23 may 2017, Çərşənbə
Ana Səhifə - ÖLKƏ - Azərbaycan İranda kimi prezident görmək istəyir?
Azərbaycan İranda kimi prezident görmək istəyir?
24.04.2017, 09:51

İranda mayın 19-da prezident seçkisi keçiriləcək. Mindən çox namizəddən cəmi 6 nəfərin namizədliyi təsdiq olunub. Misal üçün keçmiş prezident Mahmud Əhmədinejatın namizədliyi qeydə alınmayıb. Buna baxmayaraq, namizədlər içərisində mühafizəkarların təmsilçiləri kifayət qədərdir. Bunların içərisində İranın keçmiş prokuroru Rəisini və Tehranın meri Qalibafı göstərmək olar.

Modern.az saytının məlumatına görə, bu haqda “Atlas” araşdırmalar mərkəzinin rəhbəri, politoloq Elxan Şahinoğlu bildirib.

 

Ekspertin fikrincə Qərb ölkələri İranda prezident seçkisində mühafizəkarların qələbəsində maraqlı deyil. Bu qələbədənsə Həsən Ruhaninin ikinci müddətə prezident seçilməsində maraqlıdırlar.

 

“Çünki məhz Həsən Ruhaninin dövründə nüvə anlaşması imzalandı, beynəlxalq aləm gərginlikdən qurtardı. 6-7 il əvvəl gündəmin əsas narahatedici mövzusu Suriya deyildi, İranın nüvə proqramı idi. ABŞ və İsrailin İrana qarşı hərbi əməliyyata başlaya biləcəyi müzakirə predmeti idi. Bu mövzuya yalnız Həsən Ruhaninin prezident seçilməsiylə son qoyuldu. Çünki keçmiş prezident Mahmud Əhmədinejatdan fərqli olaraq Həsən Ruhani Amerika ilə ümumi dil tapa bildi. Ona görə də Qərb dünyası, o cümlədən Vaşinqton, London və Brüssel mühafizəkar namizədin İranda prezident seçilməsini istəmirlər. Çünki mühafizəkar prezident İranda yenidən nüvə çalışmalarına başlaya bilər. Bu isə Qərb dünyası üçün yeni problem yaradacaq”-deyə Elxan Şahinoğlu qeyd edib.

 

Onun sözlərinə görə, İranda prezident seçkilərində sürprizlər az olmayıb.

 

“İranda müstəqil rəy sorğuları keçirilmədiyinə görə kimin prezident seçiləcəyini proqnozlaşdırmaq çətindir. Məsələn, 1990-cı illərin sonlarında parlamentin keçmiş sədri Natiq Nuri ilə keçmiş mədəniyyət naziri Məhəmməd Xatəmi arasında mübarizə gedirdi. Çoxları deyirdi ki, Natiq Nurini dini lider, İslam Keşikçiləri və ümumilikdə mühafizəkarlar müdafiə edir və ona görə də o prezident seçiləcək. Ancaq nəticə fərqli oldu, çoxlarının gözləmədiyi halda Məhəmməd Xatəmi prezident seçildi və ikinci seçkidə də kürsüsünü qorudu. Doğrudur, onun prezidentliyinin İranda siyasi və iqtisadi islahatları sürətləndirdiyini vurğulamaq çətindir. Bu mənada may ayındakı seçkidə də prezidentin kimin seçiləcəyini proqnozlaşdırmaq çətindir. Vəziyyət qəfil dəyişə bilər.

 

Belə fikirlər var ki, İran əhalisi islahatların dərinləşməsini istəyir, əhalinin əksər hissəsi də gəncdir və onlar yenilikdə maraqlıdırlar. Yəni bu məntiqdən çıxış edərək Həsən Ruhaninin öz kürsüsünü qoruyacağı proqnozlaşdırılır. Ancaq yenə də keçmiş illərdə olduğu kimi bu proqnoz da səhv çıxa bilər. İranda qərarı iki əsas mərkəz – ali dini lider və İslam Keşikçilərinin generalları verirlər. Bu iki qüvvə mühafizəkar olsa da, bəzən prezident kürsüsünü şərti adı liberallar olan kəsimin namizədin nəzarətinə keçməsinə mane olmurlar. Çünki bilirlər ki, prezident hər istədiyini həyata keçirə bilməz, dini liderin çızdığı “qırmızı çizgini” aşa bilməz. Mühafizəkar mərkəzlər islahatçı düşüncəli siyasətçinin prezident seçilməsinə ona görə mane olmaya bilərlər ki, Qərblə iqtisadi əməkdaşlıq və sanksiyaların yumşalması prosesi davam etsin”.

 

Politoloq söyləyib ki, Qərb kimi Azərbaycan da İranda şərti adı islahatçı olan kəsimin nümayəndəsinin prezident seçilməsini istəyir.

 

“Məsələn, elə indiki prezident Həsən Ruhaninin vəzifəsinə davam etməsi rəsmi Bakının da maraqlarına cavab verir. Məhz Həsən Ruhaninin dövründə iki ölkə arasındakı əlaqələr inkişaf etdi, iqtisadi-ticarət mübadiləsi artdı, ortaq regional layihələrin icrasına başlanıldı. Bu baxımdan Həsən Ruhani o birilərlə müqayisədə Azərbaycan üçün məqbul namizəddir.

