19 fevral 2018, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Rejissorlardan yeni filmlərdəki VULQARİZMƏ ciddi irad: “... ucuz dəyərlərə hesablanır”
Rejissorlardan yeni filmlərdəki VULQARİZMƏ ciddi irad: “... ucuz dəyərlərə hesablanır”
28.03.2017, 12:58

Son illərdə ekranlaşdırılan kommersiya məqsədli komediya filmlərində ifrat vulqarizm, jarqonlardan yersiz istifadə  baş alıb gedir. Kinoteatrların repertuarını zəbt edən və xeyli sayda tamaşaçı kütləsi toplayan yerli kinokomediyalarda məzmun və peşəkarlığın zəifliyi ilə yanaşı, qeyri-etik ifadələrin yersiz istifadəsi kino bazarının peşəkarlığında da mənfi təsir edir. Məzmunlu və qismən də olsa dünya standartlarına cavab verəcək filmi çəkmək istəyən rejissor və prodüsserləri də vulqarizmlə dolu komediya filmlərinə olan izafi maraq  bu işdən soyudur.

Xüsusən də, “May name is İntigam”, “ Axırıncı yol”, “Niyə”, “Xoxan” və s. kimi müasir komediyalar ifrat vulqarlıq və məzmunsuzluqla cəmiyyətin kino zövqünü korlayır.


Azərbaycanın beynəlxalq müstəvidə ən çox uğur qazanan filminin -“Çölçü”nün müəllifi, kinorejissor Şamil Əliyev Modern.az saytına açıqlamasında bunun yolverilməz olduğunu qeyd edir:

 “Vulqarizm o "komediyaların" demək olar ki, böyük əksəriyyətində var. Bu da ssenaridə dramaturgiyanın tələblərinin öz əksini tapa bilməməsindən irəli gəlir. Filmin intensiyası, yəni niyyəti lap əvvəldən ucuz dəyərlərə hesablanır. Müəlliflərin yaradıcı potensialı da bunu şərtləndirən vacib faklardan biridir”.


Lakin o tipli filmlərin rejissor və aktyorları vulqarlıqla bağlı iradlara cavab olaraq, daha çox Avropa, Rusiya və Türkiyə komediyalarını misal göstərir, onlardakı qeyri-etik ifadələrin bolluğu ilə özlərini müdafiə edirlər. Bu yanaşmanın nə dərəcədə doğru olduğunu rejissor Şamil Əliyev bu cür izah edir:

“Yanlış düşüncədir. Nə tökərsən aşına, o da çıxar qaşığına. O komediyalarda - əsasən də Türkiyə və Rusiya istehsalı olanlarda- idiotizmin, debilizmin təbliği aparılmır. Əksinə! Bizimkilərin özləri çəkdikləri filmlərdən ləzzət alırlarsa, demək ya mənəviyyatda, ya da savadda problemləri var. Zövqsüzlük də baş alıb gedir”.

Xalq artisti, dünyanın bir neçə ölkəsində filmlərə çəkilən Tariyel Qasımovun isə məsələyə münasibəti nisbətən fərqlidir. O, yerində işlədilən vulqar ifadəni qəbul etdiyi deyir. Xalq artistinin sözlərinə görə, vaxtilə böyük sənətkarlar da ara-sıra bu cür ifadələrdən yan keçməyiblər:

“Əslində, doğru məsələ qaldırmısınız. Amma bizim görkəmli sənətkarlarımız olub - məsələn, Nəsibə xanım Zeynalova -  onlar da hərdən işlədirdilər. Yəni, yeri gələndə o ifadələrdən işlətmək olar. Amma ifrata varanda çox pis olur. Hər şey əndazəsindən çıxanda eybəcərləşir. Biz insanlar susuz yaşaya bilməsək də, suyu da lazımından artıq içmək zərər verir. Yerində işlətmək olar. Vulqar sözün səslənməsi zəruridirsə, onu müəyyən mənada demək olar. Yoxsa, gülüş  naminə işlətmək lazım deyil. Bizim mentalitet, adət-ənənə var. Başqa xalqlara, ölkələrə özümüzün mədəni, intellektual yönümüzü göstərməliyik. Biz elə insanlar deyilik ki, ağzımız söyüşlə açılıb, söyüşlə yumulsun”.


