27 iyun 2017, Çərşənbə
Ana Səhifə - REPORTAJ - Əfqanlaşmış sovet adamları - 30 il öncə bitən müharibənin əsirləri - FOTOLAR
Əfqanlaşmış sovet adamları - 30 il öncə bitən müharibənin əsirləri - FOTOLAR
07.04.2017, 13:51

Sovet arxivlərində Əfqanıstan müharibəsində itkin düşmüş 417 hərbçinin adı var. Onlardan 130-u Sovet İttifaqı dağılana qədər əsirlikdən azad olunmuş, 8 nəfər düşmən tərəfindən ələ alınmış, 21 nəfər isə heç zaman vətənlərinə geri qayıtmamış, qalanlarının taleyi isə sirr pərdəsi ilə örtülmüşdü.

Amma 1992-ci ildə, ABŞ müharibəsinin başa çatmasından illər sonra daha 163 sovet əsgərinin taleyi barədə Rusiyaya məlumatlar vermişdi.

 

Bir çox sovet əsgərləri əfqan torpağında müharibənin acılarını öz gözləri ilə görmüşdülər. Döyüşdə əsir düşərək xilas olmaq üçün İslamı qəbul edən şəxsdən tutmuş, könüllü olaraq mücahidlərə qoşulanlara qədər hər bir sovet əsgəri bu müharibənin faciəsini daha da artırmışdı. Müharibənin başa çatmasından 30 ilə yaxın vaxt keçsə də, əfqanlaşmış sovet adamları hələ də həmin illərin xatirəsini göz önündə canlandırırlar.

 

 

Özbəkistanlı Bəhrəddin Hakimov sovet ordusunun 101-ci moto-atacı alayında xidmət edirdi. 1980-ci ilin sentyabrında  Heratda baş verən döyüş zamanı ağır yaralanmış və yarımköçəri həyat tərzi sürən tayfa tərəfindən əsir alınmışdı. Şeyx Abdulla adını qəbul etmiş Bəhrəddin rus dilini tam unudub və loğmanlıqla məşğuldur. 2013-cü ildə onun taleyi barədə qohumlarına məlumat verilsə də, Şeyx Abdulla qohumları ilə görüşdükdən sonra yenidən Əfqanıstana dönmüşdü.

 

Əfqanların tutduğu ən məşhur əsir isə Qennadi Çevmadır. Ukraynanın Donetsk vilayətinin Torez şəhərində anadan olub. 1983-cü ildə Qunduz vilayətində xidmətə başlayan Çevma xidməti yerini tərk edərək yaxınlıqdakı kəndə baxmağa getmişdi. Kəndin yaxınlığında mühasirəyə alınan ukraynalı təslim olmağa məcbur edilmişdi. Ölüm qorxusu altında İslamı qəbul etməyə məcbur edilən Çevma heç zaman sovet əsgərlərinə qarşı atəş açmadığını demişdi. Sonralar sovet rəhbərliyi onu vətəninə geri çağırsa da, Çevma hərbi tribunala veriləcəyi qorxusu ilə nə Rusiya, nə də Ukraynaya geri dönməyə razı olmuşdu.

O, Qunduz vilayətində arvadı və bir neçə uşağı ilə birgə yaşayırdı, sürücülüklə məşğul idi. Yerli qadınla ailə həyatı quran Gennadi Çevma 2015-ci ildə vəfat edib.

 

Daha bir əfqanlaşmış sovet hərbçisi Aleksandr Levenets Ukraynanın Luqansk vilayətinin Melvadka kəndində andan olub. 1984-cü ildə Qunduz vilayətində yerləşən hərbi hissədən qaçaraq əfqan mücahidlərinə qoşulmuşdu. O bu addımı hərbi hissədəki dözülməz “dedovşina” ilə əlaqələndirmişdi. Əsgər yoldaşı Valeri Kuskovla birlikdə səhra komandiri Əmirullaha qoşulan Levenets İslamı qəbul edərək, Əhməd adını götürmüşdü. Kuskov döyüşlərin birində öldürülsə də, Levenets müharibənin sonuna qədər vuruşaraq, Əfqanıstanda yaşayır. Ailəli olan Levenets taksi sürücüsü kimi çalışır.

 

Sergey Krasnoperov Rusiyanın Kurqan şəhərində anadan olub. 1984-cü ildə ordu komandanlığı Krasnoperovu hərbi əmlakı mücahidlərə satmaqda şübhəli bilmişdi. Əfqan mücahidlərinə qoşulan sovet əsgəri nasaz artilleriya qurğularını və silahları təmir etməklə məşğul idi. Onun avtoriteti o qədər yüksək idi ki, bir müddət sonra Krasnoperovu komandir Əbdülrəşid Dustumun şəxsi mühafizəçisi təyin etmişdilər. Sonradan Nur Məhəmməd sdını götürərək Qor vilayətinin Çaqçaran şəhərində yaşayır və 6 uşaq sahibidir.

 

Nikiolay Vırodov mücahidlərin tərəfinə keçmiş daha bir ukraynalıdır. 1981-ci ildə Əfqanıstandakı döyüşlərə könüllü qatılan Vırodov 3 ay sonra əsir düşmüşdü. Onun sözlərinə görə, gözləri önündə 70 dinc əfqanın güllələnməsi onu bu addımı atmağa sövq etmişdi. Nəsrətulla Məhmədulla adını götürən Vırodov bombaçı kimi bir çox əməliyyatlarda iştirak etmişdi.

