24 aprel 2018, Çərşənbə
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Bədbəxt taleli Azərbaycan filmləri... - II YAZI
Bədbəxt taleli Azərbaycan filmləri... - II YAZI
03.04.2017, 18:27

Azərbaycan kino tarixində uğursuz tale, acı aqibətlə üzləşmiş xeyli filmlər var ki, bu gün onlardan tamamilə xəbərsizik. Ən yaxşı halda adlarını eşitmiş, “üzünü” isə ekranda görməmişik. Həmin filmlərdə  yaradıcı kollektivin ağır əməyi, əziyyətinin  qalmasına baxmayaraq, televiziyalar onları qətiyyən nümayiş etdirmir. Bəzən, heç telekanalların özündə də günah olmur. 

Çünki haqqında danışacağımız “bədbəxt filmlər”dən bəziləri ümumiyyətlə kinoteatr və televiziyalara təqdim olunmayıb.

Modern.az saytı bu yazıda həmin filmlərdən bəhs edir:

Bircəciyim”- 1986-cı ildə ərsəyə gələn film İlyas Əfəndiyevin məşhur “Sarıköynəklə Valehin nağılı” pyesinin motivləri əsasında ekranlaşdırılıb. Lakin müəyyən səbəblərdən həm pyesin, həm də uzun illər Akademik Milli Dram Teatrının səhnəsində oynanılan eyniadlı tamaşanın kölgəsində qaldı. Ekranlarda da demək olar ki, filmə rast gəlinmir. Onun varlığından nadir sayda insanlar- onlar da kino mütəxəssisləri və vurğunları- xəbərdardılar. Ənvər Əblucun böyük zəhmət hesabına çəkdiyi filmdə  baş rolları Mehriban Xanlarova və Kamil Zöhrabov oynayıb. Həsən Məmmədov, Ramiz Məlikov, Hamlet Xanızadə, Rafiq Əzimov, Fərhad İsrafilov kimi aktyorların çəkildiyi film təəssüf ki, özünü  kino bazarında təsdiqlədə bilmədi. Moskva Mərkəzi Televiziyasının sifarişi ilə çəkildiyi üçün ssenarisini rus müəllif Yusi Çulyukin yazmışdı. Deyilənərə görə, tamaşaçıların qəbul etdiyi “Sarıköynəklə Valehin nağılı”nın ruhu həmin ssenaridə tamamilə dəyişmişdi. Bəlkə də, filmin qəbul olunmamağının əsas səbəbi elə bu olub.

Lakin filmin çəkiliş prosesində çox çətin anlar yaşanıb. Bildiyimiz ki, iki gəncin sevgisindən bəhs edən əsərdə sürücü obrazları çoxluq təşkil edir. Özü də yük maşını idarə etməli olan aktyorlar böyük çətinliklə üzləşirlər. Avtokaskadyorlardan hər kadrda istifadənin mümkün olmadığını nəzərə alan çəkiliş qrupu sükan arxasında olan aktyorların yanına peşəkar sürücü əyləşdirir. Lakin bu da qəzanın qarşısını ala bilmir. Belə ki, aktyorlardan birinin idarə etdiyi qabaqdakı “Kamaz” aşdıqdan sonra onun ardınca gələnlər də qəza vəziyyətindən çıxa bilməyərək, bir-birilərilə toqquşurlar. Filmin uğursuzluğunda, bəxtsizliyində əsas səbəblərdən biri də bu olub. Təsəvvür edin, çəkilişlər qalıb bir kənara, polislər baş verən qəza ilə bağlı aktyor, rejissor və çəkiliş qrupunun bəzi üzvlərini sorğuya alırdı.
Bəxtsiz filmin istehsalat taleyi də çox uğursuz oldu

 

