22 fevral 2018, Cümə axşamı
Ana Səhifə - GÜNDƏM - Kreml məmurları üçün arzuolunmaz adamın müəmmalı ölümü - MARAQLI  
Kreml məmurları üçün arzuolunmaz adamın müəmmalı ölümü - MARAQLI  
11.05.2017, 22:08

O öz cəsarətli çıxışları, iş prinsipi, qətiyyəti, haqlı tənqid etməkdən çəkinməməyi ilə “mürgüləyən” Kreml məmurlarının yuxusuna haram qatmışdı. Pyotr Maşerovun gələcəkdə Sov.İKP MK-nın Baş katibi olmaq şansı bir çoxlarının ciddi narahatlığına səbəb olmuşdu.

Modern.az saytı sovet tarixi ilə bağlı növbəti yazını təqdim edir.


1980-ci il oktyabrın 4-də Siyasi Büro üzvlüyünə namizəd, Belarusiya KP MK-nın birinci katibi Pyotr Maşerovun avtoqəza nəticəsində həlak olması ən səsli-küylü hadisələrdən biri olub. Dövrün bir çox siyasiləri Maşerovun ölümünün əsl səbəbinin siyasi qətl olmasını bildirsələr də, rəsmilər bu hadisədə heç bir sui-qəsdin, sifarişin, siyasi qətlin olmadığını bəyan edərək, məsələni qapayıblar. Ancaq zaman-zaman baş vermiş müəmmalı avtoqəza haqqında müxtəlif fikirlər, versiyalar söylənməkdədir.


Hadisə ilə bağlı ortaya çıxan ilk sual hədəfin nəyə görə məhz Maşerov olmasıdır. Digər bir tərəfdən avtoqəza baş verən ərəfədə hadisələrin gedişi də bir çox müəmmalara və haqlı şübhələrə səbəb olur.


15 il Belarusiyanın birinci katibi vəzifəsində çalışan Pyotr Maşerov SSRİ məkanında kifayət qədər nüfuza malik, ədalətli, xalqı üçün çalışan, mötəbərliyindən asılı olmayaraq siyasi tədbirlərdə sözünü deməyi bacaran, tənqidi fikirlərini çəkinmədən söyləyən və çox sadə, səmimi siyasi fiqur kimi tanınıb. Siyasi Büronun iclaslarında SSRİ-Əfqanıstan münasibətlərini, SSRİ-nin ərzaq proqramının ölkəni uçuruma aparmasını cəsarətlə tənqid edən, yarıtmaz çinovniklərin cəzalandırılmasını tələb edən Maşerov Kreml məmurlarının rahatlığına tez-tez haram qatıb.


Təbii ki, belə qətiyyətli, xalq arasında hörmət qazanan, Böyük Vətən Müharibəsi illərində partizan dəstəsinə rəhbərlik edən, göstərdiyi şücaətlərə görə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülən, baş verən mənfi hallara göz yummayan siyasətçinin mövcudluğu Kremldə əyləşənlər üçün problemə çevrilib.



Belarusiya rəhbərinin mövcudluğunun yaratdığı narahatlıq təkcə bundan ibarət olmayıb. Brejnev hakimiyyətinin sonunun yaxınlaşmasının qaçılmaz olduğunu dərk edən Siyasi Büro üzvləri Maşerovun Baş katib kürsüsünə sahib olacağını istisna etməyiblər. 1980-ci ilin sonunda Maşerovun SSRİ Nazirlər Sovetinin sədri vəzifəsinə gətirilməsi ilə bağlı qəbul olunmuş qeyri-rəsmi qərar isə onun Brejnevdən sonra birinci şəxs olacağını daha da real edib. Hətta Kremldə kinayəli ifadələr də eşidilib: “Brejnevdən sonra SSRİ-nin paytaxtı Minsk olacaq”, “Maşerov SSRİ-ni Minskdən idarə edəcək”.


Bəzi araşdırmaçıların qənaətinə görə, Maşerovun aradan götürülməsi Brejnevin razılığı ilə həyata keçirilib. Birincisi ona görə ki, Maşerovun nüfuzu Brejnevi narahat edib, onu özünə ciddi rəqib sayıb və son çıxış yolunu onu fiziki cəhətdən məhv etməkdə görüb.


Ancaq belə bir sual da meydana çıxır. Bəs nəyə görə Brejnev hələ 1980-ci ilin yayında Maşerovla söhbətində onu SSRİ Nazirlər Sovetinin sədri vəzifəsinə gətirilməsini təklif edib? Brejnev Maşerovu yeni yüksək vəzifəyə gətirməkdə Kremldəki siyasi balansı tənzimləmək, xalq arasında nüfuzlu olan bir siyasətçini irəli çəkməklə ədalətli olduğunu sübut edərək, öz nüfuzunu artırmaq və nəhayət Baş katib kürsüsünə iddialı olan Andropovu zərərsizləşdirmək məqsədini güdüb. Baxmayaraq ki, Andropov Brejnevin sağ əli sayılırdı.


