11 dekabr 2017, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Dünyada ilk xalça muzeyinin yarım əsrlik yubileyi - FOTOLAR
Dünyada ilk xalça muzeyinin yarım əsrlik yubileyi - FOTOLAR +
28.03.2017, 13:49

Şirin Məlikova
Azərbaycan Xalça Muzeyinin direktoru
Sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru
Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasının
“İncəsənət tarixi” kafedrasının dosenti



Bu il Azərbaycan Xalça Muzeyi özünün 50 illiyini qeyd edir. 1967-ci il martın 13-də Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin 130 nömrəli sərəncamına əsasən beynəlxalq miqyasda unikal olan muzeyin əsası qoyulmuşdur. Xalça sənəti Azərbaycan xalqının həyatında müstəsna rol daşıdığına görə, dünyada bu sahə üzrə ilk ixtisaslaşmış müəssisə olan Azərbaycan Xalça Muzeyi məhz respublikamızda təşkil edilmişdir. Böyük sənətkar Lətif Kərimovun təşəbbüsü ilə yaradılan muzey milli irsin əhəmiyyətli hissəsi sayılan xalça sənətinin və unudulmaqda olan xalça texnologiyalarının qorunub saxlanılmasını təmin edən, təbliği və tədqiqi ilə məşğul olan elmi-tədqiqat mərkəzi kimi fəaliyyət göstərir.


Bu illər ərzində muzeyin müxtəlif adları olmuşdur. 1967-1993-cü illərdə Azərbaycan Xalçası və Xalq Tətbiqi Sənəti Dövlət Muzeyi, 1993-2014-cü illərdə Lətif Kərimov adına Azərbaycan Xalçası və Xalq Tətbiqi Sənəti Dövlət Muzeyi, 2014-cü ildən isə Azərbaycan Xalça Muzeyi adlanır.


50 il ərzində muzeyin ekspozisiyası müxtəlif təyinatlı binalarda fəaliyyət göstərmişdir. Belə ki, ilk ekspozisiya 1972-ci ildə İçərişəhərdə XIX əsr memarlıq abidəsi olan Cümə məscidində, müstəqillik illərində Neftçilər prospektindəki Muzey Mərkəzində (keçmiş Lenin Muzeyi), çağdaş dövrdə isə məhz onun üçün Dənizkənarı Milli Parkın gözəl guşəsində ucaldılan müasir üslublu möhtəşəm tikilidə yerləşmişdir. Xalqımızın milli irsinin nadir nümunələri olan xalça və dekorativ-tətbiqi sənət inciləri fərqli üslublu məkanlarda hər dəfə müxtəlif səslənərək ekspozisiyaya özünəməxsus xüsusiyyətlər gətirmişlər. Ancaq məhz yeni binadakı muzey ekspozisiyasında geniş halda olaraq 7 kolleksiyaya (“Xovsuz xalçalar”, “Xovlu xalçalar”, “Xalça məmulatları”, “Bədii metal”, “Çini, şüşə, ağac, kağız”, “Parça, geyim, tikmə” və “Zərgərlik məmulatları”) daxil olan sənət nümunələri – xüsusilə də əsrarəngiz  xalçalarımız  layiqli şəkildə nümayiş olunmaq fürsətini qazandı.


Kolleksiyanın çox hissəsi 70-80-ci illərdə son dərəcə dəqiqliklə və mükəmməl şəkildə toplanmışdır. Kolleksiyanın toplanması məqsədi ilə respublika rəhbəri tərəfindən böyük vəsaitlər ayrılmışdı. Həmin dövrdə ölkənin aparıcı xalçaçı-alimləri, sənətşünasları və etnoqraflarının daxil olduğu ekspedisiyalar respublikamızın müxtəlif guşələrinə ezam olunmuş və bu zamanı muzey əhəmiyyətinə malik dekorativ-tətbiqi sənət nümunələri aşkarlanmışdır. Görkəmli xalçaçı-rəssam Lətif Kərimov başda olmaqla muzeyin ekspertləri tərəfindən toplanan əşyalar bu gün dünya incəsənət xəzinəsinin qiymətli nümunələri kimi qəbul olunur. Bu gün muzey fondları 10 mindən çox eksponatdan ibarət unikal kolleksiyaya malikdir. Onun böyük bir hissəsini xovsuz və xovlu xalçalar, xalça məmulatları təşkil edir. Bu Azərbaycan xalçalarının bütün növ və qrup kompozisiyalarının təqdim olunduğu ən dolğun və zəngin kolleksiyadır.