Kəndililər”- Azərbaycan səsli kino tarixinin ilk nümunələrindən biri hesab olunur. Filmdə Mustafa Mərdanov, Ələsgər Ələkbərov, Möhsün Sənani, Rza Əfqanlı, Sidqi Ruhulla kimi böyük aktyorlar çəkilib. Amma Azərbaycan ekran tarixinin ilk böyük  nümunəsi olmağa layiq olan film uğursuzluğa düçar olur. Repressiayadan sonrakı  şəraitdə çəkilməsi az imiş kimi, bir tərəfdən də müharibə başlayır. Üstəlik, sonradan filmin bədii ssenarisi zəif kimi qiymətləndirilir və nə az-nə çox düz 20 epizod ssenaridən çıxarılır. Elə bu fakt filmin şikəst olmasına açıq-aşkar tutarlı səbəb ola bilər. Lakin Səməd Mərdanov mərd insan olduğundan sözündən geri dönmür. Necə olursa, olsun, filmi başa vurmaq istəyir. Bu dəfə isə əcəl imkan vermir. Ölümcül xəstəliyə tutulan rejissor filmi tamamlaya bilmir. Lakin öləcəyini bildiyindən, köməkçisi Beknazarova filmi tamamlamağı tapşırır. Beknazarov filmi tamamlasa da, artıq nə ovqat həmin ovqat olur, nə də film həmin film. Azərbaycan kino tarixində “Kəndlilər”in demək olar ki, heç izi-tozu da qalmayıb.

“Nizami”- Film bu gün də öz qüsurları ilə ən çox xatırlanan ekran əsərləri sırasındadır. Kino tənqidçiləri əsas nöqsan kimi filmin Nizami fəlsəfəsini çox səthi əks etdirməsində görürdülər. O zaman sovet ideologiyasının təsiri altında çox iş görmək sadəcə mümkün deyildi. Məsələn, yaradıcı heyətin də sonradan dediyinə görə, filmdən bir çox vacib kadrlar çıxarılıb. Onlardan ən vacibi olan isə Afaqla Nizaminin toy səhnəsidir. Həmidə Ömərova və Müslüm Maqomayevin canlandırdığı personajların toy səhnəsi Gəncədə lentə alınır. Nizami Afaqla evlənmək istərkən axund onun kəniz olduğunu bildirərək kəbini kəsmir, amma şeyx olan Nizami özü öz kəbinini kəsir. İnsanlar da Şeyx Nizaminin bu addımına laqeyd qalırlar. Toya Nizami ilə yaxın əlaqəsi olan yüksək zümrədən kimsə gəlmir. Amma səhnənin sonrakı gedişində əvvəlcə bir-iki nəfər, sonra isə xeyli sayda insan təşrif buyurur. Sadə zəhmət insanlarının ətrafında gözəl toy keçir. Hətta Afaq bir türk qızı kimi oğlanlarla bərabər rəqs edir. Nizami isə uzaqdan bu rəqsə əl çalır. Təəssüf ki, elə bu rəqsə görə səhnə filmdən çıxarılır. Bədii şura qəti şəkildə bildirir ki, bir müsəlman qadını öz toyunda  heç zaman rəqs edə bilməz. Cavab verirlər ki, Afaq əsl qıpçaq qızıdır. Qıpçaqlarda qadınlar kişilərlə bərabər döyüşər, qurşaq çəkər və rəqs edərlər. Amma bunların bir xeyri olmur. Milli düşüncə baxımından çox vacib olan kadr filmdən çıxarılır.

Hər halda Nizamini tanıtmaq uğrunda cəhd olsa da film “Xəmsə” səviyyəsindən dəfələrlə aşağıdır. Bu da təbiidir. Nizami kimi ensiklopedik zəkanın şəxsiyyətini bir filmdə nümayiş etdirmək qeyri-mümkün idi. Özü də nəzərə alsaq ki, bu film sovet dövründə çəkilən bir film olub. Həmin filmin ən uğurlu hadisəsi isə elə Müslüm Maqomayev faktoru olub. O biri aktyorların da düzgün seçimi, peşəkar ifası filmin zəif məzmununu ört-basdır etməyə çalışır. Amma həmin məzmun primitivliyi o dəqiqə hiss olunur.

Mavi dənizin sahilində”- Filmi birmənalı şəkildə uğursuz saymaq olar. Səbəbləri isə aşağıdakılardı: Əvvəla, bu, Azərbaycan kino tarixinin ilk səsli filmidir. Hamı ilk qaranquşun gözəl ekran nümunəsi olacağına çox inanırmır. Çünki o, böyük bir mərhələnin əsasını qoyacaqdı. Lakin bu, baş vermir. Filmə cəmi iki azərbaycanlı dəvət edilir. Onlardan biri rejissor assisenti- Səməd Mərdanov, o biri isə operator köməkçisi- Məmməd Əlili  (Qorxmaz Əlilinin atası). Birbaşa rus ruhunun məhsulu olan film Azərbaycan kinosuna səsdən başqa heç nə bəxş etmir. Həmçinin, filmdə yeganə qadın rolunun ifaçısı Yelena Kuzmina əsas rejissor Barnetin keçmiş həyat yoldaşı olub. Onların arasında olan pis münasibət film boyu da özünü göstərib. Qəfildən filmi unudub, şəxsi həyatlarını ortaya ataraq, mübahisələrə başlayarmışlar.

