21 sentyabr 2017, Cümə axşamı
Ana Səhifə - MÜSAHİBƏ - Erməni vəhşiliyini rəsmlərdə göstərən fransız: “Bəlkə doğrudan da Dərviş Məstəli şahlar lazımdır...” - MÜSAHİBƏ
Erməni vəhşiliyini rəsmlərdə göstərən fransız: “Bəlkə doğrudan da Dərviş Məstəli şahlar lazımdır...” - MÜSAHİBƏ
17.02.2017, 11:38

Fransa parlamenti 2001-ci il yanvarın 29-da "Fransa “erməni soyqırımı"nı tanıyır" adı altında qanun qəbul etdi. Hətta Fransada sözdə “erməni soyqırımı"nı rədd etmək cinayət sayılırdı, əgər o qanun ləğv olunmasaydı, deməli, dünya şöhrətli fransalı heykəltəraş-rəssam Reno Vinsent Baltzinger "cinayətkar" olacaqdı. Axı o, dünyanın kor olduğu həqiqəti qəbul edir, kukla başlara inanacaq qədər sadəlövh deyil, bütün bu ssenariyə özünü "inanırmış" kimi göstərəcək qədər aktyor deyil. Çünki o, Xocalı soyqırımını danacaq qədər qəddar ola bilməzdi.


Azərbaycanlıların soyqırımına həsr etdiyi 70 əsəri onun kor, sadəlövh, artist və qəddar olmadığını göstərir. O, fransalı insandır, vəssalam. Xocalı faciəsinə həsr etdiyi "Bəyaz əsər" adlı kompozisiyası qara günümüzü dünyaya çatdırmağı hədəf alıb. Çağırış motivli əsəri görən insanın qanı donur, üzünün rəngi ilə həmin "Bəyaz əsər" vəhdət təşkil edir.

Bir sözlə, bu əsər Qarabağın qara taleli insanlarını göz önünə gətirir fırçadan süzülən boya ilə. Qadın və onun ətrafında uşaqlar... Vətən və onun övladları... Azərbaycan və Qarabağ... Qarabağ və Xocalılılar...

İstər-istəməz sol beyin yarımkürəsi belə bir sual doğurur: fransalı biri nəyə görə məhz Xocalı faciəsini əks etdirən təsvirlər işləməlidir kətan üzərində? Məntiqli sualdır və əlbəttə ki, izahı da var.
Deməli, Renonun qardaşı Bakıda Fransa səfirliyində mədəni müşavir olaraq çalışırdı. Eyni zamanda o, ağır xəstəydi. Həmin xəstə vaxtlarında Renodan Xocalı faciəsi tarixinin şəkillərlə saxlandığı bir qovluğu araşdırmağı xahiş edir. Çox keçmir, o, noyabr ayında vəfat edir. Reno da elə o vaxtdan kətan üzərində belə əsərlər işləməyə başlayır. Və demək olar ki, qardaşının vəsiyyətini yerinə yetirir. Ancaq məsələ, təkcə, qardaşının istəyini yerinə yetirmək deyildi, həmçinin inandığı gerçəkliyi dünyaya təqdim etmək idi. Əks halda o, palitrada bu qədər inandırıcı və təbii işləyə bilməzdi.


Onun bir neçə sərgiləri keçirilib: 2013-cü ilin fevral ayında Paris şəhərində "Xocalı fəryadı" adlı, 2014-cü ilin dekabr ayında Metz şəhərində, "Xocalı qırğını" adlı sərgisi isə 2015-ci ilin martın 25-dən 29-na kimi "Natəvan" qalereyasında. Reno Bakıya bu il də gəlmişdi. Fevral ayında daha bir tədbirdə onun əsərləri nümayiş olunmalı idi. Olundu da. Renonu yalnız həmin tədbirdə tanıya bildiyimə görə məyus olmuşdum.


Ölkəmin faciəsini fırçasına alan birini bu qədər gec tanımışdım çünki. Ona görə bu fürsətdən yararlanmaq lazım idi. Mən də fürsətdən istifadə edib ona suallarımı ünvanlaya bildim.

Həmin müsahibəni Modern.az oxucularına təqdim edərək, mənim kimi məyus olmamaqlarına çalışmaq istəyirəm:


-Xocalı soyqırımını əks etdirən rəsmləri nə vaxtdan çəkməyə başladınız?

-Mən 2012-ci ildə bu hadisə haqqında eşitdim. Bundan sonra belə rəsmlər üzərində işləməyə başladım.


-Bəs, öz ölkənizdə çəkdiyiniz rəsmlərə münasibət necədir?

-Çox mürəkkəb sual oldu...

-Cavabınız yoxdur?

-Mürəkkəbdir.

-Xocalı faciəsinin çatdırılması üçün çəkdiyiniz rəsmlər hansısa ölkələrdə nümayiş olunubmu?


-Fransanın Lüksemburq, Paris şəhərlərində olub, ancaq ayrıca sərgi təşkil olunmayıb. Yalnız jurnallarda, yəni incəsənət nümunəsi kimi rəsmlərim verilib.

