22 noyabr 2017, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Henrix Yaqoda - Evindən pornofilmlər və seks oyuncaqları tapılan “NKVD”-nin ilk komissarı
Henrix Yaqoda - Evindən pornofilmlər və seks oyuncaqları tapılan “NKVD”-nin ilk komissarı
11.07.2017, 01:33

10 iyul  SSRİ Xalq daxili İşlər Komissarılığının (NKVD) yarandığı gündür. 1934-cü ilin bu tarixində SSRİ Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin qərarı ilə “NKVD” yaradılmış və mövcud dövrdə SSRİ-nin əsas qurumlardan biri kimi fəaliyyətə başlamışdır.

Modern.az saytı “NKVD”-nin ilk rəhbəri Henrix Yaqoda haqqında yazını təqdim edir.

Henrix Yaqodanı SSRİ-nin represiyalar üzrə baş mütəxəssisi də adlandırmaq olar. “NKVD”-yə komissar təyin olunduqdan sonra o, kütləvi represiyaların həyata keçirilməsi üçün bütün imkanlarından istifadə edib. Yeni cəza növləri, yeni işgəncələr, yeni həbs düşərgələri və bu kimi “ixtiralar” məhz onun adı ilə bağlıdır.

Yaqoda 1891-ci ildə Rıbinskidə anadan olub. Yeniyetməlik illərindən inqilabi hərəkata qoşulub. Atasının yaxın dostu olan, bolşeviklərin rəhbərlərindən biri Sverdlov onun həyatında mühüm rol oynayıb. (Sonradan Yaqoda Svrdlovun qardaşı qızı ilə ailə həyatı qurub) Məhz bolşeviklərin dövlət çevrilişindən sonra, sovet hökuməti qurulduqda Yaqoda Sverdlovun köməyi ilə “CK”-da (Fövqəladə Komissiyada) işə düzəlib və o, bu strukturda zaman-zaman yüksək vəzifələrə təyinat alıb. 1927-ci ildən isə bu quruma rəhbərlik etməyə başlayıb. Etimadı tam doğruldan və Stalinə qarşı çıxanları güllələnməyə məhkum etməklə, sürgünə göndərməklə ad çıxaran Henrix Yaqoda, nəhayət 1934-cü ilin iyul ayının 10-da SSRİ Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi Xalq daxili işlər Komissarlığının yaradılması ilə bağlı qərar çıxaranda bu qurumun ilk komissarı təyin olunub. O, həm də SSRİ-də ilk dövlət təhlükəsizliyi generalı rütbəsini alıb.

Henrix Yaqodanın represiya maşını on minlərlə günahsız insanların həyatına son qoyub. Statistik göstəricilərə görə o, “NKVD”-yə rəhbərlik etdiyi dövrdə bu rəqəm son həddə çatıb.

Yaqodanın adı bir çox qalmaqallı ölüm hadisələri ilə də yadda qalıb. Leninqrad vilayət partiya komitəsinin 1-ci katibi Kirovun öz kabinetinin qarşısında qətlə yetirilməsində sifarişçi kimi Yaqodanın da adı keçir. Əslində Yaqodanın böyük peşəkarlıqla apardığı ikibaşlı siyasi oyunlar Kirovun qətlə yetirilməsindən sonra üzə çıxmağa başlayıb. Yaqoda bu oyunları ilə mövqelərini möhkəmlətmək istəsə də buna nail ola bilməyib.


“Antisovet Trotski qruplaşması”nın məhkəmə prosesində Zinovyev və Kamenev öz ifadələrində SSRİ Həmkərlar İttifaqının sədri Tomskinin də öz qruplarında olduğunu söyləyəndə onu da həbs ediblər. Tomski təcridxanada intihar edib. İntihardan qabaq isə Stalinə məktub ünvanlayıb:


“Yoldaş Stalin, mən sizə həm SSRİ-nin rəhbəri, həm də bir silahdaş kimi müraciət edirəm. Zinovyev kimi həyasız bir insanın sözlərinə inanmayın. Mən heç bir blokun, qruplaşmanın üzvü olmamışam. Əgər həqiqəti olduğu kimi bilmək istəyirsinizsə həyat yoldaşımdan soruşun...”


Stalin bu məktubu oxuduqdan sonra məsələnin araşdırılmasını Yejova həvalə edib. Yejov Tomskinin həyat yoldaşı ilə görüşüb və bu haqda Stalinə yazılı məlumat verib. Həmin məlumatda bu ifadələr də öz əksini tapıb:


“Tomskinin Trotski qruplaşmasına sürükləyən, məcbur edən, onların fəaliyyətinə qoşulmağa vadar edən Henrix Yaqoda olub...”


Daha sonra Maksim Qorkinin və oğlunun ölüm işlərində də Yaqodanın adı hallanıb. Məhkəmə prosesində o, Maksim Qorkinin oğlunun ölümündə əlinin olduğunu etiraf edib və bunun şəxsi bir məsələ olduğunu, onun həyat yoldaşını sevdiyinə görə öldürdüyünü bildirib. Maksim Qorkinin öz ölümündə isə Yaqoda Trotskinin sifarişçi olduğunu söyləyib.