Qeyd: Modern.az mövzunu davam etdirəcək.

E.Nazimoğlu


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
CANLI YAYIM
Ermənilər Sarkisyanın istefasını bayram edir
SON XƏBƏR
Bakıya 1600 yeni vaqon gətiriləcək: yükdaşımalar asanlaşdırılır
24.04.2018, 00:38

Bakıya 1600 yeni vaqon gətiriləcək: yükdaşımalar asanlaşdırılır

Azərbaycanda rektordan maraqlı addım - Bu tələbələrə ikiqat təqaüd verir
24.04.2018, 00:33

Azərbaycanda rektordan maraqlı addım - Bu tələbələrə ikiqat təqaüd verir

Azərbaycanda tibbi sığorta qayqaları dəyişdi   
24.04.2018, 00:28

Azərbaycanda tibbi sığorta qayqaları dəyişdi  

Donald Trampdan Makrona maraqlı hədiyyə   
24.04.2018, 00:24

Donald Trampdan Makrona maraqlı hədiyyə  

Armen Sarkisyan Ermənistan hökumətinin istefasını qəbul etdi
24.04.2018, 00:17

Armen Sarkisyan Ermənistan hökumətinin istefasını qəbul etdi

Neftin qiyməti  75 dollara çatdı - 4 ilin rekordu
24.04.2018, 00:15

Neftin qiyməti  75 dollara çatdı - 4 ilin rekordu

Xərçəng əməliyyatlarında nanobıçaq sınaqdan keçirilir
24.04.2018, 00:09

Xərçəng əməliyyatlarında nanobıçaq sınaqdan keçirilir

Prezident İlham Əliyev Türkiyəyə səfər edəcək
23.04.2018, 23:22

Prezident İlham Əliyev Türkiyəyə səfər edəcək

Minsk qrupunun həmsədrləri yeni bəyanat yaydı
23.04.2018, 23:16

Minsk qrupunun həmsədrləri yeni bəyanat yaydı

Alimlər qadınlarda gizli  qocalıq "xəbərçiləri"ni açıqladılar
23.04.2018, 23:02

Alimlər qadınlarda gizli  qocalıq "xəbərçiləri"ni açıqladılar

Azərbaycana yanvar-mart aylarında bu qədər turist gəlib
23.04.2018, 22:33

Azərbaycana yanvar-mart aylarında bu qədər turist gəlib

Yeni komitə sədri Fuad Muradov - DOSYE 
23.04.2018, 21:56

Yeni komitə sədri Fuad Muradov - DOSYE 

Ərdoğan əsəbiləşib iclası tərk etdi
23.04.2018, 21:53

Ərdoğan əsəbiləşib iclası tərk etdi

"Ermənistanda növbədənkənar parlament seçkiləri təyin ediləcək" - PAŞİNYAN 
23.04.2018, 21:45

"Ermənistanda növbədənkənar parlament seçkiləri təyin ediləcək" - PAŞİNYAN 

Dövlət Gömrük Komitəsinin yeni sədri kimdir... - DOSYE
23.04.2018, 21:42

Dövlət Gömrük Komitəsinin yeni sədri kimdir... - DOSYE

Daha bir gənc deputata etimad göstərildi - Miqrasiya Xidmətinin rəisi oldu   
23.04.2018, 21:33

Daha bir gənc deputata etimad göstərildi - Miqrasiya Xidmətinin rəisi oldu  

“Ceyhun Bayramov işinə hədsiz məsuliyyəti və kreativ keyfiyyətləri ilə seçilir”
23.04.2018, 21:15

“Ceyhun Bayramov işinə hədsiz məsuliyyəti və kreativ keyfiyyətləri ilə seçilir”

