29 may 2017, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - İQTİSADİYYAT - “Zaqazkontor”dan tədarük-təchizata  
“Zaqazkontor”dan tədarük-təchizata  
09.05.2017, 16:52

Azər Qismət

Birinci sinfə gedəndə iri anbarların yanından keçməyə məcbur idim. Oradan həmişə qəribə, insanın ödünü ağzına gətirən qoxu gələrdi. Bunu sinifdə deyəndə Hüseyn adlı oğlan üstümə qabardı ki, “oranı atam işlədir”. Hərdən imkan tapıb içəri nəzər salardıq, işçilər heç nə deməzdilər. İlahi, içəridəki çürük meyvə-tərəvəz indi də gözümün qarşısından getmir. Buranın nə olduğunu yuxarı siniflərdə öyrəndim. O da təsadüfən oldu. Atam evdə dedi ki, “zaqazkontorun müdirinin oğlunun toyudur”. Və məni də apardı. Bu ifadə həmişə beynimdə qaldı: “Zaqazkontor”. Yəni, istehsal edilən məhsulların tədarükü.

Sovet illərində kolxozlara kömək məqsədilə belə bir idarənin yaranmasına qərar verildi. Azərbaycanda tədarük edilən məhsulların anbarı Moskva prospektində yerləşirdi. Quba-Xaçmaz bölgəsindən meyvə, cənubdan isə tərəvəzləri alıb həmin prospektdəki anbarlara toplayardılar. Məhsulları müttəfiq respublikalara bölüşdürsələr də, daxili təlabat da unudulmurdu. Plan sistemi ilə işləyən iqtisadiyyata keyfiyyət lazım deyildi. Məhz bu səbəbdən gördüyüm çürük meyvə-tərəvəz yalnız beşillik planların vaxtında yerinə yetirilməsinə xidmət edirdi.

Vaxtilə Cəlilabad rayonundakı “zaqazkontor”da işləyən 83 yaşlı Arif kişidən adıçəkilən idarənin fəaliyyəti barədə xatirələri yada salmasını istədim. Arif kişi dedi ki, “o illərdə kolxoz-sovxozlara maşınlarla gedib məhsulları toplayar və anbarlarımıza gətirərdik. Kolxozların pulunu dövlət ödəyərdi. Yadıma gəlir ki, məhsullar arasında keyfiyyətsiz məhsullar çox idi. Gecə-gündüz 70 manat məvacibə işləməklə problemlərimiz həll olunmurdu. Hərdən solaxay işlər görməyə məcbur qalardıq. Kolxozla razılığa gəlib bəzi məhsulları bazara çıxarardıq. Axşam bazarı qiymətlərlə xırıd edərdik. Sonra müstəqillik oldu və idarə bağlandı. İndi tamam başqadır”.

Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Bitkiçilik şöbəsinin müdiri İmran Cümşüdov cəlilabadlı Arif kişinin sonuncu ifadəsini belə şəhr etdi ki, “indi doğrudan da tamam başqa situasiyadır. Bazar iqtisadiyyatı sistemi ilə özəl təsərrüfatlarla iş görülür. “Ərzaq məhsullarının tədarükü və təchizatı” ASC keyfiyyətə xüsusi önəm verir. Çünki indi məhsulların tədarük edildiyi dövlət qurumları keyfiyyətli məhsul gözləyirlər. Tutaq ki, uşaq bağçasına tərkibi azotla yüklənən məhsulların tədarükü balacaların sağlamlığında sağalmaz fəsadlar törədə bilər. Bu da işin əksinə yönələr. Məhz bu baxımdan adıçəkilən qurum ciddiliyə əməl edir. Yaxud götürək Silahlı Qüvvələrimizə tədarük edilən məhsulları. Kim istəyər ki, düşmənlə üzbəüz dayanan əsgərlər keyfiyyətsiz qidalar qəbul etsinlər?! Keyfiyyət həm də ona görə lazımdır ki, daxili təlabat ödənəndən sonra bu məhsullar xaricə də ixrac ediləcək. İdarənin funksionallağı və əhəmiyyətinin daha bir özəl məqamı avanslarla bağlıdır. Artıq yerlərdə müqavilə bağlanan fermerlərə avans da verilir. Bax, buna deyərəm əsil iş”.

İndiyə qədər fermerlər deyirdi ki, “əlimizdə pul olsa dağı dağ üstünə qoyarıq”. Belə bir problem doğrudan da vardı. Budur, əkinçilərə avans da verilir. Rəqəmlərə nəzər salsaq görərik ki, avans verilmə prosesi sürətlə gedir. Təkcə mayın 2-də Tovuz, Qazax, Şəmkir və Gədəbəy rayonlarından olan 18 fermerə 90 min 861 manat məbləğində avans təqdim olunub. Həmin vəsait kartof, yerkökü, çuğundur məhsulları istehsalının artırılması məqsədi ilə verilib. Ertəsi gün isə Yevlaxda keçirilən tədbirdə bu bölgədə və ətraf rayonlarda fəaliyyət göstərən 20 istehsalçıya 197 min 500 manat vəsait ödənib. Ağcabədi, Ağdam, Ağdaş, Bərdə, Cəlilabad, Yevlax, Qax, Zərdab, Neftçala, Saatlı, İmişli və Zaqataladan olan fermerlər bu vəsait hesabına idxalı əvəzləyən məhsullar yetişdirəcəklər. Bir sözlə, bütün ölkənin fermerləri nəzərə alınır.

