17 dekabr 2017, Bazar
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Toy və yas məclislərinin xoşagəlməz qonaqları - QARINQULULAR
Toy və yas məclislərinin xoşagəlməz qonaqları - QARINQULULAR
18.03.2017, 11:42

Bir müddət əvvəl toy və yas mərasimlərində israfçılığın qarşısının alınması üçün hamı “səfərbər” oldu. Hamı asdı-kəsdi, tövsiyələr, bəyanatlar verdi. Amma çiyafda... Deyir, “dəyirman öz işindədir, çax-çax baş ağrıdır”. Pafoslu çıxışlara rəğmən, yenə də ehsan süfrələrində “stoliçni” salatdan tutmuş, “quş südü”nə qədər hər təamı dadmaq imkanına malikik. Toylar da ki, öz yerində...
Bu dəfə toxunmaq istədiyim məsələ, mərasimin sahibi yox, qonaqları ilə bağlıdır. Məclis sahibi süfrəni geninə-boluna açanda, istər toya, istərsə də yasa gələnlərin böyük çoxluğunu yalnız bir məsələ düşündürür: qarnını doyurmaq. Nə ölü yiyəsinin dərdinə şərik çıxırlar, nə də toy yiyəsinin sevincinə...

 

“Din çox yeməyi haram sayır”

 

Sosioloq Əhməd Qəşəmoğlu məsələ ilə bağlı Moden.az-a deyib ki, ilk baxışdan sadə görünən bu mövzunun arxasında ciddi problemlər var:

 

“Hər bir sosial sistemin davranışındakı xüsusiyyətlər onun daxilindəki problemlərdən xəbər verir.  İndi bizdə çox yayılan bu qarınqululuq xüsusiyyəti necə qiymətləndirilə bilər? Hansı tərəfdən  baxsaq, ancaq mənfi bir xüsusiyyətdir. Elə ilk olaraq onu qeyd etmək lazımdır ki, islam dininin özü qarınqululuğa çox tənqidi münasibət bəsləyir. İslamda çox yemək haram sayılır. Yəni məsləhət görülür ki, yemək yedikdə, süfrədən bir az ac olaraq əl çəkilsin. Qarınqululuq isə  nəinki bir az ac olmaq, həm də qədərindən artıq yeməkdir. Bu mənada bütün qarınqulu adamlar haram işlə məşğuldur. Ümumiyyətlə, İslamda istənilən israfçılıq haram sayılır. Məlumdur ki, İslamda yalnız o şeylər haram sayılır ki, onlardan ziyan, insan üçün təhlükə gəlir. Bu, işin dini tərəfi”.

 

Qarınqululuq bir çox xəstəliklərin əsasını qoyur

 

Ə.Qəşəmoğlu bildirib ki, bir çox xəstəliklərin mənbəyi də qarınqululuqdur:

 

“Qarınqululuq əksər halda şişmanlıq, artıq çəki yaradır ki, bu da müxtəlif xəstəliklərin riskini xeyli artırır. Ümumiyyətlə ta qədimdən,  mədəni insanlar arasında qarınqululuq bir mədəniyyətsizlik sayılır. Bir yadınıza salın, hətta toyda belə süfrə arxasındakılardan biri qarınululuq edəndə ətrafdakılar ona bir qədər rişxəndlə baxırlar. Qarınqululuq eyni zamanda iradəsizlik əlamətidir. Bütün Şərq müdrikliyi, o cümlədən bütün dinlər, eləcə də Nəsrəddin Tusinin “Əxlaqi - Nasiri” bizə öyrədir ki, o insan gözəl əxlaqlı, mədənidir ki, o öz nəfsini tərbiyə edə bilir. Qarınqulu adam kənardan hər kəsə deyir ki, bu adam öz qidalanmaq nəfsini tərbiyə edə bilmir. O zaman onun başqa nəfslərini idarə edə bilməməsi ehtimalı da yaranır. Qarınqululuq israfçılıq olduğu üçün ciddi iqtisadi ziyan da vurur. Estetik cəhətdən eybəcərlik yaradır. Beləliklə, hansı cəhətdən yanaşsaq, qarınqululuq istər fərd, istərsə də cəmiyyət üçün mənfi göstəricidir”.

 

“Mərasimlər yeyib-içmək məclisinə çevrilib”

 

Sosioloq hələ də camaat arasında “yeyib-içən oğlan olmaq”ın bir tərif kimi səslənməkdə olduğunu təəssüflə qeyd edib:

 

“Bu baxımdan indi bizim toylarımız, bəzi yas mərasimlərimiz cəmiyyətimizin çox tənqid olunan göstəricəlirinə çevrilib. Ayıb sayılacaq bir haldır.  Neyləməli? Qarınqululuq bir davranış formasıdır. Hər bir davranış formasını da formalaşdıran konkret amillər var. Bu amillər əsasən aşağıdakılardır:

1) mühit, cəmiyyət;
2) informasiya, maariflənmə dərəcəsi;
3) fərdin, sosial qrupun üstünlük verdiyi dəyərlər.