Məşhur türkoloqa "İlin alimi"  mükafatı verdili - AMEA-da 
23.04.2018, 21:05

Məşhur türkoloqa "İlin alimi"  mükafatı verdili - AMEA-da 

Dünyanın ən çox qazanan futbolçusu və baş məşqçisi 
23.04.2018, 20:12

Dünyanın ən çox qazanan futbolçusu və baş məşqçisi 

Turizm Agentliyinin yeni sədrinin uğurlu karyera yolu - BİOQRAFİYA  
23.04.2018, 20:01

Turizm Agentliyinin yeni sədrinin uğurlu karyera yolu - BİOQRAFİYA  

Fuad Muradov Diaspor Komitəsinin sədri təyin edildi  
23.04.2018, 19:28

Fuad Muradov Diaspor Komitəsinin sədri təyin edildi  

Prezident Nazirlər Kabinetinin yeni üzvlərini təyin etdi - SİYAHI
23.04.2018, 19:15

Prezident Nazirlər Kabinetinin yeni üzvlərini təyin etdi - SİYAHI

Soyuq silahların xaricdən qanunsuz yollarla Azərbaycana gətirilməsinin qarşısı alınıb
23.04.2018, 18:55

Soyuq silahların xaricdən qanunsuz yollarla Azərbaycana gətirilməsinin qarşısı alınıb

Ermənistana müvəqqəti olaraq Karen Karapetyan başçılıq edir
23.04.2018, 18:41

Ermənistana müvəqqəti olaraq Karen Karapetyan başçılıq edir

Putin 3 azərbaycanlıya vətəndaşlıq verdi
23.04.2018, 18:35

Putin 3 azərbaycanlıya vətəndaşlıq verdi

Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki vəziyyətlə bağlı bəyanat YAYDI
23.04.2018, 18:28

Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki vəziyyətlə bağlı bəyanat YAYDI

Yol Polisi sürücülərə XƏBƏRDARLIQ etdi
23.04.2018, 18:14

Yol Polisi sürücülərə XƏBƏRDARLIQ etdi

İranın qadın ağırlıqqaldıranları beynəlxalq yarışa qatılıblar
23.04.2018, 18:09

İranın qadın ağırlıqqaldıranları beynəlxalq yarışa qatılıblar

Ramiz Mehdiyev yeni nazirlərdən danışdı - VİDEO 
23.04.2018, 17:55

Ramiz Mehdiyev yeni nazirlərdən danışdı - VİDEO 

BMT-nin Əhali Fondundan media üçün seminar - qalib Türkiyəyə gedəcək
23.04.2018, 17:54

BMT-nin Əhali Fondundan media üçün seminar - qalib Türkiyəyə gedəcək

Hüseynqulu Bağırovu nazir postunda əvəzləyəcək şəxs məlum oldu - FOTO
23.04.2018, 17:44

Hüseynqulu Bağırovu nazir postunda əvəzləyəcək şəxs məlum oldu - FOTO

Eldar İbrahimov: “Sarkisyanın istefa xəbəri məni də çox sevindirdi”
23.04.2018, 17:31

Eldar İbrahimov: “Sarkisyanın istefa xəbəri məni də çox sevindirdi”

Ramiz Mehdiyev daha bir yeni naziri kollektivə təqdim edib
23.04.2018, 17:31

Ramiz Mehdiyev daha bir yeni naziri kollektivə təqdim edib

“Serj Sarkisyanın istefası Azərbaycanın xeyrinədir”   
23.04.2018, 17:24

“Serj Sarkisyanın istefası Azərbaycanın xeyrinədir”  

Paytaxtda mənzil oğurluğu törətmiş 16 cinayətkar qrup ifşa olunub
23.04.2018, 17:19

Paytaxtda mənzil oğurluğu törətmiş 16 cinayətkar qrup ifşa olunub

ARXİV
SORĞU
Ali məktəblərə qəbul imtahanlarının qiymətlərinə necə baxırsınız?
İmtahan qiymətləri çox yüksəkdir(7.35%)
İmtahan qiymətləri normalıdr(4.41%)
İmtahan qiymətləri aşağıdır(1.47%)
Qiymətlər ləğv edilməli, imtahanlar pulsuz olmalıdır(73.5%)
İmtahan qiymətləri azaldılmalıdır(4.41%)
İmtahan qiymətləri artırılmalıdır(8.82%)