20 noyabr 2017, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - MEDİA - Niyə məhz Zərdabinin “Əkinçi”si, bəs ondan əvvəl çıxan qəzetlər?...  
Niyə məhz Zərdabinin “Əkinçi”si, bəs ondan əvvəl çıxan qəzetlər?...  
22.07.2017, 11:38

Bu gün Azərbaycan mətbuatı 142-ci ilini qeyd edir.

1875-ci il iyulun 22-də fəaliyyətə başlayan “Əkinçi” qəzeti özündən sonra tarix yazmağı bacarıb. Sonralar çar imperiyasının göstərişi ilə qəzetin fəaliyyəti sona çatdırılsa da, bu gün “Əkinçi”nin ənənəsi davam edir. Azərbaycan müstəqilliyini bərpa edəndən sonra mətbuat sahəsinə diqqət və maraq güclənib.

Niyə məhz “Əkinçi”ni anadilli  Milli Mətbuatımızın sütünu kimi qəbul edirik? Axı ondan əvvəl də mətbu nəşrlər olub...

Məsələ ilə bağlı “Şərq” qəzetinin baş redaktoru Akif Aşırlının Modern.az-a açıqlamasında deyib ki, 1828-ci ilin 10 fevralında Rusiya ilə İran arasında Türkmənçay müqaviləsi bağlanandan sonra Azərbaycan əraziləri parçalananda  Şimali Azərbaycanda çar Rusiyası öz hakimiyyətini möhkəmləndirmək üçün qəzetlər açıb.

“1832-ci ildə “Qafqazın o tərəfinin xəbəri”, “Tifliski vedamosti” qəzetinə gürcü, azərbaycanca və ermənicə əlavələr buraxıldı. Ancaq o qəzetlərin bütün nüsxələri bizdə yoxdu. Gürcüstan dövlət arxiv idarəsində həmin qəzetlərin Azərbaycanla bağlı müəyyən bir məlumatları var. Amma o qəzetlərin əsli bizdə yoxdu. Həmçinin, o qəzetlərin mahiyyətinə baxanda onlar çar Rusiyasının əmrlərini, rəsmi qərarları, sərəncamları çap edib. Bu qəzetlərdə müstəqil yaradıcılıq işi yoxdur. Məsələn, çar Rusiyası dövründə həmin qəzetlərdə “gömrük haqqında” bəyamnamə, ”ticarət haqqında” qanun çap olunub. O zaman bu qəzetlərdə insanların yaşadığı ərazilərlə, həyatı, şəraiti ilə bağlı hər hansı bir müstəqil yaradıcılıq məhsulu yoxdur. Ona görə də Azərbaycan jurnalistikasının bayraqdarı kimi “Əkinçi”ni götürürük. 
“Əkinçi” qəzetinin strukturu jurnalistikanın püşə prinsiplərinə uyğun gəlir.  Yəni baş məqalə var-Daxiliyyə. Məsələn, xəbərlər var. Əkinçinin beş şöbəsi olub. Ona görə də biz Azərbaycan jurnalistikasının bayraqdarı kimi “Əkinçi”ni qəbul edirik. Həmçinin, o zaman Cənubi Azərbaycanda da çap olunan qəzetlər olub”.


A.Aşırlı bildirib ki, Cənubi Azərbaycanda çap olunan  qəzetləri də Milli  Mətbuatın başlanğıcı kimi  götürə bilərik.

