23 avqust 2017, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - REPORTAJ - Yatmayan şəhər - Üç imperiyanın paytaxtından REPORTAJ
Yatmayan şəhər - Üç imperiyanın paytaxtından REPORTAJ
18.07.2017, 14:03

 

İstanbul iki qitədə (Avropa və Asiya) yerləşən qədim və zəngin şəhərdir. Şəninə uzun-uzun dastanlar, mahnılar, bəstələr ithaf olunub. Bu şəhəri  kəşf etmək istəyirsənsə, mütləq bura  ayaq basmalısan. O zaman bu şəhərin tarixiliyini, zəngin mədəniyyətə sahib olduğunu yaxından görmüş olacaqsan.

Modern.az-ın əməkdaşı İstanbuldan yazır:

 

Geridə qalan bir il və Türkiyənin hazırkı görkəmi

İstanbula səfərimiz 15 iyul öncəsinə təsadüf edirdi. O 15 iyul ki, ötən il tarix yazıldı.  Türk xalqı ayaqda qalmaq üçün dirəniş göstərdi. Əlbəttə, bir il uzaq tarix deyil. Dünya müdhiş olayları unutmayıb. 2016-ci ilin 15 iyul gecəsi paytaxt Ankarada hakimiyyəti devirmək istəyən qüvvələrin planı baş tutmadı. Buna baxmayaraq, ötən bir il ərzində  ard-arda törədilən terror hadisələri az da olsa, ölkənin əsas turizm potensialını zədələyib.

Məsələn, başlayaq Atatürk hava limanından. Burada  fərqli mənzərə göz oxşayırdı. Yəni Türkiyəyə kənardan baxış bucağında fərqlilik mütləq  hiss olunur. Bura yollanmaq istəyən qərbli vətəndaşların sürətli axını səngiyib. Ortada məlum səbəblər var. Terror qorxusu insanların düşüncəsini buxovlamaqla məşğuldur.  Çünki səyahət çantasını əlinə alıb dünyanın turizm məkanları ilə yaxından tanış olmaq istəyən istənilən turist rahat və təhlükəsiz mühitə üz tutur. Axı insanların nəyinə lazımdır siyasi oyunların qurbanına çevrilmək?! Müharibə, terror heç vaxt kiçik qüvvələrin hədəfində olmur. Lənətə gəlmiş pisliklər bəşəriyyətin qara bucağına qanla hopdurulur.

Dünyanı gəzmək, ölkələrin tarixini, mədəniyyətini, ənənələrini yaxından görmək, tanımaq, tanıtmaq istəyən insanların baş əzmək, qan tökmək arzuları olmur. Ağ bayraqla hərəkət edən karvandan kimsəyə zərər gəlməz. Yetər ki, sülh olsun...

Hər halda, bir il bundan öncə Türkiyədə yaşananlar türk millətinin mübarizə əzmini qıra bilməyib. İnsanlar çox rahat şəkildə işlərinin başındadır. Həyat öz axarı ilə davam edir.

 

Suriyalı qaçqınların ikinci vətəni

Yaxın Şərq regionunun geosiyasi mənzərəsini İstanbul küçələrində daha yaxından görmək olur. Onlar böyük güclərin apardığı oyunların alətinə çevriliblər. Yolboyu hərəkət edərkən suriyalı qaçqın uşaqlarının bircə davranışına və gözlərinə biganə qala bilmirsən. Azyaşlıların məsum baxışlarında o qədər açıq suallar yer alır ki! Görəsən, nəhəng dövlətlərin sülhsevər missiyası nə vaxt mövcud olacaq?! Terror təşkilatlarına himayədarlıq etməklə sonradan saxta mübarizə üsulu yaratmaq nə anlam daşıyır?! Amerikanın, Rusiyanın başı nəyə görə ikinci, üçüncü dövlətlərin “qazanında” toqquşmalıdır?!


Nə yazıq ki, açıq suallar cavabsız qalır.

İllərdir, siyasətin “gizlənpaç oyunu” təhlükəli manevr etməklə məşğuldur. Bu səbəbdən də Yaxın Şərqdə silahlı toqquşmalar səngimir. Nəticədə müharibənin fəsadları dinc sakinlərin həyatını məhv edir. Ona görə də  bozarmış simaların nifrəti və qəzəbi  ağır olur.

Bu arada, suriyalı qaçqınların boz üzündə net şəkildə bir ifadə yazılıb: “Öz ölkəmdə daha xoşbəxt idim. Amma buna imkan vermədilər”.

Belə görünür heç imkan verməyəcəklər də!

