27 iyul 2017, Cümə axşamı
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Qarabağdan oğurlanıb Amerikada satılan bu xalçaların sahibi axtarılırFOTOLAR
Qarabağdan oğurlanıb Amerikada satılan bu xalçaların sahibi axtarılırFOTOLAR +
02.03.2017, 14:30

Körpə düşüncəmlə xalçaların sehrli olduğuna inanmışdım... Naxışlarını ilmə-ilmə yozurdum. Sonra sehrli xəyallarım pərən-pərən olub, it-bata düşdü... Xalçaları oxumaq məharətimi unutdum...

 

Sən demə, bir xalçanın fəryadına səs verib, onun hekayəsini yazmaq onu oxumaqdan daha müşkül imiş...

 

Xalça üstündə böyümüşəm... Ortası qırmızı güllü, kənarları  yaşıl yarpaqlı... “Çəmənlikdə” yorulanda “döyüş meydanı”na keçirdim – ətrafımda sıra ilə başında dəbilqə, əlində qalxan olan atlılar düzülürdü... “Döyüşçülər” heç vaxt qan tökmürdülər. Xalçada yaşıl və qəhvəyi rənglər üstünlük təşkil edirdi...

 

Bu xalçaların sinəsi nağıllarla dolu idi. Mənə elə gəlirdi ki, indicə uçacaq… Gəlinciyimdən uzaq düşməyim deyə, onu da mütləq xalçanın üzərinə qoyurdum...

 

Ətrafdakı heç nəyi itirəcəyim ağlıma gəlməzdi... Bircə gəlinciyimdən savayı...

 

İllər keçdi... Ağdama bombalar yağanda da şəhərdən qucağımda həmin gəlinciyimlə çıxdım... Mənimki hesab etdiyim hər şeyi tərk edərək...

 

Onlara məxsus olan hər şeylə vidalaşmağa macal tapmadan torpağını tərk etməyə məcbur olan insanların sayı Azərbaycanda bir milyondur... Bu bir milyon sözünü heç sevmirəm. Əhalinin 9 nəfərindən biridir deyə yox, sadəcə, rəqəmlər hadisələri statistikaya çevirib, adiləşdirir... İnsanın aid olduğu, xatirələri ilə bağlandığı məkanı tərk etməyin necə bir ağrı olduğunu heç kim önəmsəmir.

 

Bütün bunları bəstəkar Aygün Səmədzadə “Tut ağacı”nda o qədər möhtəşəm ifadə edib ki... Mahnının notları həyatımızdan salıb itirdiyimiz xatirələrlə tikə-tikə, qram-qram ömür, sevinc, səadət itirdiyimizi izah edir...

 

Ruhumu titrədən bu xəbəri də Aygün Səmədzadədən aldım:

 

- Los-Ancelesdə hərraca bir xalça çıxardılıb. Üzərində azərbaycanca yazı var... Bizimkidir, Vüsalə... Bir erməni satırmış...

 

Aygün xanımdan aldığım məlumatı elə həmin günün axşamı ABŞ-da yaşayan həmyerlimiz İradə həkim bir az da dəqiqləşdirdi:

 

- Xalçanı ailə dostumuz alıb... Xəbər verən kimi gedib baxdıq... Xalçanı açdılar... Qarşısında elə hüznlə dayandıq ki, sanki evə xalça yox, kiminsə nəşini gətirmişdilər... Ürəyimdən ancaq o keçirdi ki, kaş bu ilmələrin dili ola, bizə öz taleyini danışa...

 

- Deməli, bir xalça öz sahibini axtarır...

 

- Bəli, bunun ancaq bir adı var – xalça sahibini axtarır...

 

Xalçanı alan həmyerlimiz Elşad Tahirov Lent.az-a daha ətraflı məlumat verdi:

 

- Xalçaya necə rast gəldiniz?

 

- İstirahət günləri virtual hərraclara göz atıram. Mən xalça sevənəm. Lətif Kərimovun yaradıcılığını bəyənirəm, kitablarından kolleksiya toplayıram. Açığı, hərraclarda da həmişə Azərbaycan, Qarabağ xalçaları yazıb, axtarış verirəm. Bu dəfə də elə etdim. Xalçalara baxırdım ki, gördüm yazılıb “Antik Ermənistan - Qarabağ xalçası”. Diqqətimi çəkdi, açdım... İki xalça çıxardıb hərraca. Xalçaları böyütdüm, gördüm altında kiril əlifbası ilə, azərbaycanca yazı var... “Anasından əbədi yadigar...” Adı və təvəllüdü... Bu, mənə çox pis təsir etdi. Öz-özümə dedim, mən bu xalçaları burada qoymaram. Tez ikisini də aldım... Bu xalçalar iyirmi ildən çoxdur erməni əlindədir, qoy heç olmasa, mən mümkün qədər tez alıb, sahibini axtarıb tapım, göndərim, dedim...

