27 aprel 2017, Cümə axşamı
Ana Səhifə - MEDİA - Türkiyədəki referendum nə vəd edir? –Azərbaycanlı jurnalistlərin CAVABI
Türkiyədəki referendum nə vəd edir? –Azərbaycanlı jurnalistlərin CAVABI
15.04.2017, 10:14

Aprel ayının 16-da Türkiyədə konstitusiyaya dəyişiklik edilməsi  üçün referendum keçiriləcək. Referendumda konstitusiyaya 18 dəyişiklik təklif olunur.  Referendumdan “hə” çıxarsa, Türkiyədə prezident səlahiyyətləri artırılacaq.

Modern.az Türkiyədəki  vəziyyətlə bağlı azərbaycanlı jurnalistlərin fikrini öyrənməyə çalışıb.

 

APA TV-nin baş direktoru Vüqar Hüseynov bildirib ki, referendumda son sözü vətəndaşlar deyəcək.

 

“Mənim referendumun nəticələri ilə bağlı bəzi təxminlərim var. Konstitusiyaya 18 dəyişiklik təklif olunur və bu dəyişikliklər paket şəklində səsverməyə çıxarılıb. Mən hesab edirəm ki, 53 faizlə  qutudan “Evet” cavabı çıxacaq. Nəticənin çıxmasında media gücünün iqtidarın əlində olmasının güclü təsiri var. Faktiki olaraq iki il ərzində təbliğat dönəmində çox ciddi kampaniya apara biliblər. Bunun qarşılığında konstitusiya dəyişikliklərin əleyhinə çıxan qüvvələrin həm birgə kampaniya aparmaq cəhdləri olmayıb, həm də digər tərəfdən onların apardığı kampaniya əsasən sosial şəbəkə üzərindən olub. Media imkanlarından istifadəyə görə qutudan “Evet” çıxma ehtimalı artır”.

 

Meydan TV-nin əməkdaşı Natiq Cavadlı deyib ki, türk xalqının istəyi həyata keçməlidir.

 

“Türkiyənin gələcəyi xeyrdədir. Əgər Türkiyə xalqı referendumda “xeyr” deyərsə, Türkiyə demokratikləşəcək, bir nəfərin hakimiyyəti olmayacaq. Hazırda Türkiyədə 100-dən çox jurnalist həbsdədir,  “Cumhuriyyət” qəzetinin 12 əməkdaşına ömürlük həbs vermək istəyirlər. Türkiyə “evet” deməklə heç nə qazanmayacaq. Bir nəfərin hakimiyyəti heç bir ölkəyə gələcək vəd etmir. Avropa ötən əsrin 30-cu, 50-ci, 60-cı illərində bu mərhələni keçdi, heç nə qazanmadı. Mussolini, Hitler nə qazandılar?

 

Türkiyə onlardan ibrət dərsi götürməlidir. Ən yaxşısı budur ki, Türkiyə tam demokratikləşsin, mətbuat azad olsun. Belə olan halda QHT sektorunda inkişaf olacaq, yatırımlar olacaq, Türkiyə daha da inkişaf edəcək. Ərdoğan 2002-ci ildə hakimiyyətə gələndə hər şey yaxşı idi, iqtisadiyyata yatırım artırdı, ölkənin borcları azalırdı, ölkədə sahibkarlıq daha çox inkişaf edirdi, ölkə demokratikləşirdi. Hər şey 2008-2009-dan sonra dəyişdi. Məsələyə biraz qlobal yanaşmaq lazımdır. Qərb dövlətləri tərəfindən Türkiyəyə heç bir təzyiq yoxdur, Türkiyənin öhdəlikləri var  onu yerinə yetirməlidir. 2009-cu ildən sonra Türkiyədə bütün layihələr puça gedir. Bu,  Ərdoğanın siyasətidir, əvvəl yaxşı idi sonra pisləşdi”.

 

Haqqın.az saytının əməkdaşı Zaur Rəsulzadə:

 

“1923-cü ildən sonra Türkiyə ilk dəfədir ki, belə böyük konstitusiya dəyişikliyinə gedir. Atatürkün qoyduğu rejim dəyişmək üzrə gedir. Atatürk “hakimiyyət millətindir” ifadələrini istifadə edib, bunu yerinə yetirən qurum isə parlamentdir. Əgər referendum qəbul olunarsa Türkiyədə prezident birbaşa söz sahibi olacaq. Hazırkı dövrdə referendumdan “hə” çıxması Türkiyə üçün lazımlıdır, Türkiyə çox qeyri-stabil regiondadır. Türkiyənin qonşuları Suriya, İran, İranda Amerika əməliyyatlar keçirir, yeni kürd dövlətinin yaranması gündəmə gəlib və buna görə də Türkiyədə bir əldən idarə etmə sistemi yaradılmalıdır. Əsas odur ki, prezident Atatürkün qoyduğu rejimdən qırağa çıxmasın”.

