26 aprel 2018, Cümə axşamı
Ana Səhifə - CƏMİYYƏT - Ermənistan 4 tərəfdən hücuma keçdi, Surət qoşunu Gəncəyə qaytardı, Rəhim oyun oynadı, Kəlbəcər işğal edildi - ŞAHİD DANIŞIR
Ermənistan 4 tərəfdən hücuma keçdi, Surət qoşunu Gəncəyə qaytardı, Rəhim oyun oynadı, Kəlbəcər işğal edildi - ŞAHİD DANIŞIR
30.03.2017, 09:30

Aprelin 2-də Kəlbəcər rayonunun Ermənistan tərəfindən işğal olunmasının 24-cü ili tamam olacaq.

1993-cü ilaprelin 2-də Kəlbəcər, 1936 kvadratkilometr ərazisi olan bir rayon düşmən tərəfindən işğal olundu. 

70 minə yaxın əhalisi məcburi köçkün olaraq Azərbaycanın 59 rayonuna səpələnib. 

Kəlbəcərin işğalı zamanı 511 nəfər həlak olub, 321 nəfər itkin düşüb, girov götürülüb, Azərbaycana 761 milyon ABŞ dolları məbləğində ziyan dəyib. 

Ermənistan hərbi birləşmələrinin  Rusiyanın köməyi ilə 993-cü il martın 27-də həm Ermənistan, həm də işğal olunmuş Ağdərə rayonu istiqamətindən başlayan genişmiqyaslı hücumu Kəlbəcər rayonunun işğalı ilə başa çatıb.

 

Kəlbəcər Azərbaycanın işğal olunmuş rayonları arasında ərazicə ən böyüyüdür. İşğal nəticəsində rayon mərkəzi, 150-ə yaxın kənd, minlərlə tarixi-mədəniyyət abidəsi, bir muzey, "İstisu" sanatoriyası Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən xarabazara çevirilib.

Kəlbəcərin itirilməsi Qarabağ müharibəsində Azərbaycanın ən böyük hərbi-strateji məğlubiyyəti idi. Bununla da, Dağlıq Qarabağın Ermənistana birləşdirilməsi faktiki olaraq başa çatdı.


Kəlbəcərin işğalından sonra 3205 saylı iclasda BMT Təhlükəsizlik Şurası 822 saylı Qətnamə qəbul edib.

Qətnamədə bütün işğalçı qüvvələrin Kəlbəcər və Azərbaycanın digər işğal olunmuş rayonlarından dərhal çıxarılması tələb olunub. Lakin indiyədək həmin qətnamədən irəli gələn hər hansı öhdəlik yerinə yetirilməyib.

Modern.az saytı Kəlbəcərin növbəti işğal ildönümü ilə bağlı silsilə yazılar təqdim edir.

İşğal ərəfəsi günlərdə rayonda ictimai, siyasi, sosial, psixoloji, hərbi vəziyyət necə idi?..

Budəfəki müsahibimiz Kəlbəcərin müdafiəsində iştirak etmiş təqaüddə olan zabit Akif Kamalovdur.  O, 1993-cü ilin 30 martını ürək ağrısı ilə xatırlayır. 

 

Kəlbəcərin müdafiəsi üçün səfərbər olmuşduq

 

- 1993-cü ilin 30 martına qədər artıq ermənilər Kəlbəcərdə kiçik hücuma başlamışdılar. Amma, bu hücumlar birtərəfli deyildi.  Həm Ağdərə, həm Laçın, həm Qarabağ, həm də Ermənistan tərəfdən hücum edirdilər. Yeganə olaraq Kəlbəcər üçün Murovdağ silsiləsi  boş qalmışdı. Murovdağ silsiləsi  də dağ yolu olduğundan demək olar ki, gediş-gəliş yox idi.  

Ermənilər Ağdərə tərəfdən Kəlbəcərin kəndlərinə hücum edərək, həmin əraziləri ələ keçirmişdilər. Üstəlik Laçın tərəfdən də hərbi hissələrimizə qarşı hücumlara başlamışdılar.

Təbii ki, gücümüz və imkanımız daxilində Kəlbəcərin müdafiəsi üçün səfərbər olaraq mövqelərimizi gücləndirmişdik. 