 

- Xalçaların qiymətini bilmək olar?

 

- O qədər də peşəkar toxunmuş xalçalar deyil. Baxan kimi bilinir ki, həvəskar toxuyub. Bu, sadəcə bir ananın övladına öz əlləri ilə hazırladığı hədiyyədir. Üzərində “əbədi yadigar” yazılıb...

 

- Onu qiymətli edən də budur... Hekayəsi...

 

- Bəli, mənim üçün hekayəsi qiymətlidir. Elə ona görə də aldım... Yoxsa xalçanın elə də çox qiyməti yoxdur. Üzərinə “antik” yazılmağına baxmayın, XX əsrə aiddir...

 

- Yenə də neçəyə satdıqlarını bilmək istəyirəm...

 

- Xalçanın birinin qiyməti uzağı 300 dollar olardı, amma hərraca 850 dollara çıxartmışdılar.

 

- Bazarlıq etdiniz?

 

- Yox. Heç dialoqa girmək də istəmədim. Elə hərəsinə 850 dollar ödəyib, aldım. İndi çox istəyirəm ki, xalçanı həqiqi sahiblərinə çatdıram. Ümid edirəm, bu insanlar hələ də sağdırlar. Müharibədə girov, itkin düşməyiblər, şəhid olmayıblar...

 

- Xalçaların ikisində də yazı var?

 

- Yox, cəmi biri yazılıdır. Amma baxan kimi hiss olunur ki, ikisini də eyni adam toxuyub. Açığını desək, xalçanın ikisini də bir evdən...

 

- ...Oğurlayıblar...

 

- Talan ediblər... Bunlar bizi talan ediblər... Sərvətimizi illərdir talayırlar... Ümid edirəm, indi illər sonra xalça öz sahiblərinə qovuşacaq. Mən ikisini də göndərəcəyəm, bəlkə o adamın doğma evindən, keçmişindən heç bir xatirəsi yoxdur, qoy bu xalça ona mənim hədiyyəm olsun...

 

- Siz çox böyük insansınız!

 

- Bu bir azərbaycanlı kimi mənim borcumdur! İstəyirəm ki, bu insanlar öz evlərindən heç olmasa bu yadigarı saxlasınlar. Bu, sıradan bir yadigar deyil, buraya bir ana öz əlləri ilə övladının adını həkk edib... Gözünün işığına gözünün nurunu xərcləyib... “Əbədi yadigar” sözü... Bu sözdən çox sarsıldım... Çox təsirli sözdür... Qismətə bax... Ana o xalçaya “əbədi yadigar” yazanda hardan ağlına gələrdi ki, xalça qarışıq bütün evini, yurdunu, torpağını itirəcək...

 

- Xalçanı satan erməni alıcının azərbaycanlı olduğunu bildi?

 

- Hərracda qayda belədir ki, alıcıya məhsula şərh yazmaq təklif olunur. Mən də neqativ şərh yazdım. Sual belə idi ki, sən bu insanın saytdakı satışını necə qiymətləndirirsən? Cavab yazdım ki, yalançıdır! Satışa çıxartdığı əşyaların adları düzgün qeyd edilməyib...

 

- Təbii, şərtlərə görə oğurluqdur yazmaq olmaz...

 

- Əlbəttə! Qaydalara görə belə yazmağa haqqım yoxdur. Amma bunlar yüz faiz bizim xalçalardır. Mən özüm Qarabağ müharibəsi zamanı səyyar hospitalda çalışmışam...

 

- Aa... Hansı istiqamətdə?

 

- Ağdamda... Mən Biləcəri Dəmiryol Xəstəxanasının reanimasiya şöbəsində anestezioloq işləyirdim. 1992-ci ildə həkim briqadası ilə düz dörd ay Ağdamda işləmişəm...

 

- Artıq şəhər xəstəxanası bombardmanda dağıdılmışdı, yaralılara qatarlarda yardım göstərirdilər...

 

- Bəli! Bax, mən həmin o səyyar qatarlarda işləmişəm. Biz, dörd həkim idik – cərrahımız Rüstəmov idi. Mən, Malik, bir də Rauf Yaradanquliyev... Yaralı döyüşçüləri qatarda qəbul edir, yardım edirdik...

 

- Bu, ən ağır dönəmlər idi...

 

- Bəli. Dörd ay ərzində saysız-hesabsız yaralı gördük... Yardım edir, qanaxmanı saxlayır, yaraları tikirdik... Vəziyyəti ağır olanları şəhərə yollayır, ambulator xəstələri isə 2-3 gün qatarda saxlayırdıq... Müayinə edir, yenidən antibiotik verib, göndərirdik...

