21 sentyabr 2017, Cümə axşamı
Ana Səhifə - GÜNDƏM - Kreml məmurları üçün arzuolunmaz adamın müəmmalı ölümü - MARAQLI  
Kreml məmurları üçün arzuolunmaz adamın müəmmalı ölümü - MARAQLI  
11.05.2017, 22:08

O öz cəsarətli çıxışları, iş prinsipi, qətiyyəti, haqlı tənqid etməkdən çəkinməməyi ilə “mürgüləyən” Kreml məmurlarının yuxusuna haram qatmışdı. Pyotr Maşerovun gələcəkdə Sov.İKP MK-nın Baş katibi olmaq şansı bir çoxlarının ciddi narahatlığına səbəb olmuşdu.

Modern.az saytı sovet tarixi ilə bağlı növbəti yazını təqdim edir.


1980-ci il oktyabrın 4-də Siyasi Büro üzvlüyünə namizəd, Belarusiya KP MK-nın birinci katibi Pyotr Maşerovun avtoqəza nəticəsində həlak olması ən səsli-küylü hadisələrdən biri olub. Dövrün bir çox siyasiləri Maşerovun ölümünün əsl səbəbinin siyasi qətl olmasını bildirsələr də, rəsmilər bu hadisədə heç bir sui-qəsdin, sifarişin, siyasi qətlin olmadığını bəyan edərək, məsələni qapayıblar. Ancaq zaman-zaman baş vermiş müəmmalı avtoqəza haqqında müxtəlif fikirlər, versiyalar söylənməkdədir.


Hadisə ilə bağlı ortaya çıxan ilk sual hədəfin nəyə görə məhz Maşerov olmasıdır. Digər bir tərəfdən avtoqəza baş verən ərəfədə hadisələrin gedişi də bir çox müəmmalara və haqlı şübhələrə səbəb olur.


15 il Belarusiyanın birinci katibi vəzifəsində çalışan Pyotr Maşerov SSRİ məkanında kifayət qədər nüfuza malik, ədalətli, xalqı üçün çalışan, mötəbərliyindən asılı olmayaraq siyasi tədbirlərdə sözünü deməyi bacaran, tənqidi fikirlərini çəkinmədən söyləyən və çox sadə, səmimi siyasi fiqur kimi tanınıb. Siyasi Büronun iclaslarında SSRİ-Əfqanıstan münasibətlərini, SSRİ-nin ərzaq proqramının ölkəni uçuruma aparmasını cəsarətlə tənqid edən, yarıtmaz çinovniklərin cəzalandırılmasını tələb edən Maşerov Kreml məmurlarının rahatlığına tez-tez haram qatıb.


Təbii ki, belə qətiyyətli, xalq arasında hörmət qazanan, Böyük Vətən Müharibəsi illərində partizan dəstəsinə rəhbərlik edən, göstərdiyi şücaətlərə görə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülən, baş verən mənfi hallara göz yummayan siyasətçinin mövcudluğu Kremldə əyləşənlər üçün problemə çevrilib.



Belarusiya rəhbərinin mövcudluğunun yaratdığı narahatlıq təkcə bundan ibarət olmayıb. Brejnev hakimiyyətinin sonunun yaxınlaşmasının qaçılmaz olduğunu dərk edən Siyasi Büro üzvləri Maşerovun Baş katib kürsüsünə sahib olacağını istisna etməyiblər. 1980-ci ilin sonunda Maşerovun SSRİ Nazirlər Sovetinin sədri vəzifəsinə gətirilməsi ilə bağlı qəbul olunmuş qeyri-rəsmi qərar isə onun Brejnevdən sonra birinci şəxs olacağını daha da real edib. Hətta Kremldə kinayəli ifadələr də eşidilib: “Brejnevdən sonra SSRİ-nin paytaxtı Minsk olacaq”, “Maşerov SSRİ-ni Minskdən idarə edəcək”.


Bəzi araşdırmaçıların qənaətinə görə, Maşerovun aradan götürülməsi Brejnevin razılığı ilə həyata keçirilib. Birincisi ona görə ki, Maşerovun nüfuzu Brejnevi narahat edib, onu özünə ciddi rəqib sayıb və son çıxış yolunu onu fiziki cəhətdən məhv etməkdə görüb.


