21 sentyabr 2017, Cümə axşamı
Ana Səhifə - MÜSAHİBƏ - Niyazinin şəxsi fotoqrafı, Medvedevin azərbaycanlı dostu: “Zeynəb Xanlarovanın şəklini özünə 1000 rubla satmaq istədim” - MÜSAHİBƏ
Niyazinin şəxsi fotoqrafı, Medvedevin azərbaycanlı dostu: “Zeynəb Xanlarovanın şəklini özünə 1000 rubla satmaq istədim” - MÜSAHİBƏ +
12.05.2017, 10:34

Peşəkar fotorəssam Tahir Cəfərov 1948-ci il fevralın 15-də  Bakıda anadan olub. Tahir müəllimin foto sahəsinə yönəlməsində caz musiqisinin özünəməxsus rolu var desək, yanılmarıq. 12 yaşında olarkən təsadüfən məşhur caz sənətçisi Yuli Armstronqun musiqisini duyur və heyran qalır. Bir müddət sonra dahi cazmenin şəkillərini əldə etmək istəyi Tahir müəllimin fotoya ilk marağı olub. Daha sonra  o vaxtki Yuri Qaqarin adına pionerlər evində "Foto" dərnəyinə yazılır. Beləliklə gələcəyin peşəkar fotoqrafı bu sənətə doğru ilk addımını atır.


50 ildir fotorəssamlıq sənəti ilə məşğul olan qocaman sənətkarın  Modern.az-a müsahibəsini təqdim edirik.

- Fotorəssam Tahir Cəfərov! Həm fotoqraf, həm də rəssam. Bunlardan hansı sizə daha yaxındır?

- 1965-ci ildə kinostudiyada işləməyə başladım. “Gün keçdi” filminin reklamına görə mənə “rəssam-fotoqraf” adı verildi. Bu təltifə görə maaşımdan əlavə olaraq o vaxt 450 rubl alırdım. Daha sonra psixolji mövzuda çəkdiyim şəkillərlə bağlı Moskvada “qran-pri” mükafatı aldım.Orada işləyərkən Rusiya, Moldova, Riqa, o vaxtki Çexslovakiya kino jurnallarına Azərbaycan filmləri haqqında çoxlu şəkil göndərirdim və qonorar alırdım. Bundan əlavə, tanınmış skripka ifaçısı maestro Niyazinin şəxsi fotoqrafı işləmişəm. Qeyd edim ki, Niyazinin yanı mənim üçün incəsənətə açılan bir qapı idi. Çünki  Niyazi bəylə görüşmək üçün dünyanın müxtəlif ölkələrindən sayılıb-seçilən insanlar gəlirdi. Bu baxımdan sənətçinin fotoqrafı olduğum 5 il müddətində çox təcrübə qazanmışam.

- Fotoqraflığa gəlişinizi necə xatırlayırsınız? Bu sahədə ilk müəlliminiz kim olub?


- İlk müəllimim milliyətcə erməni olub. Mən ona minnətdar olmaya bilmərəm. Hər şeydən əvvəl bu, bir müəllimə haqsızlıq etmək olardı. Lakin bir müddət sonra dərnəkdə olan iki qrup arasında ayrı-seçkilik saldığını gördüm. Belə ki o, rus bölməsinə diqqət və qayğını əsirgəmir, bizə isə ötəri yanaşırdı. Bu barədə öz etirazımı bildirdim və pionerlər evində fəaliyyət göstərən başqa bir müəllimə müraciət etdim. O isə cavabında öz kolleqası ilə üz-göz olmamaq üçün təklifimi qəbul etmədi. Lakin başqa bir müəllimi məsləhət gördü. Həmin müəllimin ikinci mərtəbə olduğunu dedi. Mən yuxarı mərtəbəyə çıxdım. Burada xeyli kitab var idi. Xidmətçilərdən birinə yaxınlaşdım, həmin müəllimi soruşdum. O isə əvəzində mənə foto sahəsi ilə bağlı kitablar olan rəfi göstərdi. Həə, bax onda anladım ki, hər kitab bir müəllimdir.

 

- Hansı mətbu orqanlarda çalışmışınız?

- Mən bir çox yerdə işləmişəm. Bunlardan  "Azərbaycan pioneri", "Azərbaycan gəncləri", "Vışka", “İnternet ekspress” , “Son Söz” qəzetlərini sadalaya bilərəm. Eyni zamanda Moskvanın qəzet və jurnallarında da çalışmışam. "Zdorovye", "Sovetskaya kultura", "Sovetskiy ekran". "Sovetskoye foto", "Novıy film" kimi mətbu orqanlarında fəaliyyətim olub.

