31 mart 2017, Cümə
Ana Səhifə - DÜNYA - Türkiyə REFERENDUMA doğru - “Hə” və “Yox” deyənlərin arqumentləri - TƏHLİL
Türkiyə REFERENDUMA doğru - “Hə” və “Yox” deyənlərin arqumentləri - TƏHLİL
16.03.2017, 13:33

Martın əvvəllərindən başlayaraq Türkiyə bir sıra Avropa ölkələri ilə - Almaniya, Hollandiya və Avstriya ilə diplomatik gərginlik yaşadı. Buna səbəb Türkiyə iqtidarının planlaşdırılan konstitusiya referendumunda təşviqat aparmaq üçün Avropada yaşayan türklərin dəstəyini qazanmaq istəyi idi. Avropa ölkələri təbliğata etiraz edərək türkiyəli nazirlərin öz icmaları ilə görüşünə əngəl oldular.

 

Türkiyədə aprelin 16-da keçiriləcək referendumla nəzərdə tutulan dəyişikliklər Avropa ölkələrinin ciddi narazılığına səbəb olub. Belə ki, yeni konstitusiya prezident səlahiyyətlərini kəskin artıracaq, ona parlamenti buraxmaq, nazir və hakimləri təyin etmək səlahiyyəti verəcək, baş nazir postunu isə aradan qaldıracaq.

 

Ərdoğan dəyişikliklərin ölkənin inkişafını sürətləndirəcəyini, opponentləri isə demokratiyanı uçuruma aparacağını deyir. Bu fonda avropalı türklərin səsi çox önəmlidir. Belə ki, təkcə Almaniyada 1,4 milyon, Avstriyada 300 min və Hollandiyada 500 min şəxs Türkiyədəki parlament seçkilərində səs vermək hüququna malikdir. Avropa ölkələri referendum ideyasının demokratiyaya zidd olduğu fikrini dəfələrlə ifadə etdikləri üçün müxtəlif bəhanələrlə (aksiyalar zamanı təhlükəsizliyin qorunması problemləri) təbliğat-təşviqat tədbirlərini qadağan etdilər. Rəsmi Ankara Ərdoğanın simasında avropalıları faşizmdə və insan haqlarını pozmaqda ittiham etməklə, gərginliyi daha da artırdı.

 

Referendumla bağlı fikirlərin müxtəlifliyi təklif olunan dəyişikliklərə bir daha ətraflı nəzər salmağımıza şərait yaradır.

 

Beləliklə, referendum hansı dəyişiklikləri təklif edir?

 

- Prezident yalnız dövlət başçısı deyil, icraedici orqanın başına keçəcək

- Baş nazir postu ləğv olunacaq, əvəzində prezidentin təyin edəcəyi vitse-prezidentlər olacaq

- Sərəncamlar vermək, yüksək postlara təyinat aparmaq və fövqəladə vəziyyət elan etmək də prezidentin səlahiyyətində olacaq

- Prezidentin səlahiyyət müddəti 5 il olacaq. Bu posta ardıcıl 2 dəfə seçilmək mümkündür.

- Parlament və prezident seçkiləri eyni gündə keçiriləcək

-Prezidentin impiçment olunması üçün Böyük Millət Məclisinin deputatlarının 2/3-nin səsi lazım olacaq.

 

Konstitusiyaya “hə” deyənlərin arqumentləri

-Ərdoğan tərəfdarları qeyri-müəyyənlik dönəmində referendumun stabilliyi təmin edəcəyini düşünürlər.

- Onlar bunu 1980-ci ildə hərbi çevirilişdən sonra qəbul olunan referendumun modernləşdirilməsi adlandırırlar

- Dəyişikliklər dövlət qərarlarının verilməsi prosedurunu asanlaşdıracaq, prezident heç kəslə mübahisə etməyəcək

 

“Yox” deyənlərin arqumentləri

 

-Ərdoğan hakimiyyəti daha sıx əlində cəmləşdirəcək və hakimiyyət bölgüsündəki balans pozulacaq

- Parlament simvolik rol oynayacaq

- Ərdoğan dövlət, hökumət və məhkəmə sistemi üzərində hakimiyyətini möhkəmləndirəcək

 

16 aprel referendumunda “hə” səsi çıxarsa, Ərdoğan 2029-cu ilə qədər hakimiyyətdə qalacaq. Belə ki, dəyişikliklər yalnız 2019-cu ildə qüvvəyə minir.

 

İstənilən halda, referendum qəbul olunarsa, Türkiyənin Avropa Birliyinə daxil olmaq şansları da azalacaq.

