22 iyun 2018, Cümə
Ana Səhifə - TƏHSİL - “Azərbaycan tarixi” qalmaqal yaratdı: “Nağıl yazıblar, onlara dərs keçərəm”  
“Azərbaycan tarixi” qalmaqal yaratdı: “Nağıl yazıblar, onlara dərs keçərəm”  
19.06.2017, 17:20

Tarixçi-alim Leyla Hüseynova “10-cu sinif “Azərbaycan tarixi” dərslik layihəsi plagiatdır”  ittihamı ilə çıxış edib.

 

O bildirib ki, 10-cu sinif “Azərbaycan tarixi” dərslik layihəsində çoxlu sayda plagiat, elmi qüsurlar və uyğunsuzluqlar aşkar edilib.

 

Onun sözlərinə görə təqdim olunan dərslik mətninin bir hissəsi eynilə 2012-ci ildə çap olunmuş 6-cı sinif “Azərbaycan tarixi” dərsliyində də verilib. Yəni layihənin müəllifləri heç bir düzəliş etmədən mətni olduğu kimi köçürüblər və bu, müəllif hüquqlarının pozulmasıdır.

 

Digər tarixçi-alim Qabil Əliyev də  10-cu sinif “Azərbaycan tarixi” dərslik layihəsinin xeyli hissəsinin plagiat olduğunu qeyd edib.

Layihədə həmçinin çoxlu sayda yanlış, qeyri-dəqiq məlumatlar və digər kobud nöqsanlar olduğunu bildirib.

“10-cu sinif “Azərbaycan tarixi” dərslik layihəsinin (Bakı, Şərq-Qərb, 2017) xeyli hissəsi plagiatdır. Layihədə həmçinin çoxlu sayda yanlış, qeyri-dəqiq məlumatlar və digər kobud nöqsanlar var. Bu faktlar haqqında elmi və pedaqoji ictimaiyyətə məlumat verməyi özümə borc bilirəm.

 

Dərslik layihəsinin 9-cu səhifəsində ölkəmizdə ilk insanların yaşaması haqqında köhnə məlumat verilmiş, Azıx mağarasından bəhs olunub. Məlumat üçün bildirək ki, XX əsrin 90-cı illərində Borçalıda 1,8 - 2 milyon il öncəyə aid insan qalıqları və əmək alətləri aşkar edilib. Dərslikdə bu faktların qeyd olunması vacib idi.

 

8 və 14-cü səhifələrdə Azərbaycanda ilkin dövlət qurumlarının yaranmasının İkiçayarasında gedən proseslərlə bağlı olması iddia edilir. Doğru deyildir, Azərbaycanda ilkin dövlət qurumlarının yaranması Urmiyaətrafı ərazimizdə baş verən sosial-iqtisadi inkişafın məntiqi nəticəsi idi.

11-ci səhifədə Neolit inqilabından bəhs edilmiş, lakin məzmunu açıqlanmayıb. Bu dövr insanlarının nə əkdikləri, hansı heyvanları əhilləşdirdikləri haqqında heç bir məlumat verilməyib.

14-17-ci səhifələrdə erkən dövlət qurumlarından bəhs edilmiş, lakin onları yaradan tayfaların etnik mənşəyi haqqında heç bir məlumat verilməyib.

 

28-ci səhifədə Makedoniyalı İsgəndərin e.ə. 327-ci ildə Hindistana yürüş etməsi qeyd edilib – doğru deyildir. Yenə həmin səhifədə: “İsgəndərin imperiyasının dağılması nəticəsində bir neçə dövlət yarandı. Onların arasında əsası yerli əhalinin nümayəndəsi tərəfin­dən qoyulan yeganə dövlət Atropatın adını daşıyan Atropatena dövləti oldu” – yazılması doğru deyil. Həmin vaxt Azərbaycanın şimalında Albaniya, Gürcüstanda İberiya və Kolxida dövlətləri də yerli sülalələr tərəfindən yaradılmışdı.