 

Strateq.az saytının redaktoru Xaqani Səfəroğlu:

 

“Referendum Türkiyə dövlətinin daxili məsələsidir. Qardaş ölkənin vətəndaşları səs verməklə öz münasibətlərini ortaya qoyacaqlar. Nəticəsindən asılı olmayaraq biz bu prosesin Türkiyəyə siyasi sabitlik gətirməsini arzulayırıq. Bu gün dünyada mövcud olan gərginlik dövlətlərin çoxunu çətin vəziyyətdə qoyub. Klassik beynəlxalq siyasət prinsipləri haradasa arxa plana keçib. Türkiyə isə həddən artıq ağır coğrafi məkanda yerləşir. Azərbaycan bir sıra geopolitik prioritetlərini qardaş ölkə vasitəsi ilə yaxud onunla birgə müəyyənləşdirir. Odur ki, Türkiyənin daxili siyasi həyatında harmoniya və sabitlik bizim üçün arzuolunandır.

 

Bütün hallarda prosesləri və seçkinin taleyini türk seçicisinin iradəsi həll edəcək. Bizə isə yalnız prosesləri kənardan izləmək və türk seçicisinin iradəsinə hörmətlə yanaşmaq  qalır”.

 

“Yeni Müsavat” qəzetinin əməkdaşı Zahid Səfəroğlu:

 

“Əksər siyasi təhlilçilərə görə də prezidentli üsul-idarəçilik mövcud regional və beynəlxalq şərtlər, bölgədə gedən mürəkkəb və təhlükəli proseslər fonunda qardaş ölkə üçün daha məqbuldur. Ona görə ki, indikindən xeyli mükəmməl və çevik idarəçilik forması vəd edir. Belədirsə, niyə də ən yaxşısına, daha güvənlisinə doğru gedilməsin, can atılmasın?

 

Yəni bu, qətiyyən konkret bir şəxsin - hazırkı prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın hakimiyyət hərisliyindən deyil, sürətlə dəyişən dünyamızda dövlətçiliyi daha effektli və proqnozayatımlı eləmək amacından doğan addımdır. Başqa sözlə, konstitusiyaya dəyişiklik zərurəti korporativ maraqların fövqündə duran reforma olmaqla, sırf irəliyə hesablanıb.

Ərdoğan, AKP iqtidarı bu gün var, sabah yoxdur. Fəqət, Türkiyə dövləti var, olacaq, yaşayacaq. O üzdən çox önəmlidir ki, bu dövlət növbəti iqtidarlara və nəsillərə indikindən güclü, indikindən modern bir idarəçilik sistemi və təcrübəsi saxlasın

16 aprel referendumunun əhəmiyyətini Türkiyənin güclənməsini istəməyən, Türkiyəni sevməyən bəzi xarici çevrələrin reaksiyasından da asanca görmək olar. Ərdoğana antipatiya ilə məharətlə pərdələnmiş bu əndişənin arxasında əslində məkrli bir anti-Türkiyə hədəfi dayanır”.

 

“Türküstan” qəzetinin baş redaktoru Aqil Camal:

 

"Qardaş Türkiyədə Cumhurbaşqanlığı (Prezident üsuli-idarəsi) sisteminə keçidlə bağlı keçiriləcək referendum 2012-ci ildən başlanan və hər seçkidə bir qədər də üstünlük qazanan siyasi kursun məntiqi davamıdır. Referendumda sandıqdan “evet" çıxacağı şübhəsizdir. Bu yalnız ona görə deyil ki, prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan bu dəyişikliyi dəstəkləyir və cəmiyyətdə onun tərəfdarları çox olduğu üçün dəyişikliklər qəbul olunacaq. Əlbəttə, bu başlıca faktordur.

 

Bunlardan biri Milliyətçi Hərəkat Partiyası, onun lideri Dövlət Bağçalının mövqeyidir. MHP lideri partiyanın heç də bütün qatlarında həzm olunmayan bir mövqe ortaya qoyaraq gözlənilən dəyişikliklərə dəstək verdi. Bu da Türkiyə siyasi sisteminin aparıcı ünsürlərindən biri olan milliyətçi cameənin "evet" səsinin yanında yer almasına səbəb oldu.