Deməli, konkret olaraq aşağıdakı işlər görülməlidir. Bu toy mafiyası nə qədər müqavimət göstərsə də, indiki toy qaydaları tezliklə aradan götürülməlidir. Hər bir müasir toy süfrəsi xalqımız üçün antireklamdır. İctimai-iaşə yerlərində aşırı qidalanma qınaq obyektinə çevrilməlidir. Qarınqululuğun fəsadları ilə bağlı ciddi maarifləndirmə işləri aparılmalı, mənfi davranış forması kimi ciddi tənqid obyekti sayılmalıdır. Sağlam qidalanma davranışı bizim mədəniyyət sistemimizə dərindən daxil olmalıdır.

Təəsüf ki, indiki vaxtda xeyir, şər məclislərimiz öz mahiyyətinə, fəlsəfəsinə görə təşkil olunmur. Xüsusilə toy məclisləri yeyib-içmək məclislərinə çevrilib. Əslində toya getməlidirlər ki, toy sahibinin sevincinə şərik olmağa. İndi nə baş verir? Toy sahibi əsasən qonaqları dəvət edir ki, toy xərclərini çıxara bilsin. Qonaq yaxın günlərdə bir neçə toya çağrıldığı üçün bir qədər gərgin halda toya gəlir. Toy sahibinin sevincinə şərik olmaq əvəzinə ancaq yeyib-içməklə məşğul olur. Masa üzərində əndazədən çıxmış sayda lazımlı və lazımsız yeməklər qalaqlanır. Təbii ki, həmin yeməklərdən növbəti gün şadlıq sarayında keçiriləcək toy üçün də saxlanılır”.

 

Gülşən RAUFQIZI


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Saakaşvili: “Poroşenko ilə bir şərtlə görüşərəm...”
17.12.2017, 17:59

Saakaşvili: “Poroşenko ilə bir şərtlə görüşərəm...”

Qazaxda avtoqəza: iki əcnəbi yaralandı
17.12.2017, 17:28

Qazaxda avtoqəza: iki əcnəbi yaralandı

Ərdoğan ABŞ-ın nüvə dövləti statusuna qarşı çıxıb
17.12.2017, 17:12

Ərdoğan ABŞ-ın nüvə dövləti statusuna qarşı çıxıb

Orxan Zeynalovun atası : ““Səbrli ol” deyirlər, amma...”
17.12.2017, 16:25

Orxan Zeynalovun atası : ““Səbrli ol” deyirlər, amma...”

Kiyevdə Saakaşvili tərəfdarlarının aksiyası başlayıb
17.12.2017, 16:02

Kiyevdə Saakaşvili tərəfdarlarının aksiyası başlayıb

Yeni il ərəfəsində əfv gözləntilərinə NÖQTƏ QOYULDU
17.12.2017, 15:24

Yeni il ərəfəsində əfv gözləntilərinə NÖQTƏ QOYULDU

Avropa üçün daha bir “İsgəndər” TƏHLÜKƏSİ...
17.12.2017, 15:11

Avropa üçün daha bir “İsgəndər” TƏHLÜKƏSİ...

“Bizim nəsildə belə şey olmayıb” - arvadını bıçaqlayan qısqanc ərin cəzası azaldıldı   
17.12.2017, 15:07

“Bizim nəsildə belə şey olmayıb” - arvadını bıçaqlayan qısqanc ərin cəzası azaldıldı  

Azərbaycan jurnalistlərinin müəllimi  Şirməmməd Hüseynov 93 yaşında
17.12.2017, 15:02

Azərbaycan jurnalistlərinin müəllimi  Şirməmməd Hüseynov 93 yaşında

“Sarı İt ilində rüşvətxor məmurlarımız üzlərini sərt silləyə hazır tutsunlar” - PROQNOZ - MÜSAHİBƏ
17.12.2017, 14:42

“Sarı İt ilində rüşvətxor məmurlarımız üzlərini sərt silləyə hazır tutsunlar” - PROQNOZ - MÜSAHİBƏ

Yol polisi peşəkar velosipedçiləri saxlayıb cərimə meydançasına apardı - VİDEO
17.12.2017, 14:06

Yol polisi peşəkar velosipedçiləri saxlayıb cərimə meydançasına apardı - VİDEO

Deputatların “BAZAR GÜNÜ”: “Bəzən bazar günləri belə yorğunluğu çıxartmağa kömək etmir”
17.12.2017, 13:48

Deputatların “BAZAR GÜNÜ”: “Bəzən bazar günləri belə yorğunluğu çıxartmağa kömək etmir”