46-cı səhifədə Bizans imperatorunun Cavanşirə məktubu təhrif edilmiş şəkildə verilib. Məktubun mətni mənbədə aşağıdakı kimidir: “Sənə, hökmdar Cavanşirə, Girdıman sahibinə və Albaniya knyazına ... və Şərqin hökmdarına - Xilaskar Xaçın ilahi qüvvəsindən mərhəmət və bərəkət, bizim imperator şəxsimizdən isə salam və məhəbbətimiz. ...biz və bizim oğullarımız əbədi olaraq sizə, sənə və sənin nəsildən-nəslə gələn oğullarına sevgi, səmimiyyət və sarsılmaz məhəbbətlə münasibət bəsləyəcəyik” (Bax: Moisey Kalankatuklu. Albaniya tarixi. Bakı, 1993, s. 126).

 

10-cu paraqrafın “Azərbaycanın Ərəb xilafətinin tərkibinə daxil olması” adlanması tarixi gerçəkliyi əks etdirmir. Ərəb xilafəti Azərbaycanı silah gücünə işğal edib. Paraqrafın məzmunu da bunu aydın göstərir.

 

Dərslik layihəsinin 60-65 və 69-cu səhifələrində verilmiş mətn 2001-ci ildə çap olunmuş 7-ci sinif üçün “Azərbaycan tarixi” dərsliyinin (elmi redaktor: akademik Yaqub Mahmudov) 111-122, 125-127, 146, 148 və 152-ci səhifələrindən köçürülmüş və bəzi ixtisarlarla verilib. Həm də ixtisarlar məzmuna xələl gətirib. Məsələn, dərslik layihəsinin 62-ci səhifəsində “Bərdə faciəsi” yarımbaşlığı verilərkən, rusların (slavyanların) kimliyi, haradan gəlmələri, əvvəlki və sonrakı quldur basqınları haqqında məlumatlar ixtisar edilib.

 

Azərbaycan xalqının formalaşması haqqında 74-75-ci səhifələrdə ziddiyyətli və yarımçıq məlumat verilib. Mətndən aydın olmur ki, xalq nə zaman formalaşmağa başlamış və nə zaman bu proses başa çatıb”-deyə Q.Əliyev qeyd edib.

 

Bütün bu ittihamlara 10-cu sinif “Azərbaycan tarixi” dərslik layihəsinin  həmmüəlliflərindən olan Kamran Əsədov cavab verib.

O, Modern.az-a açıqlamasında irəli sürülən  iddiaların əsassız olduğunu deyib:

 

“İlk növbədə təəssüflər olsun ki, adını tarixçi qoymuş şəxslərin  plagiat və müəlliflik hüququ haqqında qanunvericilikdən xəbərləri yoxdur. Digər tərəfdən onlar qeyd edir ki, həmin dərsliyin müəyyən hissələri 6-cı sinif “Azərbaycan tarixi” kitabından köçürülüb və təhrif olunub.

 

Həmin şəxslərdən heç biri kitabda müəlliflik hüququna malik deyillər. Mənim müəllifi olduğum  10-cu sinif “Azərbaycan tarixi” dərsliyindəki bütün mövzular  Elmlər Akademiyasının Tarix institutu tərəfindən təsdiq olunub.

 

Ölkə başçımızın da redaktoru olduğu ensiklopediya və yeddi cildlik “Azərbaycan tarixi” dərsliyi əsasında formalaşıb. Yəni yazdığım kitabın bütün mövzuları AMEA tərəfindən təsdiq olunmuş dərsliklərdən götürülüb.

 

Həmin o  iki şəxsin kitabları isə tarix kitabından çox, nağıl və ya gülməli lətifələr kitabına oxşayır. Onlar bacarırlarsa, dərslikdə elmi səhvləri ortaya qoysunlar.