Ancaq belə bir sual da meydana çıxır. Bəs nəyə görə Brejnev hələ 1980-ci ilin yayında Maşerovla söhbətində onu SSRİ Nazirlər Sovetinin sədri vəzifəsinə gətirilməsini təklif edib? Brejnev Maşerovu yeni yüksək vəzifəyə gətirməkdə Kremldəki siyasi balansı tənzimləmək, xalq arasında nüfuzlu olan bir siyasətçini irəli çəkməklə ədalətli olduğunu sübut edərək, öz nüfuzunu artırmaq və nəhayət Baş katib kürsüsünə iddialı olan Andropovu zərərsizləşdirmək məqsədini güdüb. Baxmayaraq ki, Andropov Brejnevin sağ əli sayılırdı.


Brejnevlə Maşerovun arasında siyasi müstəvidən kənar başqa bir qapalı mübarizə də olub. Belə ki, həmin dövrdə Brejnevin qızı Qalina brilyant alveri edərkən Belarusiya ərazisində yerləşən kömrük məntəqəsindən qeyri-qanuni qiymətli daşları keçirəndə Maşerov onun qarşısını alıb. Bu da öz növbəsində Brejnevin qəzəbinə səbəb olub. 


Versiyalara görə bu məsələdən sonra daha ziddiyyətli bir məmur, Andropovla mübarizədə mövqeləri laxlamağa başlayan SSRİ daxili işlər naziri Şelokov Brejnevin qarşısında etimadını doğrultmaq, etibarını göstərmək üçün Baş katibdən Maşerovu aradan götürmək icasəsini istəyib. Brejnev etiraz etməyib. Tədqiqatçıların fikrinə görə Maşerova sui-qəsd planı müvəqqəti də olsa Şelokovla Andropovu yaxınlaşdırıb. Çünki sui-qəsdin təşkil olunmasına Andropov da cəlb olunub. Təbii ki, Maşerovun aradan götürülməsi Andropovun gələcək planları, Baş katib olması üçün çox vacib idi.



Baş verən avtoqəzanın təffərrüatları yuxarıda qeyd olunan versiyaların ağlabatan olduğunu təsdiqləyir:

Hadisədən iki həftə əvvəl Minskdə Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsinin rəhbərliyi gözlənilmədən dəyişdirilib.
Maşerovun şəxsi təhlükəsizlik xidmətinin rəhbəri Moskva tərəfindən başqası ilə əvəz olunub.


Həmin ərəfədə Maşerovun zirehli "ZİL" avtomobili təmirə göndərilib.
Birinci katibin əvvəlcədən müəyyən olunan ərazilərə çıxışı haqqında Dövlət Avtomobil Müfəttişliyinə məlumat verilməyib.


Beləliklə, bu müəmmalar ərəfəsində 1980-ci il oktyabrın 4-də günorta saat 14-35-də Maşerov digər xidməti avtomobili, 10-09 MMP dövlət nömrə nişanlı “Çayka” ilə Minsk yaxınlığındakı kolxozlara baş çəkməyə yollanıb. Maşerov sürücünün yanında, iki mühafizəçi isə arxada əyləşiblər. “Çayka”nı qabaqdan və arxadan iki avtomobil müşayiət edib. Avtomobillər quşçuluq fabrikinin yaxınlığına çatanda ikinci köməkçi yoldan əsas yola “MAZ” və ardınca ikinci yük maşını çıxıb. Qarşıdakı müşayiətçi “Volqa” çətinliklə kənara çəkilərək təhlükədən sovuşa bilib. Bu zaman birinci yük maşını əyləci basıb. İkinci yük maşını isə qarşı yola çıxıb və elə həmin andaca sürətlə Maşerovun “Çayka”sına çırpılıb. Sonradan o da məlum ki, qəzaya səbəb olan yük maşını son günlər bu yolda tez-tez görünüb. Hansı ki, həmin maşına yazılmış yol göndərişlərinə görə o bu yolla hərəkət etməməli imiş.
Bütün bunlar Maşerovun müəmmalı ölümünün daha çox siyasi qətl olduğu haqqında düşünməyə imkan verir.


