27 iyul 2017, Cümə axşamı
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - “Şurikin sərgüzəştləri" filmində çəkilən yeganə azərbaycanlı - Hüseyn Axundov haqda nə bilirik?
“Şurikin sərgüzəştləri" filmində çəkilən yeganə azərbaycanlı - Hüseyn Axundov haqda nə bilirik?
16.03.2017, 23:10

Rəssam və aktyor Hüseyn Axundovun adı Azərbaycanda çox az adama tanış gələ bilər. Halbuki, həmyerlimiz  SSRİ Rəssamlar İttifaqının üzvü, Böyük Vətən Müharibəsi veteranı və Leonid Qaydayın şedevr əsərlərindən sayılan “I əməliyyatı və Şurikin digər macəraları” filmində rol alıb. Buna görə ən azından mərhum Hüseyn Axundovu tanımağa dəyər.

 

Modern.az saytı Hüseyn Axundov haqda yazını təqdim edir.

 

Hüseyn Məmməd oğlu Axundov 1921-ci il aprelin 28-də Bakının Balaxanı kəndində anadan olub. Yeddinci sinifdə oxuyarkən bacısı onu Azərbaycan Rəssamlıq Texnikumuna gətirir. Beləcə, Hüseyn Axundov məktəbdən kənar vaxtlarını texnikumda keçirir. Burada onun tələbə yoldaşları arasında Azərbaycanın tanınmış incəsənət xadimləri Ağa Mirzəzadə,  Əbdül Xaliq, Mikayıl Abdullayev və Oqtay Sadıqzadə olur.

 

Texnikumu uğurla başa vurduqdan sonra həyatını incəsənətə həsr etməkdə qərarlı olan Axundov 1941-ci ilin yayında Ümumrusiya Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunun rəssamlıq fakültəsinə daxil olur. Lakin gənc rəssamın təhsilini davam etdirmək arzusu Böyük Vətən Müharibəsinin başlanması ilə yarımçıq qalır. O dərhal vətənini qorumaq üçün könüllü olaraq Qırmızı Ordu sıralarına yazılır.

 


Gənc rəssam Moskvanın müdafiəsində iştirak edir və 2 dəfə ağır yaralanır. Onunla birlikdə xidmət etmiş yazıçı-publisist Əbdül Hüseynov dostunun 90 illik yubileyində hər ikisinin yaralandığı döyüşü belə xatırlamışdı:

 

“Tam 65 il əvvəl Hüseynlə tanış olmuşdum. Danışacağım hadisə isə 1943-cü ildə baş verib. Böyük Vətən Müharibəsi davam edirdi. Elə oldu ki, biz ikimiz də eyni vaxtda yaralandıq. Hadisə Kursk ətrafında baş vermişdi. Ərazilərdən birini alman snayperi nəzarətdə saxlayırdı və mən döyüş yoldaşlarımla birlikdə həmin açıq ərazidən tez qaçaraq keçməli idim. Bu zaman qəfil atəş açıldı və mən huşumu itirdim. Ayılanda qarşımda Hüseyni gördüm. O mənim yaramı sarıyırdı. Həyatımı Hüseynə borcluyam. Hadisədən 2 saat sonra onun özü də ağır yaralanmışdı”.

 

Müharibədəki xidmətlərinə görə Hüseyn Axundov 1944-cü ildə “Cəsarətə görə” medalı və “II dərəcəli Böyük Vətən Müharibəsi ordeni” ilə təltif olunub.

 

Yaralı Axundov Bakı hospitalına gətirilir və burada müalicəsini bitirdikdən sonra “Arşın mal alan” filminin çəkilişlərində rəssam kimi iştirak edir. O sonradan Moskvaya köçür və müharibənin yarımçıq qoyduğu təhsilini bitirərək SSRİ paytaxtında yaşamağa davam edir. 
Tezliklə, “Mosfilm”də dekorasiya eskizlərinin tərtibatı işinə başlayan Hüseyn Axundov Sovet kinosunun İvan Pıryev, Qriqori Aleksandrov, Aleksandr Ptuşko kimi titanları ilə birgə çalışır. “İdiot”, “Ağ gecələr”, “Yaz”, “Sampo” və s. filmlərdə dekorasiyaların eskizlərini, kinoplakatları və s. hazırlayır. Azərbaycanlı istedad ümumilikdə, studiyada çəkilən 20-dən artıq filmin hazırlanmasında iştirak edir və hətta 1965-ci ildə rejissor Leonid Qaydayın çəkdiyi “I əməliyyatı və Şurikin başqa sərgüzəştləri” filmində rol alır. 