 

Tutaq ki, hansısa bir dövlətin yaranması ilə bağlı mən də bu kitabda məlumat vermişəm, onlar da öz kitablarında bundan əvvəl qeyd edib. Bu o demək deyil ki, onların yazdığı doğrudur. Faktlar plagiat olmur. Yaxud hansısa dövlətin siyasi, iqtisadi  məsələləri ilə bağlı faktları plagiat adlandırmaq tarixçidən çox müğənniyə, şou adamına xas olan xüsusiyyətdir. Abituriyentlərə dərs keçdiyim kimi onlara da dərs keçib başa sala bilərəm ki, burada plagiatlıqdan söhbət gedə bilməz. Eyni faktlar tarixşünaslıqda qəbul və təsdiq olunub”.

 

Kamran Əsədov sözü keçən dərsliyin tədqiq olunmuş arxiv məlumatlar əsasında formalaşdığını bildirib:

 

“Bu orta məktəb dərsliyi fundamental elmi əsər deyil. Şagirdlərə tarixin bu və ya digər dövrlərini öyrətmək üçün ən uyğun mətnlərin seçilməsidir. Maraqlı tərəf budur ki, həmin müəlliflər mənimlə birlikdə Təhsil Nazirliyinin tenderində iştirak ediblər. Yəni mənim də, onların da müəllifi olduğu kitab tenderə daxil olmuşdu. Əgər tarixi çox bilirlərsə, savadlıdırlarsa, onların dərslikləri tenderdən keçərdi, mənimki yox... İndi məğlub olublar danışmağa başlayırlar?! Gedib müəllifi olduqları kitabların bərbad vəziyyətdə olduğuna baxsınlar. Kitabım Təhsil Nazirliyinin təsdiq etdiyi ekspert şuraları tərəfindən yüksək qiymətləndirilib və qalib gələn dərslikdir. Həmçinin həmin ekspert qurupunun tərkibi dəyişməyib. Necə oldu  həmin ekspertlər onların dərsliyini keçirəndə yaxşı, savadlı idi, indi onların dərsliyi keçməyib deyə pis oldu?

Qaliblər mühakimə olunmur. Onlar tarixi yaratmayıb, həmin şəxslər də kitab hazırlayarkən hansısa mənbələrdən köçürüblər. Müəllifi olduğum dərslik mənbələr əsasında yazılıb və onların rəylərinə də əsaslandırılmış cavablar verilib. Boş-boş danışmaqdan, orta məktəb, əlifba kitabı oxumaqdansa, elmi akademik nəşr oxusunlar.

Üst-üstə düşən materialların da müəllifi onlar deyillər.  Həmin məlumatlar tədqiq olunmuş arxiv məlumatlardır və hər kəs ondan istifadə edə bilər. Mən dərsliyin sonunda istifadə etdiyim mənbələri göstərmişəm. Əgər mənbə göstərilibsə, o məlumat heç bir halda plagiat ola bilməz”.

 

Günay RƏSULQIZI


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku
Elnur Mansurov
17.10.2017, 21:33

Salam.Size bunlardan elave bir sey demek isterdim .10-cu sinif Umumi Tarix Kitabinda hunlarin parcalanmasini e.e 48-ci ile yazib.Amma 6-ci sinif dersliyinde e.e 58-ci il yazilib.Bu bir sehv.Ikinci en boyuk sehvdir.Bu nazirlik ne fikirlesir men bilmirem.Kitaba ayrica xerite kimi ''Ermenistan Respublikasi'' adi altinda xerite salinib.Erazideki torpaqlar da mehz Azerbaycan torpaqlari olub.Buna ne deyirsiniz?????? Bu nedir??? bu esl savadsizliqdir.Bundan elave 6-ci sinf umumi tarix dersliyinde sultan mahmud Qeznevinin hindistan erzasinie yurusunu 1002-1026-ci iller yazilib.Amma 10-cu sinifde 1000-1026 yazilib.Ay savadsizlar siz bizi ne hesab edirsiniz.Qebul sual salinanda biz ne yazaciq.Bu bir yana biz kurikulumlara qebul modeli?kurikulum test toplulari?= hazirliq qaydalari baresinde hecne satisa cixmayibdir.indi qebvulda bele sual dusende onda gunah sizlerde olacaq bir tarixi basqa kitabda bir cur obirisinde bir cur yazirlar guya ki teze deyisiklik edirler.indi teze testl;er cixib uzu teze icini acanda gorursen ki hamisi topludaki suallaardi.Bu olkede Kuiokulum zeifdir.....