Muzeyin maraqlı kolleksiyası elmi-tədqiqat işi üçün tükənməz mənbədir. Yaranma tarixindən başlayaraq muzey elmi-tədqiqat və tədris mərkəzi olub, ölkəmizin mədəni həyatında fəal iştirak edir, beynəlxalq əlaqələr, fondların komplektləşdirilməsi və sosial sahələr üzrə işlər aparır.


Bu gözəl sənət məbədinə müxtəlif illərdə Əziz Əliyev (1967-1982) və Röya Tağıyeva (1983-2015) başçılıq etmişlər. 50 il ərzində muzey dünya səviyyəsində bir çox uğurlara imza atmış, həm ölkəmiz, həm keçmiş sovetlər birliyi, həm də beynəlxalq miqyasda Azərbaycan xalçasının tanıdılması və təbliğində böyük rol oynamışdır. Buna misal olaraq, 70-ci illərdə muzey kolleksiyasının bir qisminin Almaniyada və İtaliyada sərgilənməsini və bir sıra nəşrlərdə işıqlandırılmasını göstərmək olar. Muzey müvəffəqiyyətlə 30-a yaxın beynəlxalq miqyaslı sərgi keçirmişdir. İldən-ilə Azərbaycan xalçasının nüfuzu artırdı, bu da Azərbaycan xalçasına həsr olunmuş böyük bir elmi simpoziumun təşkili üçün zəmin yaradırdı. İlk simpozium Azərbaycan Xalça Muzeyinin təşəbbüsü və UNESCO-nun dəstəyi ilə 1983-cü ildə Bakıda təşkil olunmuşdur. Bu simpoziumun keçirilməsində ümummilli lider Heydər Əliyevin böyük dəstəyi və Azərbaycanın görkəmli xalça ustası, böyük sənətkar Lətif Kərimovun səyi olmuşdur. Azərbaycan xalçasının tanıdılması ilə bağlı digər beynəlxalq simpoziumlar 1988 və 2003-cü illərdə Bakıda, 2007-ci ildə isə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi və UNESCO-nun təşkilatçılığı ilə UNESCO-nun Parisdəki Mənzil Qərargahında keçirilmişdir. Sonuncu Azərbaycan xalçası üzrə beynəlxalq simpozium Lətif Kərimovun 100 illik yubileyinə həsr olunmuş və bu da ölkəmizin xalça ustasına olan xüsusi hörmətin əyani göstəricisidir.


Muzeyin yaradılmasında, xalçaçılıq haqqında elmdə, xalça sənətinin bədii-texniki inkişafında Lətif Kərimovun rolu danılmazdır. Lətif Kərimovun 110 illik yubileyi 2016-cı ilə təsadüf etmiş və muzey tərəfindən təşkil olunmuş böyük bir tədbir – MDB-nin Humanitar Əməkdaşlıq üzrə Dövlətlərarası Fondunun dəstəyi ilə “Xalçaçılıq sənəti” mövzusunda dəyirmi masa keçirilmiş və MDB ölkələrindən dəvət olunmuş xalça mütəxəssisləri iştirak etmişlər. Bu tədbir çərçivəsində Ümumrusiya Dekorativ-Tətbiqi və Xalq İncəsənəti Muzeyi (Moskva) ilə birgə Lətif Kərimovun 110 illik yubileyinə həsr olunmuş maraqlı sərgi keçirilmiş və muzey tərəfindən görkəmli xalça ustadı Lətif Kərimova həsr olunmuş kitab nəşr olunmuşdur.


Son illərdə muzey bir çox beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi etmişdir. O cümlədən, 2016-cı ilin yadda qalan tədbirlərindən biri I Beynəlxalq “Türk dünyasının ortaq dili − naxışlar” adlı simpoziumun keçirilməsidir. Cari ilin may ayında II simpoziumun keçirilməsi planlaşdırılır.


Muzey aktiv olaraq sosial yönümlü ictimai layihələr həyata keçirir. Kolleksiya nümunələrinin, xalqımızın adət və ənənələrinin müxtəlif yaş qrupları arasında təbliği və yaxından öyrənilməsi məqsədi ilə xüsusi tədris proqramları həyata keçirilir. Kiçik yaşlı tamaşaçılar üçün əyləncəli oyun proqramlarından tutmuş, elmi-populyar mühazirələrə, ustad dərslərinə kimi elmi-maarifləndirici proqramlar cəmiyyətimizin hər üzvünün tələblərini nəzərə alır. “Ailə günu” adlı layihə geniş spektorlu proqramdır. Bundan başqa, muzeydə maraqlı kurator layihəsi olan “Bir eksponatın tarixi”, ölkəmizin müxtəlif elm sahələrində çalışan tanınmış alimlərin mühazirələri, unudulmaqda olan xalça və tikmə texnologiyalarının öyrənilməsi və tədris olunması üzrə ustad dərsləri keçirilir.