 

“2-3 topumuz və minaatanımız qalmışdı”

 

Keçmiş döyüşçü deyir ki, ağır silahlarla təchiz olunan Ermənistanın qarşısında heç nə edə bilməyiblər. 

- Həmin vaxt 705 saylı hərbi hissənin bölük komandiri idim. Yuxarı komandanlıqdan bizə mövqelərimizi möhkəmləndirmək tapşırılırdı. Mülki əhali arasında qorxu və təhlükə yaranmışdı. Çünki Ermənistan qoşunları hücumlarını 4 tərəfdən həyata keçirirdi. Təxminən 400-450 nəfərlik tabor olaraq Ermənistanla sərhəd əraziləri qorumaq iqtidarında deyildik.

Çünki ermənilərlə nisbətdə döyüş texnikamız yox səviyyəsində idi. 2-3 topumuz, 2-3 minaatanımız və kiçik çaplı silahlarımız qalmışdı. Ruh yüksəkliyi ilə hərbçi yoldaşlarla birgə döyüşləri təşkil etsək də, ağır silahlarla təchiz olunan Ermənistanın qarşısında heç nə edə bilmədik.

 

Surət Hüseynovun rəhbərlik etdiyi ordu niyə geri çəkildi?

 

Akif Kamalovun sözlərinə görə, ordu hissələrinin Ağdərədən geri çəkilməsi Kəlbəcərin işğalını sürətləndirdi. 

- Kəlbəcərin itirilməsi qəfil baş verən işğal prosesi deyildi. Bildiyiniz kimi, 1992-ci ilin 8 aprelində Ağdaban hadisələri baş vermişdi. 1992-ci ildə Kəlbəcərin müdafiəsi qismində xeyli uğurlu əməliyyatlar aparmışdıq. Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti (DQMV) adlanan ərazinin yarısı bizdə idi. Daha sonra isə Surət Hüseynovun komandanlığı altında olan hərbi hissələr Ağdərə ərazisindən geri çəkildilər. Ermənilər 3 gün ərzində döyüş zolağı olan Ağdərəni yenidən işğal etdilər. Bu zaman demək olar ki, Kəlbəcərin Azərbaycanla əlaqəsi tam kəsildi. Bircə Murovdağ silsiləsi qalmışdı. Qışda isə Murovdan keçmək mümkünsüz idi.

Bununla da ermənilər yavaş-yavaş Kəlbəcərə tərəf istiqamət aldılar. Döyüş briqadalarının, döyüş aparan hərbi hissələrin Ağdərədən geri çəkilməsi Kəlbəcəri çətin duruma saldı. O zaman Laçın rayonunun bəzi kəndləri işğaldan azad edilmişdi.

Kəlbəcərin işğal olunmasının əsas səbəbi ermənilərin və onlara havadarlıq edən rus qoşunlarının qarşısında gücümüzün istənilən səviyyədə olmaması ilə bağlı idi. Surət Hüseynovun komandanlığı altında olan böyük hərbi ordu Ağdərəni tərk edib Gəncədə məskən saldı. Bununla da Ağdərə döyüşsüz ermənilərə verildi.

 

General Nəcməddin Sadıqovun Kəlbəcərə uğursuz səfərinin detalları

 

Keçmiş döyüşçü bildirir ki, o zamankı müdafiə naziri “adı var, özü yox” təsiri bağışlayırdı. Xüsusilə Rəhim Qazıyev rayonların işğal edilməsində Sürət Hüseynovla əlbir idi.

 

- Kəlbəcərin işğalı zamanı müdafiə naziri general Dadaş Rzayev idi. Dadaş Rzayev müdafiə naziri olmasına baxmayaraq, Kəlbəcərin işğalı ərəfəsində kəlbəcərlilərlə heç bir görüş həyata keçirməmişdi.

O zaman hərbi hissənin komandiri Zaur Rzayev bir neçə dəfə Kəlbəcərə gəldi. O da bizə birbaşa komanda vermək səlahiyyətində deyildi.

Kəlbəcərin işğalı ərəfəsində general Nəcməddin Sadıqov da martın 30-u rayona gəlmişdi. O da hərbi hissələrin komandirlərini bir yerə toplamaq əvəzinə, sıravi əsgərlə serjant kimi rəftar edirdi.

