17 avqust 2017, Cümə axşamı
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - 12 - 04 - Uçuş tarixi ilə “Volqa”sının nömrəsi eyni olan Qaqarinin müəmmalı ölümü... - MARAQLI
12 - 04 - Uçuş tarixi ilə “Volqa”sının nömrəsi eyni olan Qaqarinin müəmmalı ölümü... - MARAQLI
12.04.2017, 09:56

12 aprel Ümumdünya Aviasiya və Kosmonavtika Günüdür. 1961-ci ilin aprelin 12-də SSRİ vətəndaşı Yuri Qaqarin bəşər tarixində ilk dəfə kosmosa uçub. Kosmonavtın uçuşu 108 dəqiqə davam edib. Qaqarin bununla kosmosun fəthi erasının əsasını qoyub.

Kosmosun ilk dəfə fəth edilməsində SSRİ-nin adını dünyada birinciliyə gətirən Yuri Qaqarin uçuşa son dəqiqələr qalmışa qədər məhz bu “səfər”ə onun seçiləcəyini özü də bilməyib. Namizədlərin sayı əvvəlcə 20, sonra isə 6 nəfər olub. Kimin kosmosa uçacağı isə tam məxfi saxlanılıb.

Modern.az saytı uçuş tarixi ilə avtomobilinin nömrəsi eyni olan Yuri Qaqarinin müəmmalı ölümü ahqda yazını təqdim edir...

1961-ci ilin 12 aprel günü tarixə kosmosa ilk uçuş günü düşüb.

Kosmosa uçuş niyə məhz aprelin 12-ə planlaşdırılıb? Çünki 1961-ci ilin aprel ayının sonunda Amerikada kosmosa uçuşun baş tutacağı haqqında SSRİ rəhbərliyində məlumat olub. Bu səbəbdən də amerkalıları qabaqlamaq üçün vaxtından əvvəl hazırlıq işlərinə son qoyulub. Uçuş 12 aprel 1961-ci ildə Baykonur start məntəqəsində baş verib. "Vostok" gəmisində uğurla kosmosa çıxan Yuri Qaqarin göydə 108 dəqiqə dövr etdikdən sonra müvəffəqiyyətlə qayıdıb. Uçuş istənilən nəticəni versə də problemlər də yaşanıb. “Vostok” gəmisinin bölünməsi məlum olmayan səbəblərdən 10 dəqiqə gec baş tutub. Bunun nəticəsində də Yuri Qaqarin nəzərdə tutulduğu yerdən təxminən 110-120 km aralıda yerə enib. Elə həmin andaca Qaqarini xüsusi təyyarə ilə Moskvaya gətiriblər. Onu “Vnukovo” hava limanında Xruşov şəxsən qarşılayıb. 

Kocmonavt Nikita Xruşova uçuşun müvəffəqiyyətlə başa çatması haqqında məruzə edib. Sonra isə Kremldə 108 dəqiqəlik gərginliyi çıxarmaq üçün ziyafət stolları açılıb. Həmin gün Qızıl meydanda yüz minlərlə insan bu hadisəni əsl bayram kimi qeyd ediblər.

 


Baş leytenant rütbəsi ilə kosmosa uçan Yuri Qaqarin yerə enəndə artıq mayor rütbəsində olub. Nikita Xruşov müdafiə nazirinə göstəriş verib:

- Qaqarinin rütbəsini artırın.

Nazir isə bu məsələnin artıq həll olunduğunu söyləyib:

- Nikita Sergeyeviç, mən artıq Yuri Qaqarinin kapitan rütbəsi alması ilə bağlı əmr imzalamışam.

- Böyük səhvə yol vermisən, kapitan yox mayor rütbəsi.

