24 may 2018, Cümə axşamı
Ana Səhifə - MEDİA - Türkiyədəki referendum nə vəd edir? –Azərbaycanlı jurnalistlərin CAVABI
Türkiyədəki referendum nə vəd edir? –Azərbaycanlı jurnalistlərin CAVABI
15.04.2017, 10:14

Aprel ayının 16-da Türkiyədə konstitusiyaya dəyişiklik edilməsi  üçün referendum keçiriləcək. Referendumda konstitusiyaya 18 dəyişiklik təklif olunur.  Referendumdan “hə” çıxarsa, Türkiyədə prezident səlahiyyətləri artırılacaq.

Modern.az Türkiyədəki  vəziyyətlə bağlı azərbaycanlı jurnalistlərin fikrini öyrənməyə çalışıb.

 

APA TV-nin baş direktoru Vüqar Hüseynov bildirib ki, referendumda son sözü vətəndaşlar deyəcək.

 

“Mənim referendumun nəticələri ilə bağlı bəzi təxminlərim var. Konstitusiyaya 18 dəyişiklik təklif olunur və bu dəyişikliklər paket şəklində səsverməyə çıxarılıb. Mən hesab edirəm ki, 53 faizlə  qutudan “Evet” cavabı çıxacaq. Nəticənin çıxmasında media gücünün iqtidarın əlində olmasının güclü təsiri var. Faktiki olaraq iki il ərzində təbliğat dönəmində çox ciddi kampaniya apara biliblər. Bunun qarşılığında konstitusiya dəyişikliklərin əleyhinə çıxan qüvvələrin həm birgə kampaniya aparmaq cəhdləri olmayıb, həm də digər tərəfdən onların apardığı kampaniya əsasən sosial şəbəkə üzərindən olub. Media imkanlarından istifadəyə görə qutudan “Evet” çıxma ehtimalı artır”.

 

Meydan TV-nin əməkdaşı Natiq Cavadlı deyib ki, türk xalqının istəyi həyata keçməlidir.

 

“Türkiyənin gələcəyi xeyrdədir. Əgər Türkiyə xalqı referendumda “xeyr” deyərsə, Türkiyə demokratikləşəcək, bir nəfərin hakimiyyəti olmayacaq. Hazırda Türkiyədə 100-dən çox jurnalist həbsdədir,  “Cumhuriyyət” qəzetinin 12 əməkdaşına ömürlük həbs vermək istəyirlər. Türkiyə “evet” deməklə heç nə qazanmayacaq. Bir nəfərin hakimiyyəti heç bir ölkəyə gələcək vəd etmir. Avropa ötən əsrin 30-cu, 50-ci, 60-cı illərində bu mərhələni keçdi, heç nə qazanmadı. Mussolini, Hitler nə qazandılar?

 

Türkiyə onlardan ibrət dərsi götürməlidir. Ən yaxşısı budur ki, Türkiyə tam demokratikləşsin, mətbuat azad olsun. Belə olan halda QHT sektorunda inkişaf olacaq, yatırımlar olacaq, Türkiyə daha da inkişaf edəcək. Ərdoğan 2002-ci ildə hakimiyyətə gələndə hər şey yaxşı idi, iqtisadiyyata yatırım artırdı, ölkənin borcları azalırdı, ölkədə sahibkarlıq daha çox inkişaf edirdi, ölkə demokratikləşirdi. Hər şey 2008-2009-dan sonra dəyişdi. Məsələyə biraz qlobal yanaşmaq lazımdır. Qərb dövlətləri tərəfindən Türkiyəyə heç bir təzyiq yoxdur, Türkiyənin öhdəlikləri var  onu yerinə yetirməlidir. 2009-cu ildən sonra Türkiyədə bütün layihələr puça gedir. Bu,  Ərdoğanın siyasətidir, əvvəl yaxşı idi sonra pisləşdi”.