“Bunun üçün bizim Cənubi Azərbaycan mətbuatının geniş şəkildə tədqiqiatına ehtiyacımız var. Nəcəf bəy Vəzirov “Əkinçi”də yazı yazanda tələbə idi.  Abbasqulu Ağa Bakıxanov müxtəlif qəzetlərdə çıxış edib. O, çar Rusiyası dönəmində “Qafqaz” və digər qəzetlərdə çıxış edib. Amma Abbasqulu Ağa Bakıxanov dönəmində “Əkinçi” çap olunmamışdı. Əziz Mirəhmədov, Xeyrulla Məmmədov qəzetlərin  tədqiqatı ilə məşğul olublar və onların da fikri bundan ibarətir ki, bizim anadilli milli mətbuatımız “Əkinçi”dir. Əgər biz dövrü qabağa çəkmək istəyiriksə, Cənubi Azərbaycanda qəzet nümunələrini təhlil etməliyik. Bu gün Cənubi Azərbaycan İranın tərkibindədir. O zaman da biz yeni bir qalmaqalın əsasını qoymuş olacağıq. O qəzetlərin nüsxələri bizdə yoxdur. Amma “Əkinçi”nin 56 sayının hamısı bizdə var. Həm də “Əkinçi” sırf oxucuya söykənərək, çapan çıxarılmış qəzetdir. Həsən bəy Zərdabiyə “Əkinçi” qəzetinin çap olunması üçün icazə almağa 7 il vaxt lazım olub. O, “Əkinçi” çap olunmazdan əvvəl hər yerə elannamələr göndərirdi ki, bu qəzetə abunə olun. Yəni “Əkinçi”də jurnalistikanın peşə prinsipləri daha çox qorunduğundan, milli maraqlara və mövqelərə uyğun olduğundan, həmçinin, ana dilində çap olduğundan “Əkinçi”ni ilk anadilli mətbu orqan kimi götürürük”.

 

 


Mirmahmud KAZIMOĞLU
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
20.11.2017, 00:57

"Bu nə tərbiyəsizlik, nə əxlaqsızlıq?" - Deputatdan kəskin reaksiya

Robert Muqabe xalqa müraciətində istefadan danışmadı - Yenilənib
20.11.2017, 00:34

Robert Muqabe xalqa müraciətində istefadan danışmadı - Yenilənib

“Faiq Azərbaycan kişisinin namusuna düşən ləkədir”
20.11.2017, 00:17

“Faiq Azərbaycan kişisinin namusuna düşən ləkədir”

26 ildir çözülməyən Qarakənd faciəsi...
20.11.2017, 00:01

26 ildir çözülməyən Qarakənd faciəsi...

Avropa İttifaqı Ermənistandan Metsamor AES-i bağlamağı tələb edir
19.11.2017, 23:31

Avropa İttifaqı Ermənistandan Metsamor AES-i bağlamağı tələb edir

Ərdoğanın mühafizəçiləri qəzaya düşdü: 4 yaralı
19.11.2017, 23:12

Ərdoğanın mühafizəçiləri qəzaya düşdü: 4 yaralı

Xərçəng diaqnozu qoyulan kral xəstəxanaya yerləşdirildi
19.11.2017, 22:56

Xərçəng diaqnozu qoyulan kral xəstəxanaya yerləşdirildi

"Qarabağ münaqişəsinin həllində irəliləyişi təmin etməkdə maraqlıyıq" - Sergey Lavrov
19.11.2017, 22:42

"Qarabağ münaqişəsinin həllində irəliləyişi təmin etməkdə maraqlıyıq" - Sergey Lavrov

Yol qəzasında sürücü gözlərini itirdi
19.11.2017, 22:22

Yol qəzasında sürücü gözlərini itirdi

İlham Əliyev:
19.11.2017, 22:06

İlham Əliyev: "Azərbaycan bu münaqişənin tezliklə nizamlanmasında son dərəcə maraqlıdır"

Cəlilabadda bıçaqlanma
19.11.2017, 21:47

Cəlilabadda bıçaqlanma

Humanitar yardım almaq istəyən 15 nəfər öldü
19.11.2017, 21:17

Humanitar yardım almaq istəyən 15 nəfər öldü

15 yaşında qıza elçi gedərkən, hara baxırdız?! Reytinq cədvəlinə?!
19.11.2017, 20:59

15 yaşında qıza elçi gedərkən, hara baxırdız?! Reytinq cədvəlinə?!

