22 iyun 2018, Cümə
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Bədbəxt taleli Azərbaycan filmləri... - II YAZI
Bədbəxt taleli Azərbaycan filmləri... - II YAZI
03.04.2017, 18:27

Azərbaycan kino tarixində uğursuz tale, acı aqibətlə üzləşmiş xeyli filmlər var ki, bu gün onlardan tamamilə xəbərsizik. Ən yaxşı halda adlarını eşitmiş, “üzünü” isə ekranda görməmişik. Həmin filmlərdə  yaradıcı kollektivin ağır əməyi, əziyyətinin  qalmasına baxmayaraq, televiziyalar onları qətiyyən nümayiş etdirmir. Bəzən, heç telekanalların özündə də günah olmur. 

Çünki haqqında danışacağımız “bədbəxt filmlər”dən bəziləri ümumiyyətlə kinoteatr və televiziyalara təqdim olunmayıb.

Modern.az saytı bu yazıda həmin filmlərdən bəhs edir:

Bircəciyim”- 1986-cı ildə ərsəyə gələn film İlyas Əfəndiyevin məşhur “Sarıköynəklə Valehin nağılı” pyesinin motivləri əsasında ekranlaşdırılıb. Lakin müəyyən səbəblərdən həm pyesin, həm də uzun illər Akademik Milli Dram Teatrının səhnəsində oynanılan eyniadlı tamaşanın kölgəsində qaldı. Ekranlarda da demək olar ki, filmə rast gəlinmir. Onun varlığından nadir sayda insanlar- onlar da kino mütəxəssisləri və vurğunları- xəbərdardılar. Ənvər Əblucun böyük zəhmət hesabına çəkdiyi filmdə  baş rolları Mehriban Xanlarova və Kamil Zöhrabov oynayıb. Həsən Məmmədov, Ramiz Məlikov, Hamlet Xanızadə, Rafiq Əzimov, Fərhad İsrafilov kimi aktyorların çəkildiyi film təəssüf ki, özünü  kino bazarında təsdiqlədə bilmədi. Moskva Mərkəzi Televiziyasının sifarişi ilə çəkildiyi üçün ssenarisini rus müəllif Yusi Çulyukin yazmışdı. Deyilənərə görə, tamaşaçıların qəbul etdiyi “Sarıköynəklə Valehin nağılı”nın ruhu həmin ssenaridə tamamilə dəyişmişdi. Bəlkə də, filmin qəbul olunmamağının əsas səbəbi elə bu olub.

Lakin filmin çəkiliş prosesində çox çətin anlar yaşanıb. Bildiyimiz ki, iki gəncin sevgisindən bəhs edən əsərdə sürücü obrazları çoxluq təşkil edir. Özü də yük maşını idarə etməli olan aktyorlar böyük çətinliklə üzləşirlər. Avtokaskadyorlardan hər kadrda istifadənin mümkün olmadığını nəzərə alan çəkiliş qrupu sükan arxasında olan aktyorların yanına peşəkar sürücü əyləşdirir. Lakin bu da qəzanın qarşısını ala bilmir. Belə ki, aktyorlardan birinin idarə etdiyi qabaqdakı “Kamaz” aşdıqdan sonra onun ardınca gələnlər də qəza vəziyyətindən çıxa bilməyərək, bir-birilərilə toqquşurlar. Filmin uğursuzluğunda, bəxtsizliyində əsas səbəblərdən biri də bu olub. Təsəvvür edin, çəkilişlər qalıb bir kənara, polislər baş verən qəza ilə bağlı aktyor, rejissor və çəkiliş qrupunun bəzi üzvlərini sorğuya alırdı.
Bəxtsiz filmin istehsalat taleyi də çox uğursuz oldu

 