 

Haqqın.az saytının əməkdaşı Zaur Rəsulzadə:

 

“1923-cü ildən sonra Türkiyə ilk dəfədir ki, belə böyük konstitusiya dəyişikliyinə gedir. Atatürkün qoyduğu rejim dəyişmək üzrə gedir. Atatürk “hakimiyyət millətindir” ifadələrini istifadə edib, bunu yerinə yetirən qurum isə parlamentdir. Əgər referendum qəbul olunarsa Türkiyədə prezident birbaşa söz sahibi olacaq. Hazırkı dövrdə referendumdan “hə” çıxması Türkiyə üçün lazımlıdır, Türkiyə çox qeyri-stabil regiondadır. Türkiyənin qonşuları Suriya, İran, İranda Amerika əməliyyatlar keçirir, yeni kürd dövlətinin yaranması gündəmə gəlib və buna görə də Türkiyədə bir əldən idarə etmə sistemi yaradılmalıdır. Əsas odur ki, prezident Atatürkün qoyduğu rejimdən qırağa çıxmasın”.

 

Strateq.az saytının redaktoru Xaqani Səfəroğlu:

 

“Referendum Türkiyə dövlətinin daxili məsələsidir. Qardaş ölkənin vətəndaşları səs verməklə öz münasibətlərini ortaya qoyacaqlar. Nəticəsindən asılı olmayaraq biz bu prosesin Türkiyəyə siyasi sabitlik gətirməsini arzulayırıq. Bu gün dünyada mövcud olan gərginlik dövlətlərin çoxunu çətin vəziyyətdə qoyub. Klassik beynəlxalq siyasət prinsipləri haradasa arxa plana keçib. Türkiyə isə həddən artıq ağır coğrafi məkanda yerləşir. Azərbaycan bir sıra geopolitik prioritetlərini qardaş ölkə vasitəsi ilə yaxud onunla birgə müəyyənləşdirir. Odur ki, Türkiyənin daxili siyasi həyatında harmoniya və sabitlik bizim üçün arzuolunandır.

 

Bütün hallarda prosesləri və seçkinin taleyini türk seçicisinin iradəsi həll edəcək. Bizə isə yalnız prosesləri kənardan izləmək və türk seçicisinin iradəsinə hörmətlə yanaşmaq  qalır”.

 

“Yeni Müsavat” qəzetinin əməkdaşı Zahid Səfəroğlu:

 

“Əksər siyasi təhlilçilərə görə də prezidentli üsul-idarəçilik mövcud regional və beynəlxalq şərtlər, bölgədə gedən mürəkkəb və təhlükəli proseslər fonunda qardaş ölkə üçün daha məqbuldur. Ona görə ki, indikindən xeyli mükəmməl və çevik idarəçilik forması vəd edir. Belədirsə, niyə də ən yaxşısına, daha güvənlisinə doğru gedilməsin, can atılmasın?

 

Yəni bu, qətiyyən konkret bir şəxsin - hazırkı prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın hakimiyyət hərisliyindən deyil, sürətlə dəyişən dünyamızda dövlətçiliyi daha effektli və proqnozayatımlı eləmək amacından doğan addımdır. Başqa sözlə, konstitusiyaya dəyişiklik zərurəti korporativ maraqların fövqündə duran reforma olmaqla, sırf irəliyə hesablanıb.

Ərdoğan, AKP iqtidarı bu gün var, sabah yoxdur. Fəqət, Türkiyə dövləti var, olacaq, yaşayacaq. O üzdən çox önəmlidir ki, bu dövlət növbəti iqtidarlara və nəsillərə indikindən güclü, indikindən modern bir idarəçilik sistemi və təcrübəsi saxlasın

16 aprel referendumunun əhəmiyyətini Türkiyənin güclənməsini istəməyən, Türkiyəni sevməyən bəzi xarici çevrələrin reaksiyasından da asanca görmək olar. Ərdoğana antipatiya ilə məharətlə pərdələnmiş bu əndişənin arxasında əslində məkrli bir anti-Türkiyə hədəfi dayanır”.

 

“Türküstan” qəzetinin baş redaktoru Aqil Camal:

 

"Qardaş Türkiyədə Cumhurbaşqanlığı (Prezident üsuli-idarəsi) sisteminə keçidlə bağlı keçiriləcək referendum 2012-ci ildən başlanan və hər seçkidə bir qədər də üstünlük qazanan siyasi kursun məntiqi davamıdır. Referendumda sandıqdan “evet" çıxacağı şübhəsizdir. Bu yalnız ona görə deyil ki, prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan bu dəyişikliyi dəstəkləyir və cəmiyyətdə onun tərəfdarları çox olduğu üçün dəyişikliklər qəbul olunacaq. Əlbəttə, bu başlıca faktordur.