 

Ərəblərin İstanbul sevgisi...
 

Türkiyənin məşhur Taksim meydanı yavaş-yavaş türklükdən uzaqlaşmağa doğru gedir. İstəyirsən Taksimi uzununa dolan-gəz, istəyirsən eninə. Meydan boyu bir türk tapmaq çətindir. Necə deyərlər, ərəblərin İstanbul sevgisini Taksimdə daha geniş görmək olur. Bəzən Taksimdə dolaşmağına peşman olursan. Türkcə bir kəlmə eşidilmir. İrili-xırdalı ticarət köşkləri də gəlmələrin ixtiyarındadır. Qürbət ölkədə çörək qazanmağın yollarını tapıblar.

Ümumiyyətlə, İstanbul küçələrində müxtəlif dillər daha çox eşidilir. Bu da səbəbsiz deyil. 3 imperiyanın paytaxtı olmuş İstanbul xalqlar baxımından da müxtəlifdir. Bu, həm də ölkənin ticarət potensialını zənginləşdirir. Ticarət əlaqələrinin çoxşaxəli olması həm dövlətin büdcəsinə, həm də vətəndaşın cibinə fayda verir.
 

Ah İstanbul, İstanbul...

İstanbula gözəllik verən çox şey var. Mərmərə dənizi və dənizdə görünən adalar daha çox paytaxtın hüznlü guşəsinə bənzəyir. Dənizdən hansı tərəfə baxsan, içinə fərəh dolur, gözlərin gülür. Bir müddət qayğılardan uzaq olmaq istəyirsənsə, gəmi gəzintisinə çıx və dənizdən birbaşa ətrafı seyr elə. Dalğaların gətirdiyi rahatlığı heç nə əvəz edə bilməz. 

Hələ İstanbulu Avropa və Asiya ilə birləşdirən körpünü demirəm. O qədər möhtəşəmdir ki! Mərmərə dənizinin sahilində gəmi ilə səyahətə çıxmağın sözlə ifadə edilməyəcək qədər gözəlliyi var. İstanbulu 4 bir tərəfdən ovcunun içində hiss edirsən. Üstəlik, İstanbulda həyat və insanlar qarışqa sürüsünü xatırladır. Çalışqan bir ortam diqqət çəkir.

Şəhərin nəqliyyat sistemi də xoş auralıdır. Məsələn, tramvayların hərəkəti şəhərə xüsusi görkəm verməklə yanaşı, sərnişinlərin rahatlığına xidmət edir.

Hələ İstanbul gecələrini demirəm. Sanki bu şəhər yuxuya getmir. Gündüzlər şəhərin  qaynar mühitini insanların sıxlığı formalaşdırırsa,  motosikletlərin və gecə quşlarının səsi gecəni bir başqa görkəmdə zənginləşdirir.

Hə, bir də azanın yüksək səslə təqdimatı çox xoşuma gəldi. Sanki, “fil yuxusu”na gedən adamlar üçün əsl “zəngli saat”dır.

 

Möhtəşəm Sultan Əhməd...
 

İstanbul daha çox zəngin tarixi məmləkət olması ilə diqqət çəkir. XVII əsrdə inşa edilmiş Sultan Əhməd camisi hazırda da İstanbulun əsas məscidi hesab edilir. Məscidi ziyarət edənlər arasında müxtəlif dinlərin nümayəndələri də yer alır. Ziyarətgaha  daxil olmaq istəyən hər bir qadına uzun paltar və baş örtüyü təqdim olunur. Məscidin dəhlizinə ayaq basarkən əsrarəngiz məkana daxil olduğunun fərqində olursan. Hər bir künc o qədər möhtəşəmdir ki! Məscidin hər tərəfi rəngarəng naxışlarla bəzədilib. Yer xalılarla döşənib. Həmçinin, ziyarətə gələn  turistlərin namaz vaxtı girişinə icazə verilmir. Sultan Əhməddə göz oxşayan mənzərə həm də işıqların bol olmasıdır.

Məscid tarixi tikinti kompleksi olduğundan ziyarət edənlər arasında din fərqi yoxdur. Buddist yapon belə, müsəlman məscidində özünü xoşbəxt hiss edir. Bir sözlə, fərqli dinlərin və fərqli dillərin  irqçiləri möhtəşəm tarixi məkanda rahat şəkildə bir araya gəlməyi bacarır. Hər kəsin üzündə bol təbəssüm var. Kimsə kimsənin rənginə, görünüşünə, geyiminə fərq qoymur, məsafə saxlamır. Hətta, ərəbin qara çadrası ingilisin şortikinə mane olmur. Güman ki, ideal olduğu deyilən  “xoşbəxtlər məkanı” belə olur.