Namizədlər arasında Yuri Qaqarinin seçilməsi onun sadə bir ailədən olması idi. Yuri Qaqarin 1934-cü ildə Smolensk vilayətində kəndli ailəsində anadan olub. Onun atası Aleksey Qaqarin dülgər, anası Anna Qaqarina isə heyvandarlıqla məşğul idi. O, 1941-ci ildə orta məktəbə gedib, 24 may 1945-ci ildə ailəsi ilə birlikdə Qjatsk şəhərinə köçüblər. 1951-ci ildə Yuri orta ixtisas məktəbini bitirərək metaltökmə üzrə ixtisasa yiyələnib. Həmin ilin avqustunda Qaqarin Saratov sənaye texnikumuna daxil olub və oktyabr ayından Saratov aeroklubunun üzvüyünə yazılıb. 1955-ci ildə təhsilini əla qiymətlərlə başa vuraraq Yak-18 təyyarəsində ilk dəfə sərbəst uçuş edib. 27 oktyabr 1955-ci ildə Qaqarin əsgərliyə çağırılıb və Orenburqdakı 1-ci hərbi aviasiya məktəbinə göndərilib. 25 oktyabr 1957-ci ildə həmin məktəbi bitirib. 9 dekabr 1959-cu ildə Yuri Qaqarin ərizə ilə kosmonavtlığa namizədlərin siyahısına götürülməyi xahiş edib. O iki tibbi ekspertizanı keçdikdən sonra 1960-cı ildən general Verşinin əmri ilə kosmik uçuşlar üçün hazırlıq komandasına qəbul edilib.

 


Yuri Qaqarin kosmosu fəth edəndə cəmisi 27 yaşı olub. 108 dəqiqə “göylərin qonağı” olmaq onun həyatını tamamilə dəyişib. Dünyanın ən populyar adamına çevrilən kosmonavt istər xarici ölkələrdə, istərsə də sovetlər birliyində saysız-hesabsız görüşlər keçirib. 

14 aprel 1961-ci ildə o SSRİ-nin ən yüksək təltifinə, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülüb. Bununla yanaşı, Qaqarinin mükafatlandırılması ilə bağlı SSRİ Nazirlər Sovetinin qərarı olub. Qərara əsasən Yuri Qaqarinə 4 otaqlı mənzil, “Volqa” avtomobili, mebel və bütün ailə üzvlərinə xaricdə istehsal olmuş yay-qış geyimləri verilib. Kosmonavtın “Volqa”sının nömrəsi 12-04 YuAQ olub ki, bu da onun uçuş tarixini, adını, atasının adını və soyadını əks etdirib.

 

İngiltərəyə səfəri zamanı şahzadə ikinci Yelizaveta Qaqarini ziyafətə dəvət edib. Şahzadə həmçinin saray qaydalarını pozaraq onunla şəkil çəkdirib. O bunu belə əsaslandırıb ki, Qaqarin yerin adamı deyil, göylər adamı ilə şəkil çəkdirmək isə saray qaydalarına zidd deyil. Bu ziyafətdə Qaqarin bir az narahatçılıq da keçirib. Sovet adamı üçün hədsiz zəngin görünən süfrədə o qədər çəngəl, bıçaq, qab-qacaq olub ki, Qaqarin bunlardan necə istifadə olunmasında çətinlik cəkib. Buna görə də o gözləyib ki, əvvəlcə şahzadə yeməyə başlasın və o da ona baxıb hərəkət etsin. Tərslikdən şahzadə də onu gözləyib. Çıxılmaz vəziyyətdə qalan kocmonavt deyib:

- Bilirsiniz, mən adi bir təyyarəçiyəm. Belə zəngin süfrə arxasında özümü necə aparmağı mənə öyrətməyiblər.

İkinci Yelizaveta gülümsəyərək cavab verib:

- Mister Qaqarin, açığını deyim ki, saraylarda böyüməyimə baxmayaraq mən də bu süfrə ləvazimatlarından necə istifadə edildiyini bilmirəm. Ona görə də kimə necə rahatdırsa gəlin elə də yeyək.

 


Yuri Qaqarin ictimai işlərdə fəallıq göstərib, ölkənin ictimai həyatında yaxından iştirak edib. O SSRİ Ali Sovetinin deputatı olub. Gənclərin yaxın dostuna çevrilən Yuri Qaqarin komsomolçularla da işgüzar əlaqələrdə olub. Kosmonavtın o dövrdə Ümumittifaq Komsomol komitəsində işləyən azərbaycanlı Əbdürrəhman Vəzirovla birgə çəkdirdiyi şəkil də buna sübutdur.

