20 sentyabr 2017, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Ölkəni necə idarə etmək olar? - Stalin, Xruşov, Brejnev  
Ölkəni necə idarə etmək olar? - Stalin, Xruşov, Brejnev  
20.06.2017, 23:48

SSRİ kimi böyük bir ölkənin rəhbərləri olmuş Stalin, Xruşov və Brejnevin digər liderlərlə müqayisədə siyasi fəaliyyətlərində maraq doğuran, cəmiyyətdə səs-küyə səbəb olan hadisələr daha çox olub. Bunlar nə qədər məxfi saxlanılsa da, müxtəlif mənbələrdən bu hadisələr haqqında ictimaiyyətə informasiyalar sızıb. Beləliklə, siyasi liderlərlər haqqında rəy formalaşmaqla yanışı, bir çox lətifələr də meydana çıxıb.

Modern.az saytının sovet tarixi ilə bağlı növbəti yazısı yarızarafat, yarıgerçək hadisələrəndən bəhs edir.

Stalin özü haqqında lətifələrdən az xəbərdar olub. Çünki heç kim cürət edib bu haqda ona danışmayıb. Stalinə nəinki lətifə danışmaq, adi bir təqdimatda cüzi bir səhv buraxmaq rəhbərin qəzəbinə və sərt raksiyasına səbəb ola bilərdi. Məsələn:

Mark Reyzen Stalinin ən çox sevdiyi ifaçılardan biri olub. Bayram tədbirlərinin birində Stalin köməkçisinə göstəriş verib ki, tədbirdə Reyzen də iştirak etsin. Reyzenə bu haqda məlumat verəndə ifaçı onu Böyük Teatrdan işdən azad olunduğunu söyləyib. Buna baxmayaraq ona iştirakının vacibliyini deyiblər və bu haqda həm də Stalini məlumatlandırıblar. Reyzeni isə işdən çıxaran İncəsənət işləri üzrə komitənin sədri Xarçenko olub. Tədbirdə Reyzenin çıxışından sonra Stalin həm onu, həm də Xarçenkonu yanına çağırıb və komitə sədrindən soruşub:

-         Siz kimsiniz?

-         İncəsənət işləri üzrə komitənin sədri

Stalin Reyzeni işarə edərək növbəti sualı verib:

-         Bəs bu kimdir?

-         Reyzen

-         Cavabınız düzgün olmadı. Bu Dövlət Akademik Böyük Teatrın solisti, SSRİ Xalq artisti Mark Osipoviç Reyzendir, siz isə nəcissiniz. Təkrar edin!

-         Bu Dövlət Akademik Böyük Teatrın solisti, SSRİ Xalq artisti Mark Osipoviç Reyzendir, mən isə nəcisəm...

-         Bax indi düzgün cavab oldu.

Xruşov haqqında lətifələri onun üzünə söyləyiblər və o da bunu gülə-gülə qarşılayıb, özü də bir lətifə söyləyib.

Brejnev isə yaxın ətrafından xahiş edib ki, onun haqqında olan lətifələri söyləsinlər. Bu lətifələrdən xoşhallanan Brejnev qürurla söyləyib ki, əgər mənə lətifə qoşurlarsa bu mənim mövcudluğumun, fəaliyyətimin nəticəsidir.

Amma onu da qeyd edək ki, belə lətifələrdə bir çox hallarda həqiqətlər öz əksini tapıb.

Məsələn, liderlər haqqında xalq arasında lətifə kimi söylənilən aşağıdakı fikirlər zarafatdan şox gerçəkliyə uyğundur:

“Stalin sübut etdi ki, ölkəni tək də idarə etmək olar.

Xruşov ölkənin sərsəm bir adam tərəfindən də idarə edilməsininin mümkünlüyünü isbat etdi.

Brejnev isə öz fəaliyyəti ilə sübuta yetirdi ki, ölkəni idarə etməmək də olar”.

Stalin öz silahdaşlarını hər an qorxu içində saxlayıb. Hətta gecələr də onları rahat buraxmayıb. Yaranan lətifələrdən biri də bununla bağlıdır:

Adəti üzrə gecə yarıyadək işləyən Stalin silahdaşlarını narahat etmək və qorxu içində saxlamaq üçün gecədən xeyli kecmiş Beriyaya zəng vurur:

- Lavrenti, yenə qadınlarla əylənirsən?

- Xeyr yoldaş Stalin, gecədən xeyli keçib istirahət edirəm.

