20 avqust 2017, Bazar
Ana Səhifə - İQTİSADİYYAT - Azərbaycan neftin əvəzinə hansı məhsullardan gəlir əldə edə bilər? - ŞƏRH
Azərbaycan neftin əvəzinə hansı məhsullardan gəlir əldə edə bilər? - ŞƏRH
21.04.2017, 13:13

Dünya bazarlarında neftin qiymətlərinin kəskin ucuzlaşmasından sonra Azərbaycan iqtisadiyyatının neftdən asılılığını azaltmaq üçün “qara qızıl”ı hansı məhsul əvəz ertməlidir, yaxud əvəz edə bilər?

Modern.az-ın bu qəbildən olan suallarını iqtisadçı Vüqar Bayramov cavablandırıb.

 

“Başqa bir məhsulun nefti əvəzləməsi doğru yanaşma deyil”

 

O deyib ki, neftdən asılılığı aradan qaldırmaq üçün hansısa bir məhsuldan asılılıq yaratmaq doğru deyil:

 

“Bu baxımdan rəqabət qabiliyyətli sektorların hamısının dəstəklənməsi, ixrac imkanlarının istehsalının artırılmasına ehtiyac var. Azərbaycanda aqrar sektor birmənalı şəkildə ixrac imkanlarına malik olan sektordur. Aqrar sektorun ixrac baxımından əsas çətinliyi ondan ibarətdir ki, daha çox ənənəvi bazarlara çıxış imkanlarımız var. Bu gün ixrac etdiyimiz kənd təsərrüfatı məhsullarının 90 faizi Rusiya bazarlarına daxil olur. Bu da yalnız bir bazardan asılılığın olduğunu göstərir.
Aqrar sektorda tərəvəzçilik və meyvəçilik konkret müqayisəli üstünlüyə malikdir. Yerli istehsalda rentabellik baxımından heyvandarlıq önə çıxır. Çünki ət və ət məhsullarına tələb qalmaqdadır”.

 

“İnkişaf üçün proseduraların sayı azaldılmalıdır”

 

İqtisadçı bildirib ki, ilk növbədə müqayisəli üstünülüyə malik sektorlar müəyyənləşdirilməlidir:

 

“Pambıqçılıq, baramaçılıq və tütünçülüyün məşğulluğun təmin edilməsində rolu böyükdür. Sənaye sektorunda kimya və yüngül sənayenin müqayisəli üstünlükləri müşahidə edilir.

Həm aqrar, həm də sənaye sektorunda müqayisəli üstünlüyə malik sektorların dəstəklənməsinə, proseduraların sadələşdirilməsinə, vergi güzəştlərinin dairəsinin genişləndirilməsinə, dövlət dəstəyinə ciddi ehtiyac var. Bütün bunlar Azərbaycanın ixrac potensialından tam istifadəyə gətirib çıxara bilər.

Bu baxımdan 2015-2016-cı illərdə ixrac yönümlü məhsulların artırılması və onun idxalla əvəzlənməsi istiqamətində addımlar atılıb. İnvestisiyanın təşviqi sənədi, subsidiyalaşamanın dairəsinin genişləndirilməsi, daha çox məhsula subsidiya verilməsi, mexanizmin təkmilləşməsi müsbət məqamlardır. İndiki məqamda əsas hədəf sahibkarların fəaliyyətinə müdaxilələrin tamamilə aradan qaldırılması olmalıdır. Eyni zamanda, Azərbaycanda idxal-ixrac günlərinin və proseduraların sayı həddindən çoxdur”.

 

Dayanıqlı iqtisadiyyat üçün lazım olan vaxt...

 

V.Bayramovun sözlərinə görə, dayanıqlı iqtisadiyyatın yaradılması üçün təxminən 7 il lazımdır:

“3 makroiqtisadi göstəricilərdə neftdən asılılığı aradan qaldırmaq vacibdir. Ümumi Daxili Məhsulda (ÜDM) neftdən asılılığa praktik olaraq nail olunub. Çünki ÜDM-nin 68 faizi qeyri-neft sektorunun payına düşür. Hazırda ixracatda neftdən asılılığın aradan qaldırılmasına ciddi ehtiyac var. I rübdə qeyri-neft ixracatının artmasına baxmayaraq, ixracatın 85 faizi neft məhsullarının payına düşür. Eyni zamanda büdcə gəlirlərinin yarısı neftin, digər yarısı qeyri-neft sektorundandır.

