20 yanvar 2018, Şənbə
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - “Şurikin sərgüzəştləri" filmində çəkilən yeganə azərbaycanlı - Hüseyn Axundov haqda nə bilirik?
“Şurikin sərgüzəştləri" filmində çəkilən yeganə azərbaycanlı - Hüseyn Axundov haqda nə bilirik?
16.03.2017, 23:10

Rəssam və aktyor Hüseyn Axundovun adı Azərbaycanda çox az adama tanış gələ bilər. Halbuki, həmyerlimiz  SSRİ Rəssamlar İttifaqının üzvü, Böyük Vətən Müharibəsi veteranı və Leonid Qaydayın şedevr əsərlərindən sayılan “I əməliyyatı və Şurikin digər macəraları” filmində rol alıb. Buna görə ən azından mərhum Hüseyn Axundovu tanımağa dəyər.

 

Modern.az saytı Hüseyn Axundov haqda yazını təqdim edir.

 

Hüseyn Məmməd oğlu Axundov 1921-ci il aprelin 28-də Bakının Balaxanı kəndində anadan olub. Yeddinci sinifdə oxuyarkən bacısı onu Azərbaycan Rəssamlıq Texnikumuna gətirir. Beləcə, Hüseyn Axundov məktəbdən kənar vaxtlarını texnikumda keçirir. Burada onun tələbə yoldaşları arasında Azərbaycanın tanınmış incəsənət xadimləri Ağa Mirzəzadə,  Əbdül Xaliq, Mikayıl Abdullayev və Oqtay Sadıqzadə olur.

 

Texnikumu uğurla başa vurduqdan sonra həyatını incəsənətə həsr etməkdə qərarlı olan Axundov 1941-ci ilin yayında Ümumrusiya Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunun rəssamlıq fakültəsinə daxil olur. Lakin gənc rəssamın təhsilini davam etdirmək arzusu Böyük Vətən Müharibəsinin başlanması ilə yarımçıq qalır. O dərhal vətənini qorumaq üçün könüllü olaraq Qırmızı Ordu sıralarına yazılır.

 


Gənc rəssam Moskvanın müdafiəsində iştirak edir və 2 dəfə ağır yaralanır. Onunla birlikdə xidmət etmiş yazıçı-publisist Əbdül Hüseynov dostunun 90 illik yubileyində hər ikisinin yaralandığı döyüşü belə xatırlamışdı:

 

“Tam 65 il əvvəl Hüseynlə tanış olmuşdum. Danışacağım hadisə isə 1943-cü ildə baş verib. Böyük Vətən Müharibəsi davam edirdi. Elə oldu ki, biz ikimiz də eyni vaxtda yaralandıq. Hadisə Kursk ətrafında baş vermişdi. Ərazilərdən birini alman snayperi nəzarətdə saxlayırdı və mən döyüş yoldaşlarımla birlikdə həmin açıq ərazidən tez qaçaraq keçməli idim. Bu zaman qəfil atəş açıldı və mən huşumu itirdim. Ayılanda qarşımda Hüseyni gördüm. O mənim yaramı sarıyırdı. Həyatımı Hüseynə borcluyam. Hadisədən 2 saat sonra onun özü də ağır yaralanmışdı”.

 

Müharibədəki xidmətlərinə görə Hüseyn Axundov 1944-cü ildə “Cəsarətə görə” medalı və “II dərəcəli Böyük Vətən Müharibəsi ordeni” ilə təltif olunub.

 

Yaralı Axundov Bakı hospitalına gətirilir və burada müalicəsini bitirdikdən sonra “Arşın mal alan” filminin çəkilişlərində rəssam kimi iştirak edir. O sonradan Moskvaya köçür və müharibənin yarımçıq qoyduğu təhsilini bitirərək SSRİ paytaxtında yaşamağa davam edir. 
Tezliklə, “Mosfilm”də dekorasiya eskizlərinin tərtibatı işinə başlayan Hüseyn Axundov Sovet kinosunun İvan Pıryev, Qriqori Aleksandrov, Aleksandr Ptuşko kimi titanları ilə birgə çalışır. “İdiot”, “Ağ gecələr”, “Yaz”, “Sampo” və s. filmlərdə dekorasiyaların eskizlərini, kinoplakatları və s. hazırlayır. Azərbaycanlı istedad ümumilikdə, studiyada çəkilən 20-dən artıq filmin hazırlanmasında iştirak edir və hətta 1965-ci ildə rejissor Leonid Qaydayın çəkdiyi “I əməliyyatı və Şurikin başqa sərgüzəştləri” filmində rol alır. 