- Oldu Lavrenti, düşündüm ki, yəqin əylənirsən, gecən xeyirə qalsın.

Stalin daha sonra Mikoyana zəng vurur:

- Yoldaş Mikoyan, başa düşürəm, gecdir, istirahət edirsən, amma sənə bir sualım var.

- Buyurun yoldaş Stalin.

- Bakı komissarları neçə nəfər olub, onlardan neçəsi ölüb?

- Yoldaş Stalin 27 nəfər olub, 26-ı ölüb.

- Aydındır yoldaş Mikoyan, indi get rahat yat.

Stalin dəstəyi yerə qoyandan sonra öz-özünə deyir: silahdaşlarım bundan sonra çətin yatar, indi gedim istirahət edim.

“NKVD”yə rəhbərliyi dövründə Yejov Stalinin represiya maşınının sükanında əyləşən ən qəddar komissarlardan biri olub. Stalin bu cəlladın bütün imkanlarından istifadə edib. Bu həqiqət haqqında söylənilən lətifəni də zarafat kimi qəbul etmək olmaz:

Xarici işlər komissarı Litvinovun həyat yoldaşını həbs edəndə komissar bu haqda Stalinə şikayət edir:

- Yoldaş Stalin, mən inanıram ki, siz bu haqsızlığa göz yummayacaqsınız. Yejov mənim həyat yoldaşımı həbs edib.

- Yejov bunu elə-belə yerdən etməz, yəqin ki, həyat yoldaşınız haqqında material var.

- Yoldaş Stalin, Yejovun materiallarını axtarsaq ordan sizin haqqınızda da material çıxacaq. Axı bu haqsızlıqdır.

- Yoldaş Litvinov hər şey ola bilər. Biz “NKVD”nin işinə qarışa bilmərik.

Nikita Xruşov ilk dəfə olaraq Stalinin şəxsiyyətə pərəstiş məsələsini qaldıranda bir çox siyasətçilər bunu cəsarətli addım adlandırsalar da Xruşovun daxilində böyük qorxu olub. Söylənilən lətifələrin birində bu qorxunun böyüklüyü həqiqətən də gülüş doğurur:

Bir gün Xruşov Molotovu çağırıb deyir ki, amerikalılar yenə də dünyanı təəcübləndiriblər. Bir amerikalı peyda olub ki, o ölü adamları dirildə bilir. Gərək biz də qeyri-adi bacarığı olan bir rus çıxaraq ortalığa. Molotov Xruşovu dinlədikdən sonra cavab verir:

- Yoldaş Xruşov, gəlin deyək ki, bizdə bir rus var təyyarədən sürətli uçur.

- Birdən dedilər sübut edin?

- Onda biz təklif edərik ki, əvvəlcə amerikalı öz bacarığını göstərsin, Stalini diriltsin.


- Birdən diriltdi?

- Yoldaş Xruşov, Stalin dirilsə siz təyyarə sürəti ilə yox, raket sürəti ilə uçacaqsınız.

Xruşovun siyasətçi kimi ən mənfi cəhətlərindən biri düşünməmiş, götür-qoy etməmiş fikirlərini ifadə etmək olub. Bunula bağlı belə bir lətifə də mövcuddur:

Xruşov sərgilərin birinə dəvət olunur. Anlamadığı rəsm əsərlərinə baxaraq qışqıra-qışqıra soruşur:

- Bu kimin şəklidir?

- Bu tələbə qızdır. O özünü xoşbəxt sayır ki, SSRİ-də təhsil alır.

- Siz nə danışırsınız? Nə tələbə? Bu ki fahişəyə oxşayır... Bəs bu nə şəkildir?

- Bunlar xoşbəxt sovet fəhlələridir.

- Yox düzgün cavab vermirsən, bunlar əsl debilə bənzəyirlər.

Xruşov bir addım da qabağa gedir və daha bərkdən qışqırmağa başlayır:

- Bəs bu kimdir? Bu ki lap ... oxşayır?

- Yoldaş Xruşov, bu şəkil deyil, siz güzgünün önündəsiniz.

Durğunluq illərinin müəllifi kimi tarixdə qalan Brejnevin hədiyyə, mükafat, təltif həvəskarı olduğu hamıya bəlli idi. Amma bir müəmmalı məsələ var idi ki, Brejnev qeneralissimus rütbəsinin ona verilməsi haqqında məsələ qaldırmayıb. Bu müəmmanın cavabını da lətifədə tapmaq olar:

Bir gün Suslovdan soruşurlar ki, Brejnev nəyə görə qeneralissimus rütbəsini almaq istəmir. Suslov həqiqəti deməyi qərəra alır:

- Çünki yoldaş Brejnev bu sözü ifadə edə bilmir.