 

Bunlardan biri Milliyətçi Hərəkat Partiyası, onun lideri Dövlət Bağçalının mövqeyidir. MHP lideri partiyanın heç də bütün qatlarında həzm olunmayan bir mövqe ortaya qoyaraq gözlənilən dəyişikliklərə dəstək verdi. Bu da Türkiyə siyasi sisteminin aparıcı ünsürlərindən biri olan milliyətçi cameənin "evet" səsinin yanında yer almasına səbəb oldu.

 

Toplumda ölkənin gələcəyini düşünən bir kəsim də var ki, onlar da ürəkdən olmasa belə dəyişiklikləri dəstəkləmək məcburiyyətindədirlər. Çünki, bilirlər ki, hazırkı hakim iradənin əksinə "sandıq"dan sürpriz bir nəticə çıxsa, bu ölkədə ciddi təlatümlərə səbəb ola bilər. O üzdən, onlar da "evet" deyənlər sırasında olacaqlar. Bunları nəzərə alaraq referendumda dəyişikliklərə böyük səsçoxluğu ilə "evet" deyiləcəyi şübhə doğurmur".

 

Qafar Ağayev


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
AXC parlamentinin baş tutmayan iclasları – Maraqlı səbəblər və müəmmalar
24.05.2018, 00:42

AXC parlamentinin baş tutmayan iclasları – Maraqlı səbəblər və müəmmalar

Pompeo: Rusiyanı yeni sanksiyalar gözləyir
24.05.2018, 00:12

Pompeo: Rusiyanı yeni sanksiyalar gözləyir

Səddamın yaxtası otelə çevrildi – VİDEO
24.05.2018, 00:05

Səddamın yaxtası otelə çevrildi – VİDEO

ABŞ-da məhkəmə Trampa "Twitter"də onu tənqid edənləri bloklamağı qadağan edib
24.05.2018, 00:00

