21 sentyabr 2017, Cümə axşamı
Ana Səhifə - ÖLKƏ -  “Azərbaycan diaspor təşkilatlarının ayaq üstə dura bilmələri çətindir” – MÜSAHİBƏ
 “Azərbaycan diaspor təşkilatlarının ayaq üstə dura bilmələri çətindir” – MÜSAHİBƏ
13.05.2017, 10:53

Mirvari Fətəliyeva: “Türk icmalarında  inteqrasiya prosesi çox zəifdir”

 

“Bəzi diaspor təşkilatlarında şöhrətpərəstlik sindromu var”

 

Parisdəki “Azərbaycan evi”nin rəhbəri, Azərbaycan Dostları Assosiasiyasının baş katibi Mirvari Fətəliyeva Modern.az saytının suallarını cavablandırıb. Onunla müsahibəni təqdim edirik.

 

Mirvari xanım, Fransa dünyanın super güclərindən biridir. Bu ölkədə yaşayan icmaların Fransanın ictimai-siyasi həyatına inteqrasiyası vacibdir bu baxımdan. Orada yaşayan azərbaycanlılar necə, Fransanın ictimai-siyasi mühitində hansı yerdə qərarlaşıblar?

 

- Əlbəttə, Fransada bir çox icmanın üzvləri məskunlaşıb. Hər icmanın  gəlmə dövründən, mədəniyyətindən, adət-ənənəsindən asılı olaraq bu cəmiyyətə  ya inteqrasiya olublar ya da ki, öz mühitlərini tərk edə bilməyiblər. Nəticə olaraq inteqrasiya prosesi getməyib.  Azərbaycanlıların isə Fransaya gəlişini iki dövrə bölmək olar.

 

Öncə, 19-cu əsrin sonu, 20-ci əsrin əvvəllərindən etibarən gələn azərbaycanlıları qeyd etmək lazımdır. Onların sayı çoxluq təşkil etməsə də müxtəlif mövqelərdə çətinliklə də olsa özlərinə yer tutublar. Və yazıçı, həkim, vəkil,  incəsənət xadimi kimi peşələrdə çalışıblar. Lakin bu dövrdə gələnlərin vətənlə heç bir əlaqəsi olmadığı üçün çox hissəsi assimilyasiya olaraq  Azərbaycanla əlaqələri tamamilə itiriblər.

 

Ölkəmizin ikinci müstəqilliyindən sonra Fransaya azərbaycanlıların ikinci dövr gəlişi başladı.  Bu dövrdə gələnlərin bir hissəsi hələ ki tam inteqrasiya olmayıblar. İlk nəsil üçün inteqrasiya prosesinin ləng getməsinin əsas səbəblərindən biri mədəniyyət və adət-ənənə fərqliliyi idi. Fransada yaşayan azərbaycanlı ailələr normal olaraq türk və keçmiş sovet ölkələrindən olan icmalarla daha çox əlaqə yaradırdı. Təbii ki, bu da inteqrasiyanın inkişafına , dil baryerinin ortadan qalxmasına mane olur.

Gənc nəsil  daha fəaldır, ölkədə baş verən ictimai-siyasi hadisələri yaxından izləyir. Onların ətrafında daha çox fransız olduğu üçün inteqrasiya asanlıqla həyata keçir. Bu nəsil içərisində müxtəlif sahələrdə çalışanlar var: həkim, vəkil, rəssam, yazıçı, rejissor, müğənni, iş adamları, müxtəlif fransız şirkətlərində  müəyyən vəzifə sahibləri... Gənc nəslin  ictimai-siyasi həyatda öz sözlərini demə şansları var və bu proses uzun müddətlidir. 

Mən 2007-ci ildən sağçı Respublika Partiyasının üzvüyəm və baş verən bütün siyasi hadisələri yaxından izləyir, ətrafımda olan fransızlarla fikir mübadiləsi aparıram. Eyni zamanda onların problemləri ilə  maraqlanıram. Qarşılıqlı olaraq onlar da məni dinləyir, fikrimə hörmətlə yanaşırlar.