 

Onun ən böyük arzularından biri ilk dəfə Ayı fəth etmək olub. Ancaq onu bir müddət uçuşlarda iştirak etməyə icazə verməyiblər. Elə bu müddətdə də bütün qapılar üzünə açıq olan Yuri Qaqarin içkiyə, əyləncələrə qurşanıb. Təbii ki, bu da onun fiziki hazırlığına kifayət qədər mənfi təsir göstərib. Ancaq Qaqarin düşdüyü bu vəziyyətdən tez də geri dönməyi bacarıb və yenidən məşqlərə başlayıb. 
Növbəti sınaq uçuşlarının birində isə, 1968-ci il martın 27-də saat 10:18-də Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Vladimir Sereginlə Çkalovsk aeroportundan qalxan Yuri Qaqarin 34 yaşında qəzaya uğrayaraq həlak olub.

 

Bu qəza və Yuri Qaqarinin ölümü bu günə kimi də müəmmalı olaraq qalır. Bu hadisə ilə bağlı bir çox versiyalar – düzgün verilməyən hava proqnozu, kosmonavtların sağlamlıq durumunun qaydada olmaması, texniki nasazlıq, qeyri-düzgün idarəetmə və hətta siyasi motiv mövcuddur.

Kosmosu fəth edən ilk kosmonavt Yuri Qaqarin Moskvada Kreml divarlarında dəfn olunub.

 

İlham Cəmiloğlu

 


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Həmsədrlər prezidentlərin növbəti görüşünə hazırlıq görür
17.08.2017, 22:42

Həmsədrlər prezidentlərin növbəti görüşünə hazırlıq görür

Ağ rəngli qidalardan çox istifadə edin – VANQADAN SAĞLAMLIQ TÖVSİYƏLƏRİ
17.08.2017, 22:28

Ağ rəngli qidalardan çox istifadə edin – VANQADAN SAĞLAMLIQ TÖVSİYƏLƏRİ

Barselonada terror törədənin kimliyi bilindi
17.08.2017, 22:13

Barselonada terror törədənin kimliyi bilindi

Göygöldə həyat yoldaşı və qayınanasını qətlə yetirən şəxs tutuldu, Yenilənib
17.08.2017, 21:59

Göygöldə həyat yoldaşı və qayınanasını qətlə yetirən şəxs tutuldu, Yenilənib

Xaş süfrəsindən sonra Heydər Əliyevin qarşısında “bəhanələr” axtaran TƏKRARSIZ MÜSLÜM MAQOMAYEV
17.08.2017, 21:32

Xaş süfrəsindən sonra Heydər Əliyevin qarşısında “bəhanələr” axtaran TƏKRARSIZ MÜSLÜM MAQOMAYEV

"İt uşağın başından çeynəməyə başladı" - Hadisə şahidi, Video
17.08.2017, 21:16

"İt uşağın başından çeynəməyə başladı" - Hadisə şahidi, Video

Barselonada terror: 13 nəfər öldü, Yenilənib
17.08.2017, 21:07

Barselonada terror: 13 nəfər öldü, Yenilənib

Bakı-Tbilisi-Ceyhan üzrə əsaslı xərclər 2,6 dəfə azalıb
17.08.2017, 20:56

Bakı-Tbilisi-Ceyhan üzrə əsaslı xərclər 2,6 dəfə azalıb

Azərbaycan Rusiya ilə məsləhətləşmələr aparıb
17.08.2017, 20:29

Azərbaycan Rusiya ilə məsləhətləşmələr aparıb

Dağıstanda partlayış: 2 ölü
17.08.2017, 20:15

Dağıstanda partlayış: 2 ölü

Azərbaycanla ABŞ arasında hərbi tibb sahəsində əməkdaşlıq
17.08.2017, 19:41

Azərbaycanla ABŞ arasında hərbi tibb sahəsində əməkdaşlıq

UEFA “Qarabağ”ın futbolçusu ilə bağlı qərarını açıqlayıb
17.08.2017, 18:56

UEFA “Qarabağ”ın futbolçusu ilə bağlı qərarını açıqlayıb

“John Deere” şirkəti Azərbaycanla əməkdaşlıq edəcək
17.08.2017, 18:45

“John Deere” şirkəti Azərbaycanla əməkdaşlıq edəcək

Dövlət çevrilişinə cəhd Türkiyəyə 17 milyard dollar ziyam vurub
17.08.2017, 18:40