Avropalı deputatdan çağırış: “Azərbaycan qaz borusuna qarşı çıxanlar dəmir yumruqla əzilməlidir”
17.12.2017, 13:16

Avropalı deputatdan çağırış: Azərbaycan qaz borusuna qarşı çıxanlar dəmir yumruqla əzilməlidir

Sabaha olan hava PROQNOZU: YAĞIŞ YAĞACAQ
17.12.2017, 13:06

Sabaha olan hava PROQNOZU: YAĞIŞ YAĞACAQ

Bakıda böyük tikinti şirkətinin rəhbəri həbs olundu   
17.12.2017, 12:56

Bakıda böyük tikinti şirkətinin rəhbəri həbs olundu  

Dünyanın ən dik  funikulyoru istifadəyə veriləcək - İSVEÇRƏDƏ - FOTOLAR
17.12.2017, 12:38

Dünyanın ən dik  funikulyoru istifadəyə veriləcək - İSVEÇRƏDƏ - FOTOLAR

Surət Hüseynov enerji və maliyyə biznesi ilə məşğuldur 
17.12.2017, 11:53

Surət Hüseynov enerji və maliyyə biznesi ilə məşğuldur 

Yavər Camalov Ermənistanı qorxuya salacaq açıqlama verdi 
17.12.2017, 11:39

Yavər Camalov Ermənistanı qorxuya salacaq açıqlama verdi 

Əkrəm Əylisli: “Xəstə olduğumu desəm, Rasim Balayevin gününə düşəcəm”
17.12.2017, 11:35

Əkrəm Əylisli: “Xəstə olduğumu desəm, Rasim Balayevin gününə düşəcəm”

22 yaşlı gənc intihar etdi - GÖYGÖLDƏ
17.12.2017, 11:32

22 yaşlı gənc intihar etdi - GÖYGÖLDƏ

O biri “dünyadan” oğurluq edənlər
17.12.2017, 10:32

O biri “dünyadan” oğurluq edənlər

Cakartada Qüdsə görə etiraz aksiyaları başlayıb
17.12.2017, 10:25

Cakartada Qüdsə görə etiraz aksiyaları başlayıb

Övladı autizm olan tanınmış jurnalist: “Dəstək versələr, 2 ilə ciddi nəticə əldə etmək olar”
17.12.2017, 09:57

Övladı autizm olan tanınmış jurnalist: “Dəstək versələr, 2 ilə ciddi nəticə əldə etmək olar”

Azərbaycanda iki silah zavodu açılacaq
17.12.2017, 09:49

Azərbaycanda iki silah zavodu açılacaq

Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki son durumla bağlı məlumat yaydı
17.12.2017, 09:41

Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki son durumla bağlı məlumat yaydı

Rəsulzadəni qınadığı üçün sonralar ondan üzr istəyən nazir oğlu- Tarixi sənəd
17.12.2017, 01:14

Rəsulzadəni qınadığı üçün sonralar ondan üzr istəyən nazir oğlu- Tarixi sənəd

“Qoçu” ifadəsinin maraqlı yaranma tarixçəsi- Köhnə Bakı xatirələri
17.12.2017, 00:35

“Qoçu” ifadəsinin maraqlı yaranma tarixçəsi- Köhnə Bakı xatirələri

17.12.2017, 00:16

"Real Madrid" 3-cü dəfə qalib oldu

Fransada məscid bağlandı
16.12.2017, 23:57

Fransada məscid bağlandı

Saakaşvilidən Poroşenkoya barışıq təklifi
16.12.2017, 23:41

Saakaşvilidən Poroşenkoya barışıq təklifi

Bakıda bahalı qırqovul əti
16.12.2017, 23:23

Bakıda bahalı qırqovul əti

Azərbaycanda qeyri-adi toy - Video
16.12.2017, 23:11

Azərbaycanda qeyri-adi toy - Video

“Qarabağ”ın futbolçusu evləndi - Foto
16.12.2017, 23:05

“Qarabağ”ın futbolçusu evləndi - Foto

Şəki sakini gənc qonşusunun qanını tökdü
16.12.2017, 22:58

Şəki sakini gənc qonşusunun qanını tökdü

Qurban Qurbanov hər il üçün 1 milyon manat alacaq
16.12.2017, 22:46

Qurban Qurbanov hər il üçün 1 milyon manat alacaq

ARXİV
SORĞU
Xaricdəki hansı iş adamı Azərbaycana daha çox bağlıdır?
Vahid Ələkbərov(0.12%)
Araz Ağalarov (12.9%)
Mübariz Mənsimov (16.9%)
Fərhad Əhmədov(13.3%)
Füzuli Məmmədov(53.6%)
Telman İsmayılov (0.12%)
İsgəndər Xəlilov(0.08%)
Vaqif Məmişov(0.08%)
Heç biri(1.79%)
Digərləri(0.87%)