Düşünürəm ki, ölkədə baş verən ictimai-siyasi mühiti tam mənimsəmək üçün azərbaycanlı gənc nəsil  siyasi ideologiyalarına uyğun  olaraq mövcud siyasi partiyalara üzv olub  özlərinin cəmiyyətə inteqrasiyasını sürətləndirə bilər.  Belə halda gələcəkdə bu sahə üzrə  irəli getmə şansı qazana bilərlər.

 

Fransa ermənipərəstdir, bunu hamı bilir. Baxın, erməni diasporunun səyi ilə Fransada prezident seçkilərində iştirak edən namizədlər Qarabağ məsələsində Ermənistanı dəstəklədi. Bəs bizlər nə edirik? Fransanın ermənipərəst olması o deməkdirmi ki, yaxamızı kənara çəkib olanları seyr etməliyik?

 

- Təbii ki, bunun səbəbləri  var. Namizədlərin çoxu Qarabağ münaqişəsində Ermənistanı deyil, 530 mindən çox seçicinin rəğbətini qazanmaq üçün onların mövqelərini qorudu. Ermənilərin seçki şantajı artıq illərdir ki, öz  "töhfəsini" verir. Buna misal olaraq, bir neçə işğal edilmiş Azərbaycan şəhərlərini, ermənilərin sıx məskunlaşdığı şəhərlərlə Fransanın dostluq və əməkdaşlıq sazişlərinin imzalamasını göstərmək olar. Bu, nəinki,  Azərbaycan , eləcə də Fransa qanunlarına zidd  addımdır.

Sözügedən şəhər merlərinin niyə belə addım atdığı məlumdur. Seçki öncəsi erməni icması qarşısında öhdəlik götürürsə, əməl etmək məcburiyyətində qalan merlər gələcək seçkilərdə də bu icmanın hörmətini qazanmış olur.

 

Amma  bu o demək deyil ki, biz susub onları seyr edirik. İstər burada fəaliyyət göstərən təşkilatlar, istər ölkəmizin buradakı səfirliyi bu cür qanunsuz addımlara qəti etirazlarını bildirir. Həmçinin lazimi məsul orqanları məlumatlandırır  və belə sazişlərin ləğv edilməsini tələb edirik.

Erməni icması hər an fəaliyyətimizə mane olmağa çalışır,  amma buna tam nail ola bilmirlər. Artıq biz də öz sözümüzü deməyi bacarır və Dağlıq Qarabağ münaqişəsi barədə həqiqətləri fransız ictimaiyyətinə çatdırırıq.

 

Fransa parlamentinə azərbaycanlı icmaların çıxışı varmı? O cümlədən də sizin.

 

- Artıq 2014-cü ildən etibarən baş katibi olduğum Azərbaycanın Dostlar Assosiyasiyası yenidən fəaliyyətini bərpa edərək ətrafına 500-dən çox üzv toplayıb. Bu üzvlər arasında çox sayda deputat, senator, tanınmış ictimai xadimlər var. Onlarla mütəmadi olaraq müxtəlif tədbirlər çərçivəsində görüşür, fikir mübadiləsi aparır, ölkəmiz haqqında daha ətraflı məlumatlar çatdırma imkanımız olur. Assosiyasiyanın  Prezident Fransa parlamentinin üzvü  Jan-Fransua Manseldir. Onun Azərbaycanın əsl dostu olmaqla yanaşı ölkəmizin tanıdılmasında, Qarabağ  həqiqətlərinin ictimaiyyətə çatdırılmasında  böyük rolu var.

 

Avropadakı Azərbaycan diaspor təşkilatlarından dəstək ala bilirsiniz?

 

- Məncə, bu barədə düşünmək hələ çox tezdir. Azərbaycan diaspor təşkilatlarının  ayaq üstə dura bilmələri belə çətindir. Çünki bu təşkilatlar əvvəla,  çox gəncdir, hələki peşəkar səviyyədə  deyil.  Amma illər öncəyə baxsaq, inkişaf çoxdur.

 

- Sizə əsas maneələr nələrdir? Pul, maliyyə çatışmazlığı yoxsa inzibati təqib?

