29 iyun 2017, Cümə axşamı
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Rejissorlardan yeni filmlərdəki VULQARİZMƏ ciddi irad: “... ucuz dəyərlərə hesablanır”
Rejissorlardan yeni filmlərdəki VULQARİZMƏ ciddi irad: “... ucuz dəyərlərə hesablanır”
28.03.2017, 12:58

Son illərdə ekranlaşdırılan kommersiya məqsədli komediya filmlərində ifrat vulqarizm, jarqonlardan yersiz istifadə  baş alıb gedir. Kinoteatrların repertuarını zəbt edən və xeyli sayda tamaşaçı kütləsi toplayan yerli kinokomediyalarda məzmun və peşəkarlığın zəifliyi ilə yanaşı, qeyri-etik ifadələrin yersiz istifadəsi kino bazarının peşəkarlığında da mənfi təsir edir. Məzmunlu və qismən də olsa dünya standartlarına cavab verəcək filmi çəkmək istəyən rejissor və prodüsserləri də vulqarizmlə dolu komediya filmlərinə olan izafi maraq  bu işdən soyudur.

Xüsusən də, “May name is İntigam”, “ Axırıncı yol”, “Niyə”, “Xoxan” və s. kimi müasir komediyalar ifrat vulqarlıq və məzmunsuzluqla cəmiyyətin kino zövqünü korlayır.


Azərbaycanın beynəlxalq müstəvidə ən çox uğur qazanan filminin -“Çölçü”nün müəllifi, kinorejissor Şamil Əliyev Modern.az saytına açıqlamasında bunun yolverilməz olduğunu qeyd edir:

 “Vulqarizm o "komediyaların" demək olar ki, böyük əksəriyyətində var. Bu da ssenaridə dramaturgiyanın tələblərinin öz əksini tapa bilməməsindən irəli gəlir. Filmin intensiyası, yəni niyyəti lap əvvəldən ucuz dəyərlərə hesablanır. Müəlliflərin yaradıcı potensialı da bunu şərtləndirən vacib faklardan biridir”.


Lakin o tipli filmlərin rejissor və aktyorları vulqarlıqla bağlı iradlara cavab olaraq, daha çox Avropa, Rusiya və Türkiyə komediyalarını misal göstərir, onlardakı qeyri-etik ifadələrin bolluğu ilə özlərini müdafiə edirlər. Bu yanaşmanın nə dərəcədə doğru olduğunu rejissor Şamil Əliyev bu cür izah edir:

“Yanlış düşüncədir. Nə tökərsən aşına, o da çıxar qaşığına. O komediyalarda - əsasən də Türkiyə və Rusiya istehsalı olanlarda- idiotizmin, debilizmin təbliği aparılmır. Əksinə! Bizimkilərin özləri çəkdikləri filmlərdən ləzzət alırlarsa, demək ya mənəviyyatda, ya da savadda problemləri var. Zövqsüzlük də baş alıb gedir”.

Xalq artisti, dünyanın bir neçə ölkəsində filmlərə çəkilən Tariyel Qasımovun isə məsələyə münasibəti nisbətən fərqlidir. O, yerində işlədilən vulqar ifadəni qəbul etdiyi deyir. Xalq artistinin sözlərinə görə, vaxtilə böyük sənətkarlar da ara-sıra bu cür ifadələrdən yan keçməyiblər:

“Əslində, doğru məsələ qaldırmısınız. Amma bizim görkəmli sənətkarlarımız olub - məsələn, Nəsibə xanım Zeynalova -  onlar da hərdən işlədirdilər. Yəni, yeri gələndə o ifadələrdən işlətmək olar. Amma ifrata varanda çox pis olur. Hər şey əndazəsindən çıxanda eybəcərləşir. Biz insanlar susuz yaşaya bilməsək də, suyu da lazımından artıq içmək zərər verir. Yerində işlətmək olar. Vulqar sözün səslənməsi zəruridirsə, onu müəyyən mənada demək olar. Yoxsa, gülüş  naminə işlətmək lazım deyil. Bizim mentalitet, adət-ənənə var. Başqa xalqlara, ölkələrə özümüzün mədəni, intellektual yönümüzü göstərməliyik. Biz elə insanlar deyilik ki, ağzımız söyüşlə açılıb, söyüşlə yumulsun”.


“Kənddə sonuncu yəhudi” filmi ilə ABŞ və başqa ölkələrin festivallarında uğur qazanan rejissor Rüfət Əsədov isə məsələyə daha çox xarici kino ilə müqayisə kontekstində yanaşır. Rejissor belə ifadələrin Azərbaycan cəmiyyəti üçün olmadığı qənaətindədir:

“Əlbəttə ki, ekrandan jarqon, söyüş və s. bunlar yenilik deyil. Türk kinosundan danışa bilmərəm, məlumatım azdı, amma müasir rus filmi, tamaşalarda həmin ifadələrdən geniş istifadə olunur. Sovet vaxtı, təbii ki bu mümükün deyildi. Bu, əsasən Amerika və Avropa filmlərinin təsiridir. İkinci isə burada nə qədər qaçmağa çalışsaq da, mentalitet məsələsi var. Bizim auditoriya buna hazırdımı? Bunu qəbul edəcəkmi? Əsas budur. Mənim yadıma gəlir ki, birinci dəfə Rasim Ocaqovun "Təhminə" filmində, Zaurun atası Zaura müraciətlə Təhminəni söyəndə, onu konkret  küçə ifadəsi ilə həyat qadını adlandıranda, mən, 15 il Peterburqda yaşayan adam diksindim. Ona görə, mənim fikrimcə, hələ tezdir. Biz ona hazır deyilik. Digər tərəfdən bu nə qədər estetik yük daşıyır? Onsuz ötüşmək olmazmı? Məşhur muasir rus yazıçısı Eduard Limonovun bu barədə gözəl fikri var. O deyir ki, mən öz bədii əsərlərimdə söyüşdən, jarqondan istifadə edirəm. Çünki bu, dar bir mühit üçündür. Amma qəzet məqalələrimdə, müsahibədə heç vaxt elə ifadələrdən istifadə etmirəm. Çünki bunun əhatə dairəsi genişdir”.

 

E.Nazimoğlu

 


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
29.06.2017, 09:14

Dollar və manatın bugünkü MƏZƏNNƏSİ

29.06.2017, 09:12

Azərbaycan yerli velosipedlərin satışına başlayır - Qiyməti 70-2500 manat arası

29.06.2017, 09:10

Dünyanın ən güclü ordularının yeni REYTİNQİ

29.06.2017, 01:02

Çili Konfederasiyalar Kubokunun ilk finalçısı oldu

29.06.2017, 00:47

Rusiyada iki azərbaycanlı həbsdən qaçdı

29.06.2017, 00:31

Türkiyədən PKK-ya zərbə: 7 silahlı zərərsizləşdirilib  

29.06.2017, 00:13

Azərbaycan nefti cüzi bahalaşdı

28.06.2017, 23:45

Rayon avtovağzallarında gərginlik

28.06.2017, 23:26

Liviyada girov götürülən BMT nümayəndələri azad edilib - Yenilənib

28.06.2017, 23:14

22 yaşlı oğlan çayda batdı

28.06.2017, 22:49

Qocalmanın qarşısını alan cövhər - TİBET TƏBABƏTİNİN MÖCÜZƏSİ

28.06.2017, 22:46

Şirniyyat sevənlərə alimlərdən “SÜRPRİZ”  

28.06.2017, 22:33

Satışda təhlükəli qarpızlar var: İDDİA

28.06.2017, 22:16

Azyaşlı "laqonda" ilə özünü doğradı

28.06.2017, 21:58

Bu ünvanlardan mal almayın: Vəkildən xəbərdarlıq

28.06.2017, 21:22

Xəzərdə qayıq qəzaya uğradı: 5 yaralı

28.06.2017, 21:02

Çayda boğulan şəxsin kimliyi məlum olub

28.06.2017, 20:53

Rusiya ABŞ-ın sanksiyalarına cavab tədbirləri hazırlayır

28.06.2017, 20:39

Benqazinin bir neçə rayonu terrorçulardan azad edilib

28.06.2017, 20:23

MDB ölkələri daxili işlər nazirləri cinayətkarlıqla mübarizəni müzakirə edib

28.06.2017, 20:09

Suriya yenidən bombalandı: 40 ölü

28.06.2017, 19:57

Nazirlik ağacların kəsilməsi faktına aydınlıq gətirdi

28.06.2017, 17:40

Tbilisidə Nəriman Nərimanovun ev muzeyinin açılışı olub

28.06.2017, 17:13

Azərbaycandan xaricə turlar bahalaşıb

28.06.2017, 17:05

Polşa baş naziri: “Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır” - YENİLƏNİB

28.06.2017, 16:38

Saatlıda iki avtomobil toqquşub, 3 nəfər xəsarət alıb

28.06.2017, 16:01

“Ermənistan suriyalı köçkün erməniləri öz oyunlarına alət edib”

28.06.2017, 15:53

Əlillərin sosial müdafiəsi ilə bağlı qanunda ciddi dəyişikliklər ediləcək

28.06.2017, 15:40

Aİ Rusiyaya qarşı sanksiyaların müddətini uzadıb

28.06.2017, 14:43

Bakıda 37 yaşlı şəxs qonşusu tərəfindən bıçaqlanıb

28.06.2017, 14:17

Müdafiə Nazirliyi: “Cəbhədə itkilərinin sayını gizlədən Ermənistan tərəfidir”

28.06.2017, 14:08

Rusiyada terroru dəstəkləyən Azərbaycan vətəndaşına hökm oxunub

28.06.2017, 14:00

Türkiyə təyyarələri İraqda PKK mövqələrini bombaladı

28.06.2017, 13:45

İsrailli politoloq Dağlıq Qarabağa səfər edib

28.06.2017, 13:36

Azərbaycandan mühacirət edən şəxs axtarışa verilib

ARXİV
SORĞU
Qeyri-sabit hava şəraiti sizə necə təsir edir?
- İstilərdən canımız qurtarıb(14.7%)
- Dənizə gedə bilmirik(17.6%)
- Səhhətimizə mənfi təsir edir(20.5%)
- Əhvalım xoşallanır(11.7%)
- Məhsul qıtlığı yaranır(13.2%)
- Təsərrüfatıma ziyan dəyir(2.94%)
Yağış, dolu ruzi-bıərəkətdir(19.1%)