24 noyabr 2017, Cümə
Ana Səhifə - GÜNDƏM - Cənubi Qafqaz ölkələrinin sabiq liderləri - Onlar indi nə ilə məşğul olurlar?
Cənubi Qafqaz ölkələrinin sabiq liderləri - Onlar indi nə ilə məşğul olurlar?
16.05.2017, 09:17

Cənubi Qafqaz respublikaları müstəqillik əldə etdiyi gündən bir neçə dəfə yeni prezident seçiblər. Gürcüstanda Zviad Qamsaxudiya, Eduard Şevardnadze, Mixail Saakaşvili, Azərbaycanda Ayaz Mütəllibov, Əbülfəz Elçibəy və Heydər Əliyev, Ermənistanda Levon Ter-Petrosyan və Robert Koçaryan eks-prezidentlər kimi öz respublikalarının tarixinə düşüblər.

 

Onların bir çoxu səlahiyyət müddəti başa çatdıqdan sonra da siyasi fəaliyyətlərini davam etdiriblər. Modern.az eks-prezidentlərin sonrakı fəaliyyəti ilə bağlı məlumatları təqdim edir.

 

Azərbaycanın mərhum eks-prezidenti Heydər Əliyev 1993-2003-cü illərdə ölkəyə rəhbərlik edib. Heydər Əliyev yalnız Cənubi Qafqazda deyil, dünya miqyasında tanınan dövlət xadimi idi.

Heydər Əliyev Azərbaycana iık rəhbərliyi 1969-cu ildən başlayır. Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin 1969-cu il iyul plenumunda o, birinci katibi seçilərək respublikanın rəhbəri olub. 1982-ci ilin dekabrında Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi Siyasi Bürosunun üzvü seçilən Heydər Əliyev SSRİ Nazirlər Soveti sədrinin birinci müavini vəzifəsinə təyin edilib və SSRİ-nin rəhbərlərindən biri olub. Heydər Əliyev iyirmi il ərzində SSRİ Ali Sovetinin deputatı, beş il isə SSRİ Ali Soveti sədrinin müavini olub.

Heydər Əliyev 1987-ci ilin oktyabrında Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi Siyasi Bürosunun və şəxsən baş katib Mixail Qorbaçovun yeritdiyi siyasi xəttə etiraz əlaməti olaraq tutduğu vəzifələrdən istefa verib.

Heydər Əliyev 1990-cı ilin 20 yanvarında sovet qoşunlarının Bakıda törətdiyi qanlı faciə ilə əlaqədar ertəsi gün Azərbaycanın Moskvadakı nümayəndəliyində bəyanatla çıxış edərək, Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş cinayətin təşkilatçıları və icraçılarının cəzalandırılmasını tələb edib. O, Dağlıq Qarabağda yaranmış kəskin münaqişəli vəziyyətlə bağlı SSRİ rəhbərliyinin ikiüzlü siyasətinə etiraz əlaməti olaraq, 1991-ci ilin iyulunda Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının sıralarını tərk edib.

1990-cı ilin iyulunda Azərbaycana qayıdan Heydər Əliyev ilk əvvəl Bakıda, sonra isə Naxçıvanda yaşamış, həmin ildə də Azərbaycan Ali Sovetinə deputat seçilib. O, 1991-1993-cü illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin sədri, Azərbaycan Respublikası Ali Soveti sədrinin müavini olub. Heydər Əliyev 1992-ci ildə Yeni Azərbaycan Partiyasının Naxçıvan şəhərində keçirilmiş təsis qurultayında partiyanın sədri seçilib.


1993-cü ilin may-iyununda hökumət böhranının son dərəcə kəskinləşməsi ilə ölkədə vətəndaş müharibəsinin baş verməsi və müstəqilliyin itirilməsi təhlükəsi yarandıqda Azərbaycan xalqı Heydər Əliyevin hakimiyyətə gətirilməsi tələbi ilə ayağa qalxmış və ölkənin o zamankı rəhbərləri Heydər Əliyevi rəsmən Bakıya dəvət etməyə məcbur olmuşdular. Heydər Əliyev 1993-cü il iyunun 15-də Azərbaycan Ali Sovetinin sədri seçilib, iyulun 24-də isə Milli Məclisin qərarı ilə Azərbaycan Respublikası prezidentinin səlahiyyətlərini həyata keçirməyə başlayıb.