Bu istiqamətdə də ən azı ÜDM-dəki səviyyəyə nail olmaq lazımdır. Fəaliyyətlərin davam etdiriləcəyi, islahatların icra müddətindən asılı olaraq neftdən asılılıq aradan qalxacaq. Amma nəzərə almaq lazımdır ki, bu islahatlar strateji xarakter daşıyır və qısa müddətdə nəticə əldə olunması gözlənilən deyil. Bizim qiymətləndirmələrimiz göstərir ki, 2020-ci ildən başlayaraq neftdən asılılığı aradan qaldırmaq mümkün olacaq. Digər ölkələrin təcrübəsi göstərir ki, tamamilə neftin unudulması və iqtisadiyyatın dayanıqlı şəkildə qeyri-neft sektorunun üzərində qurulması üçün 7 ilə lazımdır”.

 

Gülşən RAUFQIZI


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Nazir müavini barda ona “gey” deyən qadını döydü, işdən çıxarıldı
20.08.2017, 11:18

Nazir müavini barda ona “gey” deyən qadını döydü, işdən çıxarıldı

Şahdağ Milli Parkında YANĞIN
20.08.2017, 10:51

Şahdağ Milli Parkında YANĞIN

Bəzi xəstəliklər günvurmanın əlamətlərini daha da dərinləşdirir
20.08.2017, 10:40

Bəzi xəstəliklər günvurmanın əlamətlərini daha da dərinləşdirir

Yanğının acı və xoş xatirəsi...
20.08.2017, 10:28

Yanğının acı və xoş xatirəsi...

Prezident Gədəbəyə getdi, limonad zavodunun açılışında iştirak etdi 
20.08.2017, 10:21

Prezident Gədəbəyə getdi, limonad zavodunun açılışında iştirak etdi 

Rusiya bu ölkəyə nüvə zərbəsi endirib? – Qərb TƏLAŞDA
20.08.2017, 10:07

Rusiya bu ölkəyə nüvə zərbəsi endirib? – Qərb TƏLAŞDA

Cəbhədə silahlar susmadı - güclü atışma oldu 
20.08.2017, 10:00

Cəbhədə silahlar susmadı - güclü atışma oldu 

Dənizdə batan daha 2 nəfər xilas edildi
20.08.2017, 09:23

Dənizdə batan daha 2 nəfər xilas edildi

ABŞ Gömrük xidməti soyuducuda 60 miqrant aşkarladı
20.08.2017, 09:20

ABŞ Gömrük xidməti soyuducuda 60 miqrant aşkarladı

Bakıda avtobus sürücüsünə tapança çəkənin adı məlum oldu - VİDEO
20.08.2017, 00:56

Bakıda avtobus sürücüsünə tapança çəkənin adı məlum oldu - VİDEO

Dahilər qadınlar haqqında:  “Onlara bunu söyləyin ki, qapılar üzünüzə açılsın”
20.08.2017, 00:44

Dahilər qadınlar haqqında:  “Onlara bunu söyləyin ki, qapılar üzünüzə açılsın”

Mingəçevirdə sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğrayıb
20.08.2017, 00:28

Mingəçevirdə sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğrayıb

Barselonada terrorçuluğa qarşı aksiya başlayıb
20.08.2017, 00:15

Barselonada terrorçuluğa qarşı aksiya başlayıb

Türkiyədə 2 İŞİD üzvü saxlanılıb
19.08.2017, 23:58

Türkiyədə 2 İŞİD üzvü saxlanılıb

Sabahdan metronun “Sahil” stansiyası işləməyəcək
19.08.2017, 23:42

Sabahdan metronun “Sahil” stansiyası işləməyəcək

Bəzi ərzaqlar ucuzlaşıb
19.08.2017, 23:17

Bəzi ərzaqlar ucuzlaşıb

19.08.2017, 22:59

"Mülki insanların hədəfə çevrilməsindən ən çox əziyyət çəkən dövlətlərdən biriyik" - Hikmət Hacıyev

