26 mart 2017, Bazar
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - İnsanlar Marsa getsə onları nə gözləyir – MARAQLI
İnsanlar Marsa getsə onları nə gözləyir – MARAQLI
16.03.2017, 22:18

20 yaşlı Paskal Lee Kanadadakı arktik regiona baş çəkir və özündə belə təsəvvür formalaşdırmaq istəyir ki, guya Marsdadır. Çünki burada olan cansız, quru, görkəmsiz şərait “qırmızı planet”də - Marsda da mövcuddur.

 

Bu, Marsda gəzən robotları idarə etmək texnikasına yiyələnmək üçün onun bənzərsiz məşq meydançasına çevrilir.

 

Kaliforniyada Yerdən kənarda şüurun olub-olmaması ilə bağlı araşdırma aparan SETİ İnstitutu insanlar üçün kosmik təhdidləri tədqiq etmək istəyərkən isə, insanlar “qırmızı planeti” müstəmləkəyə çevirməyə hazırlaşır. 

İnsanların Marsa uça bilməsindən sonra isə bir neçə ssenarinin hansı formada reallaşacağı isə müzakirə mövzusudur.

 

Məsələn, Amerikadakı elmi institutlar tərəfindən araşdırılır ki, insanlar əgər Marsa uçacaqsa, onda bizim bədənimizdə məskən salan mikroblar oradakı şəraitə uyğunlaşa biləcəkmi? Ya bəlkə Marsdakı mikrobları sıradan çıxaracaq?

 

Modern.az saytının Amerikanın elmi-populyar nəşrlərinə istinadən məlumatına görə, aparılan tədqiqatlar göstərir ki, bu sualın cavabı “yox”dur. Çünki Marsın iqlimi, intensiv ultrabənövşəyi şüaları insanlardakı mikrobları məhv etməyə qadirdir.

İnsanlar kosmik nəqliyyat vasitələrini təkmilləşdirirlər – bu isə ondan xəbər verir ki, bəşər övladı Marsı öz müstəmləkəsinə çevirməyi qarşısına məqsəd qoyub.

 

Lakin digər bir sual da ortaya çıxır: Marsda həyat varsa, insanlar ora düşsə, marslılar tərəfindən ölümcül təhlükə ilə üzləşəcəklərmi?

 

Əlbəttə ki, bütün bunlar çətin suallardır.

 

Ümumiyyətlə, təkcə Marsdan söhbət getməməlidir, nəzərə almaq lazımdır ki, başqa planetlərdə də həyatın olması mümkündür. Alimlər qətiyyən bu versiyadan şübhə etmirlər.

 

“Yer orqanizmlərinin bəzi növləri üçün Mars nəhəng qida mənbəyidir. Amma biz bilmirik ki, orqanizmlər Yerdəki kimi Marsda hansı tezlik və sürətlə çoxala bilərlər”. Bu fikirlər isə NASA-nın Planaetlər Müdafiəsi Bölməsinin rəhbəri Ketrin Konliyə məxsusdur.

 

O bildirir ki, hazırda diqqət daha çox Marsa yönəldiyindən bu planet gələcəkdə müstəmləkəçiliyin həqiqi obyekti olma riskini özündə saxlayır. Amma bu, hələ başqa planetlərdə həyatın olmaması anlamına da gəlmir.

 

“Ən müxtəlif və ağlagəlməz ssenariləri təsəvvürümüzdə canlandıra bilərik. Əsas problem bundan ibarətdir ki, əvvəldən fərqli olaraq indi hər şey açıqdır. Araşdırmalar ictimaiyyətə təqdim edilir. Buna görə, konkret hadisə yaranmazdan qabaq problemləri həll etmək lazımdır” –Konli Marsın və başqa planetlərin çirkləndirilməsinin hüquqi nəticələrini nəzərdə tutaraq belə deyir.

 

Ən pis ssenari isə bundan ibarətdir ki, belə təhlükələr başqa planetlər üçün də mövcuddur.

 

“Götürək elektrik enerjisindən istifadəni. İnsanlar başqa planetlərdə yaşamaq üçün məcburdur ki, orada elektrik istehsalat qurğularını hazırlasınlar. Marsda “perxlorat” adlı zəhərli maddə var ki, o, “qırmızı planet”də bütün tozun miqdarının 1 faizini təşkil edir.

 

Böyük enerji potensialına malik olan bu maddə Marsda insanlar üçün yaxşı enerji mənbəyi rolunu oynayır. Lakin vəziyyət kökündən dəyişə bilər: Əgər Yer sakinləri ilə özləri ilə mikrob gətirəcəklərsə, onun hamısı Marsda məhv olacaq, xüsusilə biz “perxlorat”dan istifadə edəcəyiksə”-Konli fərziyyəsini söyləyir. 