 

Təəssüf ki, Tehran Ermənistan siyasətini dəyişdirmir, əvvəlkitək işğalçı dövlətlə əlaqələrinə davam etdirirlər və bu amil haqlı olaraq Azərbaycan cəmiyyətində narazılıq doğurur. Ancaq bu siyasəti dəyişmək İran prezidentinin əlində deyil. Bu siyasətin dəyişməsi üçün də ali dini liderin icazəsi lazımdır. Ali dini lider milliyətcə Azərbaycan türküdür və nə qədər mühafizəkar kürsünün sahibi olsa da, milli maraqları arxa plana atmamalıdır. Məsələn, keçən ilin aprel döyüşlərində ali dini liderin Güney Azərbaycandakı təmsilçiləri Cümə namazlarında Azərbaycan dəstək ifadə edən ifadələr işlətdilər. Elə ali dini liderin özü də Qarabağla bağlı Azərbaycana dəstək ifadə edən açıqlama verib. Bütün bunlar ortada varkən milliyətçə azərbaycanlı olan ali dini liderin niyə Ermənistanla da əlaqələrə üstünlük verdiyini anlamaq mümkün deyil.

Azərbaycanın siyasi dairələri və cəmiyyəti İranın ali dini lideri Dağlıq Qarabağla bağlı daha qətiyyətli mövqe gözləyir. Ali dini lider Tehranın Ermənistan siyasətini müəyyənləşdirməsində mühüm rol oynaya bilər. Bu İran-Azərbaycan münasibətlərində də keyfiyyətcə yeni vəziyyət yaradar. Bu siyasətin dəyişməsində rəsmi Bakı da fəal ola bilər.

 

Elə etmək lazımdır ki, İranla Azərbaycan arasında iqtisadi-ticarət münasibətləri, regional layihələrin sayı daha çox olsun ki, son nəticədə bu Tehranın Ermənistanla bağlı xarici siyasətinə də təsir etsin. Bu mənada İran-Azərbaycan hökumətlərarası komissiyasının İrandan olan həmsədri Mahmud Vaezinin fəaliyyətini müsbət qiymətləndirmək olar. Onun prezident Həsən Ruhaninin yanında nüfuzu böyükdür. Bu imkandan da istifadə etmək mümkündür”.

 

Modern.az


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
23.05.2017, 09:08

Bakıda qadın özünü 8-ci mərtəbədən atdı, sağ qaldı

23.05.2017, 08:53

İngiltərədə dəhşətli terror - 19 ölü, 50 yaralı...

23.05.2017, 08:50

Bu gün 11-ci sinif şagirdləri imtahan verir

23.05.2017, 08:46

Bakıda 66 yaşlı kişi qətlə yetirilib

23.05.2017, 08:45

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ

23.05.2017, 00:52

Daha 4 PKK terrorçusu zərərsizləşdirildi

23.05.2017, 00:39

Azərbaycan ilbiz ixracına başlayır

23.05.2017, 00:33

“Ölülərdən ordenləri geri almırlar” - İntihar edən nazirin son yazısı - MARAQLI

23.05.2017, 00:28

Qatıq və qarabaşaq qarışığı, sağlamlıq üçün UNİKAL VASİTƏ

23.05.2017, 00:25

Abituriyentlərə verilən müddət bitdi

23.05.2017, 00:14

Dollar zəifləyəcək

23.05.2017, 00:00

Münaqişə qanlı sonluqla bitdi

22.05.2017, 23:45

Xırdalan sakini şəhərdə canavarla gəzir - VİDEO

22.05.2017, 23:24

İsrail ABŞ-la  İranın nüvə silahı əldə etməsininin qarşısını ala bilər

22.05.2017, 23:07

İslamiadanın bağlanış mərasimi yekunlaşdı - FOTOLAR

22.05.2017, 22:53

Türkiyə və ABŞ arasında qalmaqal böyüyür - VİDEO

22.05.2017, 22:34

İslam Həmrəyliyi İdman Federasiyasının bayrağı Türkiyəyə təqdim olunub

22.05.2017, 22:21

İslam Həmrəyliyi İdman Federasiyasının baş katibi təşkilatçılıqdan razı qalıb

22.05.2017, 22:05

"Azərbaycan növbəti tarixi qələbəyə imza atdı" - Mehriban Əliyeva

22.05.2017, 21:54

BMT baş katibi Koreyanı raket sınaqlarını dayandırmağa çağırıb

22.05.2017, 21:40

Medvedevlə  Ərdoğan arasında qapalı görüş olub

22.05.2017, 21:24

IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının bağlanış mərasimi -YENİLƏNİR, FOTOLAR (CANLI YAYIM)

22.05.2017, 20:59

"İran heç vaxt nüvə silahına malik olmayacaq" - Tramp

22.05.2017, 20:46

Azərbaycanda baş həkim xərçəngdən vəfat edib

22.05.2017, 20:30

İki nəfərin ölümü ilə nəticələnən yanğınla bağlı RƏSMİ MƏLUMAT

22.05.2017, 20:16

Azərbaycan və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri arasında anlaşma memorandumu imzalandı

22.05.2017, 20:02

Azərbaycana qanunsuz siqaret gətirilməsinin qarşısı alınıb

22.05.2017, 19:50

İslamiadanın bağlanış mərasiminin detalları ...

22.05.2017, 18:53

Tehranda Rusiya və Azərbaycanın iştirakı ilə beynəlxalq forum keçiriləcək

22.05.2017, 18:42

Türkiyədə dizel yanacağının qiyməti qaldırılır

22.05.2017, 18:30

Prezident Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin xarici işlər nazirini qəbul edib

22.05.2017, 18:27

İran Trampın Ərəbistan səfərini “tamaşa” adlandırdı

22.05.2017, 18:14

Prezident bu şəxsləri “Şərəf” ordeni ilə təltif etdi

22.05.2017, 18:04

Fatma Səttarovaya prezidentin fərdi təqaüdü verildi

22.05.2017, 17:52

Bədbəxt taleli Azərbaycan filmləri - VII Yazı

ARXİV