Brejnevin son illərində səhhətində yaranmış problemlər və bu problemlərin onun fəaliyyətində çətinlik yaratması da lətifələrə səbəb olub:

Köməkçiləri Brejnevə məlumat verirlər ki, əhali arasında belə söhbət gəzir ki, Baş katib artıq yerindən dura bilmir, onun xidməti avtomobilində də Brejnev deyil, müqəvva gedib gəlir. Brejnev bu söhbətdən sonra radio ilə xalqa müraciət etmək qərarına gəlir:

- Mənə məlumat verdilər ki, guya mənim xidməti avtomobilimdə mənim əvəzimə müqəvva gedib-gəlir. Sizi əmin edirəm ki, bu belə deyil. Müqəvvanın əvəzinə mən gedib gəlirəm.

Göründüyü kimi hər bir zarafatda bir həqiqət var. Odur ki, hərdən zarafatla deyilmiş sözlərə, lətifələrə də inanmaq lazımdır.

İlham Cəmiloğlu


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Salyanda qəzada ölənlərin hamısı eyni şirkətin işçiləridir  - Yenilənib, VİDEO
20.09.2017, 00:48

Salyanda qəzada ölənlərin hamısı eyni şirkətin işçiləridir  - Yenilənib, VİDEO

Meksikada zəlzələ nəticəsində 5 nəfər öldü - Yenilənib
20.09.2017, 00:36

Meksikada zəlzələ nəticəsində 5 nəfər öldü - Yenilənib

Paytaxta köçən 4 uşaq təhsil ala bilmir - VİDEO
20.09.2017, 00:23

Paytaxta köçən 4 uşaq təhsil ala bilmir - VİDEO

Bu gün Azərbaycanda Neftçilər günü qeyd olunur
20.09.2017, 00:11

Bu gün Azərbaycanda Neftçilər günü qeyd olunur

Yevlaxda təmizlik işçilərini daşıyan avtobus aşdı
19.09.2017, 23:27

Yevlaxda təmizlik işçilərini daşıyan avtobus aşdı

Naxçıvan əhalisinin sayı 451 min 132 nəfərə çatıb
19.09.2017, 23:14

Naxçıvan əhalisinin sayı 451 min 132 nəfərə çatıb

Bakıda daşınmaz əmlak bahalaşacaq...
19.09.2017, 22:44

Bakıda daşınmaz əmlak bahalaşacaq...

Qarabağı ermənilərə verməyən Xruşovun Almaniya kansleri haqqında “ŞALVARALTI” MÜLAHİZƏSİ
19.09.2017, 22:12

Qarabağı ermənilərə verməyən Xruşovun Almaniya kansleri haqqında “ŞALVARALTI” MÜLAHİZƏSİ

Azərbaycan İsrail-Fələstin münaqişəsinin siyasi həllini dəstəkləyir   
19.09.2017, 21:37

Azərbaycan İsrail-Fələstin münaqişəsinin siyasi həllini dəstəkləyir  

Azərbaycan prezidenti BMT-də ümumi müzakirələrin açılışında iştirak edib - FOTOLAR
19.09.2017, 21:19

Azərbaycan prezidenti BMT-də ümumi müzakirələrin açılışında iştirak edib - FOTOLAR

19.09.2017, 21:06

"Rusiyanın bu siyasəti təəccüb, ciddi sual və dərin təəssüf doğurur" - Hikmət Hacıyev

"Şimali Koreyanı tamamilə məhv etməkdən başqa seçimimiz olmayacaq" - Tramp
19.09.2017, 20:48