Ancaq bu o demək deyil ki, fermer avansı alıb heç bir iş görməyəcək, yaxud aqrotexniki qaydalara dədə-babadan qalma üsullarla əməl edəcək. “Ərzaq məhsullarının tədarükü və təchizatı” ASC avans verdiyi şəxsləri maarifləndirəcək. İnsan var ki, bu işə başlamaq istəyir, lakin əkin texnologiyasını bilmir. Cəmiyyətin əməkdaşları əkin qaydalarını sıfırdan anladacaq. Bu məlumatlar bazar təlabatına uyğun məhsul yetişdirilməsindən tutmuş, hansı pestisid və herbisidlərin verilməsinə qədər öz əksini tapacaq. Loru dillə deyilərsə, kimsə qarpız əkmək istəyirsə, daha torpağa külli miqdarda azot verib məhsulunu şişirdib sadə alıcıları aldatmayacaq. Keyfiyyətə tam əməl olunması üçün cəmiyyətin əməkdaşları təsərrüfatlara baş çəkəcəklər. Sonda keyfiyyətli məhsulun qiyməti tam ödənəcək. Bu həm də süni qiymət artımının da qarşısını alacaq. Əvvəlki illəri gözümüzün qarşısından keçirək. Fermer əkirdi, dəllallar gəlib qapıdan qiyməti öldürüb alırdılar, üstünə öz qiymətlərini qoyub bazarda satırdılar. Sual oluna bilər ki, bəs niyə fermerin özü məhsulunu satmırdı? Çünki fermerin paytaxta gəlişi, bazarda piştaxtaya görə verdiyi gündəlik rüsum, naharı, üstəlik gecələmək problemi onu əlavə məsrəflərdən çəkindirirdi. Nəticədə dəllallar öz qara işlərini görürdülər. Daha belə olmayacaq. Dövlətin dəstəyi ilə cəmiyyət məhsulları bazar qiymətlərinə münasib qiymətə alıb əkinçiini sevindirəcək, dəllalları qəmləndirəcək.      

       


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
29.05.2017, 16:06

Azərbaycan Dillər Universitetindən iddialara REAKSİYA: “Şou yaradırlar”

29.05.2017, 16:00

Yüksək bal toplayan polis övladları - onları siz də tanıyın - FOTOLAR

29.05.2017, 14:41

Sülh Platforması Vahan Martirosyanla bağlı bəyanat yayıb

29.05.2017, 14:37

Elmar Məmmədyarov Macarıstana səfər edəcək

29.05.2017, 14:30

Masallıda məktəb yoldaşını qətlə yetirən şagird tutulub

29.05.2017, 14:19

"Milli Ön"dən pul oğurlayan tutulub

29.05.2017, 13:57

"Koro­ğlu” Nəqliyyatı Mübad­ilə Mərkəzi yenidən fəaliyyətə başlayır

29.05.2017, 13:51

Rusiya İŞİD-lə əməkdaşlıqda ittiham olundu

29.05.2017, 13:35

İran ilk əməliyyat peykini gələn il buraxacaq

29.05.2017, 13:26

Azərbaycanlı alim Böyük İyirmiliyin Beyin Sammitində

29.05.2017, 13:23

Bakıda avtobusdan yıxılan şəxs ölüb

29.05.2017, 13:18

ADU dövlət imtahanı ilə bağlı açıqlama verdi

29.05.2017, 13:09

Mingəçevirdə oğul anasını qətlə yetirdi

29.05.2017, 12:40

Bakıda əcnəbini döyən şəxslər saxlanılıb

29.05.2017, 12:37

İsmayıllıda FACİƏ – 2 yaşlı qız su çənində boğuldu

29.05.2017, 12:31

Sabah Bakıda 28 dərəcə isti olacaq – HAVA PROQNOZU

29.05.2017, 12:22

Raket və artilleriya birləşmələri döyüş atışlı təlimlər keçirir - FOTOLAR

29.05.2017, 12:04

Azərbaycan-Rusiya sərhədində “Sərhəd-sipər” əməliyyatı keçirilir

29.05.2017, 11:47

ABŞ-ın Yuta Ştat Senatı Azərbaycanın Respublika Günü ilə bağlı təbrik bəyannaməsi qəbul edib

29.05.2017, 11:38

Azərbaycan kinosunun əcnəbi qəhrəmanları: “Uşaqlığın son gecəsi”ndən sonra yoxa çıxan Elya  

29.05.2017, 10:33

Mədət Quliyevə yeni müavin təyin olundu

29.05.2017, 10:26

Kaliforniyada Azərbaycanla bağlı qətnamə qəbul edildi

29.05.2017, 10:18

Horadizdə Bayraq Muzeyi tikilir

29.05.2017, 10:00

Ermənistan cəbhədə təxribatları dayandırmır

29.05.2017, 09:45

Xaricdəki tələbəmiz: “Almaniyadakı universitetdə davamiyyət elə də vacib deyil” - MÜSAHİBƏ  

29.05.2017, 09:33

Deputat telekanalları qınadı: “Ramazanda "Babək" filminin nümayişindən təəccübləndim”

29.05.2017, 09:17

Təbii fəlakət 164 nəfərin öülümünə səbəb oldu  

29.05.2017, 09:10

Maşın” realiti-şousu başlayıb - 18 iştirakçının SİYAHISI

29.05.2017, 09:02

Məşhur məşqçi Rusiyadan qovuldu

29.05.2017, 00:43

Ermənistan region üçün ciddi təhlükə mənbəyidir

29.05.2017, 00:28

Kann kinofestivalının qalibi bilindi

29.05.2017, 00:09

Türkiyədə PKK-ya qarşı əməliyyat

28.05.2017, 23:55

Beynəlxalq Türk Akademiyası Azərbaycanı təbrik etdi  

28.05.2017, 23:48

Gəncədə süpürgəçi qadın yol qəzasında öldü

28.05.2017, 23:35

Dolu Qaxda kənd təsərrüfatına ziyan vurdu

ARXİV