 

- Məncə, ilkin olaraq maneələr diaspor üzvlərinin cəmiyyətə inteqrasiya olmamasıdır. Təbii ki, maliyyə çatışmazlığı da var, çünki hələ diaspor üzvləri arasında tam olaraq öz işini qurmuş və təşkilatlara dəstək ola biləcək iş adamları azdır. Bəzən  maliyyə çatışmazlığı əsas maneə hesab etməmək olar. Çox maliyyə tələb etməyən, amma mühim olan layihələr həyata keçirmək mümkündür. Bunun üçün böyük əlaqə qurduğumuz fransız dostlarımızın köməyindən istifadə edirik. Ona görə də inteqrasiyanın ilkin maneə olduğu bir daha ortaya çıxır.

 

Fransadakı türk diaspor təşkilatları belə görünür ki, passivdirlər. Baxın azərbaycanlılar və türklər bir yerə yığışıb erməni diasporunu zərərsizləşdirə bilmir. Səbəblər nədir?

 

- Fransada 700 minə yaxın türk yaşayır  və çox sayda təşkilatlar var.  Əlbəttə ki, bu say içərisində Türkiyə kürdləri, ermənilər və digər millətlərin üzvləri də mövcuddur.

Türk təşkilatları təəssüf ki, öz ətrafında  əsasən türkləri toplayır və türk icmasında  inteqrasiya prosesi çox zəifdir. Təsəvvür edin ki, 30-40 il burada yaşayan türklər fransızca hələ də danışa bilmir və  bununla da vəziyyəti  anlamaq mümkündür.

Əlbəttə ki, bunu hamıya şamil etmək olmaz, müxtəlif sahələrdə uğur qazanmış  türklər də az deyil: həkim, vəkil, bir çox meriyalarda, region departament rəhbərliklərində çalışanlar , aparıcı qəzetlərdə jurnalistlər, şirkət rəhbərləri , ictimai-siyasi prosesdə  fəal olanlar var. Lakin onlar erməni diasporu kimi siyasi müstəvidə fəal deyillər.

Bir çox türk diapsor təşkilatları ilə  sıx əlaqədə olsaq da, birgə fəaliyyət o qədər də asan deyil. Erməni diasporu hər zaman Fransada yaşayan azərbaycanlıları  türk adlandıraraq qondarma erməni soyqırımında günahlandır və özlərini günahsız göstərirlər. Əlbəttə, biz bunun yanlış olduğunu və əksinə ermənilərin 1915-ci ildə azərbaycanlılara qarşı törətdiyi vəhşilikləri ictimaiyyətə çatdırmağa çalışırıq.

 

- Fransada iş adamları sizə dəstək olmurmu? Məsələn, hansısa azərbaycanlı biznesmen.

 

- Fransada iş adamları çox az saydadır və indiyə kimi belə bir dəstək almamışıq.

 

Azərbaycan icmalarını bir-biri ilə yola getməməsinin səbəbləri nədir? Maddi maraq yoxsa şöhrətpərəstlik sindromu?

 

- Səbəblər çox ola bilər. Əlbəttə ki,bu, ölkədən-ölkəyə dəyişir. Maddi maraq deməzdim, çünki bu işdə qazanc əldə etmək məncə, mümkün deyil. Təşkilatın bəyannaməsinə və dövlət qanunlarına görə  QHT-lər heç bir maddi gəlir əldə edə bilməz. Bu işdə yalnız vətəninə bağlı, ürəklə, həvəslə dövlətini  təmsil edənlər  qalır. Maddi maraq üçün qoşulanlar  isə tez zamanda uzaqlaşırlar. Bəzi hallarda isə  diaspor təşkilatlarında şöhrətpərəstlik sindromu  özünü göstərir.

 

Azərbaycanın Diaspor Komitəsinin sizlərə dəstəyi yetərincədir?

 

- Diaspor Komitəsi ilə əlaqələrimiz 2003-cü ildən Azərbaycan Fransa Gənclər Təşkilatı yaranan vaxtdan var. 2012-ci ildə fəaliyyətini yenidən bərpa etmiş  Paris Azərbaycan Evi təşkilatı ilə yaxından maraqlanır və bizə müəyyən layihələrdə köməklik göstərir.