Təbii ki, bu hadisələr Stalinin diqqətindən kənarda qalmayıb və o, Yaqodanın “NKVD”-də qalmağını məqbul saymayıb. Henrix Yaqoda 1936-cı ilin sentyabr ayında SSRİ-nin rabitə komissarı vəzifəsinə təyin olunub. Bu təyinatdan 5 ay sonra Henrix Yaqoda bütün vəzifələrdən azad olunub və sənədləri istintaq orqanlarına göndərilib.


Henrix Yaqoda zəngin həyat tərzi sürməyi sevib. Həbsindən sonra bağ evində axtarış zamanı müxtəlif bahalı xəzlər, qızıl, gümüş, qiymətli zinyət əşyaları aşkar edilib. Ancaq təkcə bunlarmı? “NKVD” şefinin evindən 3904 ədəd pornoşəkillər kolleksiyası, 11 ədəd pornofilm, 120 ədəd porno çəkilişli lent, bir seks oyuncaq – rezindən düzəldilmiş kişi cinsiyyət orqanı, öz ölçüsünə uyğun qadın alt paltarları tapılıb. Sonralar yaxın ətrafının söylədiklərinə görə o, bu əşyalardan tez-tez istifadə edirmiş. Hətta bağ evində keçirdiyi yeni il şənliklərindən birində o, çox sevdiyi seks oyuncağı ilə qonaqların qarşısında əməlli-başlı şou da göstəribmiş.


Məhkəmə prosesində Henrix Yaqoda cəsusluq maddəsindən başqa ona qarşı qaldırılan bütün ittihamlarla razılaşıb.


Məhkəmə prosesində SSRİ Baş prokuroru Vışinskinin Henrix Yaqodaya ünvanladığı sonuncu “Tutduğunuz əməllərə görə təəssüf hissləri keşirirsinizmi” sualına isə Henrix Yaqoda belə cavab verib:


“Çox təəssüflənirəm, hədsiz dərəcədə təəssüflənirəm ki, imkanım olduğu halda sizi bir-bir güllələməmişəm...”


1938-ci ilin mart ayının 13-də SSRİ Ali Məhkəməsinin Hərbi Kollegiyası tərəfindən Henrix Yaqoda ölüm çəzasına məhkum edilib. 2 gün sonra isə mart ayının 15-də 2 il sahiblik etdiyi “NKVD”-nin zirzəmisində güllələnib.



İlham Cəmiloğlu 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Etirazçı köçkünlərə rəsmi CAVAB: Dondurulmuş əməkhaqqı verilməyəcək
22.11.2017, 15:15

Etirazçı köçkünlərə rəsmi CAVAB: Dondurulmuş əməkhaqqı verilməyəcək

Dövlət qulluğu üçün sınaq imtahanı keçirildi
22.11.2017, 15:13

Dövlət qulluğu üçün sınaq imtahanı keçirildi

Qılıncoynatma Federasiyasında yeni TƏYİNATLAR
22.11.2017, 15:07

Qılıncoynatma Federasiyasında yeni TƏYİNATLAR

“Təhdidlər hamımızı narahat edir” - Əli Həsənov
22.11.2017, 15:03

“Təhdidlər hamımızı narahat edir” - Əli Həsənov

Deputat səfirliklərin problemini qaldırdı   
22.11.2017, 14:56

Deputat səfirliklərin problemini qaldırdı  

2000 insanın diri-diri yandırıldığı məscid - REPORTAJ
22.11.2017, 14:52

2000 insanın diri-diri yandırıldığı məscid - REPORTAJ

Azərbaycanın bəzi yerlərində radon qazı normadan artıqdır - TƏHLÜKƏ
22.11.2017, 14:46

Azərbaycanın bəzi yerlərində radon qazı normadan artıqdır - TƏHLÜKƏ

Kamal Abdullanı gənc rektor əvəzləyəcək - ADU-da YENİLİK - FOTOLAR
22.11.2017, 14:39

Kamal Abdullanı gənc rektor əvəzləyəcək - ADU-da YENİLİK - FOTOLAR

İlham Əliyev Brüsseldə NATO-nun baş katibi ilə GÖRÜŞƏCƏK  
22.11.2017, 14:39

İlham Əliyev Brüsseldə NATO-nun baş katibi ilə GÖRÜŞƏCƏK  

 Ərdoğan: “Qarabağ problemini yalnız Rusiya həll edə bilər”
22.11.2017, 14:33

Ərdoğan: “Qarabağ problemini yalnız Rusiya həll edə bilər”

Azay Quliyev hökuməti QHT-lərə diqqəti artırmağa çağırdı
22.11.2017, 14:29

Azay Quliyev hökuməti QHT-lərə diqqəti artırmağa çağırdı

Rasim Balayev müalicə üçün Türkiyəyə gedəsi olmadı
22.11.2017, 14:22

Rasim Balayev müalicə üçün Türkiyəyə gedəsi olmadı

Qərbi Kaspi Universiteti tələbələrini işlə təmin edir   
22.11.2017, 14:08

Qərbi Kaspi Universiteti tələbələrini işlə təmin edir  

Vitse-spiker: “Bu, məhkəmə prosedurlarının pozulmasına gətirib çıxarır”
22.11.2017, 13:57