IV Qara dəniz-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Forumu Batumidə keçiriləcək
19.08.2017, 22:44

IV Qara dəniz-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Forumu Batumidə keçiriləcək

Rusiya paytaxtının dəyişdirilməsi təklif olunur
19.08.2017, 22:28

Rusiya paytaxtının dəyişdirilməsi təklif olunur

"Qarabağ" yaşıl meydanı qələbə ilə tərk edib
19.08.2017, 22:10

"Qarabağ" yaşıl meydanı qələbə ilə tərk edib

"Kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracı 40 faiz artıb" - İlham Əliyev
19.08.2017, 21:56

"Kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracı 40 faiz artıb" - İlham Əliyev

Bakıda qadının aldığı ev başqasına satılıb - VİDEO
19.08.2017, 21:29

Bakıda qadının aldığı ev başqasına satılıb - VİDEO

ABŞ-ın ən böyük enerji şirkəti satılıb
19.08.2017, 21:11

ABŞ-ın ən böyük enerji şirkəti satılıb

Bu təbii vasitədən sonra POTENSİA ZƏİFLİYİNDƏN ŞİKAYƏTLƏNMƏYƏCƏKSİNİZ
19.08.2017, 20:56

Bu təbii vasitədən sonra POTENSİA ZƏİFLİYİNDƏN ŞİKAYƏTLƏNMƏYƏCƏKSİNİZ

Türk əsilli Almaniya vətəndaşı olan yazıçı həbs edilib
19.08.2017, 20:36

Türk əsilli Almaniya vətəndaşı olan yazıçı həbs edilib

Balakəndə çayda boğulan gəncin meyiti tapılıb
19.08.2017, 20:16

Balakəndə çayda boğulan gəncin meyiti tapılıb

Hindistanda qatar relsdən çıxdı: 10 ölü, 150 yaralı
19.08.2017, 20:02

Hindistanda qatar relsdən çıxdı: 10 ölü, 150 yaralı

Avstraliyada avtomobili kütlənin üzərinə sürüblər: 7 yaralı
19.08.2017, 19:50

Avstraliyada avtomobili kütlənin üzərinə sürüblər: 7 yaralı

Surtqutdakı silahlı hücumu İŞİD edib
19.08.2017, 17:51

Surtqutdakı silahlı hücumu İŞİD edib

Yaponiyada 9 nəfəri ildırım vurub
19.08.2017, 17:43

Yaponiyada 9 nəfəri ildırım vurub

İlham Əliyev Samuxa getdi
19.08.2017, 17:33

İlham Əliyev Samuxa getdi

Ermənistanda ağır qəza – 2 ölü, 7 yaralı
19.08.2017, 17:29

Ermənistanda ağır qəza – 2 ölü, 7 yaralı

Prezident respublika Süni Mayalanma Mərkəzinin açılışında - YENİLƏNİB
19.08.2017, 17:02

Prezident respublika Süni Mayalanma Mərkəzinin açılışında - YENİLƏNİB

Cümhuriyyətə intellektuallıq gətirən ilk “avropalı” ziyalılarımız- “AXC-100”
19.08.2017, 16:39

Cümhuriyyətə intellektuallıq gətirən ilk “avropalı” ziyalılarımız- “AXC-100”

İqtidar-müxalifət görüşü olmayacaq - AÇIQLAMA
19.08.2017, 16:35

İqtidar-müxalifət görüşü olmayacaq - AÇIQLAMA

ARXİV
SORĞU
Benzini hansı yanacaqdoldurma məntəqəsindən alırsınız?
Azpetrol-dan(49.4%)
SOCAR-dan(6.06%)
Lukoil-dan(17.1%)
Bunların heç birindən - başqasından(27.2%)