- Peşəkar fəaliyyətinizdə ilk əsəriniz hansıdır?

- İlk vaxtlar əsərlərimi etüd adı ilə işləyirdim. Foto sahəsində etüd, kiçik əsərə deyilir. Məsələn mən bir fincanın şəklini olduğu kimi, ya da fərqli rakurslarda çəksəm, bu etüd əsəri hesab olunacaq. İlk peşəkar əsərim isə ağac şəkli olub.

- Dünya fotoqraflarından kimləri bəyənirsiz?

- Dünya fotoqraflarından Reza Diqqəti və Tomas Qoldzu bəyənirəm. Yeri gəlmişkən, Tomas Qoldzla bağlı əhəmiyətli bir hadisəni danışım. Deməli, Qarabağ uğrunda döyüşlər gedən vaxt Tomas Qoldz Moskvadan dəvət alır. Amerikalı fotoqrafa bu döyüşlərdə bir neçə kadr çəkmək təklif olunur. Goldz təklifi qəbul edir və təyyarə ilə müəyyən olunmuş yerə gəlir. Burada ətrafına yığılan insanların danışdığı dili anlamasa da, onların erməni millətindən olduğunu sezir. Daha sonra ermənilərdən biri Qoldza yaxınlaşıb deyir:

- Sabah Xocalı şəhərində  erməni qırğını törədiləcək. Sizdən xahişimiz odur ki, bu  zaman onların şəklini çəkəsiniz.

Qoldz təəcüblü şəkildə bildirir ki, “axı mən də insanam, müharibə zamanı məni də öldürə bilərlər”.

Erməni cavabında deyir:

- Biz bilirik sizi Moskva dəvət edib. Onu da bilirik ki, sizin başınızdan bir tük əskik olsa, onlar bizi cəzasız qoymaz. Buna görə də arxayın ola bilərsiniz. Biz sizi qoruyacağıq.

Çətin vəziyyətdə qalan amerikalı jurnalist, təkliflə razılaşır.

Döyüşlər başlamazdan bir az əvvəl o həqiqəti bilir. Belə ki döyüşə gedərkən həmin erməni Tomasa deyir:

- Sizə xırda bir məlumatı çatdırmağı unutduq. Ancaq bu barədə heç kim bilməməlidir. Burada azərbaycanlılar erməniləri yox, ermənilər azərbaycanlıları öldürəcək. Bu baxımdan həyati təhlükənizin olmadığına əmin ola bilərsiniz. Döyüşdə bir dənə də azərbaycanlı sağ çıxmayacaq. Bəs siz bilirsinizmi,bu barədə məqalənizdə necə yazacaqsınız?

Tomas Qoldz:

- Bəli, bilirəm. Nə görürəmsə, onu da yazacam.

Erməni daşnak:

- Xeyr! Siz yazacaqsınız ki, azərbaycanlılar erməniləri qırır.

Amerikaya  qayıtdıqdan sonra, hadisələrin canlı şahidi olan fotojurnalist özünün dediyi kimi, gördüyünü yazır. Həqiqətləri olduğu kimi insanlara çatdırır. Hətta sonralar bu genosidə dair kitab dərc etdirir.

Müsahibimiz Tahir Cəfərov onu da deyir ki, Thomas Goldzun həyat yoldaşı azərbaycanlıdır.

Tahir Cəfərov həmin hadisələr zamanı fasiləsiz fəaliyyət göstərən fotoqraflardan olub və 300-dən çox fotoşəkil çəkib. Bu hadisələri danışan vaxt müsahibimizin bir qədər kövrəldiyini müşahidə edib mövzunu dəyişmək qərarına gəldik.
 

- Tahir müəllim, məlumdur ki, siz saysız-hesabsız tədbirlərdə, konfranslarda olmusunuz. Yəqin ki, tanınmış siyasətçi, idmançı, yaxud başqa sahədə olan insanlarla bağlı xatirələriniz var...