 

Alimlər həmçinin onu da araşdırırlar ki, insanların Mars və ya digər planetlərdə fəaliyyətləri Yerə hansı zərəri vura bilər.

Avropa Kosmik Agentliyinin əməkdaşı Gerhard Kminek bildirir ki, beynəlxalq kosmik agentliklər kosmik gəmilərdə maksimum yüksək standartlara cavab verən şərait hazırlamalıdırlar.

“Amma demək lazımdır ki, ekspedisiyaların standartları bu və ya digər göy cismindən asılı olaraq fərqlənir. Məsələn, Marsda, atmosfer sıxdır və buna görə də, mikroblar ora düşən kimi yanacaqlar”-Kminek deyir.

 

Aqşin KƏRİMOV


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
26.03.2017, 00:40

Taliban polis bölməsinə hücum edib: 16 ölü

26.03.2017, 00:19

ABŞ Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar tətbiq edir

25.03.2017, 23:56

Türkiyə daha bir referendum keçirə bilər - SƏBƏB

25.03.2017, 23:54

"Rusiya bütün Avropa üçün təhdiddir" - Prezident

25.03.2017, 23:40

İsveçrəli diplomat Türkiyə XİN-ə çağırılıb

25.03.2017, 23:22

ABŞ 200 dinc sakinin ölümü ilə bağlı açıqlama verdi

25.03.2017, 23:16

“İsgəndər raketləri bütün Avropa paytaxtlarına təhlükədir”

25.03.2017, 22:58

İtaliya polisi 122 etirazçını saxlayıb

25.03.2017, 22:52

40 polisin başını kəsdilər - DƏHŞƏT

25.03.2017, 22:41

Şəmkir sakini döyülüb  

25.03.2017, 22:26

İŞİD Türkiyə sərhəddində terror törədib

25.03.2017, 22:12

 “İskəndər”dən istifadə edəcəyik” - Sarkisyan

25.03.2017, 21:58

"Oyuna bütün biletlərin satılması əlavə stimuldur" - Rəşad Sadıqov

25.03.2017, 21:42

Rusiya neft hasilatını azaldıb

25.03.2017, 21:25

Qırğızıstanda 68 etirazçı saxlanılıb

25.03.2017, 21:11

Londonda terror törədən radikal dini qrup tərkibində döyüşüb

25.03.2017, 20:55

"Öz komandama, əzmkar futbol sərgiləyəcəyimizə inanıram" - Robert Prosineçki

25.03.2017, 20:43

İlham Əliyev banqladeşli həmkarını təbrik etdi

25.03.2017, 20:14

"İndi daha pozitiv Azərbaycan yığması görürəm" - Yoahim Löv

25.03.2017, 20:01

“Azərbaycan-Gürcüstan münasibətləri bütün sahələrdə inkişaf edir”

25.03.2017, 19:00

Taekvondoçular beynəlxalq sertifikata layiq görülüblər - FOTOLAR

25.03.2017, 17:57

İsmayıllıda 5 otaqlı ev yanıb

25.03.2017, 17:24

İŞİD-ə qarşı döyüşlərə fasilə verildi

25.03.2017, 17:02

“Ya Avropa İttifaqı vahid olacaq, ya da ümumiyyətlə olmayacaq”

25.03.2017, 16:33

26-ları əslində kim güllələyib?

25.03.2017, 16:18

Sarkisyan Qarabağa gəldi

25.03.2017, 15:55

2 ay yeraltında gizlənən İŞİD üzvləri öldürüldü

25.03.2017, 15:43

Suriyada 17 dinc sakin həlak olub

25.03.2017, 15:12

Erməni xalqı Qarabağ klanından bezib, Azərbaycanla sülh istəyir

25.03.2017, 14:16

Xəzərdə zəlzələ olub

25.03.2017, 13:39

Xaçmazda yanğın, yaralanan var

25.03.2017, 13:22

ABŞ Rusiya qoşunlarının Liviya yerləşməsini TƏSDİQLƏDİ

25.03.2017, 13:13

"Bild": Renat Dadaşov 1 milyon dollar müqabilində Azərbaycan millisini seçib

25.03.2017, 13:01

Merkel Avropa Birliyinin səhvlərindən DANIŞDI

25.03.2017, 12:24

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı

ARXİV
SORĞU
Hansı ali məktəb daha yaxşı təhsil verir?
Prezident Yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyası(6.06%)
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti(12.1%)
Bakı Dövlət Universiteti(24.2%)
Bakı Ali Neft Məktəbi(3.03%)
Azərbaycan Dillər Universiteti(30.3%)
Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti(1.51%)
Azərbaycan Texniki Universiteti(0%)
Azərbaycan Tibb Universiteti(1.51%)
Bakı Slavyan Universiteti(6.06%)
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti(15.1%)