Dövlət çevrilişinə cəhd Türkiyəyə 17 milyard dollar ziyam vurub

ABB-nin restrukturizasiya planı yerli məhkəmə tərəfindən təsdiqlənib
17.08.2017, 18:31

ABB-nin restrukturizasiya planı yerli məhkəmə tərəfindən təsdiqlənib

Sudan Prezidenti Azərbaycanın dövlət başçısını təbrik edib
17.08.2017, 18:17

Sudan Prezidenti Azərbaycanın dövlət başçısını təbrik edib

BP-də nə qədər azərbaycanlı çalışır?
17.08.2017, 18:08

BP-də nə qədər azərbaycanlı çalışır?

Prezident Ağsudakı yol tikintisinə 5,8 milyon manat ayırdı
17.08.2017, 17:45

Prezident Ağsudakı yol tikintisinə 5,8 milyon manat ayırdı

Boliviyanın xarici işlər naziri Azərbaycana gəlir
17.08.2017, 17:31

Boliviyanın xarici işlər naziri Azərbaycana gəlir

Dollar və manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ
17.08.2017, 17:10

Dollar və manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ

Sumqayıtda binada yanğın: sakinlər təxliyə olundu
17.08.2017, 16:50

Sumqayıtda binada yanğın: sakinlər təxliyə olundu

Prezidentlərin övladları Bakıya gələcək
17.08.2017, 16:27

Prezidentlərin övladları Bakıya gələcək

BP Azərbaycanda qaz hasilatını azaltdı
17.08.2017, 16:25

BP Azərbaycanda qaz hasilatını azaltdı

Yəməndə ABŞ səfirliyinin əməkdaşları əsir götürüldü
17.08.2017, 16:19

Yəməndə ABŞ səfirliyinin əməkdaşları əsir götürüldü

Türkiyə Hərbi Dəniz Qüvvələrinin komandanı istefa verdi
17.08.2017, 16:13

Türkiyə Hərbi Dəniz Qüvvələrinin komandanı istefa verdi

Kamal Abdulla Polşa xarici işlər nazirinin müavini ilə görüşüb
17.08.2017, 15:55

Kamal Abdulla Polşa xarici işlər nazirinin müavini ilə görüşüb

Gədəbəydə peşə kursları təşkil edildi
17.08.2017, 15:51

Gədəbəydə peşə kursları təşkil edildi

Qurban bayramı namazının vaxtı açıqlandı
17.08.2017, 15:43

Qurban bayramı namazının vaxtı açıqlandı

Kəmaləddin Heydərov vitse-prezident təyin edildi
17.08.2017, 15:29

Kəmaləddin Heydərov vitse-prezident təyin edildi

Sumqayıtda it dişləyən 5 yaşlı uşaq öldü
17.08.2017, 15:20

Sumqayıtda it dişləyən 5 yaşlı uşaq öldü

4G-dəstəkli LG FLEX 2 smartfonu indi yarı qiymətə
17.08.2017, 15:08

4G-dəstəkli LG FLEX 2 smartfonu indi yarı qiymətə

Həbsxanadakı davaya rəsmi MÜNASİBƏT
17.08.2017, 14:58

Həbsxanadakı davaya rəsmi MÜNASİBƏT

“Gənclərin Simulyasiya Akademiyası” davam edir
17.08.2017, 14:51

“Gənclərin Simulyasiya Akademiyası” davam edir

Sumqayıtda 10 nəfəri it dişləyib - 5 yaşlı qız ölümcül vəziyyətdədir
17.08.2017, 14:42

Sumqayıtda 10 nəfəri it dişləyib - 5 yaşlı qız ölümcül vəziyyətdədir

Fəzail Ağamalının səhhəti normaldır - AÇIQLAMA
17.08.2017, 14:39

Fəzail Ağamalının səhhəti normaldır - AÇIQLAMA

ARXİV
SORĞU
Benzini hansı yanacaqdoldurma məntəqəsindən alırsınız?
Azpetrol-dan(50.5%)
SOCAR-dan(6.89%)
Lukoil-dan(16.0%)
Bunların heç birindən - başqasından(26.4%)