Öz aramızdı, məsciddə tolerantlığı seyr etməyin özü də bir zövqdür. Xalqların müxtəlif mədəni dəyərləri, bir arada daha işıqlı görünür. Yetər ki, o işığı söndürməsinlər.

 

Tarixi saray - Topqapı

Topqapı İstanbulun məşhur saray kopleksidir. 400 il ərzində (1465-1856) Osmanlı sultanlarının iqamətgahı olub. Sarayın inşasına 1459-cu ildə Konstantinopolu işğal etmiş Sultan II Mehmetin əmri ilə başlanılıb. Saray XIX əsrdən başlayaraq Topqapı adlanmağa başlayıb. 1924-cü ildən isə muzey kimi fəaliyyət göstərir. Xarici görkəmi olduqca sadə olan saray içəridən yüksək memarlıq üslubu ilə bəzədilib. Bura sultanın rəsmi iqamətgahı olmaqla bərabər rəsmi dövlət işlərinin mərkəzi, nazirlərin toplandığı məkan, dövlət xəzinəsi, dəftərxanası və alış-verişlərin həyata keçirildiyi yer olub.

Çöl darvazadan saraya girərkən məkanın tarixiliyi diqqət çəkir. Bura həm də turistlərin çox olduğu məkandır. Turistlərin şərəfinə saraya atlarla daxil olan gənclər at belində türk cəngavəri olduqlarını əcnəbilərə nümayiş etdirir. Bir az keçəndən sonra sarayın həyətində “Cəddin dədən” və “Yürekler kabarık” mehtər marşları eşidilməyə başlayır. Bu marşlar türklüyün, türk millətinin marşıdır. Dinindən, dilindən asılı olmayaraq bu marşın sədaları altında hər kəs türk millətinin qüdrətini və bölünməzliyini duya bilir.

 

Namidə BİNGÖL
Bakı-İstanbul-Bakı

 

 


VIDEO

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Ağ Evə giriş bağlanıb
23.08.2017, 00:59

Ağ Evə giriş bağlanıb

Güləşçimiz bürünc medal qazandı
23.08.2017, 00:43

Güləşçimiz bürünc medal qazandı

23.08.2017, 00:18

"Türyançay" Dövlət Təbiət Qoruğu yanğından qorunub

24 il ötdü - Füzuli və Cəbrayılın  işğal günü anılır
23.08.2017, 00:01

24 il ötdü - Füzuli və Cəbrayılın işğal günü anılır

Azərbaycan neftinin qiyməti 54 dollara çatıb
22.08.2017, 23:51

Azərbaycan neftinin qiyməti 54 dollara çatıb

Heyvan kəsiminə nəzarət gücləndiriləcək - Video
22.08.2017, 23:38

Heyvan kəsiminə nəzarət gücləndiriləcək - Video

Terrorçu Barselonada daha böyük hücum planlaşdırırmış
22.08.2017, 23:22

Terrorçu Barselonada daha böyük hücum planlaşdırırmış

Paytaxtda xeyli bina söküləcək
22.08.2017, 23:06

Paytaxtda xeyli bina söküləcək

Bakıda avtobus sürücüsünə silah çəkən şəxs saxlanılıb - VİDEO
22.08.2017, 22:47

Bakıda avtobus sürücüsünə silah çəkən şəxs saxlanılıb - VİDEO

Terrorçular 80-dən çox uşaqdan kamikadze kimi istifadə ediblər
22.08.2017, 22:31

Terrorçular 80-dən çox uşaqdan kamikadze kimi istifadə ediblər

"Bu şansdan maksimum istifadə etməyə çalışacağıq" - Qurban Qurbanov
22.08.2017, 22:14

"Bu şansdan maksimum istifadə etməyə çalışacağıq" - Qurban Qurbanov

Azərbaycan və Aİ arasında yeni danışıqlar başlayır
22.08.2017, 21:58

Azərbaycan və Aİ arasında yeni danışıqlar başlayır

Aviazərbələr nəticəsində 50 dinc sakin öldürülüb
22.08.2017, 21:45

Aviazərbələr nəticəsində 50 dinc sakin öldürülüb

Ən faydalı tərəvəz hansıdır? – AMERİKALI DİETOLOQLARIN SON QƏNAƏTİ
22.08.2017, 21:32