“Kənddə sonuncu yəhudi” filmi ilə ABŞ və başqa ölkələrin festivallarında uğur qazanan rejissor Rüfət Əsədov isə məsələyə daha çox xarici kino ilə müqayisə kontekstində yanaşır. Rejissor belə ifadələrin Azərbaycan cəmiyyəti üçün olmadığı qənaətindədir:

“Əlbəttə ki, ekrandan jarqon, söyüş və s. bunlar yenilik deyil. Türk kinosundan danışa bilmərəm, məlumatım azdı, amma müasir rus filmi, tamaşalarda həmin ifadələrdən geniş istifadə olunur. Sovet vaxtı, təbii ki bu mümükün deyildi. Bu, əsasən Amerika və Avropa filmlərinin təsiridir. İkinci isə burada nə qədər qaçmağa çalışsaq da, mentalitet məsələsi var. Bizim auditoriya buna hazırdımı? Bunu qəbul edəcəkmi? Əsas budur. Mənim yadıma gəlir ki, birinci dəfə Rasim Ocaqovun "Təhminə" filmində, Zaurun atası Zaura müraciətlə Təhminəni söyəndə, onu konkret  küçə ifadəsi ilə həyat qadını adlandıranda, mən, 15 il Peterburqda yaşayan adam diksindim. Ona görə, mənim fikrimcə, hələ tezdir. Biz ona hazır deyilik. Digər tərəfdən bu nə qədər estetik yük daşıyır? Onsuz ötüşmək olmazmı? Məşhur muasir rus yazıçısı Eduard Limonovun bu barədə gözəl fikri var. O deyir ki, mən öz bədii əsərlərimdə söyüşdən, jarqondan istifadə edirəm. Çünki bu, dar bir mühit üçündür. Amma qəzet məqalələrimdə, müsahibədə heç vaxt elə ifadələrdən istifadə etmirəm. Çünki bunun əhatə dairəsi genişdir”.

 

E.Nazimoğlu

 


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Qar uçqunu iki nəfərin həyatına son qoydu
19.02.2018, 00:57

Qar uçqunu iki nəfərin həyatına son qoydu

Dağıstandakı terroru İŞİD törədib
19.02.2018, 00:44

Dağıstandakı terroru İŞİD törədib

Yeniyetmə cüdoçular vətənə 6 medalla qayıdır
19.02.2018, 00:27

Yeniyetmə cüdoçular vətənə 6 medalla qayıdır

Gürcüstan paytaxtında güclü yanğın
19.02.2018, 00:14

Gürcüstan paytaxtında güclü yanğın

Suriyadakı terrorda 5 nəfər öldü
19.02.2018, 00:00

Suriyadakı terrorda 5 nəfər öldü

Türkiyə iki şəhid verdi
18.02.2018, 23:47

Türkiyə iki şəhid verdi

Sarkisyan beynəlxalq tədbirdə Azərbaycan dilində danışdı
18.02.2018, 23:33

Sarkisyan beynəlxalq tədbirdə Azərbaycan dilində danışdı

Ucarda avromobil su kanalına aşdı
18.02.2018, 23:24

Ucarda avromobil su kanalına aşdı

Üç illik fəaliyyət: 20 min üzv - Fotolar
18.02.2018, 23:11

Üç illik fəaliyyət: 20 min üzv - Fotolar

Ərdoğanla Baxçalı arasında 45 dəqiqəlik görüş
18.02.2018, 22:52

Ərdoğanla Baxçalı arasında 45 dəqiqəlik görüş

Azərbaycanlı qızın ölümü ciddi nəzarətə götürüldü
18.02.2018, 22:39

Azərbaycanlı qızın ölümü ciddi nəzarətə götürüldü

Qubadakı qəzada ölənlərin sayı 3-ə çatdı - Yenilənib
18.02.2018, 22:21

Qubadakı qəzada ölənlərin sayı 3-ə çatdı - Yenilənib

Sürüşmə zonasında torpaq satılır - Video
18.02.2018, 22:07

Sürüşmə zonasında torpaq satılır - Video

Dağıstandakı silahlı insidentdə ölənlərin sayı artıb - Video
18.02.2018, 21:30

Dağıstandakı silahlı insidentdə ölənlərin sayı artıb - Video

Azərbaycan Dostları Assosiasiyasının yeni idarə heyəti seçilib - Fotolar   
18.02.2018, 21:14