“Mosfilm”in pavilyonunda azərbaycanlı rəssamla rastlaşan rejissor onu statist kimi (ümumi səhnə) filmin “Ortaq” novellasında  13 nömrəli avtobusun sərnişini roluna çağırır. Qayday bu səhnəyə üçün Hüseyn Axundov kimi fərqli tipaja və keçəl olan bir nəfərə ehtiyac duyurdu.

 

Hündür, ortayaşlı skripkalı kişi obrazını canlandıran Hüseyn Axundov  avtobusda dava-dalaş salan Fedya obrazına qarşı (Aleksey Smirnov) milis idarəsində ifadə verir. Məşhur səhnədə milisin “siz bunu təsdiqləyirsinizmi?”  sualına Hüseyn Axundovun və Rina Zelenoyanın obrazları eyni anda intonasiya ilə “təsdiqləyirik” cavabını verirlər.

 

Sovet kinosunun ən uğurlu ekran əsərlərindən sayılan “I əməliyyatı və Şurikin digər macəraları” filmi Hüseyn Axundov üçün son olmur. O, elə həmən il “Pasportsuz insan”, “ŞKİD respublikası" (1966), “Altıncı” (1981) və “DAM inspektoru”  (1982) filmlərində statist kimi rol alır. Təbii ki, bu səhnələr bir neçə saniyə davam edirdi və Axundovun personajları heç bir replika söyləmirdi. Lakin zahiri görkəminin xeyli fərqli özəllikləri olduğu üçün bəzi tamaşaçılar onun simasını yadında saxlayırdı və həmyerlimizin azsaylı pərəstişkar ordusunun yaranmasına səbəb olurdu.

 

Bununla belə, Hüseyn Axundovun əsas sevgisi rəssamlıq idi. O, rəngarəng peyzajlar və natürmortlar çəkirdi. Azərbaycanlı istedadın daha bir özəlliyi flomasterlə professional portret rəsmlərini çəkməklə seçilirdi.

Manej, Kuznetsk körpüsündəki qalereya və Krım dənizkənarı parkında keçirilən sərgilərə qatılan Hüseyn Axundov Moskvada knyaz Yusupovun sarayının restavrasiyasında da iştirak edir. 1953-cü ildə isə baş rəssam qismində VDNX-nın pavilyonlardan birinin tərtibatı ilə məşğul olur

 

Xüsusən, Polşada yaradıcılığı böyük maraqla qarşılanan Hüseyn Axundovun bir çox rəsm əsərləri yerli incəsənət kolleksiyaçıları tərəfindən satın alınıb.

 

Hüseyn Axundov Moskvada Azərbaycan diasporunun fəaliyyətində də yaxından iştirak edib. Onun 90 illik yubileyi “AzərRos” təşkilatı tərəfindən 2011-ci ildə təntənəli sürətdə qeyd olunmuşdu. Böyük rəssam və aktyor 2015-ci il fevralın 6-da vəfat edib.

 

Hüseyn Axundov 18 yaşında Bakıda ailə həyatı qurmuşdu. Onun 1941-ci ildə Tofiq adlı oğlu anadan olub. Hazırda Tofiq Axundov Rusiyada məşhur sirk ustasıdır. O, həyat yoldaşı Lyudmila Axundova ilə birlikdə “Rəqs edən  begemotlar” proqramı ilə dünyanın 30-dan artıq ölkəsində çıxış edib. 2011-ci ilin martında Bakı Dövlət Sirkinin dəvəti ilə Tofiq Axundov Bakıda da konsert proqramı ilə çıxış etmişdi.