Serjantın vəzifəsi üzünü əsgərə tutub “haydı, döyüşə gedirik” deməkdir. General Nəcməddin Sadıqov isə gəlib tağım komandirinin, serjantın işini həyata keçirirdi. Hər halda, general kimi komanda verməli idi.

Döyüş aparan ordu heç zaman nizami ordu sırasında olmur. Döyüş aparan ordunun itkiləri və çatışmayan halları çox olur.  Baxmayaraq ki, mövqelərimiz bir-bir əldən gedirdi, amma biz sonuna qədər döyüşürdük. Texnikamız məhdud sayda olsa da, gücümüzü əsirgəmirdik. Ermənilər arasında da xeyli itkilər olurdu. Kəlbəcərin işğalı zamanı ermənilər çoxlu sayda itki verib. Axırıncı gün 15 nəfər hərbçi ilə Kəlbəcər şəhərini biz tərk etmişik. Mülki əhalinin çıxarılmasında yaxından iştirak etmişik. 2000-ə yaxın adam vardı ki, onları hava limanına qədər apardıq. Guya vertolyot gəlməli idi. Təəssüf ki, o da gəlmədi. Həmin döyüşlər zamanı 4 şəhid verdik.

 

 

Namidə BİNGÖL


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Dünyanın ən varlı terror təşkilatı məlum oldu  
26.04.2018, 00:12

Dünyanın ən varlı terror təşkilatı məlum oldu  

Türkiyədə silahlı toqquşma: 1 şəhid, 4 yaralı   
26.04.2018, 00:09

Türkiyədə silahlı toqquşma: 1 şəhid, 4 yaralı  

Putin Sarkisyana zəng vurub
26.04.2018, 00:07

Putin Sarkisyana zəng vurub

Nalbandyan Moskvaya getdi
26.04.2018, 00:01

Nalbandyan Moskvaya getdi

Azərbaycan  Cümhuriyyətinin 100 illiyi ilə bağlı yeni medal təsis edilir
25.04.2018, 23:10

Azərbaycan  Cümhuriyyətinin 100 illiyi ilə bağlı yeni medal təsis edilir

Azərbaycan nefti yenə bahalaşdı
25.04.2018, 23:00

Azərbaycan nefti yenə bahalaşdı

Azərbaycanlı professor beynəlxalq  mükafata layiq görülüb
25.04.2018, 21:41

Azərbaycanlı professor beynəlxalq  mükafata layiq görülüb

Rəsmi Moskva Ermənistandakı vəziyyətə münasibət bildirdi
25.04.2018, 21:35

Rəsmi Moskva Ermənistandakı vəziyyətə münasibət bildirdi

ATƏT-in baş katibi Azərbaycan prezidentini təbrik edib
25.04.2018, 21:05

ATƏT-in baş katibi Azərbaycan prezidentini təbrik edib

Avropanın ən çox və ən az  borcu olan ölkələri bunlardır 
25.04.2018, 21:00

Avropanın ən çox və ən az  borcu olan ölkələri bunlardır 

FİFA-nın prezidenti "Qarabağ"ı təbrik edib
25.04.2018, 20:54

FİFA-nın prezidenti "Qarabağ"ı təbrik edib

Ermənistanda hakim koalisiya dağılıb
25.04.2018, 20:53

Ermənistanda hakim koalisiya dağılıb

Bakıda 6500-ə yaxın şagird “İnformatika” fənnini yeni formatda öyrənir
25.04.2018, 20:48

Bakıda 6500-ə yaxın şagird “İnformatika” fənnini yeni formatda öyrənir

AŞPA azərbaycanlı məcburi köçkünlərə dair qətnamə qəbul edib
25.04.2018, 20:35

AŞPA azərbaycanlı məcburi köçkünlərə dair qətnamə qəbul edib

Bakının bu hissələrində sabah qaz olmayacaq
25.04.2018, 20:26

Bakının bu hissələrində sabah qaz olmayacaq

Azərbaycanda yeni növ avtomobil və gəmi yanacağı istehsal ediləcək
25.04.2018, 20:14