Ən faydalı tərəvəz hansıdır? – AMERİKALI DİETOLOQLARIN SON QƏNAƏTİ

Necə “aldanırıq” – MARKETOLOQLARIN AĞILLI  HİYLƏSİ
22.08.2017, 21:16

Necə “aldanırıq” – MARKETOLOQLARIN AĞILLI  HİYLƏSİ

Düşmən ordusunun iki zabiti yaralanıb
22.08.2017, 20:59

Düşmən ordusunun iki zabiti yaralanıb

"Qrup mərhələsinə vəsiqə qazanmaq üçün hər şeyi edəcəyik"- "Kopenhagen"in baş məşqçisi
22.08.2017, 20:46

"Qrup mərhələsinə vəsiqə qazanmaq üçün hər şeyi edəcəyik"- "Kopenhagen"in baş məşqçisi

Allahşükür Paşazadə dövlətlərarası təşkilatın rəhbərliyində təmsil olunacaq
22.08.2017, 20:30

Allahşükür Paşazadə dövlətlərarası təşkilatın rəhbərliyində təmsil olunacaq

Gənclər üçün "krizis telefon xətti" bərpa edildi
22.08.2017, 20:16

Gənclər üçün "krizis telefon xətti" bərpa edildi

Gürcüstana əlavə 3 helikopter, 15 texnika, 126 canlı qüvvə göndərilib
22.08.2017, 20:02

Gürcüstana əlavə 3 helikopter, 15 texnika, 126 canlı qüvvə göndərilib

ABŞ Rusiyaya qarşı sanksiyaları genişləndirir
22.08.2017, 19:41

ABŞ Rusiyaya qarşı sanksiyaları genişləndirir

Ağcabədidə avtomobil hasara çırpılıb, xəsarət alanlar var
22.08.2017, 18:58

Ağcabədidə avtomobil hasara çırpılıb, xəsarət alanlar var

Sumqayıtda 5 yaşlı qızın quduzluqdan ölməsinə görə həkimlər cəzalandırılıb
22.08.2017, 18:45

Sumqayıtda 5 yaşlı qızın quduzluqdan ölməsinə görə həkimlər cəzalandırılıb

Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidmətinin hərbi qulluqçuları təltif olundu - SİYAHI
22.08.2017, 18:29

Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidmətinin hərbi qulluqçuları təltif olundu - SİYAHI

Elşad Həmidova "Əməkdar həkim" fəxri adı verilib
22.08.2017, 18:26

Elşad Həmidova "Əməkdar həkim" fəxri adı verilib

Prezident Gədəbəyə və Şəmkirə 6 milyon manat ayırdı
22.08.2017, 18:23

Prezident Gədəbəyə və Şəmkirə 6 milyon manat ayırdı

Lerikdə 3 nəfərin öldüyü yanğına görə ailənin oğlu saxlanılıb
22.08.2017, 18:18

Lerikdə 3 nəfərin öldüyü yanğına görə ailənin oğlu saxlanılıb

İspaniyanın nüfuzlu “Marca” qəzeti “Qarabağ”dan üzr istədi
22.08.2017, 18:16

İspaniyanın nüfuzlu “Marca” qəzeti “Qarabağ”dan üzr istədi

Elmar Novruzova general-mayor rütbəsi verildi
22.08.2017, 18:12

Elmar Novruzova general-mayor rütbəsi verildi

Mütəllibov Hacı Əbdülə güldü: “Mən sovet dövründə Məşhəd ziyarətində olmuşam”
22.08.2017, 18:06

Mütəllibov Hacı Əbdülə güldü: “Mən sovet dövründə Məşhəd ziyarətində olmuşam”

Avtobus sürücüsünü silahla hədələyənin dələduzluq əməlləri ortaya çıxdı
22.08.2017, 17:43

Avtobus sürücüsünü silahla hədələyənin dələduzluq əməlləri ortaya çıxdı

Azərbaycana gələn ərəblərin sayı AÇIQLANDI
22.08.2017, 17:33

Azərbaycana gələn ərəblərin sayı AÇIQLANDI

Dollar və manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ
22.08.2017, 17:14

Dollar və manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ

Azərbaycan Gürcüstana əlavə kömək göndərdi
22.08.2017, 17:12

Azərbaycan Gürcüstana əlavə kömək göndərdi

FHN geyim mağazasındakı yanğınla bağlı məlumat yaydı 
22.08.2017, 17:07

FHN geyim mağazasındakı yanğınla bağlı məlumat yaydı 

ARXİV
SORĞU
Benzini hansı yanacaqdoldurma məntəqəsindən alırsınız?
Azpetrol-dan(48.8%)
SOCAR-dan(7.2%)
Lukoil-dan(17.6%)
Bunların heç birindən - başqasından(26.4%)