Kəndililər”- Azərbaycan səsli kino tarixinin ilk nümunələrindən biri hesab olunur. Filmdə Mustafa Mərdanov, Ələsgər Ələkbərov, Möhsün Sənani, Rza Əfqanlı, Sidqi Ruhulla kimi böyük aktyorlar çəkilib. Amma Azərbaycan ekran tarixinin ilk böyük  nümunəsi olmağa layiq olan film uğursuzluğa düçar olur. Repressiayadan sonrakı  şəraitdə çəkilməsi az imiş kimi, bir tərəfdən də müharibə başlayır. Üstəlik, sonradan filmin bədii ssenarisi zəif kimi qiymətləndirilir və nə az-nə çox düz 20 epizod ssenaridən çıxarılır. Elə bu fakt filmin şikəst olmasına açıq-aşkar tutarlı səbəb ola bilər. Lakin Səməd Mərdanov mərd insan olduğundan sözündən geri dönmür. Necə olursa, olsun, filmi başa vurmaq istəyir. Bu dəfə isə əcəl imkan vermir. Ölümcül xəstəliyə tutulan rejissor filmi tamamlaya bilmir. Lakin öləcəyini bildiyindən, köməkçisi Beknazarova filmi tamamlamağı tapşırır. Beknazarov filmi tamamlasa da, artıq nə ovqat həmin ovqat olur, nə də film həmin film. Azərbaycan kino tarixində “Kəndlilər”in demək olar ki, heç izi-tozu da qalmayıb.

“Nizami”- Film bu gün də öz qüsurları ilə ən çox xatırlanan ekran əsərləri sırasındadır. Kino tənqidçiləri əsas nöqsan kimi filmin Nizami fəlsəfəsini çox səthi əks etdirməsində görürdülər. O zaman sovet ideologiyasının təsiri altında çox iş görmək sadəcə mümkün deyildi. Məsələn, yaradıcı heyətin də sonradan dediyinə görə, filmdən bir çox vacib kadrlar çıxarılıb. Onlardan ən vacibi olan isə Afaqla Nizaminin toy səhnəsidir. Həmidə Ömərova və Müslüm Maqomayevin canlandırdığı personajların toy səhnəsi Gəncədə lentə alınır. Nizami Afaqla evlənmək istərkən axund onun kəniz olduğunu bildirərək kəbini kəsmir, amma şeyx olan Nizami özü öz kəbinini kəsir. İnsanlar da Şeyx Nizaminin bu addımına laqeyd qalırlar. Toya Nizami ilə yaxın əlaqəsi olan yüksək zümrədən kimsə gəlmir. Amma səhnənin sonrakı gedişində əvvəlcə bir-iki nəfər, sonra isə xeyli sayda insan təşrif buyurur. Sadə zəhmət insanlarının ətrafında gözəl toy keçir. Hətta Afaq bir türk qızı kimi oğlanlarla bərabər rəqs edir. Nizami isə uzaqdan bu rəqsə əl çalır. Təəssüf ki, elə bu rəqsə görə səhnə filmdən çıxarılır. Bədii şura qəti şəkildə bildirir ki, bir müsəlman qadını öz toyunda  heç zaman rəqs edə bilməz. Cavab verirlər ki, Afaq əsl qıpçaq qızıdır. Qıpçaqlarda qadınlar kişilərlə bərabər döyüşər, qurşaq çəkər və rəqs edərlər. Amma bunların bir xeyri olmur. Milli düşüncə baxımından çox vacib olan kadr filmdən çıxarılır.

Hər halda Nizamini tanıtmaq uğrunda cəhd olsa da film “Xəmsə” səviyyəsindən dəfələrlə aşağıdır. Bu da təbiidir. Nizami kimi ensiklopedik zəkanın şəxsiyyətini bir filmdə nümayiş etdirmək qeyri-mümkün idi. Özü də nəzərə alsaq ki, bu film sovet dövründə çəkilən bir film olub. Həmin filmin ən uğurlu hadisəsi isə elə Müslüm Maqomayev faktoru olub. O biri aktyorların da düzgün seçimi, peşəkar ifası filmin zəif məzmununu ört-basdır etməyə çalışır. Amma həmin məzmun primitivliyi o dəqiqə hiss olunur.

