18 noyabr 2017, Şənbə
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Dünya xalqlarının antropoloji özəllikləri - Azərbaycanlılar hansı xalqlarla oxşardır?
Dünya xalqlarının antropoloji özəllikləri - Azərbaycanlılar hansı xalqlarla oxşardır?
01.05.2017, 15:16

Dünya xalqları ilk növbədə öz yaşayış arealı, dini, yaxud milli mənsubiyyətləri, danışdıqları dillə deyil, irqi mənsubiyyətlərinə görə fərqlənir.

 

Antropolojiya elmi inkişaf etdikcə, bu irqi tiplər arasında fərqi müəyyən etməyə çalışırdı. Buna baxmayaraq, dünyadakı insanların mənsub olduqları irqlərə görə bölgüsü indiyə qədər davam edir.

 

Antropologiya elmi 3 əsas irqi tipi fərqləndirir – Avropoidi, Neqroid və Monqoloid irqləri. Paralel olaraq, elmi dairələr amerikanoid və avstroloid irqlərini də bəzi təsnifatlarda ayrıca təqdim edirlər.

 

Kaspi antropoloji tipi

Dünya antropologiyası azərbaycanlıları Avropoid irqinin Kaspi tipinə aid edir. Bu tipin ilk elmi təsnifatı 1947-ci ildə verilib.

Azərbaycanlılar daha çox bəstəboylu, braxikefal (uzunsov baş) və düz buruna malikdirlər. Bu irqi tipin özəllikləri onun nümayəndələrinin nisbətən iti sümüyə malik olmaları, dodaqlarının qalın, qulaq sırğalığının uzun, qaşların dalğavarı, alt çənənin nisbətən enli, burunla üst dodaq arasında məsafənin nisbətən çox olması, başın ənsə hissəsinin önə çıxması, saçların qara, yaxud tünd şabalıdı olması ilə seçilir. Aralarında nadir hallarda sarışın və göy gözlü insanlara rast gəlinir.

Hesab olunur ki, Kaspi tipi (ona bəzən Şərqi Aralıq, Şərqi, yaxud Xorasan tipi də deyilir) mənşəyi Əfqanıstan və Şimali Hindistanda formalaşıb və tunc dövründə Qafqaz ərazisində məskunlaşma ilə bağlı olub.

 

Avropoid irqinin bu tipinə azərbaycanlılarla yanaşı, türkdilli qumıqlarda, ingiloylarda, tatlarda, kürdlərdə, talışlarda, bəzi farslarda və ərəblərdə rast gəlinir.

 

Armenoid antropoloji tipi

Avropoid irqinin özünəməxsus antropoloji tipi var. Armenoid tipinin əsas daşıyıcıları ermənilər, assuriyalılar və azsaylı gürcülərdir. Bu tipin nümayəndələri qara saçlara, qara, yaxud tünd-qəhvəyi gözlərə, sıx saç örtüyünə, uzunsov başa və nisbətən enli sifətə, iri buruna və bəstəboya malikdirlər. Armenoidlər Kaspi və Kaskasion tiplərinin aralıq nümunəsi sayılır.

 

Kavkasion antropoloji tipi

Avropoid irqinin bu tipi gürcülərin Qafqaz regionuna verdikləri Kavkasioni adından götürülüb. Kavkasioni tipinin nümayəndələri hündür boya, böyük başa, geniş alına, ensiz və uzunsov çənəyə, ağ dəriyə, qəhvəyi, göy yaxud yaşıl gözə, açıq rəngli saçlara və qartal buruna malikdir. Bu tipin nümayəndələrinə çeçenlər, inquşlar, qaraçaylılar, rutullar, ostetinlər, ləzgilər, gürcülər  və s. xalqlar arasında daha çox rast gəlinir.

 

 Vüqar İSMAYILOV

 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Prezident tanınmış YAP-çıları təltif etdi - SİYAHI
18.11.2017, 16:05

Prezident tanınmış YAP-çıları təltif etdi - SİYAHI

Dini Komitənin sədr müavini: “Dini kimliyimiz milli kimliyimizə qarşı qoyulur”   
18.11.2017, 15:48

Dini Komitənin sədr müavini: “Dini kimliyimiz milli kimliyimizə qarşı qoyulur”  

Elmira Əmrahqızının adı niyə əbədiləşdirilməsin?.. Mərhum jurnalistlə bağlı TƏQDİMAT
18.11.2017, 15:42

Elmira Əmrahqızının adı niyə əbədiləşdirilməsin?.. Mərhum jurnalistlə bağlı TƏQDİMAT

Azərbaycanda peşə məktəbləri 3 cür olacaq   
18.11.2017, 15:32

Azərbaycanda peşə məktəbləri 3 cür olacaq  

Zaqatalada ilk dəfə Fındıq festivalı keçirilib - FOTOLAR
18.11.2017, 15:29

Zaqatalada ilk dəfə Fındıq festivalı keçirilib - FOTOLAR

Azərbaycanın “Dubay Ekspo 2020”də iştirakı haqqında müqavilə imzalanıb
18.11.2017, 15:21

Azərbaycanın “Dubay Ekspo 2020”də iştirakı haqqında müqavilə imzalanıb

Qalmaqallı sənəd Milli Məclisə çıxarılır
18.11.2017, 15:09

Qalmaqallı sənəd Milli Məclisə çıxarılır

Mətbuat Şurası "reket" KİV-lərlə bağlı hüquq-mühafizə orqanlarına müraciət etdi  
18.11.2017, 15:02