2017-ci il muzeyin həyatında çox əlamətdar bir tarixdir. Muzey öz 50 illik yubileyini təntənəli surətdə qeyd etməyə hazırlaşır. Belə ki, bu il silsilə tədbirlərin keçirilməsi planlaşdırılır. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin “V Beynəlxalq Azərbaycan xalçası simpoziumunun Bakı şəhərində keçirilməsi haqqında” 14 noyabr 2016-cı il tarixli sərəncamına əsasən təşkil olunacaq simpozium Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası və “Azərxalça” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin birgə iştirakı ilə 17-20 oktyabr tarixlərində həyata keçiriləcək. Xalça muzeyi tədbir çərçivəsində bir neçə sərgilərin təşkilini, UNESCO üzrə Azərbaycan Respublikasının Milli Komissiyası ilə birgə “Azərbaycan Xalça Muzeyi – 50 il” kitabının nəşrini nəzərdə tutur.


Xalqımızın mədəni həyatında əhəmiyyətli yer tutan Azərbaycan Xalça Muzeyi bundan sonra da öz fəaliyyətini yüksək səviyyədə davam etdirərək milli ruhumuzun əksi olan qiymətsiz sənət nümunələrini daima yaşadacaqdır.


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
UNEC-də Heydər Əliyevlə bağlı tədbir keçirilib
11.12.2017, 17:02

UNEC-də Heydər Əliyevlə bağlı tədbir keçirilib

Muğanbank "Soyuq əllər, isti ürək" yarmarkasının sponsorudur
11.12.2017, 17:00

Muğanbank "Soyuq əllər, isti ürək" yarmarkasının sponsorudur

AvroLiqada da püşkatma oldu - 1/16 finalın RƏQİBLƏRİ
11.12.2017, 16:40

AvroLiqada da püşkatma oldu - 1/16 finalın RƏQİBLƏRİ

Azərbaycana ən çox turist bu ölkələrdən gəlib   
11.12.2017, 16:33

Azərbaycana ən çox turist bu ölkələrdən gəlib  

Evlənmək istəyənlərin 422-də sifilis, 103-də QİÇS tapıldı
11.12.2017, 16:27

Evlənmək istəyənlərin 422-də sifilis, 103-də QİÇS tapıldı

Dillər Universitetində rektor əvəzlənir
11.12.2017, 16:23

Dillər Universitetində rektor əvəzlənir

Vahid Mustafayevlə Mirşahinin yolları ayrılır?..   
11.12.2017, 16:14

Vahid Mustafayevlə Mirşahinin yolları ayrılır?..  

Metro çıxışlarında qurulan çadır yarmarkalar kimindir? - Meriyadan AÇIQLAMA   
11.12.2017, 15:38

Metro çıxışlarında qurulan çadır yarmarkalar kimindir? - Meriyadan AÇIQLAMA  

Saakaşvili öz ölümündən danışdı: “Prezidentin də necə öləcəyini göstərəcəm”
11.12.2017, 15:35

Saakaşvili öz ölümündən danışdı: “Prezidentin də necə öləcəyini göstərəcəm”

Daha 14 Qarabağ əlili və şəhid ailəsinə ev verildi
11.12.2017, 15:33

Daha 14 Qarabağ əlili və şəhid ailəsinə ev verildi

Putin Suriyadan Misirə getdi
11.12.2017, 15:33

Putin Suriyadan Misirə getdi

AZAL 11 nəfəri əfv etdi - Yeni “qara siyahı” AÇIQLANDI
11.12.2017, 15:25

AZAL 11 nəfəri əfv etdi - Yeni “qara siyahı” AÇIQLANDI

Çempionlar Liqasında 1/8 finalın püşkü atıldı - RƏQİBLƏR   
11.12.2017, 15:22

Çempionlar Liqasında 1/8 finalın püşkü atıldı - RƏQİBLƏR  

Fədayə Laçın ev dustaqlığına buraxılması üçün məhkəməyə müraciət etdi
11.12.2017, 15:11

Fədayə Laçın ev dustaqlığına buraxılması üçün məhkəməyə müraciət etdi

Bakıya 20 ədəd "qarmoşkalı" avtobus gətiriləcək 
11.12.2017, 15:09

Bakıya 20 ədəd "qarmoşkalı" avtobus gətiriləcək 

DSMF "Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi" və "Azəriqaz"ı məhkəməyə verib
11.12.2017, 15:04

DSMF "Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi" və "Azəriqaz"ı məhkəməyə verib

