26 fevral 2018, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - REPORTAJ - “Xruşovun alt paltarlarını yumağa məcbur idim...” - DTK zabitinin XATİRƏLƏRİ
“Xruşovun alt paltarlarını yumağa məcbur idim...” - DTK zabitinin XATİRƏLƏRİ
03.07.2017, 23:11

Aleksandr Salnikov 40 il SSRİ DTK-sının 9-cu idarəsində xidmət edib. Xidmət stajına görə o, bu idarədə rekord göstəriciyə nail olub. Salnikov 1956-1964-cü illərdə Nikita Xruşovun, 1964-1980-ci illərdə Kosıginin, daha sonra Brejnevin, Andropovun və Qorbaçovun ailəsinin mühafizəsinə cəlb olunub. O liderlərin məişət məsələlərinə cavabdehlik daşıyıb. Özü qeyd etdiyi kimi bura sovet rəhbərlərinin iş və istirahət şəraitinə nəzarət etmək, qidalanma və qida rasionuna daxil olan ərzaqlara xüsusi nəzarət, dərman pereparatlarının vaxtlı-vaxtında qəbulu, ayaq geyimlərindən tutmuş baş geyimlərinə qədər qarderoba nəzarət, xüsusilə xarici səfərlərdə rəhbərlərin görüş yerlərinə, yatacaqlarına, yemək masalarına, hətta masaların servirovkasına ciddi baxış keçirmək və bütövlükdə birinci şəxsin hər addımını ciddi nəzarətdə saxlamaq daxil olub.

DTK zabiti, podpolkovnik Aleksandr Salnikov ölümündən bir neçə ay əvvəl öz xatirələrini KİV nümayəndələri ilə bölüşüb.

Modern.az saytı həmin xatirələrin bəzi məqamlarını təqdim edir.

Salnikov 40 illik xidməti illərində daha çox Xruşovun ailəsinə yaxın olub. Xruşovlar ailəsi də onu ailənin bir üzvü kimi qəbul ediblər. DTK zabiti bu yaxınlığı özü də etiraf edib:

“Mən bu ailənin bütün sirrlərinə bələd idim. Əslində bu mənin marağımda deyildi. Sadəcə, iş prosesində hər şey mənə aydın olurdu. Mən bütövlükdə Xruşovun təhlükəsizliyinə cavabdehlik daşımırdım. Bu işlə başqa zabitlər məşğul olurdu. Mənim üzərimə isə daha çox iş düşürdü. Onları saymaqla qurtarmaq olmaz. Birbaşa məişət məsələlərinə məsul idim. Ona görə də həmişə ailənin içərisində olurdum. Onlar da məni çox yaxın qəbul edirdilər. Xarici səfərlərdə işim daha ağır olurdu. Elə il olub ki, ilin 365 gününün 280-ni səfərlərdə olmuşuq. Və təbii ki, səfərlərdə olarkən daha diqqətli olmaq lazım gəlirdi.

Nikita Sergeyeviç çox sadə və zəhmətkeş bir adam idi. Səhərlər tezdən durardı, qısamüddətli gəzintidə fikirlərini yerbəyer edərdi. O, vətəndaşlarla birbaşa ünsiyyətdə olmağa üstünlük verən rəhbərlərdən idi. Ölkədaxili səfərlərdə kimsə ona yaxınlaşanda, yaxud məktub ötürmək istəyəndə buna mane olan mühafizəçilərə irad tutardı.


Mən həm də Xruşovun alkoqollu içkilərdən istifadəsinə cavabdehlik daşıyırdım. O dövrlər heç bir məclis içkisiz ötüşməzdi. Elə adi günlərdə də Nikita Sergeyeviç günorta və axşam yeməklərində tez-tez məndən bir qədəh süzməyimi xahiş edərdi. Xruşov sağlam adam idi. İşki onu “yıxmırdı”. Yəni içki məclislərindən sonra onu Brejnev kimi qoluna girib aparmırdılar.

Xruşovun Almaniyada ona bağışlanmış “sehrli” qədəhi vardı. Bu qədəh iç tərəfdən və dibindən daha qalın şüşə ilə cilalanmışdı. Kənardan böyük qədəhə oxşayardı, ancaq tutumu isə maksimum 30 qrama qədər idi. Mən bu qədəhi həmişə özümlə gəzdirirdim. Elə vaxtlar olurdu ki, məclislər uzanırdı və belə məclislərdə mən öz səlahiyyətlərimdən istifadə etmək məcburiyyətində qalırdım. Yaxınlaşıb onun qulağına pıçıldayırdım ki, mən sizin qədəhinizə konyak əvəzinə çay süzəcəm. Xruşov bu içkini “çay-konyak” adlandırırdı...”.