 

- Girovluqdan azad edilən xocalıları da səyyar qatarlara gətirirdilər... O vaxt siz Ağdamda idiniz?

 

- Yox, biz onları görməmişik. Bu, bizdən əvvəl olmuşdu. Biz Ağdamın o günlərini gördük ki, qızğın döyüşlər gedirdi... 25 il keçib, hər şey bu gün kimi gözümün önündədir... O torpaq... O insanlar... Məni başa düşürsünüz yəqin... Çox istəyərəm ki, xalçanın həqiqi sahibi tapılsın... Heç ona deməyin, mən kiməm, sadəcə “bir azərbaycanlı alıb” desəniz, kifayətdir... Ümid edirəm, xalçaları toxuyan ana da yaşayır. Əgər yaşayırsa, xalçaları Azərbaycana özüm gətirib onlara təqdim edəcəyəm... 

 

Elşad bəy xalçaların şəklini mənə, mən isə xalçaçı-ekspert, professor, “Azərxalça” ASC-nin İdarə Heyətinin sədri Vidadi Muradova təqdim edirəm. Xalça bilicimiz Qarabağdan Los-Ancelesə gedib çıxan xalçanın hansı bölgəyə aid olduğunu müəyyən edir:

 

- Zəngilan xalçasıdır! Qədim xalça deyil, XX əsrin ortalarına aiddir. Bu xalçadan bütün Qarabağda toxuyublar... Qubadlıda, Ağdamda və s.

 

Dəyərli oxucu! Bu xalçaların həqiqi sahibini tapmaqda bizə dəstək olacağınıza əminəm!

 

Düzdür, uşaqlığımın xalçasına bənzəyir. Amma bu, o  deyil... Naxışlar bütün qarabağlılara tanış gələcək, Vidadi müəllimin dediyi kimi, bu xalçadan bütün Qarabağda toxuyublar...

 

Xalçanın həqiqi sahibi isə onun üzəridəki yazını tamamlaya bilən insandır...

 

Onu tanıyan şəxslərdən Lent.az-ın redaksiyası ilə əlaqə saxlamaqlarını xahiş edirik... Gəlin bu xalçanın hekayəsini birlikdə yazaq...

 

Mən xalçaların sehrli olduğuna yenidən inanmaq istəyirəm...

 

Vüsalə Məmmədova


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Şəkidə 17 yaşlı gənc intihar edib
27.07.2017, 00:59

Şəkidə 17 yaşlı gənc intihar edib

Təyyarə şoseyə düşdü: ölənlər var, VİDEO
27.07.2017, 00:44

Təyyarə şoseyə düşdü: ölənlər var, VİDEO

Tillerson vəzifəsindən getməyəcək
27.07.2017, 00:31

Tillerson vəzifəsindən getməyəcək

Avtobusda tapılan uşaq ailəsinə verildi - FOTO
27.07.2017, 00:15

Avtobusda tapılan uşaq ailəsinə verildi - FOTO

Azərbaycan nefti 3 faiz bahalaşdı
26.07.2017, 23:59

Azərbaycan nefti 3 faiz bahalaşdı

DYP paytaxtda iki gündə 10 min manat cərimə ödətdirdi
26.07.2017, 23:45

DYP paytaxtda iki gündə 10 min manat cərimə ödətdirdi

Rusiyanın Ermənistanla hərbi birləşmələr haqqında sazişi qüvvəyə mindi
26.07.2017, 23:29