Siyasi təhlilçilərin fikrincə, bu hadisə baş tutmasaydı SSRİ-nin siyasi müstəvisində çox böyük dəyişikliklər baş verə bilərdi. 62 yaşlı Maşerov Kremlin birinci kürsüsündə əyləşsəydi, Andropovun siyasi karyerasına son qoyulacaqdı, Qorbaçov Kreml dəhlizlərində siyasi manevrlərini həyata keçirə bilməyəcəkdi, nəhayət heç Yeltsin də Rusiya prezidenti qismində Amerikada gecə saat 3-də alt paltarında pitsa almağa getmək üçün taksi axtarmayacaqdı.


 

İlham Cəmiloğlu

 


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Azərbaycandakı motosiklet qəzalarında 9 nəfər ölüb
21.09.2017, 08:57

Azərbaycandakı motosiklet qəzalarında 9 nəfər ölüb

İlham Əliyevin ABŞ səfəri başa çatıb   
21.09.2017, 08:42

İlham Əliyevin ABŞ səfəri başa çatıb  

Los Ancelesdəki Baş Konsulluqdan AÇIQLAMA: Lütfi Zadənin nəşi Bakıya gətiriləcək   
21.09.2017, 08:36

Los Ancelesdəki Baş Konsulluqdan AÇIQLAMA: Lütfi Zadənin nəşi Bakıya gətiriləcək  

Dollar və manatın bugünkü MƏZƏNNƏSİ
21.09.2017, 08:33

Dollar və manatın bugünkü MƏZƏNNƏSİ

İlham Əliyev BMT Baş katibi ilə görüşdü - Yenilənib, FOTO
21.09.2017, 01:03

İlham Əliyev BMT Baş katibi ilə görüşdü - Yenilənib, FOTO

ABŞ-da orta məktəbdə silahlı insident
21.09.2017, 00:42

ABŞ-da orta məktəbdə silahlı insident

Meksikada 3 günlük matəm elan edildi
21.09.2017, 00:27

Meksikada 3 günlük matəm elan edildi

Azərbaycan nefti bahalaşıb
20.09.2017, 23:58

Azərbaycan nefti bahalaşıb

Azərbaycan Qoşulmama Hərəkatının prinsiplərinə xüsusi diqqət ayırır
20.09.2017, 23:43

Azərbaycan Qoşulmama Hərəkatının prinsiplərinə xüsusi diqqət ayırır

Aşıq Ədalətin çəkildiyi və saz çaldığı filmlər - “Çal, aşıq, komsomolun canı...”
20.09.2017, 23:26

Aşıq Ədalətin çəkildiyi və saz çaldığı filmlər - “Çal, aşıq, komsomolun canı...”

Nikahdankənar uşaqlar ən çox bu rayonlarda doğulub
20.09.2017, 23:09

Nikahdankənar uşaqlar ən çox bu rayonlarda doğulub

Daşkəsən sakini həyat yoldaşı və qayınanasını bıçaqlayıb
20.09.2017, 22:53

Daşkəsən sakini həyat yoldaşı və qayınanasını bıçaqlayıb

Yaponiya yenidən silkələndi
20.09.2017, 22:38

Yaponiya yenidən silkələndi

İlham Əliyev Trampla görüşdü
20.09.2017, 22:23

İlham Əliyev Trampla görüşdü

FED uçot dərəcəsini dəyişmədi
20.09.2017, 22:15

FED uçot dərəcəsini dəyişmədi

Dar şalvar, sıx büshalter, hündürdaban ayaqqabılar – GEYİM VƏ SAĞLAMLIQ
20.09.2017, 22:06

Dar şalvar, sıx büshalter, hündürdaban ayaqqabılar – GEYİM VƏ SAĞLAMLIQ

"Bank əməkdaşı" təqaüdçüləri aldatdı - VİDEO
20.09.2017, 21:49

"Bank əməkdaşı" təqaüdçüləri aldatdı - VİDEO

Xanımların gözəl görünmək istəyi qarşısında ƏZİYYƏT ÇƏKƏN KİŞİLƏR
20.09.2017, 21:33