“Mosfilm”in pavilyonunda azərbaycanlı rəssamla rastlaşan rejissor onu statist kimi (ümumi səhnə) filmin “Ortaq” novellasında  13 nömrəli avtobusun sərnişini roluna çağırır. Qayday bu səhnəyə üçün Hüseyn Axundov kimi fərqli tipaja və keçəl olan bir nəfərə ehtiyac duyurdu.

 

Hündür, ortayaşlı skripkalı kişi obrazını canlandıran Hüseyn Axundov  avtobusda dava-dalaş salan Fedya obrazına qarşı (Aleksey Smirnov) milis idarəsində ifadə verir. Məşhur səhnədə milisin “siz bunu təsdiqləyirsinizmi?”  sualına Hüseyn Axundovun və Rina Zelenoyanın obrazları eyni anda intonasiya ilə “təsdiqləyirik” cavabını verirlər.

 

Sovet kinosunun ən uğurlu ekran əsərlərindən sayılan “I əməliyyatı və Şurikin digər macəraları” filmi Hüseyn Axundov üçün son olmur. O, elə həmən il “Pasportsuz insan”, “ŞKİD respublikası" (1966), “Altıncı” (1981) və “DAM inspektoru”  (1982) filmlərində statist kimi rol alır. Təbii ki, bu səhnələr bir neçə saniyə davam edirdi və Axundovun personajları heç bir replika söyləmirdi. Lakin zahiri görkəminin xeyli fərqli özəllikləri olduğu üçün bəzi tamaşaçılar onun simasını yadında saxlayırdı və həmyerlimizin azsaylı pərəstişkar ordusunun yaranmasına səbəb olurdu.

 

Bununla belə, Hüseyn Axundovun əsas sevgisi rəssamlıq idi. O, rəngarəng peyzajlar və natürmortlar çəkirdi. Azərbaycanlı istedadın daha bir özəlliyi flomasterlə professional portret rəsmlərini çəkməklə seçilirdi.

Manej, Kuznetsk körpüsündəki qalereya və Krım dənizkənarı parkında keçirilən sərgilərə qatılan Hüseyn Axundov Moskvada knyaz Yusupovun sarayının restavrasiyasında da iştirak edir. 1953-cü ildə isə baş rəssam qismində VDNX-nın pavilyonlardan birinin tərtibatı ilə məşğul olur

 

Xüsusən, Polşada yaradıcılığı böyük maraqla qarşılanan Hüseyn Axundovun bir çox rəsm əsərləri yerli incəsənət kolleksiyaçıları tərəfindən satın alınıb.

 

Hüseyn Axundov Moskvada Azərbaycan diasporunun fəaliyyətində də yaxından iştirak edib. Onun 90 illik yubileyi “AzərRos” təşkilatı tərəfindən 2011-ci ildə təntənəli sürətdə qeyd olunmuşdu. Böyük rəssam və aktyor 2015-ci il fevralın 6-da vəfat edib.

 

Hüseyn Axundov 18 yaşında Bakıda ailə həyatı qurmuşdu. Onun 1941-ci ildə Tofiq adlı oğlu anadan olub. Hazırda Tofiq Axundov Rusiyada məşhur sirk ustasıdır. O, həyat yoldaşı Lyudmila Axundova ilə birlikdə “Rəqs edən  begemotlar” proqramı ilə dünyanın 30-dan artıq ölkəsində çıxış edib. 2011-ci ilin martında Bakı Dövlət Sirkinin dəvəti ilə Tofiq Axundov Bakıda da konsert proqramı ilə çıxış etmişdi.