Rusiyanın Ermənistanla hərbi birləşmələr haqqında sazişi qüvvəyə mindi

Goranboyda ağır qəza: 3 yaralı
26.07.2017, 23:14

Goranboyda ağır qəza: 3 yaralı

Müəllim velosipedlə məktəblilərə kitab paylayır - Video
26.07.2017, 22:55

Müəllim velosipedlə məktəblilərə kitab paylayır - Video

Bakıda qardaş bacısına 13 bıçaq vurdu
26.07.2017, 22:41

Bakıda qardaş bacısına 13 bıçaq vurdu

Qarabağa doğru 120 minlik Rusiya qoşunu
26.07.2017, 22:23

Qarabağa doğru 120 minlik Rusiya qoşunu

FED uçot dərəcəsini dəyişmədi
26.07.2017, 22:09

FED uçot dərəcəsini dəyişmədi

"Rəqib haqda çox şey bilirik" -  Baş məşqçi
26.07.2017, 21:52

"Rəqib haqda çox şey bilirik" -  Baş məşqçi

ABŞ Venesuelaya qarşı sanksiyaları genişləndirib
26.07.2017, 21:38

ABŞ Venesuelaya qarşı sanksiyaları genişləndirib

Atasını itirən gənc qız intihara cəhd etdi
26.07.2017, 21:20

Atasını itirən gənc qız intihara cəhd etdi

Daşkəsən sakinlərinin su problemi həllini tapır - FOTO
26.07.2017, 21:04

Daşkəsən sakinlərinin su problemi həllini tapır - FOTO

İrandan Azərbaycana 59 ton heroin gətirilib
26.07.2017, 20:49

İrandan Azərbaycana 59 ton heroin gətirilib

BMT sülhməramlılarının olduğu helikopter qəzaya uğrayıb
26.07.2017, 20:34

BMT sülhməramlılarının olduğu helikopter qəzaya uğrayıb

Daşqınlar 48 nəfərin həyatına son qoydu
26.07.2017, 20:17

Daşqınlar 48 nəfərin həyatına son qoydu

Hillari Klinton yeni faktlar açıqlayacaq
26.07.2017, 20:03

Hillari Klinton yeni faktlar açıqlayacaq

Dənizdə batmaq təhlükəsi ilə üzləşən iki nəfər xilas edilib   
26.07.2017, 19:51

Dənizdə batmaq təhlükəsi ilə üzləşən iki nəfər xilas edilib  

Saakaşvili Ukrayna vətəndaşlığından məhrum edildi
26.07.2017, 18:58

Saakaşvili Ukrayna vətəndaşlığından məhrum edildi

Oğluna 4 gün toy edən şəmkirli iş adamının nəhəng villası - VİDEO
26.07.2017, 18:50

Oğluna 4 gün toy edən şəmkirli iş adamının nəhəng villası - VİDEO

Prezident Bərdədə yol tikintisinə 6,8 milyon manat ayırdı   
26.07.2017, 18:37

Prezident Bərdədə yol tikintisinə 6,8 milyon manat ayırdı  

Heydər Əsədov “John Deere” şirkətinin nümayəndələrilə görüşdü
26.07.2017, 18:29

Heydər Əsədov “John Deere” şirkətinin nümayəndələrilə görüşdü

Pambıq yığımına hazırlıq başladı
26.07.2017, 18:24

Pambıq yığımına hazırlıq başladı

Əbülfəs Qarayevə şıkayəti olanlar Şəkiyə toplaşır
26.07.2017, 18:18

Əbülfəs Qarayevə şıkayəti olanlar Şəkiyə toplaşır

 “İrəli” nin idarə heyətinin üzvü Koreyada rəsmi səfərdə
26.07.2017, 18:15

 “İrəli” nin idarə heyətinin üzvü Koreyada rəsmi səfərdə

Dövlət Baytarlıq Xidməti saytları qərəzdən əl çəkməyə ÇAĞIRDI   
26.07.2017, 18:15

Dövlət Baytarlıq Xidməti saytları qərəzdən əl çəkməyə ÇAĞIRDI  

Erməni əsgərlər Ağdərədə YARALANDILAR   
26.07.2017, 18:05

Erməni əsgərlər Ağdərədə YARALANDILAR  

Lapşin İsrailə ekstradisiya olunmaq üçün ərizə verdi
26.07.2017, 17:58

Lapşin İsrailə ekstradisiya olunmaq üçün ərizə verdi

Bakıda rabitə infrastrukturu olmayan ərazilər telefonlaşdırılır
26.07.2017, 17:49

Bakıda rabitə infrastrukturu olmayan ərazilər telefonlaşdırılır

Fatih Terim Türkiyə millisindən İSTEFA VERDİ
26.07.2017, 17:47

Fatih Terim Türkiyə millisindən İSTEFA VERDİ

Cibgirlər tanınmış jurnalisti soydular
26.07.2017, 17:35

Cibgirlər tanınmış jurnalisti soydular

İlhamə Quliyeva niyə unuduldu... - Küsülü qaldığı sənətçilər danışdılar: “Nə etdisə, özünə etdi”   
26.07.2017, 17:18

İlhamə Quliyeva niyə unuduldu... - Küsülü qaldığı sənətçilər danışdılar: “Nə etdisə, özünə etdi”  

ARXİV
SORĞU
Builki qəbul imtahanları necə keçdi?
- İmtahanların iki dəfə keçirilməsi müsbət haldır(16.6%)
- İmtahanlar bir dəfə keçirilməliydi(4.16%)
- İmtahanların pullu keçirilməsi mənfi haldır(50%)
- İmtahan testləri çətinləşdirilmişdi(10.4%)
- İmtahanlar asan keçdi(2.08%)
- Təşkilatçılıq yüksək səviyyədəydi(4.16%)
- Təşkilatçılıq aşağı səviyyədəydi(12.5%)