27 sentyabr 2017, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - MEDİA - Niyə məhz Zərdabinin “Əkinçi”si, bəs ondan əvvəl çıxan qəzetlər?...  
Niyə məhz Zərdabinin “Əkinçi”si, bəs ondan əvvəl çıxan qəzetlər?...  
22.07.2017, 11:38

Bu gün Azərbaycan mətbuatı 142-ci ilini qeyd edir.

1875-ci il iyulun 22-də fəaliyyətə başlayan “Əkinçi” qəzeti özündən sonra tarix yazmağı bacarıb. Sonralar çar imperiyasının göstərişi ilə qəzetin fəaliyyəti sona çatdırılsa da, bu gün “Əkinçi”nin ənənəsi davam edir. Azərbaycan müstəqilliyini bərpa edəndən sonra mətbuat sahəsinə diqqət və maraq güclənib.

Niyə məhz “Əkinçi”ni anadilli  Milli Mətbuatımızın sütünu kimi qəbul edirik? Axı ondan əvvəl də mətbu nəşrlər olub...

Məsələ ilə bağlı “Şərq” qəzetinin baş redaktoru Akif Aşırlının Modern.az-a açıqlamasında deyib ki, 1828-ci ilin 10 fevralında Rusiya ilə İran arasında Türkmənçay müqaviləsi bağlanandan sonra Azərbaycan əraziləri parçalananda  Şimali Azərbaycanda çar Rusiyası öz hakimiyyətini möhkəmləndirmək üçün qəzetlər açıb.

“1832-ci ildə “Qafqazın o tərəfinin xəbəri”, “Tifliski vedamosti” qəzetinə gürcü, azərbaycanca və ermənicə əlavələr buraxıldı. Ancaq o qəzetlərin bütün nüsxələri bizdə yoxdu. Gürcüstan dövlət arxiv idarəsində həmin qəzetlərin Azərbaycanla bağlı müəyyən bir məlumatları var. Amma o qəzetlərin əsli bizdə yoxdu. Həmçinin, o qəzetlərin mahiyyətinə baxanda onlar çar Rusiyasının əmrlərini, rəsmi qərarları, sərəncamları çap edib. Bu qəzetlərdə müstəqil yaradıcılıq işi yoxdur. Məsələn, çar Rusiyası dövründə həmin qəzetlərdə “gömrük haqqında” bəyamnamə, ”ticarət haqqında” qanun çap olunub. O zaman bu qəzetlərdə insanların yaşadığı ərazilərlə, həyatı, şəraiti ilə bağlı hər hansı bir müstəqil yaradıcılıq məhsulu yoxdur. Ona görə də Azərbaycan jurnalistikasının bayraqdarı kimi “Əkinçi”ni götürürük. 
“Əkinçi” qəzetinin strukturu jurnalistikanın püşə prinsiplərinə uyğun gəlir.  Yəni baş məqalə var-Daxiliyyə. Məsələn, xəbərlər var. Əkinçinin beş şöbəsi olub. Ona görə də biz Azərbaycan jurnalistikasının bayraqdarı kimi “Əkinçi”ni qəbul edirik. Həmçinin, o zaman Cənubi Azərbaycanda da çap olunan qəzetlər olub”.


A.Aşırlı bildirib ki, Cənubi Azərbaycanda çap olunan  qəzetləri də Milli  Mətbuatın başlanğıcı kimi  götürə bilərik.