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
36 polisin qətlində təqsirləndirilən terrorçu həbs olundu
22.06.2018, 23:11

36 polisin qətlində təqsirləndirilən terrorçu həbs olundu

Çağırışa gec gələn həkimi döydülər-Video
22.06.2018, 22:56

Çağırışa gec gələn həkimi döydülər-Video

BMT Rusiyanı Dnestryanıdan çıxmağa çağırdı
22.06.2018, 22:41

BMT Rusiyanı Dnestryanıdan çıxmağa çağırdı

Sumqayıt sakini qapısına gələn "su pulu yığan"ı bıçaqlayıb
22.06.2018, 22:29

Sumqayıt sakini qapısına gələn "su pulu yığan"ı bıçaqlayıb

İşçilər etiraz olaraq prezident sarayının qazını kəsdi
22.06.2018, 22:13

İşçilər etiraz olaraq prezident sarayının qazını kəsdi

“Proqres” – “Qəbələ” oyununun saatı açıqlandı
22.06.2018, 21:41

“Proqres” – “Qəbələ” oyununun saatı açıqlandı

Üzünü gizlətmək istəyən dələduz anbaan kameraya düşdü-VİDEO
22.06.2018, 21:29

Üzünü gizlətmək istəyən dələduz anbaan kameraya düşdü-VİDEO

Muharrem İnce bu şəxsləri həbs edəcək
22.06.2018, 21:16

Muharrem İnce bu şəxsləri həbs edəcək

Dünya Çempionatı-2018: Nigeriya öz qələbəsi ilə Argentinaya yol açdı - VİDEO
22.06.2018, 21:02

Dünya Çempionatı-2018: Nigeriya öz qələbəsi ilə Argentinaya yol açdı - VİDEO

Türk şahinləri 24 terrorçunu zərərsizləşdirdi
22.06.2018, 20:45

Türk şahinləri 24 terrorçunu zərərsizləşdirdi

ABŞ Şimali Koreyaya qarşı sanksiya müddətini uzadıb
22.06.2018, 20:31

ABŞ Şimali Koreyaya qarşı sanksiya müddətini uzadıb

“Dövlətlər vətəndaş cəmiyyəti arasında etimad mühiti yaranıb” – Azay Quliyev
22.06.2018, 20:12

“Dövlətlər vətəndaş cəmiyyəti arasında etimad mühiti yaranıb” – Azay Quliyev

Şirvan sakini qətlə yetirildi
22.06.2018, 20:04

Şirvan sakini qətlə yetirildi

Tramp Şimali Koreyaya qarşı sanksiyaları daha bir il müddətinə uzadıb
22.06.2018, 20:00

Tramp Şimali Koreyaya qarşı sanksiyaları daha bir il müddətinə uzadıb

Dolların sabaha olan məzənnəsi
22.06.2018, 19:55

Dolların sabaha olan məzənnəsi

Dövlət Komitəsinin sədri Gəncədə köçkünlərin müraciətinə baxdı
22.06.2018, 19:51

Dövlət Komitəsinin sədri Gəncədə köçkünlərin müraciətinə baxdı

Əli Həsənov:
22.06.2018, 19:41

Əli Həsənov: "Azərbaycanda azad media formalaşıb

Prezident AİB İdarə Heyəti Şurası üzvlərini qəbul edib - YENİLƏNİB
22.06.2018, 19:32