Azərbaycan Dostları Assosiasiyasının yeni idarə heyəti seçilib - Fotolar  

Azərbaycan Rusiyadan 5 vaqondan ibarət iki metro qatarı alır
18.02.2018, 20:59

Azərbaycan Rusiyadan 5 vaqondan ibarət iki metro qatarı alır

Cənubi Qafqazı gərgin durumda saxlamağa cəhdlər
18.02.2018, 20:46

Cənubi Qafqazı gərgin durumda saxlamağa cəhdlər

Avropa İttifaqının xüsusi nümayəndəsi Bakıya gəlir
18.02.2018, 20:29

Avropa İttifaqının xüsusi nümayəndəsi Bakıya gəlir

14 yaşlı qız dəm qazından öldü
18.02.2018, 20:15

14 yaşlı qız dəm qazından öldü

Vəkillər Kollegiyası yeni ünvana köçür
18.02.2018, 20:01

Vəkillər Kollegiyası yeni ünvana köçür

Namizədlərdən 466-sı uğur qazandı
18.02.2018, 19:46

Namizədlərdən 466-sı uğur qazandı

Qazaxıstanda 4,7 ballıq zəlzələ oldu
18.02.2018, 18:51

Qazaxıstanda 4,7 ballıq zəlzələ oldu

“PKK xarici dəstəyini itirəcəyi halda  “Asala” kimi yoxa çıxacaq”
18.02.2018, 17:45

“PKK xarici dəstəyini itirəcəyi halda  “Asala” kimi yoxa çıxacaq”

Salyanda ağır yol qəzası: 2 ölü, 2 yaralı var
18.02.2018, 16:59

Salyanda ağır yol qəzası: 2 ölü, 2 yaralı var

Azərbaycan gimnastı Gənclər Olimpiadasına vəsiqə qazanıb
18.02.2018, 16:55

Azərbaycan gimnastı Gənclər Olimpiadasına vəsiqə qazanıb

İnzibati icraçı vəzifələr üzrə dövlət qulluğuna qəbul üçün test imtahanı keçirilib
18.02.2018, 16:26

İnzibati icraçı vəzifələr üzrə dövlət qulluğuna qəbul üçün test imtahanı keçirilib

Sabahın HAVASI - Bakıya sulu qar, rayonlara qar yağacaq
18.02.2018, 15:29

Sabahın HAVASI - Bakıya sulu qar, rayonlara qar yağacaq

İlham Əliyev təyyarə qəzası ilə bağlı Həsən Ruhaniyə başsağlığı verib
18.02.2018, 15:06

İlham Əliyev təyyarə qəzası ilə bağlı Həsən Ruhaniyə başsağlığı verib

Salyanda yanğın olub
18.02.2018, 15:02

Salyanda yanğın olub

BOŞANMALAR - Bəzi gənclər elə bilirlər ki, ailə sevmək və sevişməkdən ibarətdir...
18.02.2018, 14:48

BOŞANMALAR - Bəzi gənclər elə bilirlər ki, ailə sevmək və sevişməkdən ibarətdir...

İranda qəzaya uğrayan təyyarədə Azərbaycan vətəndaşı olmayıb - RƏSMİ
18.02.2018, 13:59

İranda qəzaya uğrayan təyyarədə Azərbaycan vətəndaşı olmayıb - RƏSMİ

İranda təyyarə qəzası nəticəsində 66 nəfər ölüb - YENİLƏNİB
18.02.2018, 12:58

İranda təyyarə qəzası nəticəsində 66 nəfər ölüb - YENİLƏNİB

Əfv sərəncamının verilmə vaxtı DƏYİŞDİRİLƏ BİLƏR - SƏBƏB
18.02.2018, 12:15

Əfv sərəncamının verilmə vaxtı DƏYİŞDİRİLƏ BİLƏR - SƏBƏB

Sürücülərin diqqətinə - Bu yollarda sürət həddi endirildi
18.02.2018, 12:10

Sürücülərin diqqətinə - Bu yollarda sürət həddi endirildi

“Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu regiona yeni dinamika gətirib”
18.02.2018, 11:53

“Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu regiona yeni dinamika gətirib”

ARXİV