29 aprel 2017, Şənbə
Ana Səhifə - REPORTAJ - Azərbaycanda heç kimin siqaret çəkmədiyi unikal kəndin adı YUNESKO-ya gedib çatıb - MARAQLI
Azərbaycanda heç kimin siqaret çəkmədiyi unikal kəndin adı YUNESKO-ya gedib çatıb - MARAQLI
14.03.2017, 14:14

Siqaretin sağlamlığa ziyanından illərdir ki, danışılır, ona qarşı müxtəlif cür təbliğat aparılır. Di gəl ki, siqaret çəkmək kimi zərərli vərdişə aludə olanların sayı nəinki azalır, əksinə, artır...

İndi siqaretin aludəçisinə çevrilənlər arasında hər yaşdan, hər cinsdən olanlar var – kişi, qadın, qoca, cavan, uşaq... Heç bir qanun, qadağa siqaret çəkənləri bu vərdişdən çəkindirə bilmir. Bəziləri siqareti “özünü göstərmək” xətrinə damağına qoysa da, çoxları siqaretlə necə deyərlər, “yatıb-durur”.

Bu problem bütün dünyanı ağuşuna alıb və çoxdan qlobal məsələlər sırasına daxil edilib.

Yəqin ki, indi dünyada elə bir yaşayış məntəqəsi yoxdu ki, orda heç kim siqaret çəkməsin. Əgər olsaydı, o kənd, o qəsəbə, o şəhər unikal bir yaşayış yeri kimi bəlkə də “Ginnesin Rekordlar Kitabı”na düşə bilərdi.

Amma belə bir yer əvvəllər – yaxın keçmişə qədər olub. Həm də elə bizim ölkəmizdə - Azərbaycanda. Bu, Kəlbəcər rayonunun Quzey Çirkin kəndidir. 1993-cü ilin aprelinədək işğal olunmayan bu kənddə heç 1 nəfər də siqaret çəkməyib.


Bəs necə olub ki, bu kənddə heç kim siqaret aludəçisi olmayıb?


Kəlbəcər rayonunun Quzey Çirkin kəndinin sakini Əlövsət Ağalarov bu haqda Modern.az saytına danışıb.

 

“Siqaret çəkənləri bezdirib kənddən çıxarardılar”

Əlövsət Ağalarov Quzey Çirkin kəndində heç kəsin siqaret çəkmədiyini təsdiqləyib.


“Bu, dədə-babadan gəlmə bir ənənə idi. Kəndin ağsaqqalları yığışıb belə bir qadağa qoymuşdular ki, kim siqaret çəksə, gərək kəndi tərk eləsin. Fərz edin ki, kəndin mağazasına rayon istehsalat şöbəsindən siqaret gətirilirdi və həmin siqaretlər aylarla orada qalırdı. Heç bir kənd sakini siqaret almırdı. Təsadüfən kəndə qonaq gələn şəxslər onu ala bilərdi. Artıq “Raypo”dan da bilirdilər ki, bizim kəndin mağazasına siqaret verməyə ehtiyac yoxdur. Bu bir ənənə idi. Çox qəribəydi ki, bizə qonşu kəndlərdə siqaret çəkirdilər. Qonşu kəndlərin sakinləri arasında həm yaşlı adamlar, həm də cavanlardan siqaret çəkənlər az deyildi. Kəndimizə toya, yasa, qonaq qalmağa gələnlər olurdu. Onlar yığışıb bir yerdə siqaret çəkəndə bizim kəndin sakinləri həmin adamları bezdirib Quzey Çirkin ən çıxarardılar. Onlara başa salırdılar ki, bir də bu kəndə gələndə siqaret çəkməsinlər. Və həmin qonaqlar növbəti dəfə kəndə gələndə siqaret çəkməzdilər.
Bax, bizim kəndimizdə belə bir daşlaşmış adət vardı. Daha sonralar Kəlbəcər, o cümlədən bizim  kənd  rayon işğal olundu, həmin adət aradan çıxdı, unuduldu”.