Azərbaycanın və Rusiyanın Xalq artisti Tofiq Axundov doğma şəhərinə yenidən vurulduğunu demişdi: “1984-cü ildən bu yana ilk dəfədir ki, Bakıdayam. Şəhər çox gözəlləşib. Amma bir az milli yeməklərimizin dadı dəyişib (zarafatla gileylənir). Yəqin, qərbin “fast food”u milli mətbəxə təsir edib. Mən bütün qitələrdə olmuşam, ən məşhur şəhərləri gəzmişəm, lakin Bakını görəndə yaxşı mənada təəccübləndim. Bura çoxdan gəlmək istəyirdim. Bilirsiniz ki, sirk artistinin həyatı ancaq qastrollarda keçir. Nəhayət, doğma şəhərimdəyəm”.

 

Tofiq Axundovun oğlunun vaxtsız vəfat etdiyi, qızının isə incəsənətdən uzaq fəaliyyətdə məşğul olduğu məlumdur.

 

Vüqar İSMAYILOV


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Şəhriyar Məmmədyarov  vahid liderdir
20.01.2018, 00:53

Şəhriyar Məmmədyarov  vahid liderdir

Ölkədən 29  980 000 rubl çıxarılmasının qarşısı alınıb
20.01.2018, 00:35

Ölkədən 29  980 000 rubl çıxarılmasının qarşısı alınıb

“Ağlaya-ağlaya zabitə dedim ki, məni atama görə niyə döyürsüz”- Cümhuriyyət generalının oğlu
20.01.2018, 00:20

“Ağlaya-ağlaya zabitə dedim ki, məni atama görə niyə döyürsüz”- Cümhuriyyət generalının oğlu

20 Yanvar şəhidlərinin 28-ci ildönümü anılır
20.01.2018, 00:06

20 Yanvar şəhidlərinin 28-ci ildönümü anılır

Bakıda 52 yaşlı qadın əkiz uşaq dünyaya gətirdi - Video
19.01.2018, 23:54

Bakıda 52 yaşlı qadın əkiz uşaq dünyaya gətirdi - Video

Azərbaycan nefti bir qədər də ucuzlaşdı
19.01.2018, 23:43

Azərbaycan nefti bir qədər də ucuzlaşdı

Hər 5 saniyədən bir feysbukda 205 min status paylaşılır - MARAQLI
19.01.2018, 23:26

Hər 5 saniyədən bir feysbukda 205 min status paylaşılır - MARAQLI

Lavrov Rusiya qoşunlarının Afrindən çəkilməsini təkzib edib
19.01.2018, 23:09

Lavrov Rusiya qoşunlarının Afrindən çəkilməsini təkzib edib

Kədərli hadisələrin fəsadlarından qorunmağın yolu – AMERİKALI ALİMLƏRİN QƏNAƏTİ
19.01.2018, 23:04

Kədərli hadisələrin fəsadlarından qorunmağın yolu – AMERİKALI ALİMLƏRİN QƏNAƏTİ

Mahaçqala meri saxlanıldı
19.01.2018, 22:58

Mahaçqala meri saxlanıldı

Moskvada azərbaycanlı jurnalist vəfat edib
19.01.2018, 22:46

Moskvada azərbaycanlı jurnalist vəfat edib

Qəssabdan qaçan öküz yaşlı qadını vurdu
19.01.2018, 22:37

Qəssabdan qaçan öküz yaşlı qadını vurdu

Danimarkada
19.01.2018, 22:20

Danimarkada "Palmali"ya məxsus tanker saxlanıldı  

Bakıdakı zəncirvari qəzada xəsarət alanların kimliyi bilindi - Yenilənib
19.01.2018, 22:06