1993-cü il oktyabrın 3-də ümumxalq səsverməsi nəticəsində Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikasının prezidenti seçilib. O, 1998-ci il oktyabrın 11-də xalqın yüksək fəallığı şəraitində keçirilən seçkilərdə səslərin 76,1 faizini toplayaraq yenidən Azərbaycan Respublikasının prezidenti seçilib. 2003-cü il oktyabrın 15-də keçirilən prezident seçkilərində namizədliyinin irəli sürülməsinə razılıq vermiş Heydər Əliyev səhhətində yaranmış problemlərlə əlaqədar seçkilərdə iştirakdan imtina edib.
Azərbaycanın son otuz ildən artıq bir dövrünü əhatə edən tarixi taleyi Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. Heydər Əliyev rəhbərlik etdiyi bu dövr ərzində Azərbaycanı bir dövlət kimi zamanın ağır və sərt sınaqlarından çıxarıb. O, dünyanın böyük siyasi və dövlət xadimi kimi həmişə hörmətlə anılır.


Eks-prezidenti Ayaz Mütəllibov 1992-ci ilin martında istefa verdikdən sonra uzun illər Moskvada yaşayıb. 2010-cu ildə Bakıya dönən eks-prezident siyasi proseslərdən kənar təqaüdçü həyatı sürür. Keçmiş prezident Modern.az-a açıqlamasında xatirə kitabı yazdığını etiraf etmişdi.

 

Ölkənin digər eks-prezidenti Əbülfəz Elçibəy (1992-1993) 2000-ci il avqustun 22-də Ankarada vəfat edib.

Gürcüstanın ilk prezidenti Zviad Qamsaxurdiya hərbi çevriliş nəticəsində hakimiyyətdən devrildiyi üçün ölkədə faktiki vətəndaş müharibəsi başlamışdı. Bu qarşıdurma 1992-ci il dekabrın 31-də Zviad Qamsaxurdiyanın ölkənin Qərbində öldürülməsi ilə yekunlaşmışdı.

 

Onun opponenti və Gürcüstanın ikinci prezidenti Eduard Şevardnadze (1995-2003) isə “Qızılgül inqliabı” zamanı dinc yolla hakimiyyətdən devrildikdən sonra 2014-cü il iyulun 7-də Tbilisdə öz evində vəfat edib.

 

Şevardnadzenin gedişindən sonra hakimiyyəti ələ alan Mixail Saakaşvili isə 2013-cü ilin okyabrında 2-ci səlahiyyət müddəti başa çatdıqdan sonra siyasi kareyrasını Ukraynada davam etdirir. 2015-ci il mayın 30-da Ukraynanın Odessa vilayətinin qubernatoru təyin olunan keçmiş prezident 2016-cı il noyabrın 7-də qalmaqallı formada postundan istefa verdi.

Saakaşvili 2017-ci il fevralın 28-də Yeni Qüvvələr Hərəkatı adlı siyasi təşkilat yaradıldığını elan edib. Qarşıdakı illəri Ukraynadakı siyasi mübarizədə keçirməyə iddialı olan gürcü siyasətçi qarşıdan gələn parlament seçkilərinə hazırlaşır.

 

Ermənistana gəlincə, bu ölkənin müstəqillik tarixində ilk prezident Levon Ter-Petrosyan olub. 1991-ci il oktyabrın 17-də prezident postuna seçilən Petrosyan 1998-ci il fevralın 3-də vəzifədən getmişdi.

İstefasından sonra 10 il ərzində elmi fəaliyyətlə məşğul olan Petrosyan 2007-ci ilin oktyabrında yenidən aktiv siyasətə qayıdaraq, prezident seçkilərində iştirak etdi. Lakin 2008-ci ilin fevralında seçkilərin ardından yaranmış vətəndaş qarşıdurmasında 10 nəfərin ölümündən sonra yeni prezident Serj Sarkisyanın göstərişi ilə ev dustağı olmuşdu.