Brejnevlə Maşerovun arasında siyasi müstəvidən kənar başqa bir qapalı mübarizə də olub. Belə ki, həmin dövrdə Brejnevin qızı Qalina brilyant alveri edərkən Belarusiya ərazisində yerləşən kömrük məntəqəsindən qeyri-qanuni qiymətli daşları keçirəndə Maşerov onun qarşısını alıb. Bu da öz növbəsində Brejnevin qəzəbinə səbəb olub. 


Versiyalara görə bu məsələdən sonra daha ziddiyyətli bir məmur, Andropovla mübarizədə mövqeləri laxlamağa başlayan SSRİ daxili işlər naziri Şelokov Brejnevin qarşısında etimadını doğrultmaq, etibarını göstərmək üçün Baş katibdən Maşerovu aradan götürmək icasəsini istəyib. Brejnev etiraz etməyib. Tədqiqatçıların fikrinə görə Maşerova sui-qəsd planı müvəqqəti də olsa Şelokovla Andropovu yaxınlaşdırıb. Çünki sui-qəsdin təşkil olunmasına Andropov da cəlb olunub. Təbii ki, Maşerovun aradan götürülməsi Andropovun gələcək planları, Baş katib olması üçün çox vacib idi.



Baş verən avtoqəzanın təffərrüatları yuxarıda qeyd olunan versiyaların ağlabatan olduğunu təsdiqləyir:

Hadisədən iki həftə əvvəl Minskdə Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsinin rəhbərliyi gözlənilmədən dəyişdirilib.
Maşerovun şəxsi təhlükəsizlik xidmətinin rəhbəri Moskva tərəfindən başqası ilə əvəz olunub.


Həmin ərəfədə Maşerovun zirehli "ZİL" avtomobili təmirə göndərilib.
Birinci katibin əvvəlcədən müəyyən olunan ərazilərə çıxışı haqqında Dövlət Avtomobil Müfəttişliyinə məlumat verilməyib.


Beləliklə, bu müəmmalar ərəfəsində 1980-ci il oktyabrın 4-də günorta saat 14-35-də Maşerov digər xidməti avtomobili, 10-09 MMP dövlət nömrə nişanlı “Çayka” ilə Minsk yaxınlığındakı kolxozlara baş çəkməyə yollanıb. Maşerov sürücünün yanında, iki mühafizəçi isə arxada əyləşiblər. “Çayka”nı qabaqdan və arxadan iki avtomobil müşayiət edib. Avtomobillər quşçuluq fabrikinin yaxınlığına çatanda ikinci köməkçi yoldan əsas yola “MAZ” və ardınca ikinci yük maşını çıxıb. Qarşıdakı müşayiətçi “Volqa” çətinliklə kənara çəkilərək təhlükədən sovuşa bilib. Bu zaman birinci yük maşını əyləci basıb. İkinci yük maşını isə qarşı yola çıxıb və elə həmin andaca sürətlə Maşerovun “Çayka”sına çırpılıb. Sonradan o da məlum ki, qəzaya səbəb olan yük maşını son günlər bu yolda tez-tez görünüb. Hansı ki, həmin maşına yazılmış yol göndərişlərinə görə o bu yolla hərəkət etməməli imiş.
Bütün bunlar Maşerovun müəmmalı ölümünün daha çox siyasi qətl olduğu haqqında düşünməyə imkan verir.


Siyasi təhlilçilərin fikrincə, bu hadisə baş tutmasaydı SSRİ-nin siyasi müstəvisində çox böyük dəyişikliklər baş verə bilərdi. 62 yaşlı Maşerov Kremlin birinci kürsüsündə əyləşsəydi, Andropovun siyasi karyerasına son qoyulacaqdı, Qorbaçov Kreml dəhlizlərində siyasi manevrlərini həyata keçirə bilməyəcəkdi, nəhayət heç Yeltsin də Rusiya prezidenti qismində Amerikada gecə saat 3-də alt paltarında pitsa almağa getmək üçün taksi axtarmayacaqdı.


 

İlham Cəmiloğlu

 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Bakuxeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Bu ərazidə kritik humanitar  vəziyyət yaranıb
22.02.2018, 00:57