Azərbaycanın və Rusiyanın Xalq artisti Tofiq Axundov doğma şəhərinə yenidən vurulduğunu demişdi: “1984-cü ildən bu yana ilk dəfədir ki, Bakıdayam. Şəhər çox gözəlləşib. Amma bir az milli yeməklərimizin dadı dəyişib (zarafatla gileylənir). Yəqin, qərbin “fast food”u milli mətbəxə təsir edib. Mən bütün qitələrdə olmuşam, ən məşhur şəhərləri gəzmişəm, lakin Bakını görəndə yaxşı mənada təəccübləndim. Bura çoxdan gəlmək istəyirdim. Bilirsiniz ki, sirk artistinin həyatı ancaq qastrollarda keçir. Nəhayət, doğma şəhərimdəyəm”.

 

Tofiq Axundovun oğlunun vaxtsız vəfat etdiyi, qızının isə incəsənətdən uzaq fəaliyyətdə məşğul olduğu məlumdur.

 

Vüqar İSMAYILOV


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Şəkidə 17 yaşlı gənc intihar edib
27.07.2017, 00:59

Şəkidə 17 yaşlı gənc intihar edib

Təyyarə şoseyə düşdü: ölənlər var, VİDEO
27.07.2017, 00:44

Təyyarə şoseyə düşdü: ölənlər var, VİDEO

Tillerson vəzifəsindən getməyəcək
27.07.2017, 00:31

Tillerson vəzifəsindən getməyəcək

Avtobusda tapılan uşaq ailəsinə verildi - FOTO
27.07.2017, 00:15

Avtobusda tapılan uşaq ailəsinə verildi - FOTO

Azərbaycan nefti 3 faiz bahalaşdı
26.07.2017, 23:59

Azərbaycan nefti 3 faiz bahalaşdı

DYP paytaxtda iki gündə 10 min manat cərimə ödətdirdi
26.07.2017, 23:45

DYP paytaxtda iki gündə 10 min manat cərimə ödətdirdi

Rusiyanın Ermənistanla hərbi birləşmələr haqqında sazişi qüvvəyə mindi
26.07.2017, 23:29