ABŞ-da məhkəmə Trampa "Twitter"də onu tənqid edənləri bloklamağı qadağan edib

Xərçəng epidemiyasının əsas səbəbi açıqlandı
23.05.2018, 23:45

Xərçəng epidemiyasının əsas səbəbi açıqlandı

İki milyarda yaxın insan kökələcək – PROQNOZ
23.05.2018, 23:37

İki milyarda yaxın insan kökələcək – PROQNOZ

Ramazanın 8-ci günü: dua, imsak və iftar vaxtı
23.05.2018, 23:27

Ramazanın 8-ci günü: dua, imsak və iftar vaxtı

Azərbaycan neftinin qiyməti qalxdı - bir barel 81 dollar 
23.05.2018, 23:13

Azərbaycan neftinin qiyməti qalxdı - bir barel 81 dollar 

Spiker institut direktorunu təltif etdi
23.05.2018, 23:00

Spiker institut direktorunu təltif etdi

İrana gedən azərbaycanlıların sayı artıb
23.05.2018, 22:58

İrana gedən azərbaycanlıların sayı artıb

Evin tək oğlu əsgər getməlidir? - Rəsmi 
23.05.2018, 22:46

Evin tək oğlu əsgər getməlidir? - Rəsmi 

İspaniyada partlayış olub, ölənlər və yaralananlar var
23.05.2018, 22:38

İspaniyada partlayış olub, ölənlər və yaralananlar var

Oğuzda Meşə təsərrüfatı idarəsinin ərazisində yanğın olub
23.05.2018, 22:35

Oğuzda Meşə təsərrüfatı idarəsinin ərazisində yanğın olub

Sabah bu ölkədə nüvə poliqonu söküləcək
23.05.2018, 22:28

Sabah bu ölkədə nüvə poliqonu söküləcək

Bərdədə 18 yaşlı qız intihar edib
23.05.2018, 22:25

Bərdədə 18 yaşlı qız intihar edib

Skripal ilk müsahibəsini verdi
23.05.2018, 22:20

Skripal ilk müsahibəsini verdi

Nazir Avropa İttifaqını qarğadı 
23.05.2018, 22:13

Nazir Avropa İttifaqını qarğadı 

Sosial şəbəkələrin  məşhur müəllimi polisə çağırıldı
23.05.2018, 21:58

Sosial şəbəkələrin  məşhur müəllimi polisə çağırıldı

Dünya çempionu həbs oluna bilər
23.05.2018, 21:49

Dünya çempionu həbs oluna bilər

Bakıda intiharın qarşısı alınıb
23.05.2018, 21:39

Bakıda intiharın qarşısı alınıb

Modemləri sıradan çıxaran yeni virus yayılıb
23.05.2018, 21:29

Modemləri sıradan çıxaran yeni virus yayılıb

ABŞ ordusunun təyyarəsi qəzaya uğrayıb
23.05.2018, 21:17

ABŞ ordusunun təyyarəsi qəzaya uğrayıb

Çingiz Qənizadə: “Rüstəm İbrahimbəyov böyük qardaşların yanında yaxşı olmaq üçün öz xalqını aşağılayır”
23.05.2018, 20:51

Çingiz Qənizadə: “Rüstəm İbrahimbəyov böyük qardaşların yanında yaxşı olmaq üçün öz xalqını aşağılayır”

Dövlət Komitəsinin sədri  Türkiyə parlamentinin spikeri  ilə  görüşdü 
23.05.2018, 20:37

Dövlət Komitəsinin sədri  Türkiyə parlamentinin spikeri  ilə  görüşdü 

Akif Çovdarov çıxış üçün məhkəmədən vaxt istəyib​​​
23.05.2018, 20:23

Akif Çovdarov çıxış üçün məhkəmədən vaxt istəyib​​​

İŞİD Suriyada Bəşşar Əsədə bağlı silahlılara hücum edib, 26 hərbçi ölüb
23.05.2018, 20:11

İŞİD Suriyada Bəşşar Əsədə bağlı silahlılara hücum edib, 26 hərbçi ölüb

Rəhmon Azərbaycan xalqını təbrik etdi
23.05.2018, 20:05

Rəhmon Azərbaycan xalqını təbrik etdi

Çində ABŞ diplomatına “akustik hücum”
23.05.2018, 20:02

Çində ABŞ diplomatına “akustik hücum”

Fuad Muradov Dövlət Komitəsinin sədri  kimi  ilk  rəsmi səfərini Türkiyəyə etdi
23.05.2018, 18:58

Fuad Muradov Dövlət Komitəsinin sədri  kimi  ilk  rəsmi səfərini Türkiyəyə etdi

İnam Kərimov Yevlaxda vətəndaşların şikayətlərini dinlədi
23.05.2018, 18:56

İnam Kərimov Yevlaxda vətəndaşların şikayətlərini dinlədi

Sumqayıtda 30-dan çox ev işıqsız qaldı
23.05.2018, 18:49

Sumqayıtda 30-dan çox ev işıqsız qaldı

Şura “Müsəlman Şərqində ilk demokratik respublika” adlı konfrans keçirib
23.05.2018, 18:37

Şura “Müsəlman Şərqində ilk demokratik respublika” adlı konfrans keçirib

Prezident təhsil müəssisələrinə 40 milyon manat ayırdı - SİYAHI
23.05.2018, 18:30

Prezident təhsil müəssisələrinə 40 milyon manat ayırdı - SİYAHI

Azərbaycanın müdafiə naziri Anjey Kaspşiklə görüşüb
23.05.2018, 18:26

Azərbaycanın müdafiə naziri Anjey Kaspşiklə görüşüb

Azərbaycanda 200 manatlıq yeni əsginas dövriyyəyə buraxılacaq - FOTO
23.05.2018, 18:23

Azərbaycanda 200 manatlıq yeni əsginas dövriyyəyə buraxılacaq - FOTO

ARXİV
SORĞU
Türkiyədə səsvermə hüqüqunuz olsaydı, hansı namizədə səs verərdiniz?
Muharrem İnce (21.0%)
Meral Akşener (12.0%)
Rəcəb Tayyip Ərdoğan (59.3%)
Selahattin Demirtaş (2.25%)
Temel Karamollaoğlu (0.75%)
Doğu Perinçek (4.51%)