Mavi dənizin sahilində”- Filmi birmənalı şəkildə uğursuz saymaq olar. Səbəbləri isə aşağıdakılardı: Əvvəla, bu, Azərbaycan kino tarixinin ilk səsli filmidir. Hamı ilk qaranquşun gözəl ekran nümunəsi olacağına çox inanırmır. Çünki o, böyük bir mərhələnin əsasını qoyacaqdı. Lakin bu, baş vermir. Filmə cəmi iki azərbaycanlı dəvət edilir. Onlardan biri rejissor assisenti- Səməd Mərdanov, o biri isə operator köməkçisi- Məmməd Əlili  (Qorxmaz Əlilinin atası). Birbaşa rus ruhunun məhsulu olan film Azərbaycan kinosuna səsdən başqa heç nə bəxş etmir. Həmçinin, filmdə yeganə qadın rolunun ifaçısı Yelena Kuzmina əsas rejissor Barnetin keçmiş həyat yoldaşı olub. Onların arasında olan pis münasibət film boyu da özünü göstərib. Qəfildən filmi unudub, şəxsi həyatlarını ortaya ataraq, mübahisələrə başlayarmışlar.

Qeyd: Modern.az mövzunu davam etdirəcək.

E.Nazimoğlu


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Gürcüstanda daha 3 nazirlik ləğv olunacaq
22.06.2018, 00:59

Gürcüstanda daha 3 nazirlik ləğv olunacaq

Nazirlər Kabineti ezamiyyə xərclərinin normalarını artırdı
22.06.2018, 00:48

Nazirlər Kabineti ezamiyyə xərclərinin normalarını artırdı

Beş ayda Azərbaycana 7294 avtomobil idxal edilib
22.06.2018, 00:29

Beş ayda Azərbaycana 7294 avtomobil idxal edilib

Azərbaycan neftinin 1 bareli 76 dollara çatır
22.06.2018, 00:13

Azərbaycan neftinin 1 bareli 76 dollara çatır

Dünya Çempionatı-2018: Xorvatiya Argentinaya şans vermədi
21.06.2018, 23:57

Dünya Çempionatı-2018: Xorvatiya Argentinaya şans vermədi

Heydər Əliyev Mərkəzinin parkında yoqa məşğələsi - FOTOLAR
21.06.2018, 23:37

Heydər Əliyev Mərkəzinin parkında yoqa məşğələsi - FOTOLAR

Dünya Çempionatı-2018: Qırmızı vərəqə alan futbolçu ölümlə hədələnir
21.06.2018, 23:20

Dünya Çempionatı-2018: Qırmızı vərəqə alan futbolçu ölümlə hədələnir

“Azərbaycan vətəndaşları qul deyil” - Çingiz Qənizadə:
21.06.2018, 23:06

“Azərbaycan vətəndaşları qul deyil” - Çingiz Qənizadə:

Metroda döyülən şortikli qız axtarılır
21.06.2018, 22:53

Metroda döyülən şortikli qız axtarılır

Gecə klubunda atışma: 2 ölü
21.06.2018, 22:42

Gecə klubunda atışma: 2 ölü

Qardaş türmədə görüşünə gəlməyən qardaşını bıçaqladı
21.06.2018, 22:29

Qardaş türmədə görüşünə gəlməyən qardaşını bıçaqladı

Şəmkirdə musiqiçilər qəzaya düşdü
21.06.2018, 22:14

Şəmkirdə musiqiçilər qəzaya düşdü

Azərbaycanda narkotik istifadəçiləri arasında azyaşlılar da var
21.06.2018, 21:58

Azərbaycanda narkotik istifadəçiləri arasında azyaşlılar da var

Paşinyana qarşı qaldırılan cinayət işi bağlanıb
21.06.2018, 21:43

Paşinyana qarşı qaldırılan cinayət işi bağlanıb

Şirkət rəhbəri işdə məhəbbət məcarasına görə istefaya getdi
21.06.2018, 21:30

Şirkət rəhbəri işdə məhəbbət məcarasına görə istefaya getdi

Bakıda körpənin boğazından qəpik belə çıxarıldı - Video
21.06.2018, 21:16

Bakıda körpənin boğazından qəpik belə çıxarıldı - Video

Dünya Çempionatı-2018: Fransaya uduzan Peru üçün də çempionat bitdi - VİDEO
21.06.2018, 20:59