"Neftçi" doğma meydanda "Qəbələ"yə uduzdu
19.11.2017, 20:46

"Neftçi" doğma meydanda "Qəbələ"yə uduzdu

Göygöldə ağır qəza: 1 ölü, 6 yaralı
19.11.2017, 20:30

Göygöldə ağır qəza: 1 ölü, 6 yaralı

İtaliyada 4,7 bal gücündə zəlzələ oldu
19.11.2017, 20:16

İtaliyada 4,7 bal gücündə zəlzələ oldu

Saakaşvili baş nazir olmağa hazırlaşır
19.11.2017, 20:02

Saakaşvili baş nazir olmağa hazırlaşır

İlham Əliyev Sergey Lavrovun başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib
19.11.2017, 19:50

İlham Əliyev Sergey Lavrovun başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib

Qaxda dağlıq ərazidə baş verən yanğın söndürülüb - YENİLƏNİB
19.11.2017, 18:01

Qaxda dağlıq ərazidə baş verən yanğın söndürülüb - YENİLƏNİB

“Mercedes” işıq dirəyinə çırpıldı: ölən və xəsarət alan var - SİYƏZƏNDƏ
19.11.2017, 17:35

“Mercedes” işıq dirəyinə çırpıldı: ölən və xəsarət alan var - SİYƏZƏNDƏ

Ermənistan ordusunda növbəti FƏRARİLİK    
19.11.2017, 16:51

Ermənistan ordusunda növbəti FƏRARİLİK    

93 yaşlı prezident Zimbabve hakim partiyasının rəhbəri postundan kənarlaşdırılıb
19.11.2017, 16:37

93 yaşlı prezident Zimbabve hakim partiyasının rəhbəri postundan kənarlaşdırılıb

Abxaziya dəmir yolunun açılmasına dair danışıqlar: “Azərbaycanın şərti var ki, silah daşınmasın...”   
19.11.2017, 15:37

Abxaziya dəmir yolunun açılmasına dair danışıqlar: “Azərbaycanın şərti var ki, silah daşınmasın...”  

Bu il ölkəyə 532 mindən çox mobil telefon gətirilib
19.11.2017, 15:19

Bu il ölkəyə 532 mindən çox mobil telefon gətirilib

6 meyit Azərbaycana qaytarılıb - Qızıl Xaç Komitəsinin HESABATI
19.11.2017, 14:48

6 meyit Azərbaycana qaytarılıb - Qızıl Xaç Komitəsinin HESABATI

Lavrov İrəvanda Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsi perspektivini müzakirə edəcək
19.11.2017, 14:37

Lavrov İrəvanda Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsi perspektivini müzakirə edəcək

Ucarda pambıq tayası yanıb
19.11.2017, 14:24

Ucarda pambıq tayası yanıb

“Azəristilik” SÖZ VERDİ: “Sabahdan bütün mənzillərdə istilik olacaq”
19.11.2017, 14:14

“Azəristilik” SÖZ VERDİ: “Sabahdan bütün mənzillərdə istilik olacaq”

“Made in Azerbaijan” brendi ilə Rusiyaya məhsullar ixrac olunacaq
19.11.2017, 13:30

“Made in Azerbaijan” brendi ilə Rusiyaya məhsullar ixrac olunacaq

Fransada polis 3 nəfəri qətlə yetirib
19.11.2017, 12:40

Fransada polis 3 nəfəri qətlə yetirib

Sabaha olan hava PROQNOZU
19.11.2017, 12:28

Sabaha olan hava PROQNOZU

İmişlidə avtoqəza: ölən və yaralananlar var
19.11.2017, 11:43

İmişlidə avtoqəza: ölən və yaralananlar var

Komanda-qərargah oyunları çərçivəsində Naxçıvan Qarnizonu fəaliyyətlərini davam etdirir - FOTO - VİDEO
19.11.2017, 11:25

Komanda-qərargah oyunları çərçivəsində Naxçıvan Qarnizonu fəaliyyətlərini davam etdirir - FOTO - VİDEO

“Evrascon” ASC-nin avtomobili beton dirəyə çırpılıb, ölən və yaralanan var - SALYANDA
19.11.2017, 11:07

“Evrascon” ASC-nin avtomobili beton dirəyə çırpılıb, ölən və yaralanan var - SALYANDA

Plagiat faktlarla  bağlı hansı müraciətlər daxil olub?- RƏSMİ
19.11.2017, 11:04

Plagiat faktlarla  bağlı hansı müraciətlər daxil olub?- RƏSMİ

ARXİV