21 avqust 2017, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - “Bu kino ki var, çox qəliz məsələdi...” - Stalin də belə düşünürmüş
“Bu kino ki var, çox qəliz məsələdi...” - Stalin də belə düşünürmüş
07.07.2017, 01:22

Ayrı-ayrılıqda hər bir insana özünəməxsus yanaşma tərzi olan İosif Stalinin incəsənət nümayəndələrinə qarşı da fərqli münasibəti olub. Rəhbərin yaradıcı insanlarla görüşü az-az baş tutsa da bu görüşlərin hər biri maraqlı hadisəyə çevrilib.

Modern.az saytı Stalinin incəsənət nümayəmdələri ilə münasibətlərindən bəhs edən yazını təqdim edir.

Öz dövründə SSRİ-də çəkilən filmlər ilk olaraq Stalin üçün nümayiş etdirilib. Stalin ilk tamaşaçı, ilk tənqidçi olmaqla filmin kütləvi nümayişinə icazə verən şəxs olub. Ümumiyyətlə isə o, kinoya böyük maraq göstərib və filmləri həvəslə seyr edib. Məşhur filmdə deyildiyi kimi, Stalin kinonu qəliz, həm də vacib məsələ olduğunu düşünüb.

Kremldə növbəti dəfə Capayev haqqında film nümayiş etdirilib. Filmin nümayişində Stalinlə yanaşı filmləri ona təqdim edən Kino Yaradıcılığı Birliyinin sədri və iki nəfər filmin rejissorları iştirak edib. Vasilyev qardaşları kimi məşhur olan bu rejissorlar əslində qardaş olmayıblar. Soyadları eyni olduqlarından onları məhz belə adlandırıblar. Film sona çatdıqdan sonra Stalin rejissorlara öz fikrini söyləyib:

- İndi biz sizinlə möhtəşəm bir filmi izlədik. Çox gözəl filmdir. Ölkəmizin fəhlə və kolxozçuları bu filmi ruh yüksəkliyi ilə qarşılayacaqlar. Bizim partiya belə sənət əsərlərini çoxdan gözləyir. Mübaliğəsiz demək olar ki, sovet xalqı “Çapayev” filminin nümayişini bayram kimi qəbul edəcəklər. Ancaq burda kiçik bir düzəlişə ehtiyac var. Polkovnik Kappelin komandasının Qırmızı orduya hücumu səhnəsi. Bu səhnə filmdən çıxarılmalıdır.

Kremli tərk etdikdən sonra Kino Yaradıcılığı Birliyinin sədri ilə rejissorlar arasında mübahisə başlayıb. Rejissorlar sədri məcbur etmək istəyiblər ki, həmin səhnə çıxmadan film kütləvi nümayişə buraxılsın. Sədr isə bu mübahisəni qısa bir fikri ilə bitirib:

- Mənim ailəm və uşaqlarım var. Mən yaşamaq istəyirəm. Stalinlə görüşdən sonra siz başınızı itirmisiniz. Heç bilirsiniz Stalinin göstərişini yerinə yetirməmək nə ilə nəticələnir?..

Bir neçə müddət ötdükdən sonra rejissorlar yenidən sədrin yanına gəliblər. Uzun-uzadı izah ediblər ki, bu film həmin səhnəsiz heç bir maraq kəsb etmir. Nəhayət sədri yola gətiriblər ki, Stalin bu filmə təkrar baxsın. Sədr razılaşıb. Daha bir müddət ötdükdən sonra Stalin yenidən filmə baxıb. Filmin nümayişində yenə də eyni adamlar iştirak ediblər. Vasilyev qardaşları elə düşünüb ki, Stalin fikrini dəyişə bilər. Ancaq yanılıblar. Filmdən sonra Stalin eyni sözləri təkrar edib:

- İndi biz sizinlə möhtəşəm bir filmi izlədik. Çox gözəl filmdir. Ölkəmizin fəhlə və kolxozçuları bu filmi ruh yüksəkliyi ilə qarşılayacaqlar. Bizim partiya belə sənət əsərlərini çoxdan gözləyir. Mübaliğəsiz demək olar ki, sovet xalqı “Çapayev” filminin nümayişini bayram kimi qəbul edəcəklər. Ancaq burda kiçik bir düzəlişə ehtiyac var. Polkovnik Kappelin komandasının Qırmızı orduya hücumu səhnəsi. Bu səhnə filmdən çıxarılmalıdır.

