28 aprel 2017, Cümə
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Nuru paşa Hacı Zeynalabdin Tağıyevin qızını istəyib, milyonçu isə...” - GİZLİ TARİX
Nuru paşa Hacı Zeynalabdin Tağıyevin qızını istəyib, milyonçu isə...” - GİZLİ TARİX
30.03.2017, 16:31

1918-ci ilin sentyabrında Bakını erməni-bolşevik istilasından azad etməklə Azərbaycan dövlətçilik tarixində yeni mərhələnin əsasını qoyan Nuru paşa haqqında bir məqam yenidən müzakirə mövzusuna çevrilib. Bu, Nuru paşanın Bakını azad etdikdən sonra milyonçu-mesenant Hacı Zeynalabdin Tağıyevin qızı Sara xanımla evlənmək istəməsi, lakin milyonçudan rədd cavabı alması faktıdır.


Modern.az-a
məsələ ilə bağlı açıqlama verən araşdırmaçı-jurnalist, “Şərq” qəzetinin baş redaktoru  Akif Aşırlı tarixdə belə bir hadisənin yaşanmadığını, tarixi sənədlərdə bununla bağlı hər hansı fakta rast gəlmədiyini bildirib:


“Mövzu əvvəllər də bir neçə dəfə müzakirəyə çıxarılıb. Amma bu, tarixi gerçəklik yox, şayiə, nağıl, rəvayətdir. İlk dəfə yazıçı Manaf Süleymanov özünün “Eşitdiklərim, oxuduqlarım, gördüklərim” adlı kitabında bu haqda yazmışdı. İlkin istinad da bəzən, həmin əsərə edilir. Amma tarixdə belə bir hadisə olmayıb. Gah deyirlər ki, Hacı Zeynalabdin Tağıyev Nuru paşanın qarşısına çıxıb deyib ki, evim sənə qurbandı, mən demişdim, Bakını kim azad etsə, evim onundu. Bunların heç biri tarixdə keçməyib, sənədli əsası yoxdu. Təbii ki, əgər yaşanıbsa belə, yenə də sevgini tarixiləşdirmək mümkün deyil.

Ancaq bu sadəcə, Manaf Süleymanovun söylədikləridi. Bunun nə dərəcədə həqiqət olub-olmadığını da Manaf Süleymanovun özü bilər. Biz araşdırmaçılırıq, sənədlərlə, arxiv materialları ilə işləyirik. Bunlarda da elə bir fakt yoxdu. Türkiyədən gəlib Nuru paşa ilə bağlı bizi-sənədlərlə işləyən tarixçi, araşdırmaçıları danışdırır, çəkirlər. İndi tarixi Türkiyə seriallarında da sevgi mövzusu olmayanda, onlara baxılmır. Xatırlayıram, Türkiyədən mənə iki dəfə zəng edildi, bir nəfər də Bakıya gələrkən mənlə əlaqə saxladı. Dedi, film üçün ssenari yazır. Orada Nuru paşanın Bakıda yaşadığı eşq tarixçəsinə də toxunmaq istəyir. Dedim, mən tarixçiyəm, araşdırma apardığım sənədlər arasında Nuru paşanın Bakıda yaşadığı sevgi tarixçəsi haqqında hər hansı faktla qarşılaşmamışam. Mən bildiyim qədər, hazırda Türkiyədə bir film ssenarisi hazırlanır. Həmin ssenariyə görə, Nuru paşa Bakını xilas etmək üçün ora gedir və öz sevgisini tapır. Əslində, Nuru paşa çox gec evlənib. Misir şahzadəsi isə evlənəndən sonra heç övladı da olmayıb”.

Bəzi mənbələrdə isə Hacı Zeynalabdin Tağıyevin qızı Sara xanıma aid edilən aşağıdakı xatirədən istifadə edilərək, bu faktın doğru olduğu bildirilir:

Bakı milyonçusu Hacı Zeynalabdin Tağıyevin qızı Sara xanımın xatirələrindən: "1918-ci lin payızında adı dillər əzbəri olan Qafqaz İslam Ordusunun baş komandanı Nuru paşa Bakını azad etmişdi. Onunla bir neçə dəfə görüşmüşdük. Hər şeyi başa düşürdüm, romantik, şairanə arzularla yaşayırdım. Paşa neçə dəfə evimizdə ziyafətdə olmuşdu, bağımıza gəlmişdi. Gözlərimdə, elə hamının nəzərində qeyri-adi qəhrəman kimi görünürdü. Tək mənim yox, elə hamının yanında hacıya ağız açıb mənimlə evlənmək istədiyini demişdi. Atam Buxara əmirinə verdiyi cavabı ona da verdi: “Mən qürbətə, Bakıdan kənara qız vermərəm, övladlarım gözümün önündə olmalıdır. Xalqın qəlbində və tarixində yalnız xilaskarlar abidə qura bilər””.