"Şimali Koreyanı tamamilə məhv etməkdən başqa seçimimiz olmayacaq" - Tramp

"Gazelli"dəki yanğında xəsarət alan olmayıb
19.09.2017, 20:33

"Gazelli"dəki yanğında xəsarət alan olmayıb

Çin Azərbaycanın iki nazirliyinə 21 min ədəd noutbuk verib
19.09.2017, 20:17

Çin Azərbaycanın iki nazirliyinə 21 min ədəd noutbuk verib

Pambıqçıları daşıyan mikroavtobus aşdı
19.09.2017, 20:05

Pambıqçıları daşıyan mikroavtobus aşdı

Bakı-Supsa neft kəmərindən oğurluğa cəhd olub
19.09.2017, 19:51

Bakı-Supsa neft kəmərindən oğurluğa cəhd olub

Tramp BMT tribunasından İranı sərt tənqid etdi
19.09.2017, 19:00

Tramp BMT tribunasından İranı sərt tənqid etdi

Bakının bu ərazilərində qaz məhdudiyyətlərlə veriləcək
19.09.2017, 18:44

Bakının bu ərazilərində qaz məhdudiyyətlərlə veriləcək

Aleksandr Plemakova Azərbaycan Prezidentinin fərdi təqaüdü verilib
19.09.2017, 18:31

Aleksandr Plemakova Azərbaycan Prezidentinin fərdi təqaüdü verilib

Prezident neftçiləri orden və medallarla təltif etdi - SİYAHI
19.09.2017, 18:20

Prezident neftçiləri orden və medallarla təltif etdi - SİYAHI

Paytaxtda mənzildə meyit tapılıb
19.09.2017, 18:07

Paytaxtda mənzildə meyit tapılıb

Şura Katibliyinin məsləhətçisi: QHT sektorunun inkişafı üçün dəstək davam etdirilir
19.09.2017, 17:47

Şura Katibliyinin məsləhətçisi: QHT sektorunun inkişafı üçün dəstək davam etdirilir

Azərbaycan və Ermənistan XİN rəhbərləri Nyu-Yorkda görüşə bilər
19.09.2017, 17:40

Azərbaycan və Ermənistan XİN rəhbərləri Nyu-Yorkda görüşə bilər

Cahangir Əsgərovun ailə şirkətində güclü yanğın oldu
19.09.2017, 17:38

Cahangir Əsgərovun ailə şirkətində güclü yanğın oldu

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
19.09.2017, 17:24

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ

Abşeron Gənclər Şəhərciyində “JEK”in özbaşınılığı – icra hakimiyyəti “bizlik deyil” deyir
19.09.2017, 17:23

Abşeron Gənclər Şəhərciyində “JEK”in özbaşınılığı – icra hakimiyyəti “bizlik deyil” deyir

Dilqəm Əsgərovun oğlu ATƏT-in Varşava sammitində KÖMƏK İSTƏDİ   
19.09.2017, 17:14

Dilqəm Əsgərovun oğlu ATƏT-in Varşava sammitində KÖMƏK İSTƏDİ  

Nazim İbrahimov UAK-la bağlı son qərarı pislədi
19.09.2017, 17:10

Nazim İbrahimov UAK-la bağlı son qərarı pislədi

Cəbhə bölgəsində hərbi hissə açıldı - FOTOLAR
19.09.2017, 17:07

Cəbhə bölgəsində hərbi hissə açıldı - FOTOLAR

19.09.2017, 17:05

"Qarabağ atı“ abidəsi önündə Azərbaycanın təbliğatı - FOTOLAR

“Rafiq müəllim ölümü adladı”- Diktorun həyat yoldaşı
19.09.2017, 16:43

“Rafiq müəllim ölümü adladı”- Diktorun həyat yoldaşı

Biz indi niyə paxılıq? - Cəmiyyəti içdən çürüdən “korroziya” - PROBLEM
19.09.2017, 16:38

Biz indi niyə paxılıq? - Cəmiyyəti içdən çürüdən “korroziya” - PROBLEM

Şəmsəddin Hacıyevin deputat toxunulmazlığına xitam verilə bilər
19.09.2017, 16:12

Şəmsəddin Hacıyevin deputat toxunulmazlığına xitam verilə bilər

Deputat məsələ qaldırdı: “Stüardessalar pensiyaya tez çıxmalıdır”   
19.09.2017, 16:01

Deputat məsələ qaldırdı: “Stüardessalar pensiyaya tez çıxmalıdır”  

Bakıda bit problemi var – Araz Əlizadə
19.09.2017, 15:53

Bakıda bit problemi var – Araz Əlizadə

ARXİV
SORĞU
Məhərrəmliyin əsas şərtlərini qəbul edirsiniz?
- Bəli qəbul edirəm və Kərbəla şəhidlərinə mütləq yas saxlayacam (45.8%)
- Məhərrəmliyin şərtləri yalnız şiələr üçündür(9.55%)
- Bu şərtlərin heç birini qəbul etmirəm(14.0%)
- Məhərrəmlık əsl İslama ziddir(30.5%)