Prezident AİB İdarə Heyəti Şurası üzvlərini qəbul edib - YENİLƏNİB

İlahiyyat İnstitutunda İslamşünaslıq ixtisası üzrə minimum keçid balı müəyyənləşdi
22.06.2018, 19:21

İlahiyyat İnstitutunda İslamşünaslıq ixtisası üzrə minimum keçid balı müəyyənləşdi

Nazir: “Təhsilə qoyulan investisiya ən yaxşı investisiyadır"   
22.06.2018, 19:09

Nazir: “Təhsilə qoyulan investisiya ən yaxşı investisiyadır"  

Rektor: "İlahiyyat İnstitutuna ilk tədris ilində tələbə qəbulu üçün 60 plan yeri ayrılıb"
22.06.2018, 19:01

Rektor: "İlahiyyat İnstitutuna ilk tədris ilində tələbə qəbulu üçün 60 plan yeri ayrılıb"

Ərdoğandan ANONS: "Seçkilərdən sonra bir sıra nazirliklər birləşdiriləcək"
22.06.2018, 18:54

Ərdoğandan ANONS: "Seçkilərdən sonra bir sıra nazirliklər birləşdiriləcək"

Musiqi Kollecinin direktoru yol qəzasına düşdü
22.06.2018, 18:45

Musiqi Kollecinin direktoru yol qəzasına düşdü

Azərbaycan və Ermənistanın XİN başçıları görüş barədə razılığa gəlib
22.06.2018, 18:41

Azərbaycan və Ermənistanın XİN başçıları görüş barədə razılığa gəlib

Tülküyə işgəncə verən şəxs 500 manat cərimələnib
22.06.2018, 18:35

Tülküyə işgəncə verən şəxs 500 manat cərimələnib

MDB-nin ən kasıb ölkələri məlum oldu   
22.06.2018, 18:24

MDB-nin ən kasıb ölkələri məlum oldu  

Baş nazir pambıqçılığa dair müşavirə keçirdi 
22.06.2018, 18:18

Baş nazir pambıqçılığa dair müşavirə keçirdi 

“QHT Şurası unikal bir qurumdur”   
22.06.2018, 18:12

“QHT Şurası unikal bir qurumdur”  

Elmar Məmmədyarov: "Avropa İttifaqı ilə Azərbaycan arasında Tərəfdaşlıq Prioritetləri sənədi imzalanacaq"
22.06.2018, 18:10

Elmar Məmmədyarov: "Avropa İttifaqı ilə Azərbaycan arasında Tərəfdaşlıq Prioritetləri sənədi imzalanacaq"

Azərbaycan alimi  Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü seçilib    
22.06.2018, 18:02

Azərbaycan alimi  Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü seçilib  

Dünya Çempionatı-2018: Braziliya çətinliklə qələbə qazandı   
22.06.2018, 17:59

Dünya Çempionatı-2018: Braziliya çətinliklə qələbə qazandı  

Rusiya Xəzərin statusu haqqında Konvensiya layihəsini təsdiqlədi
22.06.2018, 17:57

Rusiya Xəzərin statusu haqqında Konvensiya layihəsini təsdiqlədi

Beynəlxalq layihədə “İrəli” gəncləri  
22.06.2018, 17:55

Beynəlxalq layihədə “İrəli” gəncləri  

Müəllimlər müəllimi - Asif Cahangirov
22.06.2018, 17:52

Müəllimlər müəllimi - Asif Cahangirov

Yeni nəsil şəxsiyyət vəsiqələri sentyabrın 1-dən veriləcək
22.06.2018, 17:39

Yeni nəsil şəxsiyyət vəsiqələri sentyabrın 1-dən veriləcək

ARXİV
SORĞU
Hansı ölkə dünya çempionu olacaq?
Argentina(13.4%)
Braziliya(24.0%)
Almaniya(10.6%)
İngiltərə(2.79%)
Portuqaliya(12.2%)
İspaniya(5.02%)
Fransa(4.46%)
Belçika(2.23%)
Seneqal(3.35%)
Rusiya(21.7%)