- Əlbəttə. Özü də nə qədər istəsən (gülür). Maestro Niyazini yəqin tanıyırsınız. Mən onun şəxsi fotoqrafı işləmişəm. Qeyd edim ki, onunla işləmək mənim üçün incəsənətə açılan bir qapı idi. Çünki Niyazi bəylə görüşmək üçün dünyanın müxtəlif ölkələrindən sayılıb-seçilən insanlar gəlirdi. Bu baxımdan sənətçinin fotoqrafı olduğum 5 il müddətində çox təcrübə qazanmışam.
Bundan əlavə, Zeynəb Xanlarova ilə bağlı bir xatirəm var. Mənim bir dostum var. O vaxtlar Leninqradda fotaqraf idi. Biz onunla tez-tez yazışırdıq. Sonralar siyasətçi oldu. Özü də çox böyük siyasətçi oldu. Onun qapısını açmaq mümkün deyildi. Kim olsa yaxşıdır?! Dimitri Medvedev! Bəli, Medvedev siyasətə qoşulmazdan öncə fotoqraf sənəti ilə məşğul olub. Bu belə...
İndi sizə başqa bir xatirəmi danışım. O vaxtlar Zeynəb Xanlarovanın bir şəklini çəkmişdim. Zeynəb xanım həmin şəkli görmək istədiyini dedi. Şəkli gördü və çox bəyəndi. Həqiqətən də şəkil çox gözəl, qeyri-adi formada çıxmışdı. Məndən soruşdu ki, bu şəkil üçün nə qədər pul vermək lazımdır. “1000 rubl” dedim. O isə qiyməti bəyənmədi və təklifimi rədd etdi. Bir neçə il sonra peşman olsa da, necə deyərlər, sonrakı peşmançılıq fayda verməz! Şəkli ona satmadım. Sərgilərimin birində həmin şəklə yer verdim və insanlar tərəfindən çox maraqla qarşılandı.

 

 

- Tahir müəllim, sərgi demişkən, gəlin bu barədə bir az danışaq. Neçə dəfə sərgi keçirmisiniz?


- 25 dəfə sərgim olub. Bunlardan 24-ü Xocalı mövzusundadır. Necə ola bilər ki, bir sərgidə 6 nəfərin ürəyi getsin?! Qoy deyim. Sumqayıtda Xocalı sərgisi zamanı bir qadın üzünü turşudub dedi ki, o nə şəkildir elə? (Sonra bildim ki, həmin qadının ailəsində 18 şəhid olub) . Dedim sən o şəklə diqqətlə bax. Bəlkə yaxınlarını gördün. Qadın şəklə baxdıqdan sonra ürəyi getdi. Ayılandan sonra məlum oldu ki, şəkildəki şəhidlərdən biri ailəsindən imiş. Və beləcə eyni hadisə 5 nəfərlə də baş verdi. Sonra Sumqayıtın icra başçısı məndən xahiş elədi ki, o şəkli sərgidən çıxarım.

Digər bir sərgim isə bədii fotoqrafiya ilə bağlı olub.
 

- Az öncə sizinlə dünya fotoqraflarından danışdıq. Bəs bizim fotoqraflardan necə, bəyəndiyiniz varmı ?

- Bizim fotoqraflardan Vüqar İbadov, Yaşar Xəlilovu bəyənirəm. Bununla yanaşı, Fərid Xayrullini də qeyd edə bilərəm.

- Müasir fotoqrafiya ilə bağlı düşüncələriniz, bu sənətin inkişafına dair tövsiyələriniz nələrdir?

- Mənə elə gəlir ki, böyük bir məktəb açmaq lazımdır. Bizdə belə  bir məktəb yoxdur. Bizdə Fotoqraflar Birliyi var. Mən də onun üzvüyəm, amma ora getmirəm.

- Niyə?

- Çünki ora uşaq-muşaqlar yığılıb. Öncələr başqa adam rəhbərlik edirdi. Onda bütün ağsaqqallar da orda olurdu. Sənin kimi cavan uşaqlar bizdən öyrənirdi. İndi isə cavanlar gəlir. Di gəl ki soruşmağa, öyrənməyə ağsaqqal yoxdu orda. Bəs nə üçün? Onlar məni dəvət eləmirlər. Ona görə ki, mən ora getsəm onların nə qədər gizli işləri var açacam. Çünki ürəyimdə saxlaya bilmirəm. Görürəm axı düzgün etmirlər.

- Bu gün yolunuzu davam etdirən tələbələriniz varmı?

