilatçılıq yüksək səviyyədəydi(0%)
- Təşkilatçılıq aşağı səviyyədəydi(0%)