Erməni Milli Konqresinin rəhbəri kimi Levon Ter-Petrosyan 2012-ci il parlament seçkilərində iştirak etsə də, partiyasının zəif nəticələri fonunda mandatından imtina etmişdi. Buna baxmayaraq, 73 yaşlı Petrosyan son illərə qədər aktiv siyasətlə məşğul olur, müxalif partiyaların diskussiyalarına qatılır.

 

Ter-Petrosyanı prezident kürsüsündə əvəz etmiş Robert Koçaryan isə daha çox Moskvada biznes fəaliyyəti ilə məşğul olur. Öz xələfi Serj Sarkisyana qarşı tənqidi  çıxışlar edən Koçaryan aktiv siyasətə yenidən dönmək yerinə, keçmiş xarici işlər naziri Vardan Oskanyan və keçmiş müdafiə naziri Seyran Ohanyanın vasitəsilə Yerevandakı siyasi proseslərə təsir göstərmək istəyir.

 

 

 

Vüqar İSMAYILOV


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
“Azərsu” beynəlxalq elmin konfrans təşkil etdi
24.11.2017, 17:01

“Azərsu” beynəlxalq elmin konfrans təşkil etdi

Tramp Ərdoğana zəng edəcək   
24.11.2017, 16:52

Tramp Ərdoğana zəng edəcək  

Ramiz Mehdiyev Patruşevlə müzakirə apardı
24.11.2017, 16:43

Ramiz Mehdiyev Patruşevlə müzakirə apardı

Qanköçürmədə hepatitə yoluxan gəncin müalicəsi yarımçıq qaldı: 130 min tələb edilir
24.11.2017, 16:39

Qanköçürmədə hepatitə yoluxan gəncin müalicəsi yarımçıq qaldı: 130 min tələb edilir

Roma Papasından yeni QADAĞA
24.11.2017, 16:24

Roma Papasından yeni QADAĞA

Bir ailənin 4 üzvünü vurub qaçan sürücü saxlanıldı
24.11.2017, 16:21

Bir ailənin 4 üzvünü vurub qaçan sürücü saxlanıl

Broyler şirkətləri fərdi təsərrüfatlara qarşı “MÜHARİBƏ” başladıblar - Kütləvi ÖLÜM
24.11.2017, 16:08

Broyler şirkətləri fərdi təsərrüfatlara qarşı “MÜHARİBƏ” başladıblar - Kütləvi ÖLÜM

Əhliman Əmiraslanov konfransın açılışını etdi
24.11.2017, 16:05

Əhliman Əmiraslanov konfransın açılışını etdi

İctimai Komitənin yeni koordinatoru: “Aktivliyi təmin etməliyik”  
24.11.2017, 15:59

İctimai Komitənin yeni koordinatoru: “Aktivliyi təmin etməliyik”  

Bölgələrdə 4G-yə qoşul və Azercell-dən Hədiyyə İnternet qazan!
24.11.2017, 15:57

Bölgələrdə 4G-yə qoşul və Azercell-dən Hədiyyə İnternet qazan!

Misirdə terror aktı zamanı 50 nəfər ölüb
24.11.2017, 15:52

Misirdə terror aktı zamanı 50 nəfər ölüb

Prokuror general Novruzəli Orucovun oğluna cəza istədi
24.11.2017, 15:46

Prokuror general Novruzəli Orucovun oğluna cəza istədi

Mərakeşdə
24.11.2017, 15:39

Mərakeşdə "Xocalıya Ədalət" kampaniyasının təqdimatı oldu  

“Aztelekom”un internet istifadəçilərinin sayı 250 min nəfərə çatdı
24.11.2017, 15:39

“Aztelekom”un internet istifadəçilərinin sayı 250 min nəfərə çatdı

Gəncləri intihara sürükləyən əyləncə - Azərbaycanda da “ÖLÜM OYUNU” haqda danışılır  
24.11.2017, 15:24

Gəncləri intihara sürükləyən əyləncə - Azərbaycanda da “ÖLÜM OYUNU” haqda danışılır  

Sovet kosmik sənayesinin “görünməyən adamı”nın Azərbaycan planları - TARİXİ FOTOLAR
24.11.2017, 15:12