“Bunun üçün bizim Cənubi Azərbaycan mətbuatının geniş şəkildə tədqiqiatına ehtiyacımız var. Nəcəf bəy Vəzirov “Əkinçi”də yazı yazanda tələbə idi.  Abbasqulu Ağa Bakıxanov müxtəlif qəzetlərdə çıxış edib. O, çar Rusiyası dönəmində “Qafqaz” və digər qəzetlərdə çıxış edib. Amma Abbasqulu Ağa Bakıxanov dönəmində “Əkinçi” çap olunmamışdı. Əziz Mirəhmədov, Xeyrulla Məmmədov qəzetlərin  tədqiqatı ilə məşğul olublar və onların da fikri bundan ibarətir ki, bizim anadilli milli mətbuatımız “Əkinçi”dir. Əgər biz dövrü qabağa çəkmək istəyiriksə, Cənubi Azərbaycanda qəzet nümunələrini təhlil etməliyik. Bu gün Cənubi Azərbaycan İranın tərkibindədir. O zaman da biz yeni bir qalmaqalın əsasını qoymuş olacağıq. O qəzetlərin nüsxələri bizdə yoxdur. Amma “Əkinçi”nin 56 sayının hamısı bizdə var. Həm də “Əkinçi” sırf oxucuya söykənərək, çapan çıxarılmış qəzetdir. Həsən bəy Zərdabiyə “Əkinçi” qəzetinin çap olunması üçün icazə almağa 7 il vaxt lazım olub. O, “Əkinçi” çap olunmazdan əvvəl hər yerə elannamələr göndərirdi ki, bu qəzetə abunə olun. Yəni “Əkinçi”də jurnalistikanın peşə prinsipləri daha çox qorunduğundan, milli maraqlara və mövqelərə uyğun olduğundan, həmçinin, ana dilində çap olduğundan “Əkinçi”ni ilk anadilli mətbu orqan kimi götürürük”.

 

 


Mirmahmud KAZIMOĞLU
Xəbərin müəllifi

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Türkiyənin İraqa qoşun yeritməyə hazır olması ABŞ-ı hiddətləndirdi
27.09.2017, 00:56

Türkiyənin İraqa qoşun yeritməyə hazır olması ABŞ-ı hiddətləndirdi

Azərbaycanda ilk: qan dövranı dayandırılmaqla əməliyyat - Video
27.09.2017, 00:42

Azərbaycanda ilk: qan dövranı dayandırılmaqla əməliyyat - Video

Suriyada Rusiyaya məxsus vertolyot vuruldu
27.09.2017, 00:24

Suriyada Rusiyaya məxsus vertolyot vuruldu

Bakıda sovet mənşəli küçə adları - VİDEO
27.09.2017, 00:10

Bakıda sovet mənşəli küçə adları - VİDEO

Dünyada ən böyük almazı 53 milyon dollara satıldı
26.09.2017, 23:53

Dünyada ən böyük almazı 53 milyon dollara satıldı

"TurAz Qartalı-2017": Azərbaycan və Türkiyə şahinləri səmada - Video
26.09.2017, 23:36

"TurAz Qartalı-2017": Azərbaycan və Türkiyə şahinləri səmada - Video

Azərbaycan nefti 26 aydan sonra 60 dollar oldu
26.09.2017, 23:24

Azərbaycan nefti 26 aydan sonra 60 dollar oldu

Çilidə zəlzələ oldu
26.09.2017, 23:06

Çilidə zəlzələ oldu

Bank vətəndaşdan 320 dollar əlavə ödəniş aldı - Video
26.09.2017, 22:50

Bank vətəndaşdan 320 dollar əlavə ödəniş aldı - Video

ABŞ-dan Şimali Koreyaya yeni sanksiya
26.09.2017, 22:34

ABŞ-dan Şimali Koreyaya yeni sanksiya

ATV-də işdən çıxarılan aparıcı ÖLKƏNİ TƏRK ETDİ   
26.09.2017, 22:21

ATV-də işdən çıxarılan aparıcı ÖLKƏNİ TƏRK ETDİ  

Türkiyədə bina çökdü: 1 ölü, 1 yaralı
26.09.2017, 22:06

Türkiyədə bina çökdü: 1 ölü, 1 yaralı

Vanqanın qənaətləri: vaxtından əvvəl cinsi həyat  SONSUZLUĞA SƏBƏB OLUR
26.09.2017, 21:53