Rusiyanın Ermənistanla hərbi birləşmələr haqqında sazişi qüvvəyə mindi

Goranboyda ağır qəza: 3 yaralı
26.07.2017, 23:14

Goranboyda ağır qəza: 3 yaralı

Müəllim velosipedlə məktəblilərə kitab paylayır - Video
26.07.2017, 22:55

Müəllim velosipedlə məktəblilərə kitab paylayır - Video

Bakıda qardaş bacısına 13 bıçaq vurdu
26.07.2017, 22:41

Bakıda qardaş bacısına 13 bıçaq vurdu

Qarabağa doğru 120 minlik Rusiya qoşunu
26.07.2017, 22:23

Qarabağa doğru 120 minlik Rusiya qoşunu

FED uçot dərəcəsini dəyişmədi
26.07.2017, 22:09

FED uçot dərəcəsini dəyişmədi

"Rəqib haqda çox şey bilirik" -  Baş məşqçi
26.07.2017, 21:52

"Rəqib haqda çox şey bilirik" -  Baş məşqçi

ABŞ Venesuelaya qarşı sanksiyaları genişləndirib
26.07.2017, 21:38

ABŞ Venesuelaya qarşı sanksiyaları genişləndirib

Atasını itirən gənc qız intihara cəhd etdi
26.07.2017, 21:20

Atasını itirən gənc qız intihara cəhd etdi

Daşkəsən sakinlərinin su problemi həllini tapır - FOTO
26.07.2017, 21:04

Daşkəsən sakinlərinin su problemi həllini tapır - FOTO

İrandan Azərbaycana 59 ton heroin gətirilib
26.07.2017, 20:49

İrandan Azərbaycana 59 ton heroin gətirilib

BMT sülhməramlılarının olduğu helikopter qəzaya uğrayıb
26.07.2017, 20:34

BMT sülhməramlılarının olduğu helikopter qəzaya uğrayıb

Daşqınlar 48 nəfərin həyatına son qoydu
26.07.2017, 20:17

Daşqınlar 48 nəfərin həyatına son qoydu

Hillari Klinton yeni faktlar açıqlayacaq
26.07.2017, 20:03

Hillari Klinton yeni faktlar açıqlayacaq

Dənizdə batmaq təhlükəsi ilə üzləşən iki nəfər xilas edilib   
26.07.2017, 19:51

Dənizdə batmaq təhlükəsi ilə üzləşən iki nəfər xilas edilib  

Saakaşvili Ukrayna vətəndaşlığından məhrum edildi
26.07.2017, 18:58

Saakaşvili Ukrayna vətəndaşlığından məhrum edildi

Oğluna 4 gün toy edən şəmkirli iş adamının nəhəng villası - VİDEO
26.07.2017, 18:50

Oğluna 4 gün toy edən şəmkirli iş adamının nəhəng villası - VİDEO

Prezident Bərdədə yol tikintisinə 6,8 milyon manat ayırdı   
26.07.2017, 18:37

Prezident Bərdədə yol tikintisinə 6,8 milyon manat ayırdı  

Heydər Əsədov “John Deere” şirkətinin nümayəndələrilə görüşdü
26.07.2017, 18:29

Heydər Əsədov “John Deere” şirkətinin nümayəndələrilə görüşdü

Pambıq yığımına hazırlıq başladı
26.07.2017, 18:24

Pambıq yığımına hazırlıq başladı

Əbülfəs Qarayevə şıkayəti olanlar Şəkiyə toplaşır
26.07.2017, 18:18

Əbülfəs Qarayevə şıkayəti olanlar Şəkiyə toplaşır

 “İrəli” nin idarə heyətinin üzvü Koreyada rəsmi səfərdə
26.07.2017, 18:15

 “İrəli” nin idarə heyətinin üzvü Koreyada rəsmi səfərdə

Dövlət Baytarlıq Xidməti saytları qərəzdən əl çəkməyə ÇAĞIRDI   
26.07.2017, 18:15

Dövlət Baytarlıq Xidməti saytları qərəzdən əl çəkməyə ÇAĞIRDI  

Erməni əsgərlər Ağdərədə YARALANDILAR   
26.07.2017, 18:05

Erməni əsgərlər Ağdərədə YARALANDILAR  

Lapşin İsrailə ekstradisiya olunmaq üçün ərizə verdi
26.07.2017, 17:58

Lapşin İsrailə ekstradisiya olunmaq üçün ərizə verdi

Bakıda rabitə infrastrukturu olmayan ərazilər telefonlaşdırılır
26.07.2017, 17:49

Bakıda rabitə infrastrukturu olmayan ərazilər telefonlaşdırılır

Fatih Terim Türkiyə millisindən İSTEFA VERDİ
26.07.2017, 17:47

Fatih Terim Türkiyə millisindən İSTEFA VERDİ

Cibgirlər tanınmış jurnalisti soydular
26.07.2017, 17:35

Cibgirlər tanınmış jurnalisti soydular

İlhamə Quliyeva niyə unuduldu... - Küsülü qaldığı sənətçilər danışdılar: “Nə etdisə, özünə etdi”   
26.07.2017, 17:18

İlhamə Quliyeva niyə unuduldu... - Küsülü qaldığı sənətçilər danışdılar: “Nə etdisə, özünə etdi”  

ARXİV
SORĞU
Builki qəbul imtahanları necə keçdi?
- İmtahanların iki dəfə keçirilməsi müsbət haldır(16.6%)
- İmtahanlar bir dəfə keçirilməliydi(4.16%)
- İmtahanların pullu keçirilməsi mənfi haldır(50%)
- İmtahan testləri çətinləşdirilmişdi(10.4%)
- İmtahanlar asan keçdi(2.08%)
- Təşkilatçılıq yüksək səviyyədəydi(4.16%)
- Təşkilatçılıq aşağı səviyyədəydi(12.5%)