Diaspor Komitəsi ilə yanaşı, Heydər Əliyev Fondu, Azərbaycanın Fransadakı səfirliyi, Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi layihələrimizin həyata keçməsi üçün  bizə dəstək olurlar. Əlbəttə ki, dövlətimizin diqqəti bizim üçün ən böyük mənəvi dəstəkdir. Çalışırıq ki, bu etimadı layiqincə doğruldaq.

 

Aqşin KƏRİMOV

GÜNAY RƏSULQIZI 

 

  

 

 

 


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Tovuzda 11 yaşlı qız qoz ağacından yıxılıb
21.09.2017, 18:57

Tovuzda 11 yaşlı qız qoz ağacından yıxılıb

Buraxılış və qəbul imtahanları ilə bağlı YENİLİKLƏR
21.09.2017, 18:42

Buraxılış və qəbul imtahanları ilə bağlı YENİLİKLƏR

Avropa Xəbər Agentlikləri Alyansının Belqrad konfransı başa çatıb
21.09.2017, 18:35

Avropa Xəbər Agentlikləri Alyansının Belqrad konfransı başa çatıb

Nazirlər Kabineti 2018-ci ilin dövlət büdcəsini müzakirə edib
21.09.2017, 18:20

Nazirlər Kabineti 2018-ci ilin dövlət büdcəsini müzakirə edib

Qadın və sevgi niyə adiləşib: Dünya artıq “LEYLİ və MƏCNUN” nağılına inanmır   
21.09.2017, 18:18

Qadın və sevgi niyə adiləşib: Dünya artıq “LEYLİ və MƏCNUN” nağılına inanmır  

Azad Cavadov: “Axmaq adamlardır, mənə şər-böhtan atırlar” - EKSKLÜZİV
21.09.2017, 18:15

Azad Cavadov: “Axmaq adamlardır, mənə şər-böhtan atırlar” - EKSKLÜZİV

İlham Əliyev Mali prezidentini təbrik edib
21.09.2017, 18:13

İlham Əliyev Mali prezidentini təbrik edib

Rektor təsdiqlədi: Dərsə hicablı tələbələr buraxılmır
21.09.2017, 18:05

Rektor təsdiqlədi: Dərsə hicablı tələbələr buraxılmır

Atalığından hamilə qalan 12 yaşlı qızın körpəsi öldü  
21.09.2017, 17:52

Atalığından hamilə qalan 12 yaşlı qızın körpəsi öldü  

Bakı-Sumqayıt marşrutunda REYD: 24 avtobus saxlanıldı
21.09.2017, 17:41

Bakı-Sumqayıt marşrutunda REYD: 24 avtobus saxlanıldı

Şadlıq evlərindən telefon oğurlayan saxlanıldı - FOTOLAR
21.09.2017, 17:34

Şadlıq evlərindən telefon oğurlayan saxlanıldı - FOTOLAR

Azərbaycanda yeni cəza növü yaradılır - Təqsirləndirilən şəxs cəzasını evində çəkəcək   
21.09.2017, 17:33

Azərbaycanda yeni cəza növü yaradılır - Təqsirləndirilən şəxs cəzasını evində çəkəcək  

Tramp Səudiyyə Ərəbistanını Qətərlə müharibədən çəkindirib
21.09.2017, 17:26

Tramp Səudiyyə Ərəbistanını Qətərlə müharibədən çəkindirib

Yazıçılar Birliyi “26" kafesinin yerini icarəyə verməyəcək  - AÇIQLAMA   
21.09.2017, 17:22

Yazıçılar Birliyi “26" kafesinin yerini icarəyə verməyəcək  - AÇIQLAMA  

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
21.09.2017, 17:17

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ

Tofiq Məliklidən təhsil nazirinə AÇIQ MƏKTUB: “Təcili həll etməyimiz lazımdır”   
21.09.2017, 17:11

Tofiq Məliklidən təhsil nazirinə AÇIQ MƏKTUB: “Təcili həll etməyimiz lazımdır”  