DTK zabitinin Xruşovun qarderobu ilə xatirələri daha maraqlıdır. Salnikov Nikita Sergeyeviçin geyim məsləsinin əməlli-başlı problem yaratdığını söyləyib:

“Nikita Sergeyeviçin geyim məsələsi həmişə problem olurdu. Onun qeyri-standart bədən quruluşu dərziləri çətin vəziyyətə salırdı. Digər bir tərəfdən də Xruşov enli şalvar və pencək geyinməyi xoşlayırdı. Bu geyimlərdə isə paltarlar onun əynindən sallaq vəziyyətdə qalırdı. Kostyumların tikilməsinə mən müdaxilə etmirdim. Ancaq onların ütülü olmasına, kostyuma uyğun köynək və qalstukların seçilməsinə mən cavabdehlik daşıyırdım.

Rəhbərlər üçün geyimlər Kutuzov prospektindəki xüsusi atelyedə tikilirdi. Dərzilər Xruşovun kabinetinə iki dəfə gəlirdilər. Birinci dəfə ölçüləri götürmək və kostyumun hansı parçadan tikiləcəyini razılaşdırmaq, ikinci dəfə isə kostyumun ilkin variantını Xruşovun əynində yoxlamaq üçün. Sonra hazır kostyumları mən atelyedən evə aparırdım.

Adətən Nikita Segeyeviç tikilən kostyumlardan narazı qalmırdı. Ancaq xarici səfərlərin birində jurnalistlərin onun kostyumuna istehzalı təbəssümlə baxmaqları Xruşova heç də xoş təsir bağışlamamışdı. Və o, səfərdən qayıdan kimi öz düşündüyü kimi atelye rəhbərliyinə göstərişlər vermişdi. Bu hadisədən sonra Xruşovun kostyumlarında kifayət qədər yeniliklər oldu. Amma təkcə tünd rəngli kostyumlarda. Açıq rəngli parçalardan tikilmiş kostyumlar isə yenə əvvəlki kimi yenə də az qala onun əynindən düşəcəkdi.

Xruşovun alt paltarlarını isə sözün əsl mənasında faciə adlandırmaq olardı. O dövrdə büro üzvləri dövlət təminatında olduqlarından onlara alt paltarları da pulsuz  verilirdi. Nikita Sergeyeviç isə yalnız SSRİ-nin istehsalı olan həmin yöndəmsiz alt paltarlarından istifadə edirdi. Uzunmüddətli xarici səfərlərdə olarkən Xruşovun alt paltarlarını yumağa məcbur olurdum. Əgər həmin paltarları yumaq üçün biz harasa versəydik və bilsəydilər ki, bu paltarlar SSRİ-nin rəhbərinindir sözsüz ki, həmin ölkədə yaranacaq “yumor” heç də siyasi qalmaqallardan az səs-küy yaratmayacaqdı. Və etiraf edim ki, bu ipli-kəndirli alt paltarları Xruşovun əynində çox gülməli görünürdü...”.  
 


Xruşovun sakərlərindən söhbət açan Salnikov qeyd edib ki, Nikita Sergeyeviçin ən çox xoşladığı məşğuliyyət ov etmək olub:

“Xruşov dəhşətli dərəcədə ov həvəskarı idi. O, bunu bacarırdı. Sərrast, mükəmməl və peşəkar... Və bunu bütün məmurlar da etiraf edirdilər. Nikita Sergeyeviç bütün yorğunluğunu ovda çıxarırdı, bu məşğuliyyətdən zövq alırdı.

Mütaliəni çox sevirdi. Evdə, işdə, hətta gecələr, qatarda, təyyarədə qəzetlər, jurnallar, yeni çıxmış kitabları oxuyurdu. Həmişə radioya qulaq asırdı, bağda, istirahətdə olanda xəbərlərə ötürmürdü.

Xruşov Brejnevdən fərqli olaraq heç bir stolüstü oyunun həvəskarı deyildi. Yəni Brejnev kimi saatlarla domino oynamaq onun maraq dairəsindən uzaq idi. İdmana da elə bir həvəs göstərməzdi. Hansı turnirdə, yarışda iştirak edirdisə, bu onun azarkeşliyindən deyil, rəhbər kimi o tədbirdə iştirak etməyinin vacibliyindən irəli gəlirdi.