1996-cı ildə Ukraynanın Xarkov şəhərinə köçən Vırodov buradakı həyata alışa bilmədiyi üçün yenidən Əfqanıstana geri dönmüşdü.

 

Vüqar İSMAYILOV


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
27.06.2017, 22:08

Prezident bir gündə 30 toy və 20 sünnətdə iştirak edib

27.06.2017, 21:25

Türkiyə daha 3 şəhid verdi  

27.06.2017, 21:20

Qəzada ölənlərin kimliyi bilindi: biri şirkət rəhbəri, digəri TV əməkdaşı - YENİLƏNİB

27.06.2017, 21:00

Bu 12 əlamət sizdə varsa, HƏKİMƏ MÜRACİƏT EDİN

27.06.2017, 20:58

“Tam məxfi” qrifli qovluğun açılması ilə Stalinin kokaindən istifadə etməsi təsdiqlənib... - MARAQLI  

27.06.2017, 20:52

Kim ki yüz il yaşamırsa... - Daxili orqanları cavan saxlayan HƏYAT CÖVHƏRİ

27.06.2017, 20:49

Azərbaycan səfiri etimadnaməsini Braziliya Prezidentinə təqdim edib 

27.06.2017, 20:25

Varşavada Azərbaycan-Polşa biznes forumu keçirilib

27.06.2017, 20:18

İlham Əliyev Polşa Senatının marşalı ilə görüşüb

27.06.2017, 20:00

İcra başçısı ön xəttədki hərbi hissəyə sovqat apardı

27.06.2017, 18:11

Mehriban Əliyeva “Dörd yüz mindən çox məcburi köçkün iş yeri ilə təmin edilib”

27.06.2017, 18:03

Birinci vitse-prezident köçkün ailələrinə yeni mənzillərin verilməsi mərasimində iştirak edib

27.06.2017, 17:53

TAP-ın rəhbəri dəyişib

27.06.2017, 17:49

Gürcüstan prezidenti Poroşenkodan Saakaşvilinin geri qaytarılmasını istəməyəcək

27.06.2017, 17:35

Goranboy sakinini ilan sancıb

27.06.2017, 17:22

"Azərbaycanın enerji resursları Avropanın enerji təhlükəsizliyinə öz dəyərli töhfəsini verəcək"

27.06.2017, 17:16

Polşa prezidenti: " Azərbaycanla Polşa arasında birbaşa dəmir yolu xətti yaradılmasını çox istərdik"

27.06.2017, 17:06

Saatlı və Kürdəmirdə yanğın

27.06.2017, 16:50

Dənizdə batmaq təhlükəsi ilə üzləşən şəxs xilas olundu

27.06.2017, 16:33

Ermənistan hərbi rəhbərliyinin nitqi niyə tutuldu...  

27.06.2017, 16:13

Azərbaycan və Polşa Prezidentləri mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər

27.06.2017, 16:05

İlham Əliyev Varşavada “Naməlum əsgər” abidəsini ziyarət etdi

27.06.2017, 16:02

Evə basqın edib ana və qızını bıçaqlayan şəxs tutuldu

27.06.2017, 15:10

Azərbaycan-Polşa sənədləri imzalanıb 

27.06.2017, 14:19

Ağcabədi sakini əməliyyat masasında öldü  

27.06.2017, 14:14

Qəndab Quliyeva dəfn olundu

27.06.2017, 14:06

Azərbaycan nefti cüzi bahalaşdı

27.06.2017, 14:00

“İş adamlarına səslənirəm, Xocalı soyqırımını Danimarka parlamentinin müzakirəsinə çıxarmaq istəyirik” – MÜSAHİBƏ

27.06.2017, 13:43

Bakıda 32 eldar şamını kəsdilər - nazirlik polisə müraciət etdi

27.06.2017, 13:41

İlham Əliyev və Andjey Duda bir-birinə hədiyyələr verdilər

27.06.2017, 13:06

Sabahın havası - Bakıda 34 dərəcə isti olacaq

27.06.2017, 13:01

Azərbaycan və Polşa prezidentlərinin təkbətək görüşü oldu

27.06.2017, 12:58

Ötən gün Azərbaycanda baş verən yol qəzalarının statistikası...

27.06.2017, 12:35

İlham Əliyevin Varşavada rəsmi qarşılanma mərasimi olub

27.06.2017, 12:20

Ukrayna Müdafiə Nazirliyinin yüksək rütbəli zabiti öldürüldü - FOTOLAR  

ARXİV
SORĞU
Qeyri-sabit hava şəraiti sizə necə təsir edir?
- İstilərdən canımız qurtarıb(14.5%)
- Dənizə gedə bilmirik(17.7%)
- Səhhətimizə mənfi təsir edir(19.3%)
- Əhvalım xoşallanır(12.9%)
- Məhsul qıtlığı yaranır(12.9%)
- Təsərrüfatıma ziyan dəyir(3.22%)
Yağış, dolu ruzi-bıərəkətdir(19.3%)