Mətbuat Şurası "reket" KİV-lərlə bağlı hüquq-mühafizə orqanlarına müraciət etdi  

Qarabağı qaytarmaq yox, Qarabağa qayıtmaq lazımdır
18.11.2017, 14:33

Qarabağı qaytarmaq yox, Qarabağa qayıtmaq lazımdır

Zakir Həsənov döyüş atışlarını izlədi   
18.11.2017, 13:48

Zakir Həsənov döyüş atışlarını izlədi  

Nazir jurnalisti təhqir edən direktoru cəzalandırdı
18.11.2017, 13:42

Nazir jurnalisti təhqir edən direktoru cəzalandırdı

Deputat Səhiyyə Nazirliyini Qarabağ əlilinə köməyə ÇAĞIRDI   
18.11.2017, 13:40

Deputat Səhiyyə Nazirliyini Qarabağ əlilinə köməyə ÇAĞIRDI  

Sumqayıtda qadını qətlə yetirən şəxs tapıldı
18.11.2017, 13:33

Sumqayıtda qadını qətlə yetirən şəxs tapıldı

Qızıl-zinət əşyaları oğurlayan şəxs yaxalandı
18.11.2017, 13:16

Qızıl-zinət əşyaları oğurlayan şəxs yaxalandı

“İlham Əliyev. İnkişaf - məqsədimizdir” çoxcildliyinin 46-cı kitabı çıxıb
18.11.2017, 13:08

“İlham Əliyev. İnkişaf - məqsədimizdir” çoxcildliyinin 46-cı kitabı çıxıb

Bəzi İcra hakimiyyətləri bələdiyyələri saymır - Deputatdan NARAZILIQ  
18.11.2017, 12:57

Bəzi İcra hakimiyyətləri bələdiyyələri saymır - Deputatdan NARAZILIQ  

Vətəndaşların ən çox aldadıldığı SAHƏLƏR   
18.11.2017, 12:42

Vətəndaşların ən çox aldadıldığı SAHƏLƏR  

Sabahın hava PROQNOZU
18.11.2017, 12:21

Sabahın hava PROQNOZU

Hövsanda maşınlardan oğurluq edənlər saxlanılıb - FOTOLAR
18.11.2017, 11:57

Hövsanda maşınlardan oğurluq edənlər saxlanılıb - FOTOLAR

“Avropa Azərbaycanlılarının Qarabağ Forumu” keçiriləcək
18.11.2017, 11:53

“Avropa Azərbaycanlılarının Qarabağ Forumu” keçiriləcək

Dünənki zəlzələ Ağdama hansı ziyanı vurdu? - Rəsmi AÇIQLAMA   
18.11.2017, 11:48

Dünənki zəlzələ Ağdama hansı ziyanı vurdu? - Rəsmi AÇIQLAMA  

Ermənistanı etiraz aksiyaları bürüyür - Orduda baş verənlər cavabsız qalır...   
18.11.2017, 11:43

Ermənistanı etiraz aksiyaları bürüyür - Orduda baş verənlər cavabsız qalır...  

Azərbaycanlı deputatlar MDB PA-nın iclaslarında çıxış etdilər
18.11.2017, 11:32

Azərbaycanlı deputatlar MDB PA-nın iclaslarında çıxış etdilər

Tanınmış araşdırmaçı Gəncənin icra başçısından kömək istədi   
18.11.2017, 11:23

Tanınmış araşdırmaçı Gəncənin icra başçısından kömək istədi  

Dünyanı ürəkləri ilə görənlərin kitabxanasından REPORTAJ   
18.11.2017, 10:48

Dünyanı ürəkləri ilə görənlərin kitabxanasından REPORTAJ  

Azərbaycanda mənasız adətlər niyə artır...   
18.11.2017, 10:29

Azərbaycanda mənasız adətlər niyə artır...  

“Putinin yoluna bomba yerləşdirilib” - Anonim zəng   
18.11.2017, 10:17

“Putinin yoluna bomba yerləşdirilib” - Anonim zəng  

Bakıda uçqun altında qalan fəhlə barədə rəsmi MƏLUMAT   
18.11.2017, 10:13

Bakıda uçqun altında qalan fəhlə barədə rəsmi MƏLUMAT  

Daşınmaz əmlakla bağlı YENİLİK - Mülki Məcəllə dəyişir
18.11.2017, 10:04

Daşınmaz əmlakla bağlı YENİLİK - Mülki Məcəllə dəyişir

Vasim Məmmədəliyevə ağır itki üz verib   
18.11.2017, 09:57

Vasim Məmmədəliyevə ağır itki üz verib  

Ermənistan atəşkəsi 123 dəfə pozdu
18.11.2017, 09:25

Ermənistan atəşkəsi 123 dəfə pozdu

Federasiya rəsmisi: “Azərbaycanda velosiped yollarının olmaması bu idman növünün inkişafının qarşısını alır” - MÜSAHİBƏ
18.11.2017, 08:55

Federasiya rəsmisi: “Azərbaycanda velosiped yollarının olmaması bu idman növünün inkişafının qarşısını alır” - MÜSAHİBƏ

Rəsulzadənin adı yenidən BDU-ya qaytarıla bilər   
18.11.2017, 08:42

Rəsulzadənin adı yenidən BDU-ya qaytarıla bilər  

Bakıda kütləvi dava olub, 2 nəfər bıçaqlanıb
18.11.2017, 08:29

Bakıda kütləvi dava olub, 2 nəfər bıçaqlanıb

Leyli və Məcnunun qəbri İçərişəhər ərazisindədir?- Maraqlı iddia
18.11.2017, 01:02

Leyli və Məcnunun qəbri İçərişəhər ərazisindədir?- Maraqlı iddia

ARXİV