Xruşovun özü də heç bir idman növü ilə məşğul olmurdu. Yalnız üzməyi xoşlayırdı, amma onu da bacarmırdı. Hovuza girəndə, yaxud göldə üzmək istəyəndə hökmən kimsə onu müşayiət edirdi. Rezin dairəciyin qurşağına keçirilməsi isə mütləq şərt idi. Ən başlıcası isə Nikita Sergeyeviç istər hovuzda, istərsə də göldə, dənizdə olarkən heç vaxt çimərlik paltarı geyinmirdi. Həmişə həmin SSRİ istehsalı olan, dizə çatan ipli-kəndirli alt paltarında suya girirdi...”.

DTK zabiti Xruşovun Stalin və Beriyaya münasibəti haqqında da maraqlı açıqlamalar söyləyib:


“Xruşov öz kişik əhatəsində Stalin haqqında çox tez-tez danışırdı. Ancaq özünün qurultaydakı məruzəsindəki kimi yox. Stalinlə bağlı söhbətlərində Nikita Sergeyeviç onun haqqında alçaldıcı sözlər işlətmirdi. Qeyd edirdi ki, Stalin pis rəhbər olmayıb, amma çox sərt adam olub. Beriya haqqında isə Xruşov hətta xarici dövlətlərin nümayəndələri ilə söhbətləri zamanı söyləyirdi ki, o heç vaxt xalq düşməni, vətənini satan, xəyanət edən məmur olmayıb, Beriya sadəcə hakimiyyət uğrunda mübarizə aparıb və buna görə də onun qarşısını kəsə biləcək istənilən şəxsi aradan götürmək istəyib...”.

DTK zabiti Xruşovun və ailəsinin bütövlükdə sadə olduğunu, təmtəraqdan uzaq sadə həyat tərzi sürdüyünü də açıqlayıb. Salnikov qeyd edib ki, Nikita Sergeyeviç heç vaxt imkan verməzdi ki, ailə üzvlərindən kiminsə adı hər hansı bir qalmaqallı məsələdə hallansın...


İlham Cəmiloğlu

 

 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Bakuxeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Böyük Britaniyada güclü partlayış
26.02.2018, 00:57

Böyük Britaniyada güclü partlayış

Bakıda intihara cəhdin qarşısı alınıb
26.02.2018, 00:39

Bakıda intihara cəhdin qarşısı alınıb

Avtomobil marketə çırpıldı
26.02.2018, 00:25

Avtomobil marketə çırpıldı

Yaponiyada 5,7 ballıq  zəlzələ oldu
26.02.2018, 00:12

Yaponiyada 5,7 ballıq  zəlzələ oldu

Ermənilərin Xocalıda törətdiyi soyqırımından 26 il ötür
26.02.2018, 00:00

Ermənilərin Xocalıda törətdiyi soyqırımından 26 il ötür

İstanbulda Xocalı soyqırımı abidəsinin açılışı oldu - Fotolar
25.02.2018, 23:38

İstanbulda Xocalı soyqırımı abidəsinin açılışı oldu - Fotolar

“Kim qalmaq istəyibsə, komandadadır” - Qurban Qurbanov
25.02.2018, 23:20

“Kim qalmaq istəyibsə, komandadadır” - Qurban Qurbanov

Qahirədə Xocalı soyqırımının 26-cı ildönümü anıldı
25.02.2018, 23:01

Qahirədə Xocalı soyqırımının 26-cı ildönümü anıldı

Bölgələrdə bayram yarmarkaları təşkil olunub - Video
25.02.2018, 22:41

Bölgələrdə bayram yarmarkaları təşkil olunub - Video

Prezidentin Latviyaya girişi qadağan edildi
25.02.2018, 22:27

Prezidentin Latviyaya girişi qadağan edildi

10 yaşlı qız 4 dildə cümləni anında tərsinə deyir - Video
25.02.2018, 22:08

10 yaşlı qız 4 dildə cümləni anında tərsinə deyir - Video

“Tolerantlıq Azərbaycan xalqının ən böyük mənəvi sərvətidir” - Nazir
25.02.2018, 21:49

“Tolerantlıq Azərbaycan xalqının ən böyük mənəvi sərvətidir” - Nazir

“Belə uduzmaq ağırdır” – Yunis Hüseynov
25.02.2018, 21:34

“Belə uduzmaq ağırdır” – Yunis Hüseynov

Biz istəsək də Xocalının qisasını ala bilməyəcəyik...
25.02.2018, 21:23

Biz istəsək də Xocalının qisasını ala bilməyəcəyik...