Vanqanın qənaətləri: vaxtından əvvəl cinsi həyat  SONSUZLUĞA SƏBƏB OLUR

Azərbaycan Türkiyədə traktor istehsal edəcək
26.09.2017, 21:40

Azərbaycan Türkiyədə traktor istehsal edəcək

Havaların dəyişməsi ilə bu əlamətlər yaranırsa, HƏKİMƏ MÜRACİƏT EDİN
26.09.2017, 21:26

Havaların dəyişməsi ilə bu əlamətlər yaranırsa, HƏKİMƏ MÜRACİƏT EDİN

İraq Kürd muxtariyyətinə üç gün vaxt verdi
26.09.2017, 21:12

İraq Kürd muxtariyyətinə üç gün vaxt verdi

Sabah Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu üzrə işçi qrup toplanır
26.09.2017, 20:55

Sabah Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu üzrə işçi qrup toplanır

"Roma" oyunçuları Bakı Olimpiya Stadionunda məşqə çıxdı
26.09.2017, 20:42

"Roma" oyunçuları Bakı Olimpiya Stadionunda məşqə çıxdı

Rusiya İŞİD mövqelərini bombaladı
26.09.2017, 20:27

Rusiya İŞİD mövqelərini bombaladı

ATV rəhbərliyi müğənniləri toylarda pulsuz oxumağa məcbur edirmiş
26.09.2017, 20:16

ATV rəhbərliyi müğənniləri toylarda pulsuz oxumağa məcbur edirmiş

Bakıda pulsuz "Wi-Fi" xidməti olan ərazilərin əhatəsi genişlənib
26.09.2017, 20:02

Bakıda pulsuz "Wi-Fi" xidməti olan ərazilərin əhatəsi genişlənib

Azərbaycan NATO əlaqələri müzakirə edilib
26.09.2017, 19:51

Azərbaycan NATO əlaqələri müzakirə edilib

Afrika taununa görə karantin elan olundu
26.09.2017, 18:54

Afrika taununa görə karantin elan olundu

Rusiyada təyyarə qəzası, pilot öldü
26.09.2017, 18:25

Rusiyada təyyarə qəzası, pilot öldü

İsveçdə məscid yandırıldı
26.09.2017, 18:13

İsveçdə məscid yandırıldı

Tofiq Sarıcalinskini ordenlə təltif edilib
26.09.2017, 18:09

Tofiq Sarıcalinskini ordenlə təltif edilib

Prezident onları təltif etdi - ADLAR   
26.09.2017, 17:53

Prezident onları təltif etdi - ADLAR  

Salyanda yol tikintisinə 3,5 milyon manat ayrıldı
26.09.2017, 17:47

Salyanda yol tikintisinə 3,5 milyon manat ayrıldı

Türkiyənin müdafiə naziri sabah Bakıya gəlir
26.09.2017, 17:31

Türkiyənin müdafiə naziri sabah Bakıya gəlir

Rayon baytarlıq xidmətləri gücləndirilir   
26.09.2017, 17:26

Rayon baytarlıq xidmətləri gücləndirilir  

ATV-nin yeni rəhbəri “ATV Səhər” və “Yoxlama” verilişlərini bağladı
26.09.2017, 17:18

ATV-nin yeni rəhbəri “ATV Səhər” və “Yoxlama” verilişlərini bağladı

Manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ
26.09.2017, 17:11

Manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ

Nəğmələrlə dolu ürək
26.09.2017, 16:59

Nəğmələrlə dolu ürək

Milli Məclisin 2 oktyabr iclasının tam GÜNDƏLİYİ
26.09.2017, 16:50

Milli Məclisin 2 oktyabr iclasının tam GÜNDƏLİYİ

27 sentyabrda muzeylərə giriş pulsuz olacaq
26.09.2017, 16:47

27 sentyabrda muzeylərə giriş pulsuz olacaq

ARXİV
SORĞU
Qarabağ” - “Roma” oyunundan nə gözləyirsiniz?
Heç-heçə(37.8%)
“Qarabağ” qələbə qazanacaq(43.2%)
“Roma” qalib gələcək(18.9%)