- Bəli. Hətta o vaxt belə bir elan da vermişdim ki, kim ali fotoqrafiyanı öyrənmək istəyirsə müraciət edə bilər. Xeyli müraciətlər oldu və öz evimdə 3 aylıq kurslarla bu sənəti tədris elədim. Mən dərsimdə jurnalistikaya da yer verirdim. Fotojurnalistikanın qanunlarını çox gözəl bilirəm. Çünki onun dərsini Nəsir İmanquliyevdən almışam. Bilirsiz yəqin, Nəsir İmanquliyev birinci xanım Mehriban Əliyevanın babasıdır. Çox böyük professor idi. O bizi düzgün tərbiyə edirdi.

- Bəs hazırda necə, dərs verirsinizmi?

- Xeyr. Çünki indi tələb yoxdur. Maraq da azdır.

- Bu günlərdə Bakı bayram ab- havasındadır. Paytaxtımız mötəbər İslam Həmrəyliyi Oyunlarına ev sahibliyi edir. Yəqin ki, bu yarışları lentə köçürəcəksiniz. Təklif və tövsiyələrinzii eşitmək istərdik...

 

- Çox mühüm bir məsələni yadıma saldınız. Minnətdaram. Mənim çoxdankı şikayətim cib telefonları ilə bağlıdır. Peşəkar olmayan insanlar bu kimi tədbirlərdə hərə bir tərəfdən telefonu əlinə alır, başlayır çəkməyə. Ancaq bilmir ki, bu zaman o bizə, xüsusən də operatorlara maneə yaradır. Ancaq bildiyimə görə İslam oyunlarında mediaya ingilislər nəzarət edəcək. Düşünürəm ki, belə problemlərlə üzləşməyəcəyik.

 

 

Məcid ƏMİROV


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Azərbaycandakı motosiklet qəzalarında 9 nəfər ölüb
21.09.2017, 08:57

Azərbaycandakı motosiklet qəzalarında 9 nəfər ölüb

İlham Əliyevin ABŞ səfəri başa çatıb   
21.09.2017, 08:42

İlham Əliyevin ABŞ səfəri başa çatıb  

Los Ancelesdəki Baş Konsulluqdan AÇIQLAMA: Lütfi Zadənin nəşi Bakıya gətiriləcək   
21.09.2017, 08:36

Los Ancelesdəki Baş Konsulluqdan AÇIQLAMA: Lütfi Zadənin nəşi Bakıya gətiriləcək  

Dollar və manatın bugünkü MƏZƏNNƏSİ
21.09.2017, 08:33

Dollar və manatın bugünkü MƏZƏNNƏSİ

İlham Əliyev BMT Baş katibi ilə görüşdü - Yenilənib, FOTO
21.09.2017, 01:03

İlham Əliyev BMT Baş katibi ilə görüşdü - Yenilənib, FOTO

ABŞ-da orta məktəbdə silahlı insident
21.09.2017, 00:42

ABŞ-da orta məktəbdə silahlı insident

Meksikada 3 günlük matəm elan edildi
21.09.2017, 00:27

Meksikada 3 günlük matəm elan edildi

Azərbaycan nefti bahalaşıb
20.09.2017, 23:58

Azərbaycan nefti bahalaşıb

Azərbaycan Qoşulmama Hərəkatının prinsiplərinə xüsusi diqqət ayırır
20.09.2017, 23:43

Azərbaycan Qoşulmama Hərəkatının prinsiplərinə xüsusi diqqət ayırır

Aşıq Ədalətin çəkildiyi və saz çaldığı filmlər - “Çal, aşıq, komsomolun canı...”
20.09.2017, 23:26

Aşıq Ədalətin çəkildiyi və saz çaldığı filmlər - “Çal, aşıq, komsomolun canı...”

Nikahdankənar uşaqlar ən çox bu rayonlarda doğulub
20.09.2017, 23:09

Nikahdankənar uşaqlar ən çox bu rayonlarda doğulub

Daşkəsən sakini həyat yoldaşı və qayınanasını bıçaqlayıb
20.09.2017, 22:53

Daşkəsən sakini həyat yoldaşı və qayınanasını bıçaqlayıb

Yaponiya yenidən silkələndi
20.09.2017, 22:38

Yaponiya yenidən silkələndi

İlham Əliyev Trampla görüşdü
20.09.2017, 22:23

İlham Əliyev Trampla görüşdü

FED uçot dərəcəsini dəyişmədi
20.09.2017, 22:15

FED uçot dərəcəsini dəyişmədi

Dar şalvar, sıx büshalter, hündürdaban ayaqqabılar – GEYİM VƏ SAĞLAMLIQ
20.09.2017, 22:06