Stalin fikrini qurtaran kimi rejissorlardan birinin ürəyi gedib və o nümayiş otağında, rəhbərin gözü qarşısında yerə yıxılıb. Stalin qəlyanını tüstülədərək üzünü sədrə tutub:

- Bunun ürəyi polkovnik Kappelə görə getdi? Belədirsə onda siz deyən olsun. Səhnəni filmdən çıxarmayın.

Stalin qapıdan Kino Yaradıcılığı Birliyinin sədrini və rejissorları yola salarkən sədrin qulağına pıçıldayıb:

- Növbəti dəfə filmləri tək gətir. Rejissorlarsız. Bunlar çox zəif adamlardır...

***

Digər bir filmin nümayişi isə Kreml məmurlarını qorxuya salsa da sonluq xoşluqla bitib.

Stalin qısamüddətli ezamiyyətdə olarkən Kreml məmurları akademik Pavlov haqqında çəkilmiş filmin ekranlara buraxılmasına icazə veriblər. Rəhbər ezamiyyətdən sonra xidməti avtomobili ilə Kremlə gedərkən afişalara rast gəlib: “Yeni film-Akademik İvan Pavlov”.

İş otağına keçən kimi Stalin Siyasi Büronun üzvlərini təçili kabinetinə yığıb. Girişsiz-filansız birbaşa mətləbə keçib:

- Mən bir az əvvəl afişalarda Pavlov haqqında filmin nümayişi ilə bağlı elanlara rast gəldim. Filmin kütləvi nümayişinə kim icazə verib?

Ürək parçalayan qısamüddətli sükutu əvvəlcə Molotov pozub:

- Yoldaş Stalin, siz məzuniyyətdə olarkən görkəmli rus alimi, akademik Pavlovun yubileyi keçirilirdi. Belə bir fikir var idi ki...

Stalin Molotovun sözünü yarımçıq qoyub:

- Kim icazə verib?

Bu dəfə Voroşilov ayağa qalxıb:

- Yoldaş Stalin, Siz bilirsiniz ki, mən yalnız hərbi məsələlərlə məşğul oluram. Mən başqa adamların işinə müdaxilə etməyi xoşlamıram.

Növbə Lavrenti Beriyaya çatıb:

- Yoldaş Stalin, mənim ümumiyyətlə bu kino işindən anlayışım yoxdur. Kinosuz da başım kinogöstərən çarx kimi qarışıq olur. Elə dünən antisovet təbliğatı aparan...

Stalin Beriyanın da sözünü yarımçıq kəsib və daha ciddi şəkildə soruşub:

- Sualıma cavab verin, kim icazə verib?

Şerbakov ayağa qalxıb:

- Yoldaş Stalin, bu olduqca güclü bir vətənpərvərlik mövzusunda olan filmdir. Filmdə göstərilir ki, rus alimi öz vətənini tərk etmir, burjua sədəqəsinə ehtiyac duymur.

Voroşilov ikinci dəfə qalxaraq müdaxilə edib:

- Mən belə şeyləri anlamıram. Əmr, göstəriş olmadan bir işi özbaşına necə görmək olar? Mən ürəyimlə hiss edirəm ki, bu gün aramızda kimsə ən ağır cəzasını alacaq.

Jdanov ayağa qalxaraq münasibətini bildirməyə çalışıb:

- Yoldaş Stalin, bu film rus elmini, elm xadimlərimizi tərənnüm edir. Bu filmlə biz öz elmimimizi nümayiş etdiririk.

Səbri tükənən Stalin qəlyanını stolun üstünə ataraq bir daha əsəbi şəkildə soruşub:

- Mən sizdən bu filmin mahiyyətini soruşmuram. Sizdən soruşuram ki, filmin nümayişinə kim icazə verib?

Vəziyyətin gərginliyini görən Molotov, Jdanov və Şerbakov ayağa qalxıb bir ağızdan cavab veriblər:

- Biz icazə vermişik yoldaş Stalin.

- Düz eləmisiniz, buna görə sizi mükafatlandırmaq lazımdır.