Azərbaycanda yeni növ avtomobil və gəmi yanacağı istehsal ediləcək

“Qaçqınkom” Gəncədəki yanğınla bağlı açıqlama verdi
25.04.2018, 18:53

“Qaçqınkom” Gəncədəki yanğınla bağlı açıqlama verdi

Məcburi köçkünlərin məskunlaşdığı sanatoriyada yanğın olub
25.04.2018, 18:44

Məcburi köçkünlərin məskunlaşdığı sanatoriyada yanğın olub

“Fenerbahçe” – “Beşiktaş” oyunu qaldığı yerdən davam etdiriləcək
25.04.2018, 18:31

“Fenerbahçe” – “Beşiktaş” oyunu qaldığı yerdən davam etdiriləcək

Zakir Həsənov Çinə səfər edəcək
25.04.2018, 18:25

Zakir Həsənov Çinə səfər edəcək

Salyanda 28 yaşlı gənc özünü bıçaqlayaraq öldürüb
25.04.2018, 18:14

Salyanda 28 yaşlı gənc özünü bıçaqlayaraq öldürüb

“Böhtan atan şəxs öz vicdanı və Allah qarşısında məsuliyyət daşıyır...”
25.04.2018, 18:05

“Böhtan atan şəxs öz vicdanı və Allah qarşısında məsuliyyət daşıyır...”

İlham Əliyevin Türkiyə səfəri başa çatdı
25.04.2018, 17:57

İlham Əliyevin Türkiyə səfəri başa çatdı

PA işçiləri üçün tikilən  yaşayış kompleksi gələn ilin payızında istifadəyə veriləcək
25.04.2018, 17:55

PA işçiləri üçün tikilən  yaşayış kompleksi gələn ilin payızında istifadəyə veriləcək

Bu yolda hərəkət məhdudlaşdırılacaq   
25.04.2018, 17:43

Bu yolda hərəkət məhdudlaşdırılacaq  

DİN Bakıda məktəblinin zorlanması xəbərinə münasibət bildirdi
25.04.2018, 17:25

DİN Bakıda məktəblinin zorlanması xəbərinə münasibət bildirdi

Yerevanın mərkəzinə zirehli texnika yeridildi
25.04.2018, 17:18

Yerevanın mərkəzinə zirehli texnika yeridildi

Manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ 
25.04.2018, 17:15

Manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ 

“Onlar Prezidentin etimadını doğruldacaqlar”    
25.04.2018, 16:45

“Onlar Prezidentin etimadını doğruldacaqlar”  

Bakıda daha bir piyada ölümü
25.04.2018, 16:34

Bakıda daha bir piyada ölümü

İlham Əliyev Ankaradan dünyaya mesaj verdi 
25.04.2018, 16:28

İlham Əliyev Ankaradan dünyaya mesaj verdi 

Yarımçıq qalmış “Fənərbağça" - "Beşiktaş" matçı barədə son qərar verildi   
25.04.2018, 16:28

Yarımçıq qalmış “Fənərbağça" - "Beşiktaş" matçı barədə son qərar verildi  

Prezidentin sərəncamı 11193 nəfərə şamil olunacaq - AÇIQLAMA   
25.04.2018, 16:15

Prezidentin sərəncamı 11193 nəfərə şamil olunacaq - AÇIQLAMA  

Ermənistanda 10-a yaxın partiya Paşinyanı dəstəklədi
25.04.2018, 16:13

Ermənistanda 10-a yaxın partiya Paşinyanı dəstəklədi

İlham Əliyevlə Ərdoğanın təkbətək görüşü - YENİLƏNİB 
25.04.2018, 16:12

İlham Əliyevlə Ərdoğanın təkbətək görüşü - YENİLƏNİB 

ARXİV
SORĞU
Ali məktəblərə qəbul imtahanlarının qiymətlərinə necə baxırsınız?
İmtahan qiymətləri çox yüksəkdir(5.68%)
İmtahan qiymətləri normalıdr(4.54%)
İmtahan qiymətləri aşağıdır(2.27%)
Qiymətlər ləğv edilməli, imtahanlar pulsuz olmalıdır(70.4%)
İmtahan qiymətləri azaldılmalıdır(5.68%)
İmtahan qiymətləri artırılmalıdır(11.3%)