Dar şalvar, sıx büshalter, hündürdaban ayaqqabılar – GEYİM VƏ SAĞLAMLIQ

"Bank əməkdaşı" təqaüdçüləri aldatdı - VİDEO
20.09.2017, 21:49

"Bank əməkdaşı" təqaüdçüləri aldatdı - VİDEO

Xanımların gözəl görünmək istəyi qarşısında ƏZİYYƏT ÇƏKƏN KİŞİLƏR
20.09.2017, 21:33

Xanımların gözəl görünmək istəyi qarşısında ƏZİYYƏT ÇƏKƏN KİŞİLƏR

20.09.2017, 21:17

"ABŞ beynəlxalq razılaşmaları pozur" - Ruhani

İlham Əliyev BMT-də çıxış etdi: Hərbi cinayətkarlardan biri Ermənistanın indiki prezidentidir - YENİLƏNİB-3
20.09.2017, 21:03

İlham Əliyev BMT-də çıxış etdi: Hərbi cinayətkarlardan biri Ermənistanın indiki prezidentidir - YENİLƏNİB-3

Dünya Bankının nümayəndələri DİM-də müzakirə apardı
20.09.2017, 20:49

Dünya Bankının nümayəndələri DİM-də müzakirə apardı

Xaçmazda meşə yanğını söndürülüb - Yenilənib
20.09.2017, 20:35

Xaçmazda meşə yanğını söndürülüb - Yenilənib

Erməni deputatlar sabah Bakıya gəlir
20.09.2017, 20:23

Erməni deputatlar sabah Bakıya gəlir

UEFA final oyunu üçün Bakını seçdi
20.09.2017, 20:07

UEFA final oyunu üçün Bakını seçdi

Hərbi Akademiyada elmi-praktik konfrans keçirilib
20.09.2017, 19:56

Hərbi Akademiyada elmi-praktik konfrans keçirilib

UEFA Super Kubokunun finalı İstanbulda keçiriləcək
20.09.2017, 18:57

UEFA Super Kubokunun finalı İstanbulda keçiriləcək

Moskvanın mərkəzində bomba həyəcanı
20.09.2017, 18:41

Moskvanın mərkəzində bomba həyəcanı

Tovuzda qəza: yaralananlar var
20.09.2017, 18:33

Tovuzda qəza: yaralananlar var

İlham Əliyev Malta Prezidentini təbrik edib
20.09.2017, 18:08

İlham Əliyev Malta Prezidentini təbrik edib

"Qarabağ" - “Roma” oyununa yalnız 2 manatlıq biletlər qalıb   
20.09.2017, 17:50

"Qarabağ" - “Roma” oyununa yalnız 2 manatlıq biletlər qalıb  

İraq kürdlərinin referendumu yeni müharibəyə səbəb olacaq
20.09.2017, 17:48

İraq kürdlərinin referendumu yeni müharibəyə səbəb olacaq

Qardaşının Üzeyir Hacıbəyliyə məktubu: “Borclular məni əldən saldı, arvadımdan çox utanıram”   
20.09.2017, 17:43

Qardaşının Üzeyir Hacıbəyliyə məktubu: “Borclular məni əldən saldı, arvadımdan çox utanıram”  

Məhkəmə-Hüquq Şurası dövlət orqanlarının təsnifat siyahısına daxil edilir   
20.09.2017, 17:27

Məhkəmə-Hüquq Şurası dövlət orqanlarının təsnifat siyahısına daxil edilir  

Bakı, yoxsa Madrid? - UEFA qərarı bu gün açıqlayır
20.09.2017, 17:17

Bakı, yoxsa Madrid? - UEFA qərarı bu gün açıqlayır

“Space”də maaşlar kəsilib? - Telekanaldan iddialara CAVAB VERİLDİ   
20.09.2017, 17:04

“Space”də maaşlar kəsilib? - Telekanaldan iddialara CAVAB VERİLDİ  

ARXİV
SORĞU
Məhərrəmliyin əsas şərtlərini qəbul edirsiniz?
- Bəli qəbul edirəm və Kərbəla şəhidlərinə mütləq yas saxlayacam (47.0%)
- Məhərrəmliyin şərtləri yalnız şiələr üçündür(8.92%)
- Bu şərtlərin heç birini qəbul etmirəm(13.0%)
- Məhərrəmlık əsl İslama ziddir(30.9%)