Bu ərazidə kritik humanitar  vəziyyət yaranıb

Pullar sağlamlıq üçün təhlükə yarada bilər - Video
22.02.2018, 00:44

Pullar sağlamlıq üçün təhlükə yarada bilər - Video

Goranboyda rəis işçini döydü
22.02.2018, 00:26

Goranboyda rəis işçini döydü

Myanmada partlayış: 2 ölü, 22 yaralı
22.02.2018, 00:14

Myanmada partlayış: 2 ölü, 22 yaralı

Lənkəranda naməlum kişi meyiti tapıldı
21.02.2018, 23:57

Lənkəranda naməlum kişi meyiti tapıldı

Rusiya klubu Avropa Liqasının 1/8 finalında
21.02.2018, 23:45

Rusiya klubu Avropa Liqasının 1/8 finalında

Yeni binaların tikintisi Komitə ilə razılaşdırılmayacaq
21.02.2018, 23:29

Yeni binaların tikintisi Komitə ilə razılaşdırılmayacaq

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı
21.02.2018, 23:13

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı

500-dək məhkum Novruz bayramını evində keçirə bilər - Video
21.02.2018, 22:58

500-dək məhkum Novruz bayramını evində keçirə bilər - Video

Saakaşvili 2021-ci ilədək Ukraynaya buraxılmayacaq
21.02.2018, 22:43

Saakaşvili 2021-ci ilədək Ukraynaya buraxılmayacaq

Rusiyadakı qripin Azərbaycana keçməməsi üçün tədbirlər gücləndirilib
21.02.2018, 22:30

Rusiyadakı qripin Azərbaycana keçməməsi üçün tədbirlər gücləndirilib

Gürcülər Almaniyadan kütləvi deportasiya edilir
21.02.2018, 22:14

Gürcülər Almaniyadan kütləvi deportasiya edilir

Ər arvadını xəstəxanalıq etdi
21.02.2018, 21:55

Ər arvadını xəstəxanalıq etdi

Afrində daha 3 kənd terrorçulardan azad edildi
21.02.2018, 21:41

Afrində daha 3 kənd terrorçulardan azad edildi

Məcburi köçkünün qaçırılan avtomobili su kanalından tapıldı
21.02.2018, 21:28

Məcburi köçkünün qaçırılan avtomobili su kanalından tapıldı

Qış Olimpiya Oyunlarının yeni mütləq rekordçusu müəyyənləşdi
21.02.2018, 21:12

Qış Olimpiya Oyunlarının yeni mütləq rekordçusu müəyyənləşdi

Bakıda 200-ə yaxın pandus quraşdırılıb
21.02.2018, 20:59

Bakıda 200-ə yaxın pandus quraşdırılıb

Afrində 1780 terrorçu zərərsizləşdirilib
21.02.2018, 20:44

Afrində 1780 terrorçu zərərsizləşdirilib

Teyyub Qurban vəfat edib
21.02.2018, 20:26

Teyyub Qurban vəfat edib

Efiopiya Azərbaycanda fəxri konsulluq açdı
21.02.2018, 20:15

Efiopiya Azərbaycanda fəxri konsulluq açdı

Qanunsuz ağac kəsimi aşkarlandı
21.02.2018, 20:02

Qanunsuz ağac kəsimi aşkarlandı

Ermənistan silahlı qüvvələrinə məxsus kvadrokopter ələ keçirilib
21.02.2018, 19:51

Ermənistan silahlı qüvvələrinə məxsus kvadrokopter ələ keçirilib

“Google Pay” istifadəyə verildi
21.02.2018, 18:52

“Google Pay” istifadəyə verildi

İraq Rusiyadan S-400 almaq istəyir
21.02.2018, 18:48

İraq Rusiyadan S-400 almaq istəyir

Avtobus dərəyə yuvarlandı - 30 ölü
21.02.2018, 18:41

Avtobus dərəyə yuvarlandı - 30 ölü

Prezident məcburi köçkünlərin aylıq müavinətini artırdı
21.02.2018, 18:35

Prezident məcburi köçkünlərin aylıq müavinətini artırdı

İtkin düşmüş alpinistlərin axtarışı ilə bağlı MƏLUMAT
21.02.2018, 18:27

İtkin düşmüş alpinistlərin axtarışı ilə bağlı MƏLUMAT

Yol tikintisində fərqlənən şəxslər təltif edildi - SİYAHI
21.02.2018, 18:22

Yol tikintisində fərqlənən şəxslər təltif edildi - SİYAHI

“Azərxalça”ya 2 milyon manat ayrıldı
21.02.2018, 18:14

“Azərxalça”ya 2 milyon manat ayrıldı

Akademik Musa Əliyevin 110 illiyi qeyd ediləcək
21.02.2018, 18:10

Akademik Musa Əliyevin 110 illiyi qeyd ediləcək

Yas mərasimlərində striptiz ləğv olunacaq
21.02.2018, 18:05

Yas mərasimlərində striptiz ləğv olunacaq

Artur Rasizadə iranlı nazirin diqqətini Dağlıq Qarabağa yönəltdi
21.02.2018, 17:53

Artur Rasizadə iranlı nazirin diqqətini Dağlıq Qarabağa yönəltdi

“AFB Bank”dan iddialara CAVAB
21.02.2018, 17:42

“AFB Bank”dan iddialara CAVAB

Sabah Bakıda içməli su kəsiləcək
21.02.2018, 17:32

Sabah Bakıda içməli su kəsiləcək

Bakıda “yaşıl soyqırımı” - 5 ağacı qanunsuz kəsdilər
21.02.2018, 17:29

Bakıda “yaşıl soyqırımı” - 5 ağacı qanunsuz kəsdilər

ARXİV