İraq kürdləri referendumun vaxtını dəyişməyə hazırdı
21.09.2017, 17:09

İraq kürdləri referendumun vaxtını dəyişməyə hazırdı

Elton Məmmədov bacısının işdən çıxarılması haqda danışdı   
21.09.2017, 16:52

Elton Məmmədov bacısının işdən çıxarılması haqda danışdı  

Müdafiə Nazirliyinin Kollegiyası: “Ali Baş Komandanın BMT-dəki fikri ordumuz üçün əmrdir”
21.09.2017, 16:50

Müdafiə Nazirliyinin Kollegiyası: “Ali Baş Komandanın BMT-dəki fikri ordumuz üçün əmrdir”

Azərbaycanlı zəvvarlar heç bir problem yaşamayıb - AÇIQLAMA
21.09.2017, 16:35

Azərbaycanlı zəvvarlar heç bir problem yaşamayıb - AÇIQLAMA

Dadandısa, quduracaq
21.09.2017, 16:31

Dadandısa, quduracaq

Pambıq yığımına aparılan tibb işçiləri - Səhiyyə Nazirliyindən qəza ilə bağlı AÇIQLAMA
21.09.2017, 16:24

Pambıq yığımına aparılan tibb işçiləri - Səhiyyə Nazirliyindən qəza ilə bağlı AÇIQLAMA

Gəmi sürücüləri  də sürücülük vəsiqəsi almalı olacaqlar
21.09.2017, 16:18

Gəmi sürücüləri  də sürücülük vəsiqəsi almalı olacaqlar

Nazirlər Kabinetində iki yeni şöbə müdiri təyin edildi   
21.09.2017, 16:12

Nazirlər Kabinetində iki yeni şöbə müdiri təyin edildi  

Ermənistanda biznesmenə “milli qəhrəman” adı verildi
21.09.2017, 16:08

Ermənistanda biznesmenə “milli qəhrəman” adı verildi

Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin müdiri aksiya keçirilən məktəbə gəldi   
21.09.2017, 15:45

Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin müdiri aksiya keçirilən məktəbə gəldi  

Yol polisi piyadaları məsuliyyətsizlikdə suçladı
21.09.2017, 15:40

Yol polisi piyadaları məsuliyyətsizlikdə suçladı

Baş Prokurorluq: Qadını vurub qaçan sürücü tutuldu   
21.09.2017, 15:36

Baş Prokurorluq: Qadını vurub qaçan sürücü tutuldu  

İstanbulda məhkəmə binası önündə atışma: yaralı var
21.09.2017, 15:34

İstanbulda məhkəmə binası önündə atışma: yaralı var

Akif Əli haqqında söz-söhbətlərə son qoyuldu - Xaricə getdiyi TƏSDİQLƏNDİ
21.09.2017, 15:29

Akif Əli haqqında söz-söhbətlərə son qoyuldu - Xaricə getdiyi TƏSDİQLƏNDİ

Myanma qaçqın rohincalara vətəndaşlıq verəcək
21.09.2017, 15:28

Myanma qaçqın rohincalara vətəndaşlıq verəcək

“Əl çəkin məndən” – Əli Ömərov
21.09.2017, 15:25

“Əl çəkin məndən” – Əli Ömərov

Ermənistanda 2 nazirlik arasında Qarabağa görə QALMAQAL    
21.09.2017, 15:19

Ermənistanda 2 nazirlik arasında Qarabağa görə QALMAQAL  

Ziya Məmmədovun bacısı bu süjetə görə işdən çıxarılıb - VİDEO
21.09.2017, 15:09

Ziya Məmmədovun bacısı bu süjetə görə işdən çıxarılıb - VİDEO

Elçin Quliyev
21.09.2017, 15:08

Elçin Quliyev "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edildi

ARXİV
SORĞU
Məhərrəmliyin əsas şərtlərini qəbul edirsiniz?
- Bəli qəbul edirəm və Kərbəla şəhidlərinə mütləq yas saxlayacam (47.8%)
- Məhərrəmliyin şərtləri yalnız şiələr üçündür(8.15%)
- Bu şərtlərin heç birini qəbul etmirəm(12.5%)
- Məhərrəmlık əsl İslama ziddir(31.5%)