-Gələcək üçün necə, belə silsilə şəkilləri davam etdirmək fikriniz varmı?

-Gələcək üçün əlbəttə, mənim planlarım var. Sərgi nümayiş etdirmək istəyirəm. Təbii, bunun üçün isə texniki və maddi kömək lazımdır. Ümid edirəm, planlarım həyata keçəcəkdir.

-Erməni vəhşiliyini rəsmlərdə göstərməyə çalışarkən hansı hissləri keçirirdiniz?

-Əlbəttə ki, mən çox böyük həyəcan hissi keçirmişəm. Çünki, eyni zamanda istəyirdim ki, buradakı o dəhşəti və qorxunu görən insan, onu duya bilsin. Nə yalan deyim, bəzən üzdəniraq fransalılar haqqında düşünəndə ağlıma əndrəbadi fikirlər gəlir: "Bəlkə də doğrudan da Dərviş Məstəli şahlar lazımdır ki, o Parisi partlada". Süjeti isə təqribi belə cızıram: Yenə də 3 nəhəng ölkə nümayəndələri "məsələ"ni "həll etmək" üçün dəyirmi masa ətrafında görüş keçirir. Özü də Parisdə. Və bu üç həmsədr Məstəli şahın "filfilo"suna gedir. Həm də elə gedirlər ki, daha nə cənab Fasye kimilər erməni dığalarını "cəsur" adlandırır, dünyada mövcud olmayan etnik birləşmədən danışır, nə də ki, Amerika həmsədri "sülh-sülh" deyə bağırıb bizə bərabərlikdən danışaraq ölkəsindəki diskriminasiyanı görməzdən gəlir. Amma yox, bəs, Müsyo Jordan (Sergey Yurski) kimilər də var axı. Nə olsun ki, orada "yuxarıdakı"lardan boldur. Deməli, məsələnin həlli bu "cızılmış süjetdə" deyil. Bəlkə də məsələnin cüzi də olsa həlli, Türkiyənin keçmiş baş naziri Əhməd Davudoğlunun vaxtilə CNN Türk Televiziyasında "Eğrisi Doğrusu" verilişində dediyi kimi Fransanın həmsədr olması məsələsinə yenidən baxılmasındadır...

 
Azadə Bayramova


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Tovuzda 11 yaşlı qız qoz ağacından yıxılıb
21.09.2017, 18:57

Tovuzda 11 yaşlı qız qoz ağacından yıxılıb

Buraxılış və qəbul imtahanları ilə bağlı YENİLİKLƏR
21.09.2017, 18:42

Buraxılış və qəbul imtahanları ilə bağlı YENİLİKLƏR

Avropa Xəbər Agentlikləri Alyansının Belqrad konfransı başa çatıb
21.09.2017, 18:35

Avropa Xəbər Agentlikləri Alyansının Belqrad konfransı başa çatıb

Nazirlər Kabineti 2018-ci ilin dövlət büdcəsini müzakirə edib
21.09.2017, 18:20

Nazirlər Kabineti 2018-ci ilin dövlət büdcəsini müzakirə edib

Qadın və sevgi niyə adiləşib: Dünya artıq “LEYLİ və MƏCNUN” nağılına inanmır   
21.09.2017, 18:18

Qadın və sevgi niyə adiləşib: Dünya artıq “LEYLİ və MƏCNUN” nağılına inanmır  

Azad Cavadov: “Axmaq adamlardır, mənə şər-böhtan atırlar” - EKSKLÜZİV
21.09.2017, 18:15

Azad Cavadov: “Axmaq adamlardır, mənə şər-böhtan atırlar” - EKSKLÜZİV

İlham Əliyev Mali prezidentini təbrik edib
21.09.2017, 18:13

İlham Əliyev Mali prezidentini təbrik edib

Rektor təsdiqlədi: Dərsə hicablı tələbələr buraxılmır
21.09.2017, 18:05

Rektor təsdiqlədi: Dərsə hicablı tələbələr buraxılmır

Atalığından hamilə qalan 12 yaşlı qızın körpəsi öldü  
21.09.2017, 17:52

Atalığından hamilə qalan 12 yaşlı qızın körpəsi öldü  

Bakı-Sumqayıt marşrutunda REYD: 24 avtobus saxlanıldı
21.09.2017, 17:41

Bakı-Sumqayıt marşrutunda REYD: 24 avtobus saxlanıldı

Şadlıq evlərindən telefon oğurlayan saxlanıldı - FOTOLAR
21.09.2017, 17:34

Şadlıq evlərindən telefon oğurlayan saxlanıldı - FOTOLAR

Azərbaycanda yeni cəza növü yaradılır - Təqsirləndirilən şəxs cəzasını evində çəkəcək   
21.09.2017, 17:33

Azərbaycanda yeni cəza növü yaradılır - Təqsirləndirilən şəxs cəzasını evində çəkəcək  