Sovet kosmik sənayesinin “görünməyən adamı”nın Azərbaycan planları - TARİXİ FOTOLAR

ABŞ-ın “51-ci bölgəsi” görüntüləndi - FOTOLAR
24.11.2017, 15:11

ABŞ-ın “51-ci bölgəsi” görüntüləndi - FOTOLAR

Səudiyyə şahzadəsi Xamneyini “Hitler” adlandırdı
24.11.2017, 15:04

Səudiyyə şahzadəsi Xamneyini “Hitler” adlandırdı

AzTU-da Milli Qəhrəmanın anım tədbiri keçirilib
24.11.2017, 14:52

AzTU-da Milli Qəhrəmanın anım tədbiri keçirilib

“Reket jurnalistlər”in istintaqı yekunlaşdı - Məhkəmə başlayır
24.11.2017, 14:43

“Reket jurnalistlər”in istintaqı yekunlaşdı - Məhkəmə başlayır

Heydər Əliyevin silahdaşı Həsən Mirzəyev - Mərhum deputat anıldı - FOTOLAR   
24.11.2017, 14:37

Heydər Əliyevin silahdaşı Həsən Mirzəyev - Mərhum deputat anıldı - FOTOLAR  

Moskvada azərbaycanlı sahibkar özünü yandırıb
24.11.2017, 14:19

Moskvada azərbaycanlı sahibkar özünü yandırıb

Azərbaycanda xərçənglə xəstələnən uşaqlar artıb - Qorxulu STATİSTİKA
24.11.2017, 14:15

Azərbaycanda xərçənglə xəstələnən uşaqlar artıb - Qorxulu STATİSTİKA

“Şərq Tərəfdaşlığı” sammitinin yekun bəyannaməsində nələr olacaq?
24.11.2017, 14:09

“Şərq Tərəfdaşlığı” sammitinin yekun bəyannaməsində nələr olacaq?

İlham Əliyev 
24.11.2017, 14:01

İlham Əliyev "Şərq tərəfdaşlığı" sammitində iştirak edib- YENİLƏNİB

General Elçin Quliyev: "Mətləb Mustafayev Eldar Mahmudovun sifarişi ilə həbs edilib" - MTN İŞİ 
24.11.2017, 13:54

General Elçin Quliyev: "Mətləb Mustafayev Eldar Mahmudovun sifarişi ilə həbs edilib" - MTN İŞİ 

Sarkisyan: “Putin bunu heç vaxt mənə irad tutmayıb”
24.11.2017, 13:52

Sarkisyan: “Putin bunu heç vaxt mənə irad tutmayıb”

Azərbaycandakı həqiqi və saxta seyidlər - Peyğəmbər nəslindən olmayan fırıldaqçılar...
24.11.2017, 13:48

Azərbaycandakı həqiqi və saxta seyidlər - Peyğəmbər nəslindən olmayan fırıldaqçılar...

“Danış ki, səni görüm” layihəsi başladı
24.11.2017, 13:36

“Danış ki, səni görüm” layihəsi başladı

Azərbaycanlı deputatlar QDİƏT PA-nın iclasına gedirlər  
24.11.2017, 13:29

Azərbaycanlı deputatlar QDİƏT PA-nın iclasına gedirlər  

Bakıda avtobus piyadanı vurub öldürdü   
24.11.2017, 13:18

Bakıda avtobus piyadanı vurub öldürdü  

“Timsah” ləqəbli siyasətçi prezident olacaq
24.11.2017, 13:10

“Timsah” ləqəbli siyasətçi prezident olacaq

İki azərbaycanlı milyarderin çəkişməsində itirən kim olur...   
24.11.2017, 13:08

İki azərbaycanlı milyarderin çəkişməsində itirən kim olur...  

Avropa İttifaqı ölkələri Azərbaycana 21 milyard dollar sərmayə qoyub
24.11.2017, 12:59

Avropa İttifaqı ölkələri Azərbaycana 21 milyard dollar sərmayə qoyub

“Bakcell”in  dəstəyilə futzal turniri təşkil edilib
24.11.2017, 12:53

“Bakcell”in  dəstəyilə futzal turniri təşkil edilib

ARXİV