***

Stalinin sağlığında onun filmlərdə rolunu Mixail Gelovani oynayıb. Rəhbərin obrazını məharətlə yaratdığından Gelovani məşhur aktyorlardan biri sayılıb. Günü-gündən populyarlığı artan aktyor yuxarılardan xahiş edib ki, o Stalinlə görüşmək istəyir. Belə əsaslandırıb ki, obrazı daha dolğun yaratmaq üçün bu görüşlər vacibdir. Gelovani xahiş edib ki, o tez-iez Stalinin bağında, mənzilində və iş otağında olsun, rəhbərin həyat yolları və fəaliyyəti ilə bağlı daha çox bilgilər əldə etsin. Təbii ki, məmurlardan kimsə bu istəyi Stalinə çatdırmağa çətinlik çəkib, daha doğrusu cürət etməyib. Amma bu çətinliyə baxmayaraq məclislərin birində Stalini bu haqda məlumatlandırıblar. Stalin Gelovaninin istəyinə “böyük hörmətlə” yanaşıb və bu istəyi hətta alqışlayıb:

- Mən Gelovaninin fikrini dəstəkləyirəm və bəyənirəm. Mənim obrazımı yaradan mənim həyat yollarıma bələd olmalıdır. Bu yaxşı haldır. Onda Gelovani elə birinci Turuxan sürgünündən başlasın.


İlham Cəmiloğlu

 


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Hacıqabulda yük maşını aşıb, bir nəfər xəsarət alıb
21.08.2017, 18:58

Hacıqabulda yük maşını aşıb, bir nəfər xəsarət alıb

Rostovda fövqəladə vəziyyət elan edilib
21.08.2017, 18:46

Rostovda fövqəladə vəziyyət elan edilib

Mərkəzi Bankın qısamüddətli notlarının yerləşdirilməsi üzrə hərrac keçiriləcək
21.08.2017, 18:36

Mərkəzi Bankın qısamüddətli notlarının yerləşdirilməsi üzrə hərrac keçiriləcək

“Dövlət Departamentinin hesabatında həqiqəti əks etdirməyən məlumatlar var” 
21.08.2017, 18:26

“Dövlət Departamentinin hesabatında həqiqəti əks etdirməyən məlumatlar var” 

"İçərişəhər" Dövlət Qoruğu İdarəsinin İdarə Heyətinin sədri təyin edilib
21.08.2017, 18:21

"İçərişəhər" Dövlət Qoruğu İdarəsinin İdarə Heyətinin sədri təyin edilib

Samuxda çoxmənzilli binaların əsaslı təmirinə vəsait ayrıldı
21.08.2017, 18:14

Samuxda çoxmənzilli binaların əsaslı təmirinə vəsait ayrıldı

Prezident Göygölə 3 milyon manat ayırdı
21.08.2017, 18:07

Prezident Göygölə 3 milyon manat ayırdı

Ali məktəblərin boş qalan yerlərinə müsabiqənin nəticələri AÇIQLANDI
21.08.2017, 17:54

Ali məktəblərin boş qalan yerlərinə müsabiqənin nəticələri AÇIQLANDI

Türkiyədə fəaliyyədə olan təşkilat Milli Məclisin deputatını təltif etdi
21.08.2017, 17:52

Türkiyədə fəaliyyədə olan təşkilat Milli Məclisin deputatını təltif etdi

Jurnalistlər “İlham Əliyevin dostları” səhifəsi yaradıblar
21.08.2017, 17:48

Jurnalistlər “İlham Əliyevin dostları” səhifəsi yaradıblar

Şuşalıların müraciəti yayıldı
21.08.2017, 17:32

Şuşalıların müraciəti yayıldı

1993-cü ilin 21 avqustunda FÜZULİ: “32 tankdan 26-sı işləmədi” - Keçmiş tabor komandiri DANIŞIR
21.08.2017, 17:12

1993-cü ilin 21 avqustunda FÜZULİ: “32 tankdan 26-sı işləmədi” - Keçmiş tabor komandiri DANIŞIR

Avqustun 22-nə manatın məzənnəsi
21.08.2017, 17:12

Avqustun 22-nə manatın məzənnəsi

“Şəmkir Aqroparkı”nda beynəlxalq konfrans - FOTO
21.08.2017, 17:02

“Şəmkir Aqroparkı”nda beynəlxalq konfrans - FOTO

53 yaşlı baş redaktor: “Duyğulandım”
21.08.2017, 16:57

53 yaşlı baş redaktor: “Duyğulandım”

Dilqəmlə Şahbaz girovluqdan buraxılacaq?   
21.08.2017, 16:52

Dilqəmlə Şahbaz girovluqdan buraxılacaq?  