İraqda 16 türkiyəli qadın ölüm cəzasına məhkum edilib
25.02.2018, 21:13

İraqda 16 türkiyəli qadın ölüm cəzasına məhkum edilib

Ərdoğan Salih Müslümün həbsini alqışladı
25.02.2018, 21:01

Ərdoğan Salih Müslümün həbsini alqışladı

Ermənistanı 5 ballıq zəlzələ silkələdi
25.02.2018, 20:43

Ermənistanı 5 ballıq zəlzələ silkələdi

“Böyüməyən uşaqlar” – Ermənistana sillə kimi CAVAB
25.02.2018, 20:22

“Böyüməyən uşaqlar” – Ermənistana sillə kimi CAVAB

Suriyada iki minədək Amerika əsgəri məhv edildi
25.02.2018, 20:03

Suriyada iki minədək Amerika əsgəri məhv edildi

İlham Əliyev Amerika Yəhudi Komitəsinin prezidentini qəbul edib - Yenilənib
25.02.2018, 19:46

İlham Əliyev Amerika Yəhudi Komitəsinin prezidentini qəbul edib - Yenilənib

Sabiq nazir dəm qazından öldü
25.02.2018, 18:51

Sabiq nazir dəm qazından öldü

Üçcildlik haqq sözü
25.02.2018, 17:57

Üçcildlik haqq sözü

Türkiyə “Zeytun budağı”nın birinci mərhələsini başa çatdırdı
25.02.2018, 17:48

Türkiyə “Zeytun budağı”nın birinci mərhələsini başa çatdırdı

XXIII Qış Olimpiya Oyunları bağlı elan edildi - YENİLƏNİB 
25.02.2018, 17:41

XXIII Qış Olimpiya Oyunları bağlı elan edildi - YENİLƏNİB 

Qənirə Paşayeva Fransa prezidentinə və Hollandiyaya etiraz etdi
25.02.2018, 17:25

Qənirə Paşayeva Fransa prezidentinə və Hollandiyaya etiraz etdi

Sürücülərin DİQQƏTİNƏ: Sabah Bakıda bu yollar BAĞLANACAQ
25.02.2018, 17:06

Sürücülərin DİQQƏTİNƏ: Sabah Bakıda bu yollar BAĞLANACAQ

Türkiyə parlamenti Xocalıya görə Ermənistanı pisləyən bəyanat yaydı
25.02.2018, 17:03

Türkiyə parlamenti Xocalıya görə Ermənistanı pisləyən bəyanat yaydı

Ağcabədidə 21 yaşlı tələbə qız qaçırıldı
25.02.2018, 16:58

Ağcabədidə 21 yaşlı tələbə qız qaçırıldı

Magistraturaya qəbul  imtahanı başa çatdı
25.02.2018, 16:15

Magistraturaya qəbul  imtahanı başa çatdı

Fransada 2 terror aktının qarşısı alınıb
25.02.2018, 16:04

Fransada 2 terror aktının qarşısı alınıb

ABŞ və Avropa meydan oxuya bilmir – Sualtı gəmi BÖHRANI
25.02.2018, 16:00

ABŞ və Avropa meydan oxuya bilmir – Sualtı gəmi BÖHRANI

Aktauda uşaqlar Xocalıya ədalət istədilər - FOTOLAR
25.02.2018, 15:27

Aktauda uşaqlar Xocalıya ədalət istədilər - FOTOLAR

350 min afrinli öz torpağına qayıdacaq  - Baş nazirdən AÇIQLAMA
25.02.2018, 15:14

350 min afrinli öz torpağına qayıdacaq  - Baş nazirdən AÇIQLAMA

Azərbaycanda sənət adamlarının ailələrinin dağılma SƏBƏBLƏRİ: “Soyunub kişi ovuna çıxırlar”   
25.02.2018, 15:06

Azərbaycanda sənət adamlarının ailələrinin dağılma SƏBƏBLƏRİ: “Soyunub kişi ovuna çıxırlar”  

İran Suriyada atəşkəs elan edilməsinə qarşı çıxdı
25.02.2018, 14:30

İran Suriyada atəşkəs elan edilməsinə qarşı çıxdı

ARXİV
SORĞU
Hansı supermarketdən alver edirsiniz?
“ARAZ” marketləri(13.8%)
“Bazarstore”(10.1%)
“Neptun” marketləri(3.70%)
“Favorit” marketi(4.62%)
“Makromarket”(2.77%)
“Bizim market”(2.77%)
“Rahat market”(1.85%)
“Bravo” marketləri(11.1%)
“Oba market”(12.0%)
Heç biri - digər mağazalar(37.0%)