Vitse-spiker: “Bu, məhkəmə prosedurlarının pozulmasına gətirib çıxarır”

Komitə sədri Baş nazirə müraciət etdi
22.11.2017, 13:55

Komitə sədri Baş nazirə müraciət etdi

“Hökumət araşdırma aparıbmı ki, 2017-ci ildə nə qədər iş yeri bağlanıb?”    
22.11.2017, 13:52

“Hökumət araşdırma aparıbmı ki, 2017-ci ildə nə qədər iş yeri bağlanıb?”  

Türk lirəsi batır…Həm də Zərraba GÖRƏ
22.11.2017, 13:38

Türk lirəsi batır…Həm də Zərraba GÖRƏ

Pakistanın Baş Qərargah rəisi Azərbaycana gəlir
22.11.2017, 13:37

Pakistanın Baş Qərargah rəisi Azərbaycana gəlir

Qarabağda minaya düşən erməni əsgər  ağır vəziyyətdədir
22.11.2017, 13:35

Qarabağda minaya düşən erməni əsgər  ağır vəziyyətdədir

Daha bir ana ölümü - Bu dəfə Gəncədə
22.11.2017, 13:31

Daha bir ana ölümü - Bu dəfə Gəncədə

Ağır yol qəzası ilə bağlı rəsmi MƏLUMAT: 1 ölü, 8 yralı   
22.11.2017, 13:29

Ağır yol qəzası ilə bağlı rəsmi MƏLUMAT: 1 ölü, 8 yralı  

“Orta məktəb müəllimləri ipotekadan yararlansın” - TƏKLİF
22.11.2017, 13:27

“Orta məktəb müəllimləri ipotekadan yararlansın” - TƏKLİF

Keçmiş arvadını öldürən kişi həbs olunub  
22.11.2017, 13:26

Keçmiş arvadını öldürən kişi həbs olunub  

Azərbaycanda kişilər bu zorakılıq növlərinə məruz qalırlar - Dövlət Komitəsi AÇIQLADI   
22.11.2017, 13:18

Azərbaycanda kişilər bu zorakılıq növlərinə məruz qalırlar - Dövlət Komitəsi AÇIQLADI  

Əhliman Əmiraslanov hökuməti səhiyyə xərclərini artırmağa çağırdı   
22.11.2017, 13:08

Əhliman Əmiraslanov hökuməti səhiyyə xərclərini artırmağa çağırdı  

Azarkeşlər “Qarabağ”ım oyununa niyə 3 saat əvvəldən çağırılıb? - AÇIQLAMA   
22.11.2017, 12:59

Azarkeşlər “Qarabağ”ım oyununa niyə 3 saat əvvəldən çağırılıb? - AÇIQLAMA  

Bu ölkədə 1 ayda 2,4 min insan qətlə yetirilib
22.11.2017, 12:57

Bu ölkədə 1 ayda 2,4 min insan qətlə yetirilib

Yevda Abramov sərt DANIŞDI: “Bizdə qiymət qalxdısa, onun enməsi problemdir”
22.11.2017, 12:46

Yevda Abramov sərt DANIŞDI: “Bizdə qiymət qalxdısa, onun enməsi problemdir”

Rəsulzadənin xanımının məzarını tapan jurnalist: “Əlavə detallar öyrənməyə çalışıram”   
22.11.2017, 12:45

Rəsulzadənin xanımının məzarını tapan jurnalist: “Əlavə detallar öyrənməyə çalışıram”  

ABŞ-da Azərbaycan həqiqətləri təbliğ edilib   
22.11.2017, 12:38

ABŞ-da Azərbaycan həqiqətləri təbliğ edilib  

Sabahın hava PROQNOZU   
22.11.2017, 12:34

Sabahın hava PROQNOZU  

Gürcüstan prezidenti İlham Əliyevə məktub göndərdi
22.11.2017, 12:31

Gürcüstan prezidenti İlham Əliyevə məktub göndərdi

Deputat şəhid ailələri ilə bağlı təklif verdi
22.11.2017, 12:25

Deputat şəhid ailələri ilə bağlı təklif verdi

“Onu general kimi görəcəyimə sevinirdim” - Milli Qəhrəman Murad Mirzəyevin XANIMI - FOTOLAR   
22.11.2017, 12:24

“Onu general kimi görəcəyimə sevinirdim” - Milli Qəhrəman Murad Mirzəyevin XANIMI - FOTOLAR  

Soçi GÖRÜŞÜ: Moskva, Tehran və Ankara Suriyanın taleyini həll edəcək
22.11.2017, 12:20

Soçi GÖRÜŞÜ: Moskva, Tehran və Ankara Suriyanın taleyini həll edəcək

ARXİV