Ölkəyə hazırkı turist axını İslam Oyunları ilə bağlıdır – MONİTORİNQ
21.08.2017, 16:38

Ölkəyə hazırkı turist axını İslam Oyunları ilə bağlıdır – MONİTORİNQ

Azərbaycanda xalça fabriklərinin sayı 30-a çatacaq
21.08.2017, 16:31

Azərbaycanda xalça fabriklərinin sayı 30-a çatacaq

İlham Əliyev: Azərbaycan üçün heç bir problem görmürəm, heç bir risk, təhlükə yoxdur
21.08.2017, 16:22

İlham Əliyev: Azərbaycan üçün heç bir problem görmürəm, heç bir risk, təhlükə yoxdur

Prezident tapşırıq verdi – Azərbaycan Gürcüstandakı meşə yanğınlarını söndürmək üçün kömək göndərdi
21.08.2017, 15:59

Prezident tapşırıq verdi – Azərbaycan Gürcüstandakı meşə yanğınlarını söndürmək üçün kömək göndərdi

Məcburi köçkünü aldatdılar – məhkəmə isə obyektiv qərar çıxaracağına söz verdi
21.08.2017, 15:49

Məcburi köçkünü aldatdılar – məhkəmə isə obyektiv qərar çıxaracağına söz verdi

Barselona terrorunun 15-ci qurbanı
21.08.2017, 15:45

Barselona terrorunun 15-ci qurbanı

Bəzi savadsız məmurlar azəri sözündən istifadə edir – İTTİHAM
21.08.2017, 15:39

Bəzi savadsız məmurlar azəri sözündən istifadə edir – İTTİHAM

Açıq Hökumət Platforması jurnalistlər üçün təlim keçirib
21.08.2017, 15:34

Açıq Hökumət Platforması jurnalistlər üçün təlim keçirib

YAP-dan prezident seçkiləri vaxtı təxribat yaratmaq istəyənlərə XƏBƏRDARLIQ
21.08.2017, 15:28

YAP-dan prezident seçkiləri vaxtı təxribat yaratmaq istəyənlərə XƏBƏRDARLIQ

Prezident Vilyam Hacıyevi ordenlə təltif etdi
21.08.2017, 15:17

Prezident Vilyam Hacıyevi ordenlə təltif etdi

Qazaxıstanda azərbaycanlıya məxsus 2 milyon dollarlıq qaçaqmal zinət əşyası AŞKARLANDI
21.08.2017, 15:02

Qazaxıstanda azərbaycanlıya məxsus 2 milyon dollarlıq qaçaqmal zinət əşyası AŞKARLANDI

İsmayıllıda sürücü piyadanı vurub öldürdü
21.08.2017, 14:58

İsmayıllıda sürücü piyadanı vurub öldürdü

Türkiyə və İran PKK-ya qarşı birgə əməliyyat keçirəcək
21.08.2017, 14:37

Türkiyə və İran PKK-ya qarşı birgə əməliyyat keçirəcək

İlham Əliyev sabiq dövlət və hökumət başçılarını qəbul edib - YENİLƏNİB 
21.08.2017, 14:20

İlham Əliyev sabiq dövlət və hökumət başçılarını qəbul edib - YENİLƏNİB 

Mədəniyyət və Turizm İdarəsindən oğurluq edən tutuldu
21.08.2017, 13:49

Mədəniyyət və Turizm İdarəsindən oğurluq edən tutuldu

Ermənistan ordusunun hərbçisi öldü - YENİLƏNİB
21.08.2017, 13:49

Ermənistan ordusunun hərbçisi öldü - YENİLƏNİB

Bakı sakinini sosial şəbəkə ilə şantaj edən şəxs yaxalandı
21.08.2017, 13:45

Bakı sakinini sosial şəbəkə ilə şantaj edən şəxs yaxalandı

Ölkədə istirahət günlərində 11 nəfər yol qəzalarında ölüb
21.08.2017, 13:42

Ölkədə istirahət günlərində 11 nəfər yol qəzalarında ölüb

Avropada növbəti avtomobil terroru: Ölən və yaralananlar var
21.08.2017, 13:32

Avropada növbəti avtomobil terroru: Ölən və yaralananlar var

ARXİV
SORĞU
Benzini hansı yanacaqdoldurma məntəqəsindən alırsınız?
Azpetrol-dan(50.8%)
SOCAR-dan(6.14%)
Lukoil-dan(18.4%)
Bunların heç birindən - başqasından(24.5%)