23 iyul 2017, Bazar
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Dünya xalqlarının antropoloji özəllikləri - Azərbaycanlılar hansı xalqlarla oxşardır?
Dünya xalqlarının antropoloji özəllikləri - Azərbaycanlılar hansı xalqlarla oxşardır?
01.05.2017, 15:16

Dünya xalqları ilk növbədə öz yaşayış arealı, dini, yaxud milli mənsubiyyətləri, danışdıqları dillə deyil, irqi mənsubiyyətlərinə görə fərqlənir.

 

Antropolojiya elmi inkişaf etdikcə, bu irqi tiplər arasında fərqi müəyyən etməyə çalışırdı. Buna baxmayaraq, dünyadakı insanların mənsub olduqları irqlərə görə bölgüsü indiyə qədər davam edir.

 

Antropologiya elmi 3 əsas irqi tipi fərqləndirir – Avropoidi, Neqroid və Monqoloid irqləri. Paralel olaraq, elmi dairələr amerikanoid və avstroloid irqlərini də bəzi təsnifatlarda ayrıca təqdim edirlər.

 

Kaspi antropoloji tipi

Dünya antropologiyası azərbaycanlıları Avropoid irqinin Kaspi tipinə aid edir. Bu tipin ilk elmi təsnifatı 1947-ci ildə verilib.

Azərbaycanlılar daha çox bəstəboylu, braxikefal (uzunsov baş) və düz buruna malikdirlər. Bu irqi tipin özəllikləri onun nümayəndələrinin nisbətən iti sümüyə malik olmaları, dodaqlarının qalın, qulaq sırğalığının uzun, qaşların dalğavarı, alt çənənin nisbətən enli, burunla üst dodaq arasında məsafənin nisbətən çox olması, başın ənsə hissəsinin önə çıxması, saçların qara, yaxud tünd şabalıdı olması ilə seçilir. Aralarında nadir hallarda sarışın və göy gözlü insanlara rast gəlinir.

Hesab olunur ki, Kaspi tipi (ona bəzən Şərqi Aralıq, Şərqi, yaxud Xorasan tipi də deyilir) mənşəyi Əfqanıstan və Şimali Hindistanda formalaşıb və tunc dövründə Qafqaz ərazisində məskunlaşma ilə bağlı olub.

 

Avropoid irqinin bu tipinə azərbaycanlılarla yanaşı, türkdilli qumıqlarda, ingiloylarda, tatlarda, kürdlərdə, talışlarda, bəzi farslarda və ərəblərdə rast gəlinir.

 

Armenoid antropoloji tipi

Avropoid irqinin özünəməxsus antropoloji tipi var. Armenoid tipinin əsas daşıyıcıları ermənilər, assuriyalılar və azsaylı gürcülərdir. Bu tipin nümayəndələri qara saçlara, qara, yaxud tünd-qəhvəyi gözlərə, sıx saç örtüyünə, uzunsov başa və nisbətən enli sifətə, iri buruna və bəstəboya malikdirlər. Armenoidlər Kaspi və Kaskasion tiplərinin aralıq nümunəsi sayılır.

 

Kavkasion antropoloji tipi

Avropoid irqinin bu tipi gürcülərin Qafqaz regionuna verdikləri Kavkasioni adından götürülüb. Kavkasioni tipinin nümayəndələri hündür boya, böyük başa, geniş alına, ensiz və uzunsov çənəyə, ağ dəriyə, qəhvəyi, göy yaxud yaşıl gözə, açıq rəngli saçlara və qartal buruna malikdir. Bu tipin nümayəndələrinə çeçenlər, inquşlar, qaraçaylılar, rutullar, ostetinlər, ləzgilər, gürcülər  və s. xalqlar arasında daha çox rast gəlinir.

 

 Vüqar İSMAYILOV

 


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
İnsanın iradəsi azaddırmı?
23.07.2017, 16:25

İnsanın iradəsi azaddırmı?

Dənizdə batan 2 nəfər xilas edilib
23.07.2017, 16:02

Dənizdə batan 2 nəfər xilas edilib

23.07.2017, 15:52

"Bir neçə hərbi əməliyyat barədə yaza bilmədim" - kitabı çıxan Rey Kərimoğlu 

Rusiya ABŞ-ı qorxuya salıb
23.07.2017, 15:32

Rusiya ABŞ-ı qorxuya salıb

Yetim Eyvaz vəfat etdi
23.07.2017, 15:27

Yetim Eyvaz vəfat etdi

SPİD xəstəsi olduğunu ərindən gizlətdi - Məsələ məhkəməyə qədər uzandı   
23.07.2017, 14:54

SPİD xəstəsi olduğunu ərindən gizlətdi - Məsələ məhkəməyə qədər uzandı  

Dövlət büdcəsindən oğurlanan pullar xarici bazarlara yatırılıb - Tağı Əhmədova daha bir İTTİHAM 
23.07.2017, 14:42

Dövlət büdcəsindən oğurlanan pullar xarici bazarlara yatırılıb - Tağı Əhmədova daha bir İTTİHAM 

I və IV qruplar üzrə keçirilən qəbul imtahanlarının düzgün cavabları AÇIQLANDI
23.07.2017, 14:12

I və IV qruplar üzrə keçirilən qəbul imtahanlarının düzgün cavabları AÇIQLANDI

Bakı limanında dəhşətli FACİƏ - Hadisənin səbəbləri araşdırılır
23.07.2017, 13:57

Bakı limanında dəhşətli FACİƏ - Hadisənin səbəbləri araşdırılır

Mənimlə Ağdamı tikməyə gedərsənmi?
23.07.2017, 13:41

Mənimlə Ağdamı tikməyə gedərsənmi?