Dünya Çempionatı-2018: Fransaya uduzan Peru üçün də çempionat bitdi - VİDEO

UNEC rektoru Akif Əlizadənin təkliflərini dəstəklədi
21.06.2018, 20:44

UNEC rektoru Akif Əlizadənin təkliflərini dəstəklədi

 “Ovannisyan axmaq şərhləri ilə insanları təəccübləndirir”-Vaqif Dərgahlı   
21.06.2018, 20:27

 “Ovannisyan axmaq şərhləri ilə insanları təəccübləndirir”-Vaqif Dərgahlı  

“Qarabağ” bu qapıçıya 600 min ödəməyə hazırdır
21.06.2018, 20:15

“Qarabağ” bu qapıçıya 600 min ödəməyə hazırdır

“Araz” supermarketin işçisinin qətl səbəbi ...
21.06.2018, 20:01

“Araz” supermarketin işçisinin qətl səbəbi ...

Neftçalada 19 yaşlı gənc özünü asdı
21.06.2018, 20:00

Neftçalada 19 yaşlı gənc özünü asdı

Füzulidə raket hissəsi tapılıb - FOTO
21.06.2018, 19:45

Füzulidə raket hissəsi tapılıb - FOTO

BMT-nin qətnamələrinin icrası ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrlərinə həvalə edilib
21.06.2018, 19:34

BMT-nin qətnamələrinin icrası ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrlərinə həvalə edilib

Azərbaycanda sosial müdafiə və sosial təminat xərcləri 7%-ə yaxın artırılır
21.06.2018, 19:22

Azərbaycanda sosial müdafiə və sosial təminat xərcləri 7%-ə yaxın artırılır

Vahid Ələkbərovdan neftin qiyməti ilə bağlı PROQNOZ - 100 dollara çatmayacaq
21.06.2018, 19:05

Vahid Ələkbərovdan neftin qiyməti ilə bağlı PROQNOZ - 100 dollara çatmayacaq

Onlar UNEC-i seçir
21.06.2018, 18:51

Onlar UNEC-i seçir

Abşeronda piyadanı avtomobil vurub öldürdü
21.06.2018, 18:49

Abşeronda piyadanı avtomobil vurub öldürdü

Azərbaycanda universitetin girişində sütunlu tavan çöküb
21.06.2018, 18:43

Azərbaycanda universitetin girişində sütunlu tavan çöküb

Baş nazirin birinci müavini vəzifəsindən azad edildi
21.06.2018, 18:39

Baş nazirin birinci müavini vəzifəsindən azad edildi

Sumqayıtda məcburi köçkün ailələri üçün tikilən bina bu il YEKUNLAŞACAQ
21.06.2018, 18:32

Sumqayıtda məcburi köçkün ailələri üçün tikilən bina bu il YEKUNLAŞACAQ

Dəmirçi-Lahıc avtomobil yolunun tikintisinə 13,7 milyon manat ayrılıb
21.06.2018, 18:26

Dəmirçi-Lahıc avtomobil yolunun tikintisinə 13,7 milyon manat ayrılıb

64800 şagird üçün keçirilən buraxılış imtahanı başa çatıb
21.06.2018, 18:23

64800 şagird üçün keçirilən buraxılış imtahanı başa çatıb

İçərişəhərdə gənc rəssamlar üçün incəsənət müsabiqəsi
21.06.2018, 18:18

İçərişəhərdə gənc rəssamlar üçün incəsənət müsabiqəsi

Cocuq Mərcanlıya daha 50 ailə köçürülüb
21.06.2018, 18:14

Cocuq Mərcanlıya daha 50 ailə köçürülüb

ARXİV
SORĞU
Hansı ölkə dünya çempionu olacaq?
Argentina(15.0%)
Braziliya(24.5%)
Almaniya(11.3%)
İngiltərə(3.14%)
Portuqaliya(11.9%)
İspaniya(4.40%)
Fransa(5.03%)
Belçika(1.88%)
Seneqal(3.14%)
Rusiya(19.4%)