“Siqaret çəkəni yerə yıxıb, ağzına mal peyini basırdılar…”

Müsahibimiz deyir ki, onun doğma kəndində siqaretə qarşı bir allergiya formalaşıbmış.

“Sizə olan hadisələrdən danışım. Deməli, yanacaqdoldurma məntəqəsində Camal adlı şəxs işləyirdi. O, aradabir gizlin siqaret çəkirmiş. Kimsə onun siqaret çəkdiyini görüb, gəlib kəndə xəbər vermişdi ki, Camala nəzarət olunsun. Kənd ağsaqqalları yığılıb cavanlara göstəriş vermişdilər ki, “Camalı tutun”. Cavanlar Camalı tutub, yıxmışdılar yerə. Sonra da cibindəki siqareti çıxarıb, əzmişdilər. Və ona dərs olsun deyə, ağzına mal peyini basmışdılar. Camalın “ay öldüm”, “ay boğuldum” kimi fəryadına məhəl qoyulmamışdı. Camal o hadisədən sonra əlinə bir də siqaret almadı.

Bax, o zamanlar kəndin ağsaqqallarına hörmət-izzət vardı. İndiki kimi deyildi. Ağsaqqalın bir kəlmə sözü hamıya bəs edirdi.

Bir dəfə də əsgərlikdən yenicə gəlmiş gənci cəzalandırmışdılar. O da siqaret çəkirdi. Onu da görüb ağsaqqallara xəbər vermişdilər. Ağsaqqallar onun valideynlərinə xəbər göndəırmişdilər: ya bu kənddən köçürsünüz, ya da oğlunuz  siqareti tərgidir. O oğlan həmin gündən qorxusundan siqareti tərgitdi”.  


“İndi həmkəndlilərimiz siqaret çəkirlər...”


Müsahibimiz onu da qeyd edib ki, Quzey Çirkin kəndi məhz siqaret çəkilmədiyinə görə YUNESCO-nun kitabına da düşüb:

“O vaxtlar kənddə tütün əkərdilər. Tütünü ondan hazırlanan tənbəkini satmaq üçün əkirdilər. Tək-tük hallarda kimsə onu kağıza büküb, çəkmişdi. O da daha sonra yığışdırıldı.
Bizim kənddə əkinçilik, heyvandarlıq və tütünçülük inkişaf etmişdi. Amma tütün əkilməsinə baxmayaraq, insanlar siqaret çəkmirdilər. Quzey Çirkin kəndində siqaretə nifrət vardı.

Amma dövran dəyişdi, araya köçkünlük düşdü… İndi məcburi köçkün həyatı yaşayan Quzey Çirkin sakinləri arasında siqaret çəkənlər var. Mən təxmini 7-8 nəfəri tanıyırm. Amma sayları elə də çox deyil. Çünki o adət-ənənə kənd adamlarının yaddaşında hələ də qalır. Hamı bilir ki, siqaret çəkmək olmaz. Həmçinin övladlarına da bunu başa salırlar”.


“Biri 100 yaşında rəhmətə gedəndə elə bilirdin ki, cavan adam ölüb”

Əlövsət Ağalarov deyir ki, Quzey Çirkin Azərbaycanda uzunömürlü inşanların ən çox yaşadığı kəndlərdən biri olub:


“Mənim nənəm 114 yaşında rəhmətə gedib. Kəndimizdə xəstəlikdən erkən yaşlarda ölən yox idi. Rəhmətə gedənlərin 90, 95, 100 yaşı olardı. Onda da elə bir ağlaşma qurulurdu ki, sanki cavan adam ölüb. Elə olub ki, 8,10 il ərzində bizim kənddə rəhmətə gedən olmayıb. Kəndin havası, suyu, təbiəti elə gözəl, elə saf idi ki… İnsanları da saf idi. Heç kim heç kimin toyuğuna kiş deməzdi, hərə öz işi ilə məşğul olurdu.
Bir sözlə, bizim kəndimizdən yox idi…”.