 

Toplumda ölkənin gələcəyini düşünən bir kəsim də var ki, onlar da ürəkdən olmasa belə dəyişiklikləri dəstəkləmək məcburiyyətindədirlər. Çünki, bilirlər ki, hazırkı hakim iradənin əksinə "sandıq"dan sürpriz bir nəticə çıxsa, bu ölkədə ciddi təlatümlərə səbəb ola bilər. O üzdən, onlar da "evet" deyənlər sırasında olacaqlar. Bunları nəzərə alaraq referendumda dəyişikliklərə böyük səsçoxluğu ilə "evet" deyiləcəyi şübhə doğurmur".

 

Qafar Ağayev


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
27.04.2017, 01:22

Putin Trampla mayda görüşə bilər – Gizli danışıqlar aparılır

27.04.2017, 01:01

Lənkərandakı qəzada ölənlərin kimliyi bilindi, Yenilənib

27.04.2017, 00:44

Ukrayna  Prokurorluğu Azərbaycan şirkətləri barədə...    

27.04.2017, 00:29

Rusiyada 12 terrorçu saxlanıldı

27.04.2017, 00:14

Tailandda qasırğa xəbərdarlığı

26.04.2017, 23:46

İran Pakistan sərhədində silahlı toqquşma: 10 ölü

26.04.2017, 23:31

Eyni dərmanlar apteklərdə fərqli qiymətə satılır - VİDEO

26.04.2017, 23:23

Gəncədə kütləvi dava: 2 nəfər bıçaqlandı

26.04.2017, 23:16

NASA-dan önəmli AÇIQLAMA: “Fundamental kəşfin astasasındayıq”

26.04.2017, 23:10

Dünya çempionatında videotəkrardan istifadə ediləcək

26.04.2017, 22:57

Daha 19 PKK terrorçusu zərərsizləşdirilib

26.04.2017, 22:42

Qoca yaşda yenidən aşiq olan məşhurlar - MARAQLI    

26.04.2017, 22:40

Avropada qızılca epidemiyası - Xəbərdarlıq

26.04.2017, 22:24

Lerikə iki gündür qar yağır

26.04.2017, 22:12

Türkiyədə rusiyalı generalın 140 illik məzarı tapılıb

26.04.2017, 22:06

İŞİD-lə Əl-Qaidə-nin FƏRQİ

26.04.2017, 21:53

Paytaxtda yeni salınan yolla bağlı məsələyə aydınlıq gətirildi - VİDEO

26.04.2017, 21:37

ABŞ qitələrarası ballistik raketi sınaqdan keçirib

26.04.2017, 21:26

Azərbaycanda bu saytlara giriş qadağan olunur

26.04.2017, 21:11

Səfirlik açılan cinayət işindən xəbərsizdir

26.04.2017, 20:58

Həbsxanada dustaqlar arasında kütləvi dava: 12 ölü

26.04.2017, 20:43

Gəncə sakini qatarın altında qalıb

26.04.2017, 20:29

Ermənistan milyonlarla insanın həyatını nüvə təhlükəsi ilə üz-üzə qoyur

26.04.2017, 20:14

Rusiyadan alınan müasir hərbi texnika ölkəmizə gətirildi - VİDEO

26.04.2017, 20:01

"Fransa Minsk qrupunun həmsədr ölkəsi kimi öhdəliklərinə sadiqdir" - Fransa XİN rəsmisi

26.04.2017, 19:30

"Abşeron" Gənclər Şəhərciyinə təbii qaz verilişi dayandırıldı - ETİRAZ

26.04.2017, 18:53

Azərbaycanda Turizm Reyestrinin aparılma qaydası hazırlanacaq

26.04.2017, 18:48

Bakıda imtahanlarda məzunların 8,51 %-i Ana dilindən “2” alıb

26.04.2017, 18:44

Azərbaycanda ən yaxşı məktəblərin adı açıqlandı - SİYAHI

26.04.2017, 18:25

Fransa bankları TAP-ı maliyyələşdirmək istəyir

26.04.2017, 18:17

Prezident Niderland kralını və CAR prezidentini təbrik edib

26.04.2017, 18:08

İŞİD sıralarında 4,5 min MDB vətəndaşı vuruşdu

26.04.2017, 18:00

ADU-da SABAH qruplarına seçimlə bağlı görüş keçirilib

26.04.2017, 17:51

Çernobıl faciəsi bu gün də davam edir - Faciənin 31-ci ili

26.04.2017, 17:50

Azərbaycanla Avropa İttifaqı arasında rəsmi danışıqlar prosesi BAŞLAYIR

ARXİV