Tramp Səudiyyə Ərəbistanını Qətərlə müharibədən çəkindirib
21.09.2017, 17:26

Tramp Səudiyyə Ərəbistanını Qətərlə müharibədən çəkindirib

Yazıçılar Birliyi “26" kafesinin yerini icarəyə verməyəcək  - AÇIQLAMA   
21.09.2017, 17:22

Yazıçılar Birliyi “26" kafesinin yerini icarəyə verməyəcək  - AÇIQLAMA  

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
21.09.2017, 17:17

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ

Tofiq Məliklidən təhsil nazirinə AÇIQ MƏKTUB: “Təcili həll etməyimiz lazımdır”   
21.09.2017, 17:11

Tofiq Məliklidən təhsil nazirinə AÇIQ MƏKTUB: “Təcili həll etməyimiz lazımdır”  

İraq kürdləri referendumun vaxtını dəyişməyə hazırdı
21.09.2017, 17:09

İraq kürdləri referendumun vaxtını dəyişməyə hazırdı

Elton Məmmədov bacısının işdən çıxarılması haqda danışdı   
21.09.2017, 16:52

Elton Məmmədov bacısının işdən çıxarılması haqda danışdı  

Müdafiə Nazirliyinin Kollegiyası: “Ali Baş Komandanın BMT-dəki fikri ordumuz üçün əmrdir”
21.09.2017, 16:50

Müdafiə Nazirliyinin Kollegiyası: “Ali Baş Komandanın BMT-dəki fikri ordumuz üçün əmrdir”

Azərbaycanlı zəvvarlar heç bir problem yaşamayıb - AÇIQLAMA
21.09.2017, 16:35

Azərbaycanlı zəvvarlar heç bir problem yaşamayıb - AÇIQLAMA

Dadandısa, quduracaq
21.09.2017, 16:31

Dadandısa, quduracaq

Pambıq yığımına aparılan tibb işçiləri - Səhiyyə Nazirliyindən qəza ilə bağlı AÇIQLAMA
21.09.2017, 16:24

Pambıq yığımına aparılan tibb işçiləri - Səhiyyə Nazirliyindən qəza ilə bağlı AÇIQLAMA

Gəmi sürücüləri  də sürücülük vəsiqəsi almalı olacaqlar
21.09.2017, 16:18

Gəmi sürücüləri  də sürücülük vəsiqəsi almalı olacaqlar

Nazirlər Kabinetində iki yeni şöbə müdiri təyin edildi   
21.09.2017, 16:12

Nazirlər Kabinetində iki yeni şöbə müdiri təyin edildi  

Ermənistanda biznesmenə “milli qəhrəman” adı verildi
21.09.2017, 16:08

Ermənistanda biznesmenə “milli qəhrəman” adı verildi

Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin müdiri aksiya keçirilən məktəbə gəldi   
21.09.2017, 15:45

Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin müdiri aksiya keçirilən məktəbə gəldi  

Yol polisi piyadaları məsuliyyətsizlikdə suçladı
21.09.2017, 15:40

Yol polisi piyadaları məsuliyyətsizlikdə suçladı

Baş Prokurorluq: Qadını vurub qaçan sürücü tutuldu   
21.09.2017, 15:36

Baş Prokurorluq: Qadını vurub qaçan sürücü tutuldu  

İstanbulda məhkəmə binası önündə atışma: yaralı var
21.09.2017, 15:34

İstanbulda məhkəmə binası önündə atışma: yaralı var

Akif Əli haqqında söz-söhbətlərə son qoyuldu - Xaricə getdiyi TƏSDİQLƏNDİ
21.09.2017, 15:29

Akif Əli haqqında söz-söhbətlərə son qoyuldu - Xaricə getdiyi TƏSDİQLƏNDİ

Myanma qaçqın rohincalara vətəndaşlıq verəcək
21.09.2017, 15:28

Myanma qaçqın rohincalara vətəndaşlıq verəcək

“Əl çəkin məndən” – Əli Ömərov
21.09.2017, 15:25

“Əl çəkin məndən” – Əli Ömərov

Ermənistanda 2 nazirlik arasında Qarabağa görə QALMAQAL    
21.09.2017, 15:19

Ermənistanda 2 nazirlik arasında Qarabağa görə QALMAQAL  

Ziya Məmmədovun bacısı bu süjetə görə işdən çıxarılıb - VİDEO
21.09.2017, 15:09

Ziya Məmmədovun bacısı bu süjetə görə işdən çıxarılıb - VİDEO

Elçin Quliyev
21.09.2017, 15:08

Elçin Quliyev "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edildi

ARXİV
SORĞU
Məhərrəmliyin əsas şərtlərini qəbul edirsiniz?
- Bəli qəbul edirəm və Kərbəla şəhidlərinə mütləq yas saxlayacam (47.8%)
- Məhərrəmliyin şərtləri yalnız şiələr üçündür(8.15%)
- Bu şərtlərin heç birini qəbul etmirəm(12.5%)
- Məhərrəmlık əsl İslama ziddir(31.5%)