Səudiyyə Ərəbistanında kinoteatr açmağa icazə verdilər 
11.12.2017, 15:01

Səudiyyə Ərəbistanında kinoteatr açmağa icazə verdilər 

İlqar Məmmədov Novruz Məmmədovun təklifinə CAVAB VERDİ
11.12.2017, 14:29

İlqar Məmmədov Novruz Məmmədovun təklifinə CAVAB VERDİ

17 nömrəli marşrutun sahibi dəyişdirildi   
11.12.2017, 14:26

17 nömrəli marşrutun sahibi dəyişdirildi  

Putin Suriyaya getdi- rus qoşunları ölkədən çıxmağa başladı
11.12.2017, 14:17

Putin Suriyaya getdi- rus qoşunları ölkədən çıxmağa başladı

Xaricdəki hansı azərbaycanlı iş adamı Azərbaycana daha çox bağlıdır...   
11.12.2017, 14:00

Xaricdəki hansı azərbaycanlı iş adamı Azərbaycana daha çox bağlıdır...  

İlham Əliyevin də iştirak edəcəyi Qüdslə bağlı toplantıda nələr müzakirə olunacaq?   
11.12.2017, 13:56

İlham Əliyevin də iştirak edəcəyi Qüdslə bağlı toplantıda nələr müzakirə olunacaq?  

Qüdsün statusu - ABŞ Yaxın Şərqdə yeni müharibəyə rəvac verir?
11.12.2017, 13:42

Qüdsün statusu - ABŞ Yaxın Şərqdə yeni müharibəyə rəvac verir?

Kılıçdaroğlu daxili işlər nazirini məhkəməyə verdi  - SƏBƏB
11.12.2017, 13:28

Kılıçdaroğlu daxili işlər nazirini məhkəməyə verdi  - SƏBƏB

Müğənni Elnarə aparıcılıq edəcək
11.12.2017, 13:27

Müğənni Elnarə aparıcılıq edəcək

Prezident Rusiya Dövlət Dumasının nümayəndələrini qəbul etdi - YENİLƏNİB
11.12.2017, 13:27

Prezident Rusiya Dövlət Dumasının nümayəndələrini qəbul etdi - YENİLƏNİB

Pənah Hüseynin partiyası qurultaya hazırlaşır - AÇIQLAMA
11.12.2017, 13:13

Pənah Hüseynin partiyası qurultaya hazırlaşır - AÇIQLAMA

Erməni zabitlər yol qəzasına düşdülər
11.12.2017, 13:02

Erməni zabitlər yol qəzasına düşdülər

Sabahın hava PROQNOZU   
11.12.2017, 13:00

Sabahın hava PROQNOZU  

Səudiyyə Ərəbistanında daha bir qadağa ləğv olunur
11.12.2017, 12:58

Səudiyyə Ərəbistanında daha bir qadağa ləğv olunur

Azərbaycan BMT-nin Fövqəladə Yardım Fonduna ödənişlərini artıracaq
11.12.2017, 12:56

Azərbaycan BMT-nin Fövqəladə Yardım Fonduna ödənişlərini artıracaq

Yeni açılan telekanal üçün kimlər müraciət edib?..
11.12.2017, 12:55

Yeni açılan telekanal üçün kimlər müraciət edib?..

Bir mənzili bir neçə şəxsə satmaq mümkün olmayacaq - Yeni qanun HAZIRLANIR   
11.12.2017, 12:47

Bir mənzili bir neçə şəxsə satmaq mümkün olmayacaq - Yeni qanun HAZIRLANIR  

NASA astronavtı Bakıda jurnalistlərlə GÖRÜŞDÜ: “Kosmosda qutunun arxasınca tullanmaq istədim”
11.12.2017, 12:45

NASA astronavtı Bakıda jurnalistlərlə GÖRÜŞDÜ: “Kosmosda qutunun arxasınca tullanmaq istədim”

62 yaşlı Mehman Cavadoğlu: “Ömürdü də, gəldi, keçdi..” - Ad günü MÜSAHİBƏSİ   
11.12.2017, 12:44

62 yaşlı Mehman Cavadoğlu: “Ömürdü də, gəldi, keçdi..” - Ad günü MÜSAHİBƏSİ  

ARXİV
SORĞU
Xaricdəki hansı iş adamı Azərbaycana daha çox bağlıdır?
Vahid Ələkbərov(0%)
Araz Ağalarov (2.56%)
Mübariz Mənsimov (41.0%)
Fərhad Əhmədov(0%)
Füzuli Məmmədov(28.2%)
Telman İsmayılov (2.56%)
İsgəndər Xəlilov(0%)
Vaqif Məmişov(0%)
Heç biri(20.5%)
Digərləri(5.12%)