 

Mirmahmud KAZIMOĞLU

 


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
29.04.2017, 15:18

Xəzərdən başlayan su səyahəti Azərbaycanın şimal qapısı Qusarda

29.04.2017, 15:12

Bakı ermənisi Heydər Əliyevin məzarı önündə baş əydi - FOTOLAR

29.04.2017, 15:09

Ötən gün yollarda 1 nəfər ölüb, 2 nəfər yaralanıb

29.04.2017, 14:55

Dövlət Baytarlıq Xidməti “Elba”nı biabır etdi – at əti satırmış - QALMAQAL

29.04.2017, 14:38

Ermənistan ifşa edildi – öz PUA-sını vurub

29.04.2017, 14:29

Türkiyədə məscid tikintisi zamanı ÇÖKMƏ: 3 ölü

29.04.2017, 14:26

Bəzi tədris müəssisələrinin səlahiyyətləri azaldıldı  

29.04.2017, 13:57

MTN-in qadın generalı məhkəmədə ifadə verdi  

29.04.2017, 13:51

İlham Əliyev Qətərin xarici işlər nazirini qəbul edib - YENİLƏNİB 

29.04.2017, 13:45

Jirinovski öz yerini sizə verib – azərbaycanlı jurnalistdən Zaxarovaya sərt CAVAB 

29.04.2017, 13:15

İlahiyyatçı axundu ifşa etdi: “Onun Qurandan xəbəri yoxdur” – QALMAQAL

29.04.2017, 12:58

ABŞ-da oxumaq istəyənlər üçün sərgi keçirildi - FOTO

29.04.2017, 12:47

Bakıda 11 nəfər TUTULDU, xeyli sürücü və piyada CƏRİMƏLƏNDİ  

29.04.2017, 12:44

Sabahın HAVASI– paytaxtda 20 dərəcə isti olacaq

29.04.2017, 12:21

Nardaranda yenə silah-sursat tapıldı

29.04.2017, 12:16

Elçin Quliyevlə Aydın Əliyev Bakı aeroportunu YOXLADI

29.04.2017, 11:53

Ağsu çayında kişi meyiti tapıldı

29.04.2017, 11:45

ADU-dan milli dəyərlərimizə daha bir töhfə

29.04.2017, 11:40

Qırğızıstanda torpaq sürüşməsi - 24 ölü

29.04.2017, 11:30

XİN başçılarının Moskva görüşünün NƏTİCƏSİ - Prezidentlər görüşəcək?

29.04.2017, 11:22

UNEC xarici ticarətə kadr dəstəyi verəcək

29.04.2017, 11:20

BANM-in tələbələri ATA yardda

29.04.2017, 10:49

“Sən murdar əti öz doğma bacı-qardaşına satırsan axı” – Deputat sərt DANIŞDI  

29.04.2017, 10:32

Quba məzarlığı ilə bağlı təcili müşavirə təxirə salınıb

29.04.2017, 10:25

Güzgünün o biri üzü

29.04.2017, 10:11

Bakıda bədbəxt hadisə - Qadın və kişi balkondan düşdü  

29.04.2017, 10:07

Hüquq müdafiəçisi Ermənistan rəhbərliyini ifşa etdi – aprel müharibəsindəki itkilər GİZLƏDİLİR

29.04.2017, 10:05

Baş nazir  dəyişiklik etdi – bu qurum İqtisadiyyat Nazirliyinə verildi

29.04.2017, 10:03

Prezidentlərin aylıq əmək haqqları açıqlandı

29.04.2017, 09:55

Düşmənin cəbhəboyu TƏXRİBATI: mövqelərimizə 9 mərmi atıldı

29.04.2017, 09:12

Bakıda maşın piyadanın üzərindən keçdi

29.04.2017, 08:59

Azərbaycanda ən çox nikaha girilən və boşanma olan aylar

29.04.2017, 08:55

Albaniyada yeni prezident seçildi

29.04.2017, 00:49

Sabiq baş nazir Albaniya prezidenti oldu

29.04.2017, 00:34

Bağdadda partlayış: 6 ölü

ARXİV