Bitə baxıb köynəyi yandırmayın!
23.07.2017, 13:29

Bitə baxıb köynəyi yandırmayın!

Türkiyənin rus silahı alması ABŞ-ı narazı saldı
23.07.2017, 12:49

Türkiyənin rus silahı alması ABŞ-ı narazı saldı

Sabahın hava proqnozu
23.07.2017, 12:38

Sabahın hava proqnozu

Keçmiş döyüşçülər: “Cinayətkar Koçaryanlar, Sarkisyanlar cəzalarını almalıdır”
23.07.2017, 12:33

Keçmiş döyüşçülər: “Cinayətkar Koçaryanlar, Sarkisyanlar cəzalarını almalıdır”

Ağdama işğaldan sonra 2 dəfə gedən kəşfiyyatçı: “Yaxınlarımızın, doğmalarımızın meyitləri pis gündə idi”
23.07.2017, 12:13

Ağdama işğaldan sonra 2 dəfə gedən kəşfiyyatçı: “Yaxınlarımızın, doğmalarımızın meyitləri pis gündə idi”

Türkiyə yenə silkələndi 
23.07.2017, 11:56

Türkiyə yenə silkələndi 

Çində tikinti kranı aşıb: 7 ölü
23.07.2017, 11:40

Çində tikinti kranı aşıb: 7 ölü

"Qarabağ" - "Şerif" oyununa hakim təyinatları açıqlanıb
23.07.2017, 11:25

"Qarabağ" - "Şerif" oyununa hakim təyinatları açıqlanıb

Deputat Ağalar Vəliyev üçün özəl gün
23.07.2017, 11:08

Deputat Ağalar Vəliyev üçün özəl gün

Çaylarda sululuq səviyyəsi AÇIQLANDI
23.07.2017, 10:24

Çaylarda sululuq səviyyəsi AÇIQLANDI

Kooperasiya Universitetindəki yanğından təxliyə edilən abituriyentlər bu tarixdə imtahan verəcəklər RƏSMİ
23.07.2017, 09:52

Kooperasiya Universitetindəki yanğından təxliyə edilən abituriyentlər bu tarixdə imtahan verəcəklər RƏSMİ

Düşmən atəşkəsi 126 dəfə pozdu
23.07.2017, 09:37

Düşmən atəşkəsi 126 dəfə pozdu

Piyada keçidində yaşlı kişiyə hücum etdilər - BAKIDA
23.07.2017, 09:31

Piyada keçidində yaşlı kişiyə hücum etdilər - BAKIDA

Sumqayıtda 8 mənzilli binada yanğın 
23.07.2017, 09:26

Sumqayıtda 8 mənzilli binada yanğın 

Yəmənə endirilən aviazərbələrdə 8 nəfər öldü
23.07.2017, 00:57

Yəmənə endirilən aviazərbələrdə 8 nəfər öldü

Misirdə Yaxın Şərqin ən böyük hərbi bazası açılıb
23.07.2017, 00:40

Misirdə Yaxın Şərqin ən böyük hərbi bazası açılıb

BMT Təhlükəsizlik Şurası Qüdsdəki vəziyyəti müzakirə edəcək
23.07.2017, 00:24

BMT Təhlükəsizlik Şurası Qüdsdəki vəziyyəti müzakirə edəcək

Ağdamsızlığın 24 ili
23.07.2017, 00:10

Ağdamsızlığın 24 ili

Yaşayış binasında yanğın: 8 nəfər təxliyyə edildi
22.07.2017, 23:57

Yaşayış binasında yanğın: 8 nəfər təxliyyə edildi

Trampın şəxsi vəkili istefa verib
22.07.2017, 23:43

Trampın şəxsi vəkili istefa verib

İran yeni raketlərin istehsalına başlayıb
22.07.2017, 23:27

İran yeni raketlərin istehsalına başlayıb

Azərbaycanlı cüdoçu Minskdə erməni rəqibinə qalib gəlib
22.07.2017, 23:09

Azərbaycanlı cüdoçu Minskdə erməni rəqibinə qalib gəlib

Fransada məscidin qapısına donuz asılıb
22.07.2017, 22:53

Fransada məscidin qapısına donuz asılıb

Qızılın qiyməti yenidən ucuzlaşıb - VİDEO
22.07.2017, 22:42

Qızılın qiyməti yenidən ucuzlaşıb - VİDEO

Romada içməli su böhranı yaşana bilər
22.07.2017, 22:29

Romada içməli su böhranı yaşana bilər

ARXİV
SORĞU
Qarabağ danışıqlarını sürdürmək Azərbaycana nə vəd edir?
- Son hadisədən sonra Azərbaycan Minsk qrupu ilə ciddi danışmalı, öz şərtlərini irəli sürməlidir(1.16%)
- Danışıqlar heç nə vəd etmir, ondan dərhal imtina olunmalı, müharibəyə başlanılmalıdır(70.9%)
- Danışıqlar davam etdirilməli, problemin sülh yolu illə həllinə çalışılmalıdır(3.48%)
- Minsk qrupunun vasitəçiliyindən imtina edib, digər beynəlxalq təşilatları işə qoşmaq lazımdır(2.32%)
- Ermənistana təzyiq üçün başqa alternativ yollar düşünülməildir(22.0%)