Bakıdakı zəncirvari qəzada xəsarət alanların kimliyi bilindi - Yenilənib

NASA və ABŞ nüvə reaktoru hazırlayırlar
19.01.2018, 21:53

NASA və ABŞ nüvə reaktoru hazırlayırlar

Meksikada güclü zəlzələ
19.01.2018, 21:39

Meksikada güclü zəlzələ

İstintaq təcridxanalarında saxlanılanların sayı 24 faizədək azalıb
19.01.2018, 21:26

İstintaq təcridxanalarında saxlanılanların sayı 24 faizədək azalıb

Votsapdan daha bir yenilik
19.01.2018, 21:12

Votsapdan daha bir yenilik

Kriptovalyuta bazarı ilə bağlı illik PROQNOZ
19.01.2018, 20:57

Kriptovalyuta bazarı ilə bağlı illik PROQNOZ

Hava şəraiti Cocuq Mərcanlıya köçürməni ləngidir
19.01.2018, 20:30

Hava şəraiti Cocuq Mərcanlıya köçürməni ləngidir

Türkiyədə ev alan azərbaycanlıların sayı kəskin artıb
19.01.2018, 20:16

Türkiyədə ev alan azərbaycanlıların sayı kəskin artıb

Vəkilliyə namizədlərin imtahan vaxtı açıqlandı
19.01.2018, 20:03

Vəkilliyə namizədlərin imtahan vaxtı açıqlandı

Tuneldə qalan qatar çıxarıldı: metroda gecikmələr isə qalır
19.01.2018, 19:51

Tuneldə qalan qatar çıxarıldı: metroda gecikmələr isə qalır

Qoada hərəkət iflic oldu - Taksi sürücüləri tətilə çıxdı
19.01.2018, 18:53

Qoada hərəkət iflic oldu - Taksi sürücüləri tətilə çıxdı

Yerevanda bahalaşmaya qarşı etiraz aksiyası keçirilir
19.01.2018, 18:35

Yerevanda bahalaşmaya qarşı etiraz aksiyası keçirilir

Ağsuda mənşəyi məlum olmayan bir ton ət aşkarlanıb
19.01.2018, 18:23

Ağsuda mənşəyi məlum olmayan bir ton ət aşkarlanıb

Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinə 4 milyon manat ayrıldı
19.01.2018, 18:12

Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinə 4 milyon manat ayrıldı

Prezidentdən Formula 1-lə bağlı SƏRƏNCAM: viza prosedurları sadələşdirilir
19.01.2018, 17:59

Prezidentdən Formula 1-lə bağlı SƏRƏNCAM: viza prosedurları sadələşdirilir

Şəhid olan əsgər Neftçalada dəfn ediləcək
19.01.2018, 17:43

Şəhid olan əsgər Neftçalada dəfn ediləcək

Azərbaycan Rusiyadan hərbi texnika aldı - VİDEO
19.01.2018, 17:41

Azərbaycan Rusiyadan hərbi texnika aldı - VİDEO

“20 yanvar imperiyanın qırılma nöqtəsinə çevrildi”   
19.01.2018, 17:29

“20 yanvar imperiyanın qırılma nöqtəsinə çevrildi”  

Manat və dolların 3 günlük MƏZƏNNƏSİ
19.01.2018, 17:19

Manat və dolların 3 günlük MƏZƏNNƏSİ

Deputatlar AŞPA-ya gedir
19.01.2018, 17:11

Deputatlar AŞPA-ya gedir

Sabah “ASAN xidmət” və “ASAN kommunal” işləməyəcək
19.01.2018, 17:01

Sabah “ASAN xidmət” və “ASAN kommunal” işləməyəcək

İzmirdə Xocalı soyqırımı parkı açılacaq   
19.01.2018, 16:48

İzmirdə Xocalı soyqırımı parkı açılacaq   

ARXİV
SORĞU
Hansı şirkətlər sosial layihələrə dəstək verir, xeyriyyəçilik edir?
BP Azərbaycan(39.1%)
SOCAR(17.3%)
Azersun Holding(13.0%)
Azercell(4.34%)
Bakcell(17.3%)
Nar mobile(0%)
Gilan Holdinq(4.34%)
Nurgun Group(0%)
Paşa Holding(4.34%)
Akkord(0%)