Xanımların gözəl görünmək istəyi qarşısında ƏZİYYƏT ÇƏKƏN KİŞİLƏR

20.09.2017, 21:17

"ABŞ beynəlxalq razılaşmaları pozur" - Ruhani

İlham Əliyev BMT-də çıxış etdi: Hərbi cinayətkarlardan biri Ermənistanın indiki prezidentidir - YENİLƏNİB-3
20.09.2017, 21:03

İlham Əliyev BMT-də çıxış etdi: Hərbi cinayətkarlardan biri Ermənistanın indiki prezidentidir - YENİLƏNİB-3

Dünya Bankının nümayəndələri DİM-də müzakirə apardı
20.09.2017, 20:49

Dünya Bankının nümayəndələri DİM-də müzakirə apardı

Xaçmazda meşə yanğını söndürülüb - Yenilənib
20.09.2017, 20:35

Xaçmazda meşə yanğını söndürülüb - Yenilənib

Erməni deputatlar sabah Bakıya gəlir
20.09.2017, 20:23

Erməni deputatlar sabah Bakıya gəlir

UEFA final oyunu üçün Bakını seçdi
20.09.2017, 20:07

UEFA final oyunu üçün Bakını seçdi

Hərbi Akademiyada elmi-praktik konfrans keçirilib
20.09.2017, 19:56

Hərbi Akademiyada elmi-praktik konfrans keçirilib

UEFA Super Kubokunun finalı İstanbulda keçiriləcək
20.09.2017, 18:57

UEFA Super Kubokunun finalı İstanbulda keçiriləcək

Moskvanın mərkəzində bomba həyəcanı
20.09.2017, 18:41

Moskvanın mərkəzində bomba həyəcanı

Tovuzda qəza: yaralananlar var
20.09.2017, 18:33

Tovuzda qəza: yaralananlar var

İlham Əliyev Malta Prezidentini təbrik edib
20.09.2017, 18:08

İlham Əliyev Malta Prezidentini təbrik edib

"Qarabağ" - “Roma” oyununa yalnız 2 manatlıq biletlər qalıb   
20.09.2017, 17:50

"Qarabağ" - “Roma” oyununa yalnız 2 manatlıq biletlər qalıb  

İraq kürdlərinin referendumu yeni müharibəyə səbəb olacaq
20.09.2017, 17:48

İraq kürdlərinin referendumu yeni müharibəyə səbəb olacaq

Qardaşının Üzeyir Hacıbəyliyə məktubu: “Borclular məni əldən saldı, arvadımdan çox utanıram”   
20.09.2017, 17:43

Qardaşının Üzeyir Hacıbəyliyə məktubu: “Borclular məni əldən saldı, arvadımdan çox utanıram”  

Məhkəmə-Hüquq Şurası dövlət orqanlarının təsnifat siyahısına daxil edilir   
20.09.2017, 17:27

Məhkəmə-Hüquq Şurası dövlət orqanlarının təsnifat siyahısına daxil edilir  

Bakı, yoxsa Madrid? - UEFA qərarı bu gün açıqlayır
20.09.2017, 17:17

Bakı, yoxsa Madrid? - UEFA qərarı bu gün açıqlayır

“Space”də maaşlar kəsilib? - Telekanaldan iddialara CAVAB VERİLDİ   
20.09.2017, 17:04

“Space”də maaşlar kəsilib? - Telekanaldan iddialara CAVAB VERİLDİ  

ARXİV
SORĞU
Məhərrəmliyin əsas şərtlərini qəbul edirsiniz?
- Bəli qəbul edirəm və Kərbəla şəhidlərinə mütləq yas saxlayacam (46.7%)
- Məhərrəmliyin şərtləri yalnız şiələr üçündür(8.98%)
- Bu şərtlərin heç birini qəbul etmirəm(13.1%)
- Məhərrəmlık əsl İslama ziddir(31.1%)