Lakin yuxarıdakı xatirənin birbaşa Sara xanıma aid olub-olmamasının özü də sual altındadı.

E.Nazimoğlu


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
28.04.2017, 15:48

XİN-dən Məmmədyarov-Lavrov-Nalbandyan görüşü haqda AÇIQLAMA  

28.04.2017, 15:33

At əti satmaq istəyən daha bir nəfər tutuldu

28.04.2017, 15:24

Zərərçəkmiş: "MTN-də məndən 300 min dollar aldılar"

28.04.2017, 15:20

Vilayət Eyvazov Dağıstanda nazirlərlə görüşdü

28.04.2017, 14:58

Azərbaycanın nazlı komandası - Futbolçu qızların məşqindən REPORTAJ

28.04.2017, 14:44

Rusiya, Azərbaycan və Ermənistanın Qarabağ görüşü başa çatıb - BƏYANAT

28.04.2017, 14:39

Yanukoviçdən müsadirə olunmuş pullar Ukrayna ordusuna sərf olunacaq

28.04.2017, 14:34

Şuşada konsert verən musiqiçilər “qara siyahı”ya salınacaq

28.04.2017, 14:21

UNEC-də Zərifə Əliyeva yad edildi

28.04.2017, 14:00

Sosial mənzil almaq üçün sənədlərin siyahısı müəyyənləşdi

28.04.2017, 13:57

“Milyonerlər məhəlləsi”ndə toy

28.04.2017, 13:13

Baş katib Savitskinin AŞPA-da gizli kəşfiyyat xidməti

28.04.2017, 13:13

Özünü ölümə atıb əsgərlərini xilas edən komandir - “Aprel şəhidi” Elnur Əliyevin həyat yolu - FOTOLAR

28.04.2017, 13:09

AŞPA sədrinə təşkilatın adından danışmaq qadağan olundu

28.04.2017, 13:08

Deputatlardan TƏNDİQ: "İnsaflı yanaşma olmalıdır"

28.04.2017, 13:03

“Pul qıtlığı yaranıb”

28.04.2017, 13:00

Polis olmaq istəyən jurnalistlərin NƏZƏRİNƏ

28.04.2017, 12:57

Qalmaqallı qanun layihəsi dəyişdirildi

28.04.2017, 12:49

Sabah hava necə olacaq?

28.04.2017, 12:45

May ayının hava PROQNOZU

28.04.2017, 12:38

İslam Oyunlarında xarici vətəndaşlar rabitə xidmətindən rahat istifadə edəcək

28.04.2017, 12:28

Bakıdakı islamiadada  247 “London Taxi”si qonaqlara xidmət göstərəcək

28.04.2017, 12:27

Ağır atletika üzrə ölkə birinciliyi keçirilir

28.04.2017, 12:19

İlham Əliyev Sumqayıtda zavod tikintisi ilə tanış oldu - YENİLƏNİB

28.04.2017, 12:17

Qarabağda daha bir erməni hərbçi məhv edildi

28.04.2017, 12:13

Ermənilər Azərbaycan mövqelərinə zenit raketi atdılar - FOTOLAR

28.04.2017, 12:12

BDU-da “Mirzə Ələkbər Sabirin sənət dünyası” adlı kitabının təqdimat mərasimi keçirilib

28.04.2017, 12:06

Xarici musiqiçilər Şuşada konsert verdilər - FOTOLAR

28.04.2017, 12:01

Şəhid polkovnikin xanımı mediadan narazılıq etdi: “Heç bir vəzifəyə təyinat almamışam”

28.04.2017, 11:57

Hacı İbrahimin milyonluq maşını satışa çıxarıldı - Kreditdə imiş

28.04.2017, 11:53

Senatorun qızı: “Obama çirkin kapitalistdir”

28.04.2017, 11:50

“Fərqli ölkə, fərqli mühit, fərqli insanlar…”

28.04.2017, 11:48

Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyindən Zaxarovaya CAVAB

28.04.2017, 11:35

Elmar Məmmədyarovla macar həmkarı məktublaşdı

28.04.2017, 11:14

QHT-lərin ödəniş problemi: Maliyyə Bazarına Nəzarət Palatasından AÇIQLAMA

ARXİV