 

Vüqar İSMAYILOV


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
31.03.2017, 01:43

Xırdalanda silahlı insident

31.03.2017, 00:27

Paytaxtda 17 yaşlı qız intihar edib

31.03.2017, 00:10

Azərbaycanlıların soyqırımından 99 il ötür

30.03.2017, 23:52

“Dəhliz Avropa Birliyi ilə Hindistan arasında yüklərin daşınmasına hesablanıb”

30.03.2017, 23:37

64 yaşlı maşın 70 minə satılır - Video

30.03.2017, 23:27

Qəbələ sakini həyat yoldaşını qətlə yetirib

30.03.2017, 23:13

"Toyota" 2,9 milyon avtomobilini geri çağırır  

30.03.2017, 23:00

Qafqazda ən çox abort hansı ölkədə qeydə alınır? - STATİSTİKA

30.03.2017, 22:54

Uyğurlara çadra qadağan edildi

30.03.2017, 22:37

Sabiq prezident həbs edilib

30.03.2017, 22:28

Putinin Krımı ilhaq edən, İŞİD-lə vuruşan xüsusi təyinatlıları – Onlar ABŞ üçün təhlükədir

30.03.2017, 22:25

“Qarabağ” yenə “Neftçi”yə qalib gəlib: 2:0

30.03.2017, 22:11

Mirzəağa Əliyev küçəsində hərəkət məhdudlaşdırılır

30.03.2017, 21:48

Apreldən Azərbaycana "ərəblərin axını" başlayacaq

30.03.2017, 21:35

Düşənbədəki səfirliyimizdə soyqırımı qurbanları anıldı

30.03.2017, 21:22

Birinci sinfə qəbul üzrə 28 000-dən çox müraciət olub

30.03.2017, 21:13

“Ya silahlarını təhvil versinlər, ya da Türkiyəni tərk etsinlər”

30.03.2017, 20:57

“Meyitdən orqan götürülməsinin icra mexanizmləri yoxdur” - Qənirə Paşayeva

30.03.2017, 20:42

Hacıqabulda Qafqaz İslam Ordusuna abidə ucaldılıb

30.03.2017, 20:29

Çayda batan uşağın axtarışı davam edir

30.03.2017, 20:15

Bacısı Sevinc Osmanqızıdan imtina edir

30.03.2017, 20:03

Cəlilabadda satış üçün hazırlanan 30-dan artıq at cəmdəyi tapıldı - FOTOLAR

30.03.2017, 18:56

“Öpüşmək rezonans doğuracaq məsələ deyil, lakin…”- Psixoloq rəyi

30.03.2017, 18:45

"İranın zərərli fəaliyyətinin qarşısını almaq ABŞ və Türkiyənin ortaq hədəfidir"

30.03.2017, 18:38

Çimərlik turizminin inkişafına dair Tədbirlər Planı təsdiq edilib

30.03.2017, 18:27

Azərbaycanda yüksək texnologiyalı protez sexi qurulacaq - SƏRƏNCAM

30.03.2017, 18:16

Mehriban Əliyevanın ünvanına təbriklər gəlməkdə davam edir

30.03.2017, 17:54

Azərbaycanda icra başçısının müavininin arvadı özünü asdı

30.03.2017, 17:44

Bakı Şopinq Festivalı əməkdaşlığa dəvət edir

30.03.2017, 17:38

Milli Məclis aprelin 7-də toplanacaq - GÜNDƏLİK

30.03.2017, 17:34

Dollar BAHALAŞDI

30.03.2017, 17:30

Azercell şəbəkəsini gücləndirməyə davam edir

30.03.2017, 17:26

Azərbaycanın eks-naziri BMT-nin mükafatına layiq görüldü

30.03.2017, 17:08

Şirkət rəhbərinin ölümü ilə bağlı yeni AÇIQLAMA: “Razi Vəliyevi sərxoş sürücü öldürüb”  

30.03.2017, 16:53

Magistraturaya sənəd verənlərin sayı niyə azalıb? - Rəsmi CAVAB

ARXİV
SORĞU
Hansı ali məktəb daha yaxşı təhsil verir?
Prezident Yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyası(4.09%)
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti(6.14%)
Bakı Dövlət Universiteti(16.9%)
Bakı Ali Neft Məktəbi(1.16%)
Azərbaycan Dillər Universiteti(49.1%)
Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti(2.63%)
Azərbaycan Texniki Universiteti(2.04%)
Azərbaycan Tibb Universiteti(2.63%